U nas zapłacisz kartą
Uczulenie na słońce - Przyczyny, Objawy i Sposoby Leczenia
Uczulenie na słońce – jak wygląda?
Uczulenie na słońce, czyli fotoalergia, to zapalenie skóry wynikające z nadwrażliwości narastającej w wyniku ekspozycji skóry na działanie światła ultrafioletowego. Może się również pojawić na skutek fotoreaktywnego alergenu. Przy dłuższej ekspozycji na promieniowanie UV zachodzą procesy fizjologiczne (produkcja witaminy D), ale również patologiczne, w tym oparzenia słoneczne i fotodermatoza.
Odczyny skórne w niektórych przypadkach mogą pojawić się w ciągu kilku minut, a niekiedy mogą wystąpić nawet po kilku godzinach. Zmiany skórne zazwyczaj ustępują samoistnie w ciągu kilku dni. Na odczyny fotoalergiczne najbardziej są narażone miejsca mocniej eksponowane w okresie letnim, czyli ręce, nogi, ramiona, plecy i twarz .
Objawy towarzyszące uczuleniu na słońce to:
- wysypka,
- bąble pokrzywkowe,
- pęcherzyki,
- sączące pęcherze,
- grudki,
- grudki wysiękowe,
- rumień,
- świąd,
- ogniska rumieniowo-obrzękowe,
- zmiany krwotoczne,
- przebarwienia.
Uczulenie na słońce - objawy alergii na słońce
Fotodermatoza idiopatyczna objawia się swędzącymi, czerwonymi i małymi bąblami. Pojawiają się one już po kilku minutach od kontaktu skóry ze słońcem i tylko na tych częściach ciała, które zostały wystawione na działanie promieniowania UV.
W przypadku odczynów fototoksycznych objawy przypominają oparzenie słoneczne (rumień, obrzęk, pęcherze, którym towarzyszą pieczenie i świąd).
Pojawiają się one po kilku minutach lub kilku godzinach od kontaktu ze szkodliwą substancją i słońcem i ograniczają się do miejsc odsłoniętych na jego działanie. W przypadku odczynów fototoksycznych nadwrażliwość na słońce jest czasowa i mija po odstawieniu szkodliwego czynnika.
W przypadku reakcji fotoalergicznej, w wyniku działania substancji fotoalergizujących i promieniowania słonecznego, dochodzi do powstania zmian określanych jako fotoalergiczny wyprysk kontaktowy.
Są to pierzące i/lub swędzące wypryski i grudki, które pojawiają się mniej więcej po 24-48 godzinach od opalania i rozprzestrzeniają się poza obręb miejsc, które były wystawione na działanie światła słonecznego.
Odczyn fototoksyczny
Odczyn fototoksyczny – jest to odczyn, który występuje po jednoczesnym zadziałaniu substancji uczulającej i promieniowania UV.
Uczulenie na słońce mogą spotęgować, substancje chemiczne zawarte w kosmetykach, jak również przyjmowanie niektórych leków lub nawet ziół. W przypadku reakcji fototoksycznej powinno się unikać stosowania dezodorantów czy perfum, ponieważ zawierają substancje chemiczne i w reakcji z promieniowaniem UV mogą powodować podrażnienia.
Substancje światłouczulające, powodujące reakcję fototoksyczną mogą znajdować się np. w:
- kosmetykach – dezodoranty w sprayu, perfumy, płyny po goleniu,
zmiany występują w miejscach, gdzie kosmetyk był stosowany,
- lekach – przeciwbólowych, antykoncepcyjnych, niektórych antybiotykach, przeciwgrzybicznych, moczopędnych,
także, preparaty ziołowe z dziurawca,
zmiany występują z reguły w miejscach wystawionych na słońce,
- roślinach – dziurawiec, komosa biała, barszcz zwyczajny,
zmiany najczęściej występują na podudziach.
Reakcja fototoksyczna może wystąpić, u każdej osoby, jeżeli zostanie spełniony warunek, czyli promienie UV wejdą w reakcję z substancją chemiczną. Występuje od paru minut do paru godzin w miejscach wystawionych na słońce, a ustępuje po usunięciu szkodliwej substancji.
Uczulenie na słońce – leczenie i profilaktyka
W leczeniu fotoalergii możesz zastosować miejscowo maść glikokortykosteoridową . Leki przeciwhistaminowe dostępne w aptece bez recepty mogą pomóc złagodzić świąd oraz zahamują rozwój reakcji zapalnej.
Najlepszą profilaktyką jest stosowanie odpowiednich filtrów UV i UVB. Na rynku mamy obecnie ogromny ich wybór. Pamiętaj również o okularach przeciwsłonecznych i odzieży ochronnej. Warto unikać słońca w ciągu dnia, między godziną 10:00 a 14:00. Wtedy promieniowanie jest najsilniejsze.
- Ferguson J., Photodermatology. Manson Publishing, Londyn 2006, 5-8.
- Kojima M., Horiko T., Nakamura Y., Aoki T., Solar urticaria. The relationship of photoallergen and action spectrum. Arch Dermatol 1986, 122: 550-5.
- Beattie P.E., Dawe R.S., Ibbotson S.H., Ferguson J., Characteristics and prognosis of idiopathic solar urticaria: a cohort of 87 cases. Arch Dermatol 2003, 139: 1149-54.
- Hawk J.L., Eady R.A., Challoner A.V. i in., Elevated blood histamine levels and mast cell degranulation in solar urticaria. Br J Clin Pharmacol 1980, 9: 183-6.
- Honari G., Photoallergy, Rev Environ Health, 2014,29(3), 233-42.
Uczulenie na słońce – leczenie
W leczeniu uczulenia na słońce stosuje się środki zapobiegawcze, czyli działania skierowane na to, aby uniknąć pojawienia się wysypki, oraz leczenie, kiedy wysypka już się pojawi.
- unikanie słońca
- zakładanie odzieży chroniącej przed słońcem
- stosowanie preparatów z filtrami przeciwsłonecznymi.
Preparaty z filtrami przeciwsłonecznymi z ochroną przed promieniowaniem ultrafioletowym A (UVA) i ultrafioletowym B (UVB) oraz współczynnikiem ochrony przeciwsłonecznej (SPF) wynoszącym co najmniej 30 należy stosować odpowiednio, czyli regularnie i obficie. O tym, jakie preparaty wybrać i jak odpowiednio je stosować, przeczytaj tutaj: Ochrona przed słońcem w pytaniach i odpowiedziach – cz. 1 i Ochrona przed słońcem w pytaniach i odpowiedziach – cz. 2
U niektórych osób, lekarz może zalecić tzw. profilaktyczną fototerapię małymi dawkami PUVA, czyli chemiofototerapię, co oznacza naświetlanie promieniowaniem UVA po podaniu psolarenu, leku światłouwrażliwiającego. Terapię taką stosuje się wczesną wiosną w celu wywołania tolerancji na ekspozycję na słońce. Może ona być korzystna dla osób, u których spodziewane jest wystąpienie poważnych objawów wiosną lub latem. Zabiegi naświetlania zwykle się wykonuje 2–3 razy w tygodniu przez od czterech do sześciu tygodni. Leczenie takie zaleca dermatolog. Należy pamiętać, że nie jest ono optymalne dla wszystkich pacjentów z uczuleniem na słońce i ma swoje działania niepożądane – na wczesnym etapie fototerapii mogą wystąpić zaostrzenia, wymagające zastosowania glikokortykosteroidów.
Leczenie uczulenia na słońce, jeśli już się pojawi wysypka, nie zawsze jest konieczne, ponieważ niektóre osoby mają łagodne objawy, które szybko mijają, a że z czasem rozwija się tolerancja na promieniowanie słoneczne, nie szukają one pomocy lekarskiej.
Niektórzy pacjenci mogą jednak wymagać leczenia w celu złagodzenia objawów. W takich przypadkach leczenie zależy od nasilenia zmian skórnych.
