U nas zapłacisz kartą
Skóra łojotokowa twarzy - przyczyny, objawy i skuteczne metody leczenia
Częstość występowania łojotokowego zapalenia skóry (ŁZS)
Łojotokowe zapalenie skóry jest jedną z najczęstszych chorób skóry. W populacji ogólnej wynosi częstość występowania wynosi 1–3%, a u chorych z upośledzeniem odporności 34–83%. Istnieją dwa szczyty zachorowań w 2.–12. miesiącu życia oraz w okresie dojrzewania i u młodych dorosłych. Nieco częściej obserwuje się je u mężczyzn.
- skórze głowy,
- w fałdach nosowo-wargowych,
- uszach,
- brwiach,
- klatce piersiowej lub
- w górnej okolicy pleców.
Wykwity rumieniowo-złuszczające pojawiają się też na skórze brwi oraz za małżowiną uszną, dodatkowe zmiany skórne mogą wystąpić także w okolicy fałdów pachowych i w zgięciach stawowych.
Pacjenci z łojotokowym zapaleniem skóry mogą odczuwać niewielki świąd skóry. Przewlekły stan zapalny na skórze głowy czy w obrębie brwi może spowodować przerzedzenie włosów. Szczególnie u pacjentów w podeszłym wieku łojotokowe zapalenie skóry może prowadzić do erytrodermii, czyli uogólnionego stanu zapalnego skóry.
Łojotokowe zapalenie skóry twarzy – jak rozpoznać?
Co prawda większość chorób skórnych jest do siebie łudząco podobna, jednak łojotokowe zapalenie twarzy wyróżnia się na ich tle ze względu na bardzo charakterystyczne symptomy. W efekcie rozpoznasz je łatwo, jeszcze zanim skonsultujesz się z lekarzem. Zwróć uwagę na takie objawy łojotokowego zapalenia skóry twarzy, jak: zaczerwienienie i lekka opuchlizna, świąd – lekki lub silny w zależności od stopnia zaawansowania choroby, przetłuszczony, nieświeży wygląd cery, białe lub żółte krosty, które łuszczą się wraz ze skórą, a nawet łysienie na obszarach pokrytych włosami.
Schorzenie to nie jest groźne dla zdrowia, jednak to przewlekła i nawracająca choroba. Objawy mogą się różnić u różnych osób, podobnie zresztą jak czynniki, które wywołały chorobę i od których zależy późniejszy sposób leczenia. Dlatego gdy podejrzewasz u siebie łojotokowe zapalenie skóry twarzy najlepiej skonsultuj się z lekarzem.
Diagnoza - jakie badania przeprowadza się przy podejrzeniu łojotokowego zapalenia skóry (ŁZS)
Rozpoznanie łojotokowego zapalenia skóry ustala się na podstawie badania dermatologicznego. W typowych przypadkach nie są wymagane żadne badania dodatkowe, lekarz rozpoznaje chorobę na podstawie charakterystycznego wyglądu zmian skórnych i informacji uzyskanych od pacjenta na temat przebiegu choroby. W uzasadnionych sytuacjach, zwłaszcza w przypadku różnicowania z łuszczycą lub zmianami skórnymi o charakterze wyprysku, może być konieczne wykonanie biopsji i pobranie wycinków do badania histopatologicznego.
U niemowląt leczenie łojotokowego zapalenia skóry (ŁZS) polega na stosowanie środków zmiękczających i nawilżających (emolientów), które wpływają na rozluźnienie łusek (np. olej mineralny, oliwa z oliwek lub wazelina). Dermokosmetyki te nanosi się na głowę dziecka przed kąpielą, a następnie spłukuje i pocierając ściereczką lub szczotką do włosów dla niemowląt można usunąć łuski.
Łagodne łojotokowe zapalenie owłosionej skóry głowy można leczyć dostępnymi bez recepty szamponami przeciwłupieżowymi (zawierającymi siarczek selenu, pirytionian cynku lub dziegcie). Korzystne może być także używanie szamponu z olejkiem z drzewa herbacianego. Długotrwałą kontrolę objawów może zapewnić stosowanie szamponów przeciwgrzybiczych zawierających ketokonazol lub cyklopiroks, które stosuje się codzienne lub przynajmniej 2–3 razy w tygodniu przez kilka tygodni, aż do uzyskania rezultatu. Następnie, w zapobieganiu nawrotom można stosować te szampony raz w miesiącu. Należy przestrzegać zaleceń dotyczących ich stosowania, m.in. zapewnić odpowiednio długi (ok. 5 min) czas pozostawienia ich na skórze głowy. W cięższej postaci choroby lekarz może zalecić stosowanie szamponu z glikokortykosteroidami.
W leczeniu łojotokowego zapalenia skóry twarzy i tułowia mają zastosowanie zarówno leki przeciwzapalne, jak i przeciwgrzybicze. Do leków przeciwzapalnych należą miejscowe glikokortykosteroidy (stosowane pod nadzorem lekarza) oraz inhibitory kalcyneuryny (takrolimus i pimekrolimus). Tę ostatnią grupę można stosować bezpiecznie nawet na skórę twarzy i przez dłuższy czas. W leczeniu zmian na owłosionej skórze głowy wykorzystuje się także pirytonian cynku, dziegcie, ichtiol czy siarkę. W bardziej nasilonych postaciach łojotokowego zapalenia skóry lekarz może rozważyć leczenie lekami przeciwgrzybiczymi stosowanymi doustnie.
Leczenie łojotokowego zapalenia skóry twarzy
ŁZS twarzy diagnozuje się na podstawie objawów oraz badania dermatologicznego. Lekarz może również zlecić wykonanie testów alergicznych.
Niezwykle istotne jest również ustalenie przyczyny pojawienia się schorzenia. Jeśli okaże się, że za ten stan odpowiedzialne są hormony, niezbędna będzie wizyta u endokrynologa. W przypadku niedoborów witamin, oprócz zmiany diety trzeba będzie przyjmować odpowiednie suplementy.
Jak jeszcze leczyć ŁZS? Wywoływać może je także stres - w tej sytuacji warto pomyśleć o możliwościach jego ograniczenia, a także nowych, bardziej skutecznych formach relaksu.
Dodatkowo, dermatolog zaleci miejscowe stosowanie maści o odpowiednim składzie, a w przypadku ostrych i trudnych do zwalczenia zmian, również leki doustne.
Nie ma jednak skutecznego lekarstwa na łojotokowe zapalenie skóry twarzy, gdyż jest to choroba nawracająca.
Należy również pamiętać, że do zaostrzenia choroby przyczynić się może dieta, np. produkty smażone bądź różne leki, w tym haloperydol, chloropromazyna czy psoraleny.
Łojotokowe zapalenie skóry twarzy a dieta
Leczenie farmakologiczne stanu zapalnego twarzy warto wspomóc domowymi sposobami, a konkretnie odpowiednią dietą. Zrezygnuj z cukru, alkoholu i białego pieczywa. Ogranicz także kawę i herbatę.
Do codziennego jadłospisu wprowadź chude mięso i ryby - najlepiej ugotowane lub upieczone. Dietę uzupełnij również o kasze (zwłaszcza gryczaną), owoce, warzywa, pestki, orzechy i nasiona.
Nie zapominaj o piciu niegazowanej wody mineralnej (minimum 1,5 l dziennie). Warto stosować także napary ziołowe, najlepiej z szałwii, rumianku i pokrzywy.
Bibliografia
- Marie-Claude Martini, Kosmetologia i farmakologia skóry, 2006.
- Brzezińska-Wcisło L: Co nowego w etiopatogenezie i leczeniu łojotokowego zapalenia skóry. Post Dermatol Alergol 2005, 1: 10-13.
- Braun-Falco O, Plewig G, Wolff HH, Burgdorf WCH: Dermatologia. Tom 2. Czelej, Lublin 2004: 462-467.
- Gary W, Clark, Sara M et al.: Diagnosis and treatment of seborrheic dermatitis. American Family Physician 2015, 91(3): 185-190.
Dziennikarz wyróżniony w konkursie "Dziennikarz Medyczny Roku 2023". Autor tysięcy publikacji o tematyce medycznej, ekonomicznej, politycznej i społecznej. Przez 15 lat związany z Dziennikiem Łódzkim i Polska TheTimes. Z wykształcenia socjolog stosunków politycznych, absolwent Wydziału Ekonomiczno-Socjologicznego Uniwersytetu Łódzkiego. Po godzinach fotografuje, projektuje, maluje, tworzy muzykę.
Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca.
Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na
temat zdrowia i zdrowego stylu życia,
zapraszamy na nasz portal ponownie!