U nas zapłacisz kartą
Kremy do twarzy po chemioterapii - Przewodnik po pielęgnacji skóry podczas walki z rakiem
Jak powinna wyglądać pielęgnacja w trakcie chemioterapii?
Podczas kuracji onkologicznych skóra i jej przydatki mogą doświadczyć efektów niepożądanych. Manifestacje skórne są jednymi z najczęściej występujących powikłań.
W trakcie tego typu leczenia pacjent poddawany jest zabiegom, które mają na celu likwidację komórek nowotworowych. W tym celu podawane są leki cytostatyczne, które poza oddziaływaniem niszczącym na nowotwór, mogą oddziaływać także na zdrowe komórki, co wiązać się może z szeregiem działań niepożądanych.
W kontekście skóry najczęściej obserwuje się suchość, łuszczenie i tkliwość skóry. Staje się ona szorstka i bardziej podatna na uszkodzenia. Jednakże najbardziej dokuczliwym, szczególnie dla kobiet, staje się proces utraty włosów. Dlatego tak istotnym może okazać się odpowiednie przygotowanie w postaci makijażu permanentnego.
Na skórze ponadto mogą także pojawiać się przebarwienia czy trądzik.
Jak chronić skórę podczas radioterapii – kosmetyki
Leczenie odczynów popromiennych skóry zależy od stopnia uszkodzenia i polega na ścisłej ochronie obszaru napromienianego, unikaniu urazów mechanicznych, podrażnień, nasłoneczniania, ponownego napromieniania. Zakazane jest stosowanie kosmetyków oczyszczających skórę i zawierających alkohol. Zalecane jest mycie pod prysznicem z użyciem delikatnych środków myjących o neutralnym pH dla skóry i zrezygnowanie z gąbek i szczotek.
Warto rozważyć stosowania dedykowanym pacjentom onkologicznym kosmetyków oraz specjalnych kremów po radioterapii. W tej sprawie warto poradzić się lekarzy planujących i prowadzących terapię.
W przypadku odczynu III i IV stopnia mycie może być zakazane. W przypadku złuszczania naskórka na sucho możliwe jest zastosowanie kremów z dodatkiem kortykosteroidów (1-procentowy krem z hydrokortyzonem). W przypadku wystąpienia nadkażenia bakteryjnego może być konieczne zastosowanie kremu z antybiotykiem. Wskazane może być także delikatne przemywanie wodnym roztworem gencjany. Wystąpienie martwicy wymaga interwencji chirurgicznej.
Osoby, które poddawane są radioterapii powinny:
- Chronić napromienianą skórę przed urazami i nasłonecznieniem. Jeśli nie unikniemy ekspozycji słonecznych, należy stosować kremy i maści, które zawierają filtry przeciwsłoneczne,
- Nosić możliwie najlżejsze i przewiewne ubrania z materiałów naturalnych (bawełna/jedwab), aby skóra mogła „oddychać” i uniknąć odparzeń w fałdach skóry,
- Utrzymywać higienę skóry naświetlanej. Wykazano, że delikatne przemywanie i osuszanie skóry w obszarze napromienianym, zmniejsza częstość występowania ostrych reakcji skórnych związanych z radioterapią,
- Sugeruje się używanie golarek elektrycznych.
- Rozważyć stosowanie specjalistycznych kremów po radioterapii i kosmetyków dedykowanych pacjentom onkologicznym
Leczenie onkologiczne – jak wpływa na skórę?
Terapia przeciwnowotworowa ma za zadanie zniszczyć komórki rakowe za pomocą środków farmakologicznych, promieniowania jonizującego czy też zabiegów chirurgicznych. Dwie pierwsze metody są bardzo szkodliwe również dla zdrowych tkanek. Największą toksyczność obserwuje się w przypadku stosowania ich obu łącznie.
W przypadku chemioterapii powstałe odczyny skórne zależą od rodzaju zastosowanego cytostatyku oraz częstotliwości jego podania. Najczęściej w okolicy twarzy, szyi, ramion i tułowia pojawia się zaczerwienienie, zmiany trądzikowe, suchość, świąd oraz większa skłonność do łuszczenia się naskórka.
Radioterapia natomiast uznawana jest za stosunkowo bezpieczną metodę leczenia. Wdrażana jest aż u 75% pacjentów nowotworowych jako samodzielna terapia, ale także w połączeniu z zabiegami chirurgicznymi czy też chemioterapią oraz innymi metodami leczenia raka. Promieniowanie jonizujące uszkadza DNA guza i prowadzi do rozpadu komórek nowotworowych. Niestety oddziałuje również na zdrowe tkanki. Wczesne powikłania po radioterapii dotyczą głównie komórek szybko dzielących się, a do takich należy m.in. naskórek. Do najczęstszych skórnych działań niepożądanych związanych z radioterapią zaliczyć można:
- uszkodzenie gruczołów łojowych i potowych, a co generuje nadmierną suchość skóry i jej skłonność do łuszczenia się,
- rumień skóry,
- nadmierną pigmentację,
- świąd,
- atrofię skóry – zanik, przejawiający się miejscowo zbyt cienką i delikatną skórą,
- obrzęki,
- miejscowe zgubienia i powstające bliznowacenia,
- pajączki naczyniowe,
- uszkodzenie mieszków włosowych i związane z nim wypadanie włosów
- popromienny odczyn zapalny wczesny (naskórek) i późny (skóra właściwa).
Kremy po radioterapii i chemioterapii
Pomocne w pielęgnacji skóry oraz ograniczaniu przykrych skutków ubocznych leczenia mogą być specjalne kosmetyki dla pacjentów onkologicznych np. kremy po radioterapii.
W Polsce dostępny jest od wielu lat krem Aquastop Radioterapia, który składa się z bogatego w niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe (w tym omega-3 i -6) oleju lnianego, a także z alantoiny. Nie zawiera wody, kompozycji zapachowych, ani barwników. Krem przeznaczony jest do ochrony skóry w trakcie trwania radioterapii i po jej zakończeniu.
Kosmetyki dla pacjentów onkologicznych
Do najbardziej popularnych kosmetyków dedykowanych pacjentom onkologicznym zaliczamy kremy, balsamy i preparaty kilku marek:
- Radiocalm – specjalistyczna emulsja do pielęgnacji skóry w trakcie terapii onkologicznej. Postępowanie terapeutyczne w odczynach popromiennych I i II stopnia, cena rynkowa około 31 zł.
- Bioderma Cicabio Restor, krem ochronno-regeneracyjny, cena rynkowa około 70 zł.
- Krem Aquastop Radioterapia, preparat łagodzący firmy Ziołolek, cena rynkowa około 13 zł.
- Pharmaceris X-Rays Liposubtilium, łagodząco-regenerujący krem do twarzy i ciała, cena rynkowa około 30 zł.
- Radioprotect, specjalistyczny krem kojąco-łagodzący firmy Aurea Pharma, cena rynkowa około 37 zł.
- ONCOYA – balsam do ust, w terapii onkologicznej, cena rynkowo około 22 zł.
- Oncoderma – po chemioterapii, żel do mycia ciała i włosów, cena rynkowa około 23 zł.
- Sutrisept hydrożel – postępowanie terapeutyczne w odczynach popromiennych III i IV stopnia, cena rynkowa około 45 zł.
W kontekście zaleceń dotyczących pielęgnacji skóry w trakcie leczenia onkologicznego czy kosmetyków dla pacjentów warto zasięgnąć porady lekarza prowadzącego leczenie lub pielęgniarki na oddziale onkologicznym.
