U nas zapłacisz kartą
Trądzik różowaty według klasyfikacji ICD-10 - Przyczyny, Objawy i Metody Leczenia
Początkowe objawy trądziku różowatego
W początkowym stadium rozwoju choroby charakterystyczne jest występowanie na twarzy przemijającego rumienia. W późniejszym czasie pojawiają się zmiany grudkowe, krosty i rozszerzone naczynia krwionośne, co jest objawem różnicującym chorobę.
W zaawansowanym stadium rozwoju trądziku różowatego pojawiają się zmiany przerostowe. U mężczyzn często dochodzi do przerostu gruczołów łojowych, powstawania guzów i nacieków. Objawom głównym może towarzyszyć pieczenie i świąd skóry.
Zmiany najczęściej lokalizują się w centralnej części twarzy (czoło, broda, nos, policzki). Zmiany mogą umiejscawiać się również na plecach i dekolcie, mogą zajmować okolice zauszne i brzegi powiek.
- Postać rumieniowa – u osób dotkniętych tym rodzajem trądziku występuje rumień przelotny lub przetrwały, zmiany lokalizują się na twarzy. Okresowo dochodzi do rozwoju grudek i krostek.
- Postać grudkowo-krostowa – w tej postaci choroby rumień występuje przetrwale. Zwykle obejmuje środkową część twarzy. Okresowo na skórze chorego pojawiają się krostki i grudki.
- Postać przerostowo-naciekowa – skóra u osób chorujących na postać przerostowo-naciekową jest pogrubiała, jej powierzchnia jest nieregularna. Obecne są zmiany guzowate. Postać przerostowo-naciekowa najczęściej manifestuje się w postaci zmian w okolicy nosa, czoła, policzków i brody. U chorych dochodzi do zapalenia mieszków włosowych w obrębie zmian przerostowych.
- Postać oczna – jest najtrudniejsza do zdiagnozowania. Pacjenci najczęściej trafiają do okulisty, zgłaszają przewlekłe stany zapalne brzegów powiek, rogówek i spojówek. Choroba objawia się łzawieniem, przekrwieniem spojówek, swędzeniem, pieczeniem oczu. Może występować światłowstręt i uczucie ciała obcego w oku. Objawy towarzyszące to zapalenie gruczołów Meiboma, nawracające jęczmienie i gradówki. Może występować infekcja gronkowcowa.
- Postać ziarniniakowa – objawia się występowaniem żółtych, brązowych, czerwonych grudek i guzków, które mogą prowadzić do bliznowacenia. Zmainy występują wraz z niewielkim stanem zapalnym lub w skórze niezmienionej.
Rokowanie i powikłania w trądziku różowatym
Pacjenci często zadają sobie pytanie – czy całkowite wyleczenie choroby jest możliwe? Osiągnięcie całkowitego wyleczenia jest trudne do osiągnięcia. Trzeba pamiętać, że jest to przewlekła, zapalna choroba skóry. Stosując odpowiednie leczenie preparatami miejscowymi, lekami ogólnymi, zabiegami chirurgicznymi można zminimalizować postęp choroby. Trądzik różowaty należy leczyć, ale obecnie na rynku nie ma preparatów, które na zawsze zwalczą chorobę. Celem terapii jest zmniejszenie istniejących objawów i zapobieganie pojawieniu się nowych zmian. Skóra w trądziku różowatym jest bardzo wrażliwa, wymaga specjalnej pielęgnacji i mycia twarzy.
- Spożywanie ciężkostrawnych potraw oraz alkoholu,
- Częste korzystanie z sauny, pływanie w chlorowanej wodzie,
- Stosowanie leków obniżających poziom cholesterolu,
- Przyjmowanie w dużych dawkach witamin: B12 i B6,
- Współwystępowanie zaburzeń endokrynologicznych, zaburzenia miesiączkowania, choroby tarczycy,
- Stosowanie zewnętrznych preparatów glikokortykosteroidowych na skórę twarzy,
- Występowanie opryszczki wargowej.
Dowiedziono, że w powstawaniu zmian największą rolę mają zjawiska immunologiczne, zaburzenia naczynioruchowe – trądzik różowaty określa się, jako nerwicę małych naczyń skórnych. Przyczyną trądziku różowatego mogą być również zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego (nieżyt żołądka, niedokwasota).
Zakażenie bakterią Helicobakter pylori nasila wykwity skórne. Czynnikami predysponującymi do wystąpienia tej jednostki chorobowej jest promieniowanie ultrafioletowe, promieniowanie z ekranów monitorów, wysoka temperatura, intensywny wysiłek fizyczny, niewłaściwa pielęgnacja (kosmetyki zawierające alkohol, mentol, aceton).
Trądzik różowaty - diagnoza
Lekarz ustala rozpoznanie na podstawie wywiadu oraz badania pacjenta. Charakterystyczne dla trądziku różowatego jest występowanie wykwitów rumieniowych i grudkowo-krostkowych umiejscowionych głównie w środkowej części twarzy, tzw. wzmożonej reakcji naczynioruchowej (zaczerwienienie pod wpływem bodźców fizycznych i psychicznych), współistnienia objawów łojotoku. Decydujący w rozpoznaniu choroby jest rumień utrzymujący się w centralnej części twarzy. Biopsja skóry rzadko jest konieczna.
Istnieje wiele metod leczenia trądziku różowatego. Leczenie jest dobierane przez lekarza dermatologa dla konkretnego pacjenta, w zależności od objawów trądziku różowatego, jego przebiegu, stanu skóry, czynników zaostrzających, chorób towarzyszących, przyjmowanych leków i odpowiedzi na leczenie.
Trądzik różowaty – leczenie niefarmakologiczne
Trądzik różowaty - leczenie miejscowe
W leczeniu miejscowym stosuje się metronidazol w postaci żelu lub kremu.
Ponadto stosuje się kwas azelainowy, iwermektynę oraz nadtlenek benzoilu.
Lekami redukującymi zaczerwienie twarzy są brymonidyna i oksymetazolina.
Do stosowanych miejscowo antybiotyków należą: iwermektyna, erytromycyna, klindamycyna.
Trądzik różowaty – leczenie laserem
Leczenie jest zawsze zlecane przez lekarza, istnieje szereg przeciwwskazań, m.in. ciąża i laktacja, bielactwo, niewyrównana cukrzyca, poważne przewlekłe choroby układu sercowo-naczyniowego (w tym rozrusznik serca), choroby autoimmunologiczne, padaczka, tendencja do powstawania bliznowców. Zabiegi naświetlania są bezbolesne, ale mogą powodować działania niepożądane, takie jak rumień lub uczucie ściągnięcia skóry.
Trądzik różowaty – leczenie ogólne
W nasilonych postaciach trądziku różowatego lekarz może zlecić – oprócz leczenia miejscowego – także leczenie ogólne, czyli doustne.
Do leków stosowanych ogólnie (doustnie) należą antybiotyki, głównie doksycyklina, a także limecyklina, chlorowodorek tetracykliny, oksytetracyklina, azytromycyna.
Etapy rozwoju trądziku różowatego
Rozwój trądziku różowatego przebiega w trzech głównych etapach. Uzależniony jest on zarówno od czynników zewnętrznych, jak i od czynników wewnętrznych.
Faza III (guzkowata) – charakteryzuje się widocznym pogrubieniem skóry i występowaniem nierówności na jej powierzchni. Objawy obejmują również okolice czoła, oczu, uszu oraz nosa.
Czynniki wpływające na nasilenie objawów trądziku różowatego
Tak jak wspomnieliśmy wyżej, rozwój trądziku różowatego uzależniony jest od czynników zewnętrznych i wewnętrznych.
Wśród czynników zewnętrznych można wymienić:
- stres i napięcie nerwowe,
- poddawanie skóry działaniu promieniowania słonecznego (UV),
- silny wiatr, wilgoć, zimno,
- źle zbilansowaną dietę (pikantne potrawy, ser, kofeina, niektóre owoce i warzywa, podroby, słodycze, sos sojowy, ocet),
- spożywanie alkoholu,
- wzmożony wysiłek fizyczny,
- korzystanie z sauny,
- stosowanie nieodpowiednich kosmetyków,
- korzystanie z nawilżaczy powietrza,
- długotrwałą ekspozycję na pole magnetyczne emitowane m.in. przez monitory,
- stosowanie niektórych grup leków,
- zmaganie się z zespołem jelita drażliwego.
Natomiast do czynników wewnętrznych należą przede wszystkim nasze predyspozycje genetyczne. Badania wskazują na większe prawdopodobieństwo wystąpienia trądziku różowatego w przypadku, gdy w rodzinie osoby chorej zostały wykryte przypadki trądziku różowatego. Dodatkowo wśród predyspozycji genetycznych można wymienić również jasną karnację cery.
Na zaostrzenie objawów trądziku różowatego wpływają również zmiany hormonalne – zwłaszcza zachodzące u kobiet. Zmiany skórne mogą szczególnie zaostrzać się w czasie ciąży, w okresie menopauzalnym, w okresie postmenopauzalnym oraz pod wpływem stosowania doustnej antykoncepcji.
Trądzik różowaty - higiena i pielęgnacja skóry
Skóra z trądzikiem różowatym jest bardzo wrażliwa, podatna na podrażnienia i wymaga specjalnej pielęgnacji, która pomaga odbudować uszkodzoną warstwę ochronną. Przy pielęgnacji skóry należy unikać tarcia, ucisku, a także stosowania kosmetyków bogatych w substancje aktywne, które zamiast wpływać dobroczynnie na skórę, wywołują podrażnienie lub uczulają. Do codziennej pielęgnacji i mycia twarzy zaleca się dermokosmetyki do skóry wrażliwej, zawierające substancje nawilżające i zmiękczające, takie które nie niszczą ochronnej warstwy lipidowej. W pielęgnacji skóry z trądzikiem różowatym należy unikać mydeł lub detergentów syntetycznych, ponieważ działają drażniąco i wysuszająco, niszcząc warstwę ochronną naskórka. Nie zaleca się również kosmetyków i leków miejscowych, które zawierają substancje drażniące oraz kosmetyków zawierających środki zapachowe, gdyż mogą podrażnić skórę.
Ważnym elementem wspomagającym leczenie trądziku różowatego jest odpowiednio skomponowana dieta. Należy w niej unikać produktów wysokoprzetworzonych oraz żywności typu fast-food. Z diety należy wyeliminować także cukier i produkty o dużej zawartości cukru oraz produkty charakteryzujące się wysokim indeksem glikemicznym.
- alkohol (w szczególności czerwone wino, ale zalecana jest także eliminacja mocnych alkoholi)
- nadmierne ilości kawy i herbaty
- pikantne oraz gorące potrawy.
Niektóre publikacje wskazują na konieczność ograniczania w diecie produktów bogatych w histaminę, są to przede wszystkim sery pleśniowe. Niewskazane jest spożywanie potraw zawierających siarczany, azotany oraz glutaminian sodu, czyli związki charakterystyczne dla przetworzonego mięsa oraz kuchni chińskiej.