U nas zapłacisz kartą
Odpowiedź na pytanie - Czy Amol na pewno ma czyraka?
Objawy czyraka
Typowy czyrak to bardzo bolesny wrzód o podstawie zapalnej, który powstaje najczęściej na twarzy, szyi, klatce piersiowej, pośladkach. Najpierw pojawia się czerwone, napięte stwardnienie, które przekształca się w krostę - na nacieczonej, czerwonej, obrzękłej podstawie wykształca się czop ropny (albo ropno-krwisty). Chory czuje się źle, ma podwyższoną temperaturę i bolesne, położone najbliżej zmiany węzły chłonne. W pewnym momencie zgorzel pęka i oczyszcza się, dzięki czemu chory czuje ulgę - rana goi się kilkanaście dni. Zdarza się, że po oczyszczeniu i w trakcie gojenia pozostałości po czyraku na ciele chorego pojawiają się następne krostki - choroba przybiera wtedy charakter przewlekły i może ciągnąć się nawet latami, co jak można się domyślić jest bardzo męczące i uciążliwe, a także krępujące, zwłaszcza jeśli mało estetyczne czyraki pojawiają się na twarzy. Czytaj: Który gronkowiec odpowiada za zmiany na skórze: gronkowiec skórny czy gronkowiec złocisty?
Czyrak gromadny (karbunkuł)
Mianem czyraka gromadnego określa się z kolei liczne zlewające się czyraki umiejscowione na zapalnym podłożu. Zmiana jest duża, bardzo bolesna i często występuje w okolicy karku oraz na pośladkach.
Za zmiany chorobowe w przypadku czyraka odpowiedzialny jest gronkowiec złocisty (Staphylococcus aureus), który wnika do mieszka włosowego z zewnątrz i wywołuje stan zapalny. Czynnikami predysponującymi do czyraka, a zwłaszcza jego form nawracających, są stany przebiegające z osłabieniem układu immunologicznego (zakażenie HIV, AIDS, przewlekłe leczenie glikokortykosteroidami lub leczenie immunosupresyjne), cukrzyca, choroby nerek, a także ogólne wyniszczenie. Czyraki mogą ponadto występować częściej u chorych na atopowe zapalenie skóry.
Czyrak stanowi częstą przyczynę konsultacji dermatologicznych. Nie występuje rodzinnie, nie jest chorobą dziedziczną.
Ryc. 1. Zmiana o charakterze zapalnego guzka
Tymianek - przyprawa
Istnieje ponad 100 odmian tymianku, jednak w kuchni zastosowanie znajduje głównie tymianek ogrodowy i cytrynowy. Odmiana ogrodowa charakteryzuje się ostrym, ciepłym, pikantnym aromatem. Jego smak jest ostry i odświeżający za sprawą lotnego olejku - tymolu. Tymianek cytrynowy charakteryzuje się mniej ostrym smakiem i delikatną nutką cytrynową.
Świeży tymianek najczęściej kupowany jest w pęczkach. Może być przechowywany w lodówce nawet przez tydzień bez obaw o utratę świeżości. Liście można obciąć i zamrozić z małą ilością wody w pojemnikach na kostki lodu. Można też zamrozić całe gałązki, owijając uprzednio folią. W ten sposób roślina przetrwa nawet do kilku miesięcy. Popularnością cieszy się też tymianek suszony.
W kuchni francuskiej tymianek uznawany jest za jedno z najznakomitszych ziół. Przyprawa doskonale komponuje się z cielęciną, jagnięciną, drobiem, wołowiną, rybami. Podkreśla smak sałatek, farszów, pasztetów, wędlin, gulaszów, zup i bulionów. Można go dodać również do chleba, masła ziołowego, majonezu ziołowego, aromatycznego octu, musztardy, zapiekanek. Przyprawiane są nim pomidory, cebula, ogórki, marchew, pory, pieczarki, szparagi, zielona fasola, brokuły, słodka papryka, ziemniaki, szpinak, kukurydza, ser, jajka i ryż. Smak tymianku świetnie współgra z cytryną, czosnkiem, bazylią.