U nas zapłacisz kartą
Skutki uboczne stosowania minoksydylu - co warto wiedzieć?
MINOXIDIL DOUSTNIE W TERAPIACH WYPADANIA WŁOSÓW – SKUTKI UBOCZNE, PRZECIWWSKAZANIA
Przyjmowanie doustne minoxidilu (in. minoksydyl, minoksidil) w terapiach nadmiernego wypadania włosów staje się coraz bardziej popularne. Doustny minoxidil był stosowany w latach 70-tych i 80-tych w dawkach od 20-60 mg na dobę (a czasem nawet wyższych) w leczeniu wysokiego ciśnienia krwi. Zauważono wtedy, że od 80% do 90% pacjentów stosujących minoxidil obserwowało u siebie odrost włosów na głowie i ciele. Doprowadziło to finalnie do przebadania i opracowania formuły minoxidilu do stosowania zewnętrznego, w formie wcierki lub pianki. Aplikowany w ten sposób minoxidil stał się niezwykle popularnym, powszechnie stosowanym standardem w leczeniu łysienia. 10-15 lat temu doustny minoxidil ponownie pojawił się w medycynie klinicznej – tym razem w leczeniu wypadania włosów. Zamiast stosować dawki takie jak 20-60 mg dziennie, lekarze zaczęli stosować małe dawki: od 0,25 mg do 5 mg na dobę. Co ciekawe, dawki te skutecznie pomagały w leczeniu wypadania włosów i jednocześnie wiązały się ze znacznie mniejszą liczbą skutków ubocznych niż istotnie wyższe dawki stosowane wcześniej w regulacji ciśnienia krwi. Doustny minoxidil jest obecnie coraz częściej stosowany. W tej formie nie jest on zatwierdzony do leczenia wypadania włosów ani przez FDA, ani europejskie odpowiedniki tej agencji, tak więc jego stosowanie w przypadku problemów z włosami jest całkowicie „off label”. Leczenie to jest jednak jak najbardziej efektywne dla wielu pacjentów. Jednak może być także połączone z kłopotliwymi skutkami ubocznymi, gdy ignoruje się kilka kluczowych zasad. Przyjrzyjmy się bliżej regułom, które zapewnić mogą skuteczne i bezpieczne użycie minoxidilu w terapiach łysienia. Jak uniknąć najczęstszych błędów?
BŁĄD 1: Stosowanie zbyt wysokich dawek
- Według Ramosa u 4% użytkowniczek doustnego minoxidilu w dawce 1 mg pojawia się obrzęk stóp (dla dawki 1,25 mg procent ten zwiększa się do 9%),
- u 27% pacjentek pojawia się nadmierne owłosienie,
- zauważalna grupa doświadcza niewielkiego wzrostu częstości akcji serca (średnio 6 uderzeń na minutę).
- około 10% kobiet przyjmujących dawkę 1,25 mg lub mniej odczuwa bóle głowy.
Minoksydyl – stosowanie
1 ml roztworu nakładamy na skórę głowy, która dotknięta została problemem łysienia i rozprowadzamy opuszkami palców. Następnie należy umyć ręce. Procedurę powtarzamy dwa razy na dobę. Efekty terapii dostrzegalne są zazwyczaj po kilku miesiącach. Żeby ułatwić Pacjentom stosowanie leku, zazwyczaj wraz z nim otrzymujemy dwie różne końcówki do dozownika – dyszę i aplikator.
Pierwsza z nich ułatwia odmierzanie odpowiedniej ilości leku, natomiast druga umożliwia dokładne nałożenie go na obszar owłosiony, który został dotknięty nadmierną utratą włosów. W przypadku mężczyzn najczęściej zaleca się stosowanie roztworu 5%, natomiast u kobiet poleca się 2-procentowe stężenie. Minoxidil należy nakładać na skórę nie później niż 2 godziny przed pójściem spać.
Wchłanianie i metabolizowanie monoxidilu
Przyjmowanie minoxidilu doustnie
Gdy tabletki minoxidilu są przyjmowane doustnie, większość leku jest szybko wchłaniana do krwi.
Doustny minoxidil jest łatwo wchłaniany z przewodu pokarmowego. Szczytowe stężenie we krwi występuje po około 1 godzinie od przyjęcia leku, a następnie powoli spada. Minoxidil jest metabolizowany przez wątrobę. Okres półtrwania minoxidilu podawanego doustnie wynosi około 4,2 godziny. Stężenie minoxidilu we krwi zależy od zastosowanej dawki. W przypadku dawki w wysokości 5 mg stężenie 157 ng/ml można zmierzyć we krwi około 1 godziny później, zanim poziom zacznie spadać. Jeśli przyjęta zostanie dawka w wysokości 2,5 mg, stężenie we krwi w punkcie czasowym jednej godziny jest w rzeczywistości wielokrotnie mniejsze i wynosi około 28 ng/ml.
Poniższy wykres przedstawia szacunki stężeń minoxidilu w różnych punktach czasowych (źródło: www.donovanmedical.com).
Chociaż doustny minoxidil osiąga szczytowe stężenie we krwi około 1 godziny po przyjęciu pojedynczej dawki, główny wpływ na ciśnienie krwi występuje po 2-3 godzinach, a następnie ciśnienie krwi ponownie powoli wzrasta. W przypadku osób stosujących minoxidil codziennie przez długi czas, maksymalny wpływ na ciśnienie krwi występuje po 10-14 dniach.
Przyjmowanie minoxidilu zewnętrznie
Stężenie minoxidilu przyjmowanego doustnie w surowicy jest około 20-30 razy wyższe niż minoxidilu aplikowanego miejscowo.
Istnieje pewne ogólnoustrojowe wchłanianie minoxidilu nawet u osób stosujących lek miejscowo. Około 99% osób stosujących miejscowo minoxidil ma poziom we krwi mniejszy niż 2-5 ng/ml. Jednak niektórzy pacjenci stosujący lek miejscowo czasami osiągają znacznie wyższe poziomy – nawet do 21 ng / ml. Na szczęście jest to rzadkie.
Stężenia minoxidilu podawanego zewnętrznie wyższe niż 5% mogą zwiększać wchłanianie.
Wchłanianie minoxidilu może być także zwiększone, jeśli jednocześnie przyjmowane są inne leki stosowane miejscowo, takie jak miejscowe retinoidy i kortyzony.
Minoksydyl
Minoksydyl to pod kątem chemicznym organiczny związek z pierścieniem aminowym – fizycznie to biały, bezwonny proszek.
Początkowo został wynaleziony do leczenia nadciśnienia. Rozszerza światła naczyń krwionośnych poprzez wpływ na budujące je mięśnie gładkie. Jest lekiem działającym silnie hipotensyjnie – obniża ciśnienie krwi.
Niestety jest to lek starej generacji, został wycofany z leczenia nadciśnienia, ponieważ powodował poważne skutki uboczne – przyspieszał akcję serca i powodował pogłębienie choroby wieńcowej.
Pozytywnym efektem ubocznym jego działania była jednak poprawa kondycji włosów pacjentów, którzy go stosowali dlatego nie zrezygnowano w 100% z tej substancji i na chwile obecną wskazania do leczenia są jedynie miejscowe – polegaja na nakładaniu na skórę owłosioną głowy preparatu 2 x dziennie co najmniej przez 6 miesięcy – nieprzerwanie.
Popularność tego preparatu jest tak duża, że obrósł on swego rodzaju różnymi opiniami wśród osób, które kiedykolwiek próbowały go używać. Jakie są te najczęściej się powtarzające? Oto kilka z nich.
Podsumowanie
Podsumowując, minoksydyl wykazuje skuteczność w łagodzeniu różnych postaci łysienia, włączając w to te niebliznowaciejące, bliznowaciejące oraz problemy związane ze strukturą włosów. Preparaty z minoksydylem są dostępne w formie środków miejscowych, a ich cena zależy od wielu czynników. Natomiast w leczeniu schorzeń związanych z włosami, stosuje się również niskie dawki doustnego minoksydylu. Obie jego formy charakteryzują się korzystnym profilem bezpieczeństwa, co czyni go atrakcyjnym wyborem terapeutycznym dla osób zmagających się z problemami włosów, zgodnie z ich opinią.
- Zins G.R.: The history of the development of minoxidil. Clin Dermatol 1988, 6, 132-147.
- Polak, K. Zastosowanie doustnego minoksydylu w wybranych chorobach przebiegających z utratą włosów. www.mp.pl, https://www.mp.pl/dermatologia/przeglad-badan/293047,zastosowanie-doustnego- minoksydylu-w-wybranych-chorobach-przebiegajacych-z-utrata-wlosow
- Panchaprateep R., Lueangarun S.: Efficacy and safety of oral minoxidil 5 mg once daily in the treatment of male patients with androgenetic alopecia: an open-label and global photographic assessment. Dermatol Ther 2020, 10, 1345-1357.
- Brzezińska-Wcisło L., Rakowska A., Rudnicka L., Bergler-Czop B., Czuwara J., Maj M., et al.: Łysienie androgenowe kobiet i mężczyzn. Rekomendacje diagnostyczno-terapeutyczne Polskiego Towarzystwa Dermatologicznego. Dermatol Rev 2018, 105, 1-18.
- John J.M., Sinclair R.D.: Systemic minoxidil for hair disorders in pediatric patients: a safety and tolerability review. Int J Dermatol 2022, 62, 257-259.
mgr dietetyk kliniczny, specjalista ds. marketingu - absolwentka trzech renomowanych uczelni: UM w Lublinie, UR i WSIiZ w Rzeszowie. Żyję w rytmie zdrowego stylu życia i sportowej pasji, a zdobyta wiedza jest moim kompasem w tej niekończącej się podróży.
