U nas zapłacisz kartą
Jak skutecznie pozbyć się pryszczy? Praktyczne porady i skuteczne rozwiązania
Pryszcze – jak się ich pozbyć?
Szacuje się, że około 85% nastolatków musi borykać się z pryszczami. Pierwsze zmiany skórne pojawiają się zarówno u dziewczynek, jak i chłopców między 11. a 13. rokiem życia. W większości przypadków objawy zanikają wraz z wiekiem. Niestety należy zdać sobie sprawę, że pryszcze pojawiają się także u osób dorosłych, które okres dojrzewania już dawno mają za sobą. Zdarza się, że bolesne krosty można zauważyć nie tylko na twarzy czy szyi, ale także na ramionach, plecach czy nawet w okolicach sfer intymnych. Ponieważ czynników wpływających na powstawanie pryszczy jest bardzo wiele, czasem trudno znaleźć skuteczną metodę ich zwalczania.
Zazwyczaj wypryski możemy dostrzec na twarzy. Na pierwszy rzut oka może się wydawać, że niektóre pryszcze powstają zaledwie w ciągu jednej nocy – tymczasem jest to cały proces, który dopiero w końcowej fazie daje efekt bolesnej, nieprzyjemnie wyglądającej krosty.
Wszystko zaczyna się w chwili, kiedy gruczoły łojowe – na skutek różnych czynników – zaczynają w zdecydowanie krótszym czasie produkować nadmierne ilości łoju (zwanego również sebum). Skóra nie jest w stanie poradzić sobie z tą barierą, co prowadzi do zatkanych porów. Tak rodzą się zaskórniki, które przybierają dwie postacie: zamkniętą lub otwartą. Dobrze już na tym etapie zatroszczyć się o pielęgnację skóry, ponieważ z biegiem czasu zaskórniki uszkadzają tkankę znajdującą się wokół mieszka włosowego. Tkanki ulegają zrogowaceniu, a ze względu na zablokowaną przez sebum skórę nie są w stanie samodzielnie się zregenerować. Rozszerzone mieszki włosowe możemy zauważyć gołym okiem w postaci rozszerzonych porów.
Jeśli zignorujemy te poszczególne objawy, zatkane gruczoły łojowe zaczną wytwarzać bakterie. Są one normalną częścią flory bakteryjnej skóry, jednak w większych ilościach mogą ją podrażniać. Zaskórniki pękają, a ich zawartość rozlewa się na okoliczne tkanki. W ten sposób mamy już do czynienia ze stanem zapalnym, który powoduje szereg zmian skórnych: krost, grudek, a nawet guzków. Wypryski nie tylko są bardzo widoczne ze względu na towarzyszący im obrzęk, ale często też bolą przy najlżejszym dotyku. Na dodatek wiele osób ma tendencję do wyciskania pryszczy, sądząc, że pozbywając się zawartej w nich ropy przyspieszą proces gojenia. To duży błąd. O ile pojedyncza krosta rzeczywiście stanie się przez to mniejsza, to jednak z dużym prawdopodobieństwem na jej miejscu już wkrótce powstanie nowa. W ten sposób przyczyniamy się też do rozsiewania bakterii na większy obszar, więc pojedyncze pryszcze w naturalny sposób pociągają za sobą kolejne.
Tak powstaje pryszcz
Bakterie uwalniają enzymy (lipazy) rozkładające obojętne tłuszcze łoju na mniejsze cząstki (wolne kwasy tłuszczowe). Właśnie te kwasy tłuszczowe powodują powstawanie stanów zapalnych. Wzrasta liczba zakażonych komórek i wydzieliny wypełnającej woreczek. Jest tam coraz mniej miejsca, przez co nasila się nacisk na ścianki mieszka włosowego zablokowanego czopem rogowym. W pewnym momencie ścianki nie wytrzymują nacisku, pękają, a zawartość rozlewa się na otaczającą tkankę. Powstaje ostry stan zapalny, tworzą się krosty.
Trądzik pospolity może mieć różne etapy. Pierwsza odmiana trądziku charakteryzuje się zaskórnikami utrzymującymi się przez miesiące, a nawet lata, w okresie dojrzewania. Rozróżnia się zaskórniki otwarte i zamknięte. W zaskórnikach zamkniętych ujście mieszka jest zatkane, spod skóry prześwituje biaława grudka, czop łojowo-rogowy. Często dochodzi do zakażeń i nagromadzenia się ropy, ponieważ zawartość mieszka nie może się wydostać na zewnątrz. W zaskórnikach otwartych ujście się nie domyka, widoczny jest czarny punkt. Nie ma on nic wspólnego z brudem, jak się powszechnie uważa. Czarny kolor spowodowany jest utlenianiem się czopu rogowo-tłuszczowego. Kolejnym etapem trądziku jest jest acne papulopustolosa. W zaskórniku powstały już zmiany zapalne, grudki i krosty. Ten etap może ciągnąć się latami. Prawie każda krosta pozostawia wklęsłą (rzadziej także wypukłą) bliznę. Jeśli trądzik się pogarsza, rozwija się raczej rzaska forma acne conglobata. W wyniku stanu zapalnego wokół mieszka tworzą się guzkowate nacieki i ropne, a po ich ustąpieniu pozostają blizny wklęsłe i wypukłe.
Przyczyny powstawania pryszczy (trądziku)
Choć pryszcze kojarzą się z okresem dojrzewania, nie dotyczą tylko nastolatków. Niezależnie od wieku i rodzaju cery, pryszcze mogą pojawić się na całym ciele. Najczęstszą ich przyczyną jest wzmożona produkcja łoju przez gruczoły łojowe rozmieszczone w okolicy czoła, nosa, brody, a także górnej połowy pleców. Trądzik występuje częściej u płci męskiej, zdaniem dermatologów wynika to z silnej produkcji androgenów, które pobudzają gruczoły. Istotną rolę w tworzeniu się pryszczy odgrywa higiena. Warstwa łoju wraz ze złuszczonym naskórkiem i ciężkim makijażem stanowi idealny grunt do rozwoju bakterii. Poza tym taka mieszanka blokuje pory skóry, doprowadzając do rozwoju zaskórników i stanu zapalnego.
Lekarze podkreślają także wpływ rogowacenia przewodów gruczołów łojowych oraz dziedziczenia genetycznego w rozwoju i tendencjach do powstawania pryszczy. Prawdopodobieństwo wystąpienia ropnych wykwitów jest większe, jeśli dotknięci byli nimi też członkowie rodziny. Ponadto na pryszcze narażone są osoby żyjące w stresie, który ma bardzo duży wpływ na gospodarkę hormonalną.
Pryszcze - leczenie
Stosuje się różne metody w zależności od nasilenia i rodzaju trądziku. Terapia jest zwykle długotrwała. Przy łagodnym przebiegu wystarcza stosowanie miejscowych preparatów zawierających retinoidy, nadtlenek benzoilu, antybiotyki (erytromycyna i klindamycyna), kwas azelainowy. W średnio- lub bardzo nasilonym trądziku grudkowo-krostkowym stosuje się doustnie antybiotyki najczęściej z grupy tetracyklin. W cięższych postaciach trądziku, przy przewlekłym przebiegu choroby oraz oporności na inne formy leczenia stosuje się pochodne witaminy A, która działa na łojotok, nadmierne rogowacenie ujść przewodów łojowych oraz odczyn zapalny. Uwaga! W związku z działaniem uszkadzającym płód konieczne jest bezwzględne unikanie ciąży przez cały czas trwania leczenia witaminą A oraz po jego zakończeniu.
Odradza się celowe opalanie cery z wypryskami, w związku z tym, że pod wpływem promieni ultrafioletowych dochodzi do nasilenia istniejących zaburzeń złuszczania naskórka, w efekcie czego następuje pogorszenie stanu skóry skłonnej do trądziku w okresie jesiennym.
Jak pozbyć się pryszczy?
Ogólny przepis na pryszcze i nie tylko to: ograniczenie sytuacji stresowych, kontrolowanie poziomu hormonów, stosowanie odpowiednich, bezpiecznych dla problematycznej skóry kosmetyków, utrzymywanie zdrowej diety, a także zwracanie uwagi na warunki zewnętrzne. Warto także zażywać dobre suplementy diety, jak chociażby tabletki Royal Skin 500. Ponieważ jednak zmiany skórne pojawiają się w różnych miejscach – stąd takie określenie jak mapa pryszczy – powód i sposób zwalczania mogą się różnić w zależności od tego, gdzie pojawiają się krosty.
Pryszcze na czole
Nadmierna ilość wyprysków na czole może sugerować, że praca naszego układu trawiennego jest zaburzona. Jeśli w naszej diecie nie brakuje tłustych potraw, fast foodów czy gazowanych napojów – natychmiast trzeba je odstawić, ponieważ najprawdopodobniej to właśnie one odpowiadają za tworzenie się niepokojących zmian. Pryszcze na czole często są też spowodowane stresem i ogólnym zmęczeniem. Szczególnie uciążliwe są pryszcze między brwiami.
Pryszcze na policzkach
Pryszcze na policzkach zazwyczaj wiążą się z układem pokarmowym. Może to być nietolerancja jakiegoś składnika odżywczego czy zaburzona praca jelita grubego. Powodu należy też szukać w reakcji alergicznej.
Pryszcze na nosie
Nasz nos stale jest zaczerwieniony i pełen krost? Powodów może być kilka. W ten sposób objawiają się zaburzenia w pracy trzustki, dodatkowo nasza skóra reaguje w ten sposób, jeśli organizm nie radzi sobie z tłuszczem, cukrem czy innymi składnikami. Warto wówczas wykonać kompleksowe badania. Zbyt wysoki cholesterol bądź poziom cukru może być odpowiedzialny za zmiany skórne.
Pryszcze wokół ust
Ropne pryszcze tworzące się w pobliżu ust są z reguły wynikiem niewłaściwej higieny. Dlatego ważne jest, by zawsze dokładnie myć nie tylko ręce, ale także owoce i warzywa, które planujemy zjeść. Osoby ze skłonnościami do pryszczy powinny pilnować się, by w ciągu dnia nie dotykać nadmiernie twarzy, ponieważ w ten sposób przenoszone są zarazki. Prowadzi to zarówno do powstawania nowych niedoskonałości, jak i zaognienia tych już istniejących.
