Uczulenie na słońce - Przyczyny, Objawy i Sposoby Leczenia

Alergia na słońce u dzieci i dorosłych

Czy to przejdzie?

Kiedy zauważamy alergię na słońce u dzieci zastanawiamy się czy może przejść z wiekiem. Jest to oczywiście możliwe, ale badania pokazują, że u 25% populacji nasiliło się występowanie wysypki, pokrzywki od słońca i innych objawów. W przypadku nadwrażliwości u dziecka można próbować powoli przyzwyczajać skórę do słońca. Możliwe jednak, że będzie to wymagane każdego roku od nowa.

U połowy osób, które zmagają się z alergią skórną na słońce utrzymuje się ona mniej więcej na równym poziomie przez całe życie. Dlatego warto próbować hartowania, w cięższych przypadkach uciec się do leków, ale nie liczyć na cudowne ozdrowienie.

Odradza się natomiast całkowitą ochronę dziecka przed słońcem. Jak wspomnieliśmy wcześniej promienie UV są niezbędne do prawidłowego rozwoju i funkcjonowania organizmu. Pozbawienie dziecka dostępu do światła słonecznego skazuje je na schorzenia innego rodzaju. Być może gorsze i bardziej dokuczliwe niż wysypka albo rumień na twarzy.

Nadwrażliwość skóry i jak ją zabezpieczyć

Co można zrobić? Uczulenie na słońce wymaga właściwej diagnozy. Dużo zależy od tego jak wygląda uczulenie. Dzieci z silną nadwrażliwością np. bielactwem czy chorobami genetycznymi, powinny unikać ostrego słońca. Warto pamiętać o kremie z nieco silniejszym filtrem UV. To dotyczy również dorosłych. Starsze osoby z problemami skórnymi, nawet jeżeli nie są one zakwalifikowane jako fotodermatoza, powinny zabezpieczać się odpowiednim kremem. Mówimy tu o kremach z filtrem SPF 50.

W przypadku lżejszego słońca albo przebywania w zacienionym miejscu wystarczy krem lub oliwka z jakimkolwiek zabezpieczeniem filtrem UV. Warto też nosić przewiewne, jasne ubrania. Kolor biały odbija promienie słoneczne. Dzięki temu skóra nie tylko nie jest narażona na wystąpienie objawów uczulenia słonecznego, ale nie będzie się przegrzewać.

Jeżeli planujemy zahartować skórę u siebie lub u dziecka, to dobrze nie robić tego w trakcie leczenia lekami, które wymieniliśmy wcześniej. To samo dotyczy suplementów diety z dziurawcem. Jeśli nie zagraża to naszemu życiu i zdrowiu warto przerwać przyjmowanie leku lub suplementu przed rozpoczęciem hartowania skóry. Taką decyzję trzeba jednak skonsultować z lekarzem.

Przyczyny uczulenia na słońce

Odczyny fotoalergiczne są najczęściej powodowane przez kosmetyki, leki stosowane zewnętrznie, a także leki doustne .

Leki, które wywołują uczulenie na słońce to:

  • niesteroidowe leki przeciwzapalne działające ogólnie i miejscowo – ketoprofen, ibuprofen, naproksen, diklofenak, indometacyna, celekoksyb,
  • sercowo-naczyniowe – furosemid, bisoprolol, kaptopril, enalapril, atenolol, amiodaron, amilorid, hydrochlorotiazyd,
  • neurologiczne i psychiatryczne – lorazepam, midazolam, diazepam, promazyna, haloperidol, doksepina, amitryptylina, karbamazepina,
  • przeciwbakteryjne i przeciwgrzybicze – azytromycyna, doksycyklina, tetracyklina, ciprofloksacyna, ketokonazol, terbinafina,
  • przeciwcukrzycowe – metformina, glipizyd,
  • przeciwhistaminowe – cetyryzyna, loratadyna,
  • obniżające poziom lipidów – atorwastatyna, simwastatyna, fenofibrat,
  • doustne leki antykoncepcyjne.

Wystąpieniu alergii na słońce mogą sprzyjać także maści i kremy przeciwtrądzikowe zawierające antybiotyki i retinol . Pamiętaj jednak, by nie rezygnować z terapii na własną rękę.

Przyprawy, zioła i rośliny także zawierają substancje fotouczulające. Zachowaj szczególną ostrożność przy stosowaniu dziurawca, a także arcydzięgla, dzikiej marchwi, sumaka oraz preparatów zawierających koper i pietruszkę.

Reakcją alergiczną mogą wywołać kosmetyki . Najczęściej te, które w swoim składzie zawierają kwasy, enzymy, olejki eteryczne, ekstrakty roślinne, barwniki i stabilizatory.

Zachowaj szczególną ostrożność jeśli stosujesz preparaty na przebarwienia oraz przyjmujesz leki na stałe.

Uczulenie na słońce – jak wygląda?

Uczulenie na słońce, czyli fotoalergia, to zapalenie skóry wynikające z nadwrażliwości narastającej w wyniku ekspozycji skóry na działanie światła ultrafioletowego. Może się również pojawić na skutek fotoreaktywnego alergenu. Przy dłuższej ekspozycji na promieniowanie UV zachodzą procesy fizjologiczne (produkcja witaminy D), ale również patologiczne, w tym oparzenia słoneczne i fotodermatoza.

Odczyny skórne w niektórych przypadkach mogą pojawić się w ciągu kilku minut, a niekiedy mogą wystąpić nawet po kilku godzinach. Zmiany skórne zazwyczaj ustępują samoistnie w ciągu kilku dni. Na odczyny fotoalergiczne najbardziej są narażone miejsca mocniej eksponowane w okresie letnim, czyli ręce, nogi, ramiona, plecy i twarz .

Objawy towarzyszące uczuleniu na słońce to:

  • wysypka,
  • bąble pokrzywkowe,
  • pęcherzyki,
  • sączące pęcherze,
  • grudki,
  • grudki wysiękowe,
  • rumień,
  • świąd,
  • ogniska rumieniowo-obrzękowe,
  • zmiany krwotoczne,
  • przebarwienia.

Czym jest uczulenie na słońce?

Objawy uczulenia na słońce

Jeżeli podejrzewasz, że ty albo twoje dziecko może mieć uczulenie słoneczne, to warto najpierw sprawdzić czy to prawda. U osób, które mają nadwrażliwość na promieniowanie słoneczne może wystąpić zestaw objawów taki jak przy alergii pokarmowej. Jest to co innego niż oparzenie skóry spowodowane zbyt długim przebywaniem na słońcu.

Jakie są objawy alergii na skórze na działanie promieni słonecznych? Najczęściej pojawia się pokrzywka od słońca, która może wystąpić na dekolcie, na twarzy i rękach, rzadziej w innych miejscach ciała. U dzieci, zwłaszcza u niemowląt może być mylona z alergią pokarmową i w razie jej wystąpienia warto od razu skonsultować się z dermatologiem.

Innymi objawami alergii na słońce są wysypka, przebarwienia, rumień, a nawet bąble. W zależności od tego jak wygląda zestaw objawów można stwierdzić jak silna jest alergia skórna na słońce i jak ją leczyć. Zwykle wystarcza zapobieganie i leczenie domowe, ale czasem trzeba sięgnąć po odpowiednie lekarstwa.

Alergia na słońce – przyczyny uczulenia na promienie słoneczne

Uczulenie na słońce, zwane inaczej fotodermatozą, może mieć kilka przyczyn:

  • Idiopatyczne – nie wiemy do końca co je powoduje, ale najczęściej są związane z dziedziczonym typem skóry. Osoby o skórze jasnej i bardzo jasnej zapadają na nie częściej. Szczególnie u dziecka i osoby starszej o jasnym odcieniu skóry istnieje duże prawdopodobieństwo wystąpienia jednego lub kilku w.w. objawów.
  • Genetyczne – tutaj przyczyną jest nie tyle wygląd co mutacje genetyczne. Do chorób genetycznych wywołujących fotodermatozy zaliczamy np. zespół Bloome'a czy zespół Rothmunda-Thompsona.
  • Egzogenne – wynikające z ekspozycji na substancje fototoksyczne. Najczęściej są to leki, takie jak tetracyklina, aspiryna, leki i suplementy z retinoidami. Również picie herbatki z dziurawca i używanie kosmetyków z jego dodatkiem może być przyczyną uczulenia słonecznego.
  • Metaboliczne – jeżeli metabolizm zostaje zaburzony w wyniku niedoboru pewnych składników, choroby lub mutacji genetycznych, to skóra może tracić odporność na promieniowanie słoneczne.

Uczulenie na słońce - przyczyny i czynniki ryzyka

Fotodermatoza idiopatyczna pojawia się zwykle podczas pierwszego kontaktu skóry ze słońcem. Po zimie organizm nie wytworzył jeszcze odpowiedniej ilości melaniny - barwnika, który chroni skórę przed szkodliwym działaniem słońca, co jest przyczyną dokuczliwych objawów skórnych.

Przykładami tego rodzaju fotodermatozy są osutki świetlne, świerzbiączka letnia, pokrzywka słoneczna, opryszczki ospówkowate i młodzieńcza osutka wiosenna.

Z kolei za reakcję fototoksyczną odpowiadają substancje chemiczne zawarte w kosmetykach (np. perfumach), leki (np. leki przeciwbólowe, środki antykoncepcyjne, niektóre antybiotyki), a także zioła (np. dziurawiec).

Tego typu reakcja może wystąpić u każdego, pod warunkiem zadziałania substancji fototoksycznej i promieniowania UV w odpowiednio dużej dawce.

Reakcja fotoalergiczna różni się od fotodermatozy idiopatycznej i reakcji fototoksycznej tym, że bierze w niej udział układ odpornościowy.

Reakcja fotoalergiczna powstaje w wyniku wystawienia skóry na działanie substancji uczulającej, tzw. fotohaptenu, i promieniowania UV (najczęściej UVA).

Zmienione pod wpływem słońca cząstki substancji uczulającej łączą się z białkami skóry, co prowadzi do wytworzenia alergenów uczulających, które układ odpornościowy zapamiętuje.

W konsekwencji do pojawienia się objawów alergii dochodzi po każdym następnym kontakcie z tą konkretną substancją uczulającą (niezależnie do jej dawki) i nawet po krótkim pobycie na słońcu.

Do substancji fotoalergizujących można zaliczyć m.in. niektóre leki (np. sulfonamidy), substancje zapachowe (np. piżmo ambratowe) i substancje roślinne (np. zawarty w czosnku diallilodisiarczek).

Warto wiedzieć, że ryzyko uczulenia na słońce wzrasta u chorych na bielactwo (nie mają oni melaniny, więc skóra łatwo ulega poparzeniom słonecznym), toczeń rumieniowaty i osób zmagających się ze schorzeniami metabolicznymi (np. porfirie).

Należy pamiętać, że nie jest ono optymalne dla wszystkich pacjentów z uczuleniem na słońce i ma swoje działania niepożądane na wczesnym etapie fototerapii mogą wystąpić zaostrzenia, wymagające zastosowania glikokortykosteroidów.

Czytaj dalej...

Preparaty z filtrami przeciwsłonecznymi z ochroną przed promieniowaniem ultrafioletowym A UVA i ultrafioletowym B UVB oraz współczynnikiem ochrony przeciwsłonecznej SPF wynoszącym co najmniej 30 należy stosować odpowiednio, czyli regularnie i obficie.

Czytaj dalej...

Zamień płyn na inne rozwiązanie jeśli mimo podjętych środków ostrożności nadal odczuwasz reakcje uczuleniowe, warto rozważyć zamianę płynu do płukania na inną metodę prania, na przykład proszek do prania.

Czytaj dalej...

Dostępne są leki, wydawane bez recepty, które mogą pomóc, jeśli alergia wystąpiła niedługo po wykonaniu tatuażu - maść z antybiotykiem lub hydrokortyzon mogą przynieść ulgę , podobnie jak kremy przeciw swędzeniu i zimne okłady.

Czytaj dalej...