W co możemy być uczuleni?

Czym jest uczulenie?

Uczulenie jest rodzajem nadwrażliwości organizmu na różne czynniki, które uruchamiają mechanizmy immunologiczne. Produkowane są wówczas mediatory (np. histamina), które odpowiadają za powstanie rumienia, wysypki czy obrzęku. Natomiast limfocyty typu B uwalniają immunoglobuliny E, które wywołują reakcje alergiczne charakterystyczne dla atopii.

Większość alergii jest wrodzona. Oznacza to, że dziecko przychodzi na świat z odziedziczoną nietolerancją pewnych czynników bądź substancji (np. uczulenie na jaja czy pyłki roślin). Uczulenie u niemowlaka może być również efektem reakcji obronnej na składniki preparatów pielęgnacyjnych, jak i skutkiem nietolerancji pokarmowej – możesz to zauważyć podczas rozszerzania diety dziecka. Istotny wpływ na to, czy uczulenie będzie się z wiekiem nasilać, mają sposób odżywiania, warunki bytowe oraz środowisko.

Niektóre alergie mogą się rozwinąć dopiero u dorosłego człowieka w efekcie rozregulowania układu immunologicznego. Może do tego dojść przez niezdrowe warunki pracy (np. ciągły kontakt z substancjami chemicznymi) lub miejsca zamieszkania (np. duża wilgotność powietrza sprzyjająca wykwitom pleśni). Do powstania alergii nabytych przyczynia się także długotrwały stres.

Mechanizmy powstawania alergii

Mechanizmy odpowiedzialne za reakcję alergiczną w błonie śluzowej nosa i oskrzeli powodowaną przez wdychane substancje są bardzo podobne. Do wystąpienia reakcji alergicznej konieczny jest wcześniejszy kontakt organizmu z alergenem. Ponieważ duża część alergenów wziewnych występuje w środowisku powszechnie, do pierwszego kontaktu z nimi dochodzi we wczesnym okresie życia. Z nieznanych powodów u niektórych osób układ immunologiczny „nie nauczył się” tolerować tych substancji. Przeciwciała skierowane przeciwko antygenom, na które chory jest uczulony, są stale obecne we krwi pacjenta i można je wykryć, oznaczając tzw. swoiste IgE. U niektórych osób zwiększone jest również całkowite stężenie IgE.

Krążące we krwi przeciwciała IgE wiążą się z receptorami na powierzchni komórek układu immunologicznego. Dla reakcji alergicznej najważniejsze znaczenie ma wiązanie IgE na powierzchni mastocytów. Alergen, który dostaje się do organizmu, łączy się z przeciwciałami obecnymi na ich powierzchni. Skutkuje to uwolnieniem z mastocytów różnych substancji, powodujących lokalny stan zapalny (zwiększenie przepuszczalności naczyń, obrzęk tkanek i napływ komórek zapalnych). Do najważniejszych substancji uwalnianych przez mastocyty w czasie reakcji alergicznej należą histamina i leukotrieny. Substancje te są również odpowiedzialne za skurcz mięśni gładkich oskrzeli, co u chorych na astmę powoduje napad duszności po kontakcie z alergenem. Często używane w leczeniu alergii leki przeciwhistaminowe blokują działanie histaminy. Są one używane głównie w leczeniu alergicznego nieżytu nosa, ponieważ ich działanie na reakcję alergiczną w oskrzelach nie jest wystarczająco skuteczne. W przeciwieństwie do nich leki przeciwleukotrienowe (hamujące działanie leukotrienów) są stosowane najczęściej właśnie u chorych na astmę.

Dotyk

Według szacunków American Academy of Dermathology na pokrzywkę dermograficzną cierpi około 3 proc. ludzi. Podrapanie, ucisk lub potarcie skóry sprawiają, że pojawiają się na niej wypukłe ślady. Po krótkim czasie – od kilkunastu sekund do kilku minut – od zadziałania bodźca odwzorowują rys dotyku, tak jakby ktoś dosłownie „pisał” po ciele. Zmiany utrzymują się do kilku godzin.

W skrajnych przypadkach może je wywołać nawet szorstkie ubranie czy podanie ręki. Według ekspertów Mayo Clinic przyczyna schorzenia nie jest znana, ale mogą je wyzwalać infekcje, silny stres i niektóre leki (np. penicylina). Pokrzywkę dermograficzną leczy się środkami antyhistaminowymi, niekiedy steroidami.

Najczęściej właśnie na nikiel. Występuje on w wielu rzeczach, m.in.: biżuterii, guzikach, suwakach, sprzączkach i monetach. Jedynym sposobem na uniknięcie swędzącej wysypki jest unikanie alergenu. Wykwity można łagodzić natłuszczającymi maściami.