U nas zapłacisz kartą
"Rak skóry płaskonabłonkowy - Wyzwania i Nowe Odkrycia"
Jakie są czynniki ryzyka rozwoju raka płaskonabłonkowego skóry?
Do najważniejszych czynników sprzyjających zachorowaniu na raka płaskonabłonkowego skóry należą: uwarunkowania genetyczne (mutacje niektórych genów oraz związane z nimi zespoły przebiegające ze zwiększoną skłonnością do występowania różnych nowotworów złośliwych), promieniowanie ultrafioletowe (głównie UVB), ekspozycja na promieniowanie słoneczne (zwłaszcza w dzieciństwie), podeszły wiek (ponieważ uszkadzające działania wielu czynników kumuluje się przez wiele lat życia), płeć męska, jasna karnacja skóry (tzw. fototyp I i II skóry wg WHO), przewlekłe leczenie zmniejszające odporność (stosowane np. u osób, którym przeszczepiono narządy) lub choroby przebiegające z upośledzeniem odporności (np. zakażenie HIV), obecność przez wiele lat rozległych blizn (zwłaszcza po oparzeniach) lub niegojących się ran (np. w przebiegu zespołu pozakrzepowego w nogach).
Rak płaskonabłonkowy skóry występuje najczęściej na odsłoniętych okolicach ciała: na twarzy, plecach, ramionach lub górnej wardze. Nowotwór ten może przypominać rogowaciejącą, łuszczącą się zmianę, często owrzodzoną i pokrytą strupem, może też przybierać postać guzka, owrzodzenia, grudki, płaskiego lub wyniosłego nacieku itp. Czasem może być źródłem mniej lub bardziej intensywnego krwawienia albo w jego obrębie może sączyć się płyn (jasny, klarowny lub mętny).
W przypadku podejrzenia raka płaskonabłonkowego skóry należy całą zmianę wyciąć chirurgicznie i zbadać pod mikroskopem (jeśli jej wielkość na to pozwala). Jeśli podejrzana zmiana jest duża, lekarz zazwyczaj pobiera wycinek (tj. wycina w znieczuleniu miejscowym fragment z pogranicza nowotworu i zdrowej skóry).
Jeśli istnieje podejrzenie zajęcia regionalnych węzłów chłonnych, należy wykonać USG tej grupy węzłów i ewentualnie biopsję cienkoigłową największych węzłów, aby w ten sposób potwierdzić zaawansowanie choroby.
Ponadto, tak jak w przypadku innych nowotworów złośliwych, w razie potwierdzenia rozpoznania raka należy przeprowadzić odpowiednią diagnostykę obrazową w poszukiwaniu przerzutów odległych.
Rak in situ a rak inwazyjny
W przeciwieństwie do raka lub raka inwazyjnego, rak in situ nie zaatakował jeszcze błony podstawnej i nie ma inwazji podścieliska. Poza tym – fakt, że komórki nie przebiły się jeszcze przez strukturę podtrzymującą, z której powstały – komórki wyglądają tak samo, jak pod mikroskopem pojawiłyby się komórki inwazyjnego raka. Kąt Kąt
Pod wieloma względami termin „rak” jest po prostu utożsamiany z rakiem. Około 85 procent nowotworów to nowotwory. Raki składają się z komórek nabłonkowych, rodzaj komórek, które wyścielają skórę, kanały piersiowe i inne powierzchnie narządów w ciele.
Podtypy raka obejmują gruczolakoraka, raka płaskonabłonkowego, raka przejściowokomórkowego (pęcherza lub nerek) i raka podstawnokomórkowego.
Rak in situ można dalej zdefiniować na podstawie rodzaju tkanki, w której zaczyna się nowotwór. Na przykład rak płaskonabłonkowy in situ szyjki macicy reprezentuje raka, który rozpoczął się w komórkach płaskonabłonkowych wyściełających szyjkę macicy i nie stał się jeszcze inwazyjny.
Nowotwory, takie jak mięsaki, powstają w tkankach, które nie mają błony podstawnej, tak więc w przypadku tych rodzajów raka nie występuje stadium raka in situ. Kąt Innymi słowy, nowotwory, takie jak rak kości (kostniakomięsak) nie mają stadium przedinwazyjnego (nie ma stadium CIS), a komórki będą albo normalne, albo rakowe. Podobnie nowotwory związane z krwią, takie jak białaczki i chłoniaki, nie mają stadium przedinwazyjnego, ale rakowego, pod kątem którego można badać ludzi. W przypadku nowotworów, które nie mają stadium CIS, testy przesiewowe (takie jak wymaz Pap) nie są tak skuteczne we wczesnym wykrywaniu, ponieważ po wykryciu nieprawidłowych komórek byłoby już uważane za inwazyjne z możliwością rozprzestrzeniania się (przerzuty). . Kąt
Leczenie
Rak in situ jest zwykle usuwany chirurgicznie, chociaż rodzaj operacji będzie zależał od lokalizacji, a nawet w poszczególnych lokalizacjach istnieją znaczne kontrowersje. Decyzje te są podejmowane na podstawie analizy konkretnego obszaru nieprawidłowości, czynników ryzyka, które wskazują, że CIS może stać się rakiem inwazyjnym, wieku osoby i wielu innych. Niektórzy ludzie czują się komfortowo obserwując anomalię, podczas gdy inni wolą usunąć wszystko, co może stać się rakiem. Kąt
Inne metody leczenia mogą być również stosowane w przypadku raka in situ w innych obszarach ciała. Na przykład niektóre wczesne stadia nowotworowe (CIS) niektórych rodzajów raka skóry można leczyć miejscową chemioterapią lub innymi metodami leczenia. Kąt
Powiedzenie, że masz raka in situ, może być bardzo przerażające. Podczas gdy niektóre osoby z rakiem inwazyjnym mogą uważać raka CIS lub raka w stadium 0 za mniej niepokojące, niepewność związana z tym odkryciem oraz zastanawianie się, czy i jak leczyć tę nieprawidłowość, może czasami być trudniejsze do radzenia sobie niż z jasno zdiagnozowanym rakiem inwazyjnym.
Jakie jest rokowanie w raku płaskonabłonkowym skóry?
Rak płaskonabłonkowy skóry cechuje się ogólnie dobrym rokowaniem. Szacuje się, że 5 lat od rozpoznania choroby przeżywa >90% chorych. Przerzuty odległe pojawiają się tylko u 3–5% chorych, ale ich wystąpienie bardzo znacznie pogarsza szanse na wyleczenie.
W trakcie badań kontrolnych zaleca się ocenę miejsca wycięcia zmiany pierwotnej oraz wszystkich innych zmian na całej skórze. Należy również dokładnie ocenić stan okolicznych węzłów chłonnych (można rozważyć okresowe badanie USG tych okolic).
Wizyty kontrolne należy powtarzać co 1–3 miesiące przez 2 lata po leczeniu, co 3–12 miesięcy przez kolejne 3 lata, a następnie corocznie (częstość wizyt uzależnia się od zaawansowania i zróżnicowania nowotworu).
Wybrane treści dla Ciebie
Rak płaskonabłonkowy spojówki Rak płaskonabłonkowy spojówki to nowotwór złośliwy wywodzący się z nabłonka spojówki. Wyróżnia się dwie postacie raka: przedinwazyjną oraz inwazyjną. Rak płaskonabłonkowy może naciekać sąsiednie struktury oka oraz dawać przerzuty do regionalnych węzłów chłonnych i przerzuty odległe. Przyczyny rozwoju raka płaskonabłonkowego nie są do końca poznane, jednak wyniki badań wskazują na dużą rolę promieniowania ultrafioletowego (UVA, UVB) oraz zakażeń podtypem 16 lub 18 wirusa brodawczaka ludzkiego (HPV).
Jak leczy się raka płaskonabłonkowego skóry?
Leczenie większości chorych na raka płaskonabłonkowego skóry polega na prostym chirurgicznym wycięciu zmiany z marginesem (najlepiej około 1 cm, ale w wielu miejscach ciała uzyskanie takiego marginesu bocznego nie jest możliwe, wówczas za wystarczający trzeba uznać margines możliwy do uzyskania). Jeśli po wycięciu zmiany ubytek skóry jest zbyt duży, aby ranę można było zszyć, lekarz operujący wykonuje tak zwaną plastykę – np. przesuwa fragment skóry z sąsiedztwa lub przeszczepia kawałek własnej skóry chorego pobranej z innej okolicy ciała. Takie operacje czasem wymagają znieczulenia ogólnego, ale u znacznej części chorych można je wykonać w znieczuleniu miejscowym.
Jeśli na podstawie wykonanej biopsji cienkoigłowej stwierdza się obecność przerzutów w regionalnych węzłach chłonnych, konieczne jest chirurgiczne wycięcie odpowiedniej grupy węzłów (np. w pachwinie lub pod pachą albo na szyi).
Uzupełniającą radioterapię stosuje się czasem u chorych, u których operacja nie była doszczętna i nie da się poszerzyć jej zakresu, a także jako uzupełnienie operacji przeprowadzonej z powodu nawrotu choroby lub zajęcia przez nowotwór węzłów chłonnych.
W przypadku obecności przerzutów odległych w innych narządach stosuje się leczenie systemowe (chemioterapię).
