U nas zapłacisz kartą
Co zrobić z czarnym pryszczem pod skórą - Przyczyny, leczenie i porady pielęgnacyjne
Bibliografia
- A. Gierlotka i wsp., Przypadek olbrzymiego tłuszczaka szyi , „Forum Medycyny Rodzinnej” 2014, t. 8, nr 2, s. 84–87.
- T.S. Gaździk, T. Bielecki, Ortopedia i traumatologia , t. 2, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2008.
- T.F. Mroczkowski, Choroby przenoszone drogą płciową: dla studentów i lekarzy , Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 1998.
Oceń artykuł
Kaszaki
Kaszak nazywany bywa torbielą zastoinową lub tłuszczową. Rozwija się w obrębie gruczołów łojowych i mieszków włosowych. Te twarde guzki pojawiają się głównie na twarzy, głowie, tułowiu, w okolicy narządów płciowych. Kaszaki mogą być pojedyncze lub mnogie. Są koloru cielistego z lekko żółtym zabarwieniem. Mają gładką powierzchnię i są przesuwalne wobec podłoża. Rosną powoli. Osiągają średnicę od kilku milimetrów do kilku centymetrów. Na powierzchni twardego guza widoczny jest ciemny punkt, który wskazuje na zaczopowanie. Zazwyczaj kaszaki występują u osób między 30. a 40. rokiem życia. Do ich powstawania dochodzi wówczas, gdy złuszczające się komórki naskórka zablokują kanalik wyprowadzający gruczołu łojowego. W konsekwencji sebum i zrogowaciały naskórek gromadzą się wewnątrz gruczołu i powodują powstanie torbieli. Zmianę wypełnia płynna lub półpłynna masa o nieprzyjemnym zapachu. Kaszak łatwo ulega nadkażeniu bakteryjnemu, co prowadzi do rozwoju stanu zapalnego otaczających go tkanek.
Wyróżnia się dwa główne rodzaje włókniaków – twarde i miękkie. Do pierwszych zalicza się: włókniaki stwardniałe (twardniejące), dermatofibromy, łagodne włókniste histiocytomy, histiocytomy. Guzki te są z reguły płaskowyniosłe i mają czerwone lub brązowe zabarwienie. Włókniaki pojawiają się pojedynczo. Zazwyczaj są niewielkie, o średnicy do 1 cm. Rozwijają się najczęściej u osób powyżej 40 lat. Nierzadką sytuacją jest powstanie włókniaka twardego w miejscu po ukąszeniu, urazie czy zapaleniu mieszka włosowego. Włókniaki twarde lokalizują się zazwyczaj na nogach i tułowiu. Zmiany o bardzo dużych rozmiarach – o średnicy przekraczającej nawet 20 cm – zdarzają się u osób z upośledzoną odpornością.
Drugim rodzajem są włókniaki miękkie, do których zalicza się m.in.: włókniaki starcze, polipy włóknistonabłonkowe, acrochordony. Zwykle są to guzki mnogie, w kolorze skóry lub w różnych odcieniach brązu. Włókniaki miękkie mogą osiągnąć od kilku milimetrów do kilku centymetrów. Najczęściej obserwowane są u osób z nadmierną masą ciała, zmagających się z zaburzeniami endokrynologicznymi czy u diabetyków. Umiejscawiają się zazwyczaj na szyi, pod pachami, w pachwinach czy w okolicy sutków.
Pryszcze podskórne – przyczyny powstawania
Nadmiar sebum w wyniku niewłaściwej pracy gruczołów łojowych jest główną przyczyną powstawania pryszczy podskórnych. Proces ten nasila się zazwyczaj w wyniku nieprawidłowości gospodarki hormonalnej , a więc nadmiernej produkcji męskich hormonów (androgenów). Ponadto zaobserwowano, że pryszcze podskórne mogą częściej pojawiać się u osób, które:
- używają niewłaściwych kosmetyków, zazwyczaj źle dobranych do swojego rodzaju skóry np. zbyt tłustych kremów, które mogą zatykać pory, utrudniając skórze właściwe oddychanie i regenerację,
- żyją w długotrwałym, nadmiernym stresie,
- palą papierosy,
- posiadają predyspozycje genetyczne,
- mają skłonność do alergii skórnych,
- zmagają się z infekcjami bakteryjnymi i wirusowymi,
- chorują na różne choroby metaboliczne lub cukrzycę,
- nieodpowiednio się odżywiają [1, 3].
Gruczolakowłókniak
Gruczolakowłókniaki to łagodne guzy piersi, jakie obserwowane są z reguły u kobiet przed 30. rokiem życia. Rozwijają się w wyniku wysokiego poziomu estrogenów, rozrostu tkanki łącznej włóknistej i nabłonka gruczołu mlekowego. Szybszemu wzrostowi guza sprzyjają ciąża, hormonalne preparaty antykoncepcyjne czy hormonalna terapia zastępcza. Zdarzają się zmiany mnogie, które stanowią do 20% przypadków. Gruczolakowłókniak może ulec zezłośliwieniu, lecz są to rzadkie sytuacje. Guzki występują najczęściej w górnej części piersi. Są bezbolesne, łatwo można je przesunąć palcami, ich średnica nie przekracza z reguły 3 cm, ale sporadycznie zdarzają się znacznie większe. Po przekwitaniu guzy ulegają procesowi regresji i zwapnieniu.
Ganglion określany bywa również torbielą galaretowatą. To pseudotorbiel łącznotkankowa, która rozwija się w okolicach ścięgien i torebek stawowych. Ściany tej zmiany wysłane są tkanką łączną, a w jej wnętrzu znajduje się galaretowata substancja lub płyn. Twardy guzek zazwyczaj umiejscawia się w okolicy stopy i nadgarstka. Ganglion nie przekracza zwykle wielkości ziarna grochu, lecz gdy rozwinie się w nim stan zapalny, może osiągnąć rozmiar orzecha włoskiego. Nie określono dokładnie przyczyny powstania tego twardego guzka pod skórą. Uważa się, że mogą do niego predysponować przewlekłe urazy. Gangliony rozwijają się zazwyczaj w populacji pediatrycznej i u dorosłych w młodszym wieku. Jeśli torbiel zawiera tkankę litą, może się ona przekształcić w nowotwór złośliwy.
Skuteczne sposoby radzenia sobie z pryszczami podskórnymi
Zaczniemy od tego, co na pryszcze podskórne z pewnością nie działa. Mowa oczywiście o wyciskaniu! Jest to bardzo trudne, a wręcz niemożliwe, ponieważ zmiany znajdują się głęboko pod powierzchnią skóry. Poza tym wszelkie próby pozbycia się pryszczy w ten sposób prowadzą do wtłaczania ich zawartości w głębsze warstwy skóry. Stąd już zaledwie krok do pogłębienia się stanu zapalnego, a nawet powstania blizn. Wiesz już, czego nie robić, gdy zobaczysz pryszcz pod skórą, ale jak się go pozbyć?
- Regularnie oczyszczaj skórę! Żel oczyszczający do twarzy stosuj rano i wieczorem.
- Złuszczaj obumarły naskórek. Unikaj jednak peelingów mechanicznych. Znacznie lepiej sprawdzą się łagodniejsze produkty, jak np. Krem-kuracja złuszczająco-wygładzająca Eucerin DermoPure. Formuła odblokowuje pory, zmniejsza zanieczyszczenia i wypryski oraz zapobiega ich ponownemu powstawaniu.
- Używaj lekkich produktów do pielęgnacji. Bezpieczne rozwiązanie to np. krem kojący w trakcie kuracji trądzikowych Eucerin DermoPure, który ma intensywnie nawilżającą, nietłustą formułę.
Istnieją też domowe sposoby na pryszcze podskórne. Wystarczy, że nałożysz ciepły kompres na obszar pryszcza podskórnego na około 10-15 minut. Może to być kompres ziołowy z nagietka lekarskiego, rumianku, świetlika lub szałwii. Ciepło pomaga rozluźnić zaskórniki i zredukować stan zapalny, ułatwiając pozbycie się zanieczyszczeń. Świetnie, jeśli następnie zastosujesz maseczkę oczyszczającą. A co zrobić na pryszcze podskórne poza pielęgnacją? Staraj się wysypiać, codziennie znajdź chwilę na relaks, jedz zdrowo i w miarę możliwości uprawiaj sport. Pamiętaj również o prawidłowym nawadnianiu organizmu, ponieważ nawilżona skóra efektywniej się regeneruje. Uwaga – nie dotykaj zmian! To jeden z czynników prowadzących do ich zaognienia.