U nas zapłacisz kartą
Alergiczne kontaktowe zapalenie skóry - Przyczyny, Objawy i Skuteczne Metody Leczenia
Kontaktowe zapalenie skóry – jak wygląda?
Kontaktowe zapalenie skóry to choroba, której obraz kliniczny jest niezwykle zróżnicowany. Zależy on, między innymi, od nasilenia alergii, siły działania środka drażniącego, zdolności penetracji skóry czy nawet czasu ekspozycji. Prowadzi to niekiedy do trudności w dokładnym rozpoznaniu choroby, zwłaszcza że występują dwie jej postacie kliniczne – ostra i przewlekła.
Objawy ostrego kontaktowego zapalenia skóry obejmują:
- rumień,
- obrzęk,
- grudki,
- nadżerki,
- pęcherze.
Jeśli chodzi o przewlekłe kontaktowe zapalenie skóry, objawy choroby mogą utrzymywać się miesiącami i są związane głównie z częstym narażeniem na czynniki drażniące lub alergeny.
Objawy tej postaci choroby obejmują:
- złuszczanie i pękanie naskórka,
- nadmierną suchość i rogowacenie naskórka,
- powstawanie nadżerek.
Z reguły pierwszym objawem choroby jest pogorszenie stanu i kondycji skóry. Robi się ona bardzo sucha, zaczyna pękać, a czasem nawet tworzą się zgrubienia, które wywołują ból.
Kontaktowe zapalenie skóry (wyprysk kontaktowy) – przyczyny
- Alergiczne kontaktowe zapalenie skóry
- nikiel, np. biżuteria, wykończenia odzieży (zamki, guziki), okulary
- chrom (metale, cement, skóra garbowana)
- kobalt (metale, cement)
- formaldehyd (odzież, lakier do paznokci, tworzywa sztuczne)
- substancje zapachowe (perfumy, olejki eteryczne, kosmetyki)
- balsam peruwiański (perfumy)
- konserwanty (podłoże leków stosowanych miejscowo, kosmetyki)
- przyśpieszacze wulkanizacji i przeciwutleniacze gumy (rękawiczki lateksowe, bielizna, buty, lycra, oleje techniczne)
- leki (neomycyna, benzokaina)
- barwniki (farby do włosów i tkanin)
- kalafonia (kleje, papier, pokosty)
- lanolina (kremy)
- monomery akrylu (cement ortopedyczny).
Czynniki ryzyka rozwoju alergicznego kontaktowego zapalenie skóry nie są znane, ale wydaje się, że duże znaczenie ma predyspozycja genetyczna.
- Kontaktowe zapalenie skóry z podrażnienia
Powstaje w wyniku kontaktu skóry ze stężoną substancją drażniącą (np. silne kwasy albo zasady, wybielacze) albo w wyniku przewlekłego działania mniej stężonej substancji powodującej wysuszenie skóry i uszkodzenie naskórka.
Substancje drażniące:- mydła i detergenty
- alkohole i środki odkażające
- kwasy i ługi
- rozpuszczalniki organiczne, smary, oleje techniczne, benzyna, olej napędowy
- żywice i kleje
- farby, tusze i werniksy
- cement, beton, gips
- środki owadobójcze i grzybobójcze
- nawozy sztuczne
- włókna szklane.
- Fotoalergiczne lub fototoksyczne kontaktowe zapalenie skóry
Przyczyny fototoksycznego kontaktowego zapalenie skóry, to np. dziegieć, furokumaryny (np. psolareny stosowane leczniczo lub zawarte w owocach, zwłaszcza w limonkach i jarzynach), czerwień bengalska (stosowana w okulistyce), niesteroidowe leki przeciwbólowe i przeciwzapalne, pochodne kwasu propionowego (np. ibuprofen).
Przyczyny fotoalergicznego kontaktowego zapalenia skóry, to np. kosmetyki z filtrem UV, substancje zapachowe, środki odkażające, leki przeciwgrzybicze.
Terapia alergicznego kontaktowego zapalenia skóry
Jak radzić sobie z alergicznym wypryskiem kontaktowym? Przede wszystkim należy rozpoznać swoje alergeny, a następnie starać się ich unikać. W tym celu konieczne może być wykonanie testu płatkowego. Test płatkowy polega na ekspozycji skóry na alergen w kontrolowanych warunkach. Przy pomocy specjalnych przylepców aplikuje się na skórę hapten, czyli substancję testową. Wystąpienie reakcji alergicznej oznacza uczulenie na dany hapten. Aktualnie poznaliśmy aż 4900 haptenów środowiskowych mogących wywoływać wyprysk kontaktowy, dlatego wybór właściwych ma kluczowe znaczenie dla wyników testu (Śpiewak, 2019).
Unikanie alergenów redukuje ryzyko wystąpienia alergicznego wyprysku kontaktowego, ale co w sytuacji, gdy stan zapalny już wystąpił? W takim wypadku konieczne może okazać się stosowanie miejscowych glikokortykosteroidów. Są to środki przeciwzapalne, które działają także przeciwalergicznie i przeciwświądowo (Chong i Fonacier, 2016).
Ważna jest również prawidłowa pielęgnacja skóry wrażliwej i podatnej na reakcje alergiczne. Używaj emolientów takich jak kosmetyki Humitopic. Są one bezpieczniejsze dla wrażliwej skóry, ponieważ nie zawierają kompozycji zapachowej i barwników, a konserwanty użyte w ich produkcji są łagodne, o bardzo niskim potencjale uczulającym. Unikatowy skład kosmetyków Humitopic poprawia kondycję skóry, nawilża oraz wspomaga odbudowę bariery hydrolipidowej. Dzięki temu skóra jest zdrowsza i bardziej odporna na czynniki zewnętrzne – choć oczywiście kontakt z alergenem wciąż wywoła reakcję zapalną, dlatego należy go w miarę możliwości unikać.
W przypadku jakiejkolwiek dermatozy najważniejszy jest zawsze kontakt z lekarzem specjalistą oraz stosowanie się do jego rad.
Bibliografia:
Chong, M., Fonacier, L. (2016). Treatment of eczema: corticosteroids and beyond. Clinical reviews in allergy & immunology, 51, 249-262.
Jak często występuje alergiczny wyprysk kontaktowy? (tu: czy występuje rodzinnie)
Tak jak wspomniano, wyprysk jest często występującą jednostką dermatologiczną, przy czym w populacji dorosłych dominuje kontaktowe zapalenie skóry z podrażnienia wywołane drażniącym działaniem substancji zewnętrznych na skórę człowieka, takich jak detergenty, rozpuszczalniki, kwasy i zasady. U dzieci występowanie tej postaci wyprysku jest co prawda możliwe, jednak ze względu na brak kontaktu z wymienionymi substancjami należy ona do rzadkości, częściej stwierdza się alergiczne kontaktowe zapalenie skóry. W przypadku alergicznego wyprysku kontaktowego nie obserwuje się podłoża genetycznego ani występowania rodzinnego. Obecność chorób atopowych (astmy, alergicznego nieżytu nosa, atopowego zapalenia skóry) nie zwiększa ryzyka rozwoju tego schorzenia, chociaż w populacji dzieci z rozpoznaniem atopowego zapalenia skóry, ze względu na uszkodzenia naskórka, ta postać wyprysku może się rozwinąć niezależnie.
Alergiczny wyprysk kontaktowy cechuje się występowaniem różnorodnych zmian skórnych. Jak już wspomniano, podstawowym wykwitem jest grudka, która przekształca się w pęcherzyk, a ten z kolei w sączącą nadżerkę, pokrywającą się z czasem strupkiem. Zmiany te lokalizują się na rumieniowym podłożu, są wyraźnie odgraniczone od zdrowej skóry i mogą się ze sobą zlewać, tworząc rozległe ogniska. Zmianom skórnym towarzyszy nasilony świąd, a w okresie gojenia obserwuje się złuszczanie naskórka. W fazie przewlekłej dominuje pogrubienie naskórka, może nawet dochodzić do jego bolesnych pęknięć. Zmiany lokalizują się zwykle w miejscu kontaktu z uczulającym alergenem. W przypadku niklu, który jest jednym z najczęstszych alergenów, zmiany skórne mogą być umiejscowione na pleckach dziecka (w miejscu przylegania do skóry metalowych zapinek), w okolicy pępka (z powodu kontaktu z metalowym guzikiem) czy na nadgarstku (w wyniku kontaktu z metalowym paskiem od zegarka).
