U nas zapłacisz kartą
Czy chory na raka może bezpiecznie przebywać na słońcu?
Sposoby ochrony przed słońcem dla osób z nowotworami
Ryzyko związane z ekspozycją na promieniowanie UV nie oznacza, że osoby zmagające się z nowotworami powinny całkowicie unikać słońca. Wręcz przeciwnie, słoneczne dni mogą przynieść wiele korzyści, w tym poprawę nastroju i produkcję witaminy D, która jest kluczowa dla zdrowia kości. Kluczem jest umiar i odpowiednie środki ochronne.
Zabezpieczanie skóry przed szkodliwym promieniowaniem UV powinno stać się codzienną rutyną, szczególnie dla osób zmagających się z chorobą nowotworową. Aplikowanie kremu z filtrem przeciwsłonecznym o wysokim SPF (30 lub więcej) co dwie godziny, a także po pływaniu lub intensywnym poceniu się, to podstawowa zasada ochrony skóry. Pamiętajmy, że krem powinien być nakładany na wszystkie odsłonięte części ciała, włączając uszy, szyję, ramiona i nogi.
Zabezpieczenie ciała przed słońcem nie kończy się na kremie z filtrem. Ubieranie się w odzież chroniącą przed słońcem, taką jak długie spodnie, koszulki z długim rękawem, a także kapelusze z szerokim rondem, może zapewnić dodatkową barierę ochronną dla skóry. Warto też zainwestować w okulary przeciwsłoneczne z filtrami UV, które będą chronić oczy.
Ostatnim, ale nie mniej ważnym elementem strategii ochrony przed słońcem jest planowanie aktywności na zewnątrz tak, aby unikać najintensywniejszego promieniowania UV. Zwykle największe nasłonecznienie występuje między godziną 10:00 a 16:00. W tych godzinach lepiej jest pozostać w cieniu lub w pomieszczeniach.
Dbanie o bezpieczeństwo skóry w słońcu jest kluczowe dla wszystkich, ale szczególnie dla osób zmagających się z nowotworami. Pamiętajmy, że najważniejsza jest konsekwencja i umiejętność dostosowania się do nowych nawyków. Każda ochrona, nawet najmniejsza, może mieć duże znaczenie w długim okresie.
Nowotwór a dieta. Ogólne zalecenia
- Każdy z przewlekłą chorobą, nawet jeśli nie jest to rak, powinien spożywać pokarmy bogate w białko, zdrowe tłuszcze, produkty pełnoziarniste oraz witaminy i minerały - zaznacza dr Selvi Rajagopal, specjalistka w zakresie chorób wewnętrznych w Johns Hopkins Medicine. Konkretne produkty wymienimy poniżej, ale zanim to zrobimy, ważne, by poznać też ogólniejsze zasady diety w chorobie nowotworowej. Chodzi m.in. o częstotliwość spożywania posiłków, ich temperaturę czy sposób przygotowania. Zalecenia te dotyczą większości osób chorych na nowotwory, ale należy pamiętać, że tak naprawdę każdy przypadek jest inny i dieta powinna być ustalana indywidualnie dla każdego pacjenta (ze względu na różne dolegliwości czy też preferencje).
Chory na nowotwór, jak podkreślają eksperci, musi dbać o regularność spożywania posiłków. 4-5 posiłków dziennie to odpowiednia liczba. Przerwy między nimi powinny wynosić 3-4 godziny. Inaczej będzie chociażby w przypadku osoby, która jest po usunięciu żołądka - taki pacjent musi jeść 6-8 razy dziennie co 2 godziny. Regularność ta ma służyć dostarczeniu odpowiedniej ilości składników odżywczych oraz optymalnemu ich wykorzystaniu przez organizm.
Objętościowo posiłki nie mogą być duże, ale jak najbardziej urozmaicone. Nie może zabraknąć źródeł białka (jest ono bardzo ważne, gdyż ma za zadanie odbudowywać komórki oraz tkanki), węglowodanów, jakościowych, zdrowych tłuszczy (dobrze zamienić tłuszcze zwierzęce na roślinne), witamin takich jak C i E, beta-karotenu, magnezu, cynku, miedzi i selenu. Należy wystrzegać się produktów wysoko przetworzonych. Różnokolorowe warzywa i owoce, pod różnymi postaciami - surowe, gotowane, w całości czy też rozdrobnione, powinny na stałe zagościć w jadłospisie. Zaleca się, by chory każdego dnia spożywał co najmniej 400-600 g tych produktów (pięć porcji).
Czy koordynator informuje chorego o przebiegu terapii
Miesiąc temu zdiagnozowano u mnie nowotwór. Konsylium ustaliło, że muszę przejść serię naświetlań. Szpital nie poinformował mnie jednak, kiedy rozpocznę radioterapię. Czy ma obowiązek poinformować mnie o ustalonym planie leczenia?
Pakiet onkologiczny ustanowił nową zupełnie nowa funkcję – koordynatora medycznego, który ma nadzorować proces leczenia pacjenta. Swojego koordynatora powinien mieć przydzielonego każdy pacjent, który korzysta z szybkiej ścieżki onkologicznej. Ma on ułatwić mu przechodzenie przez poszczególne etapy leczenia. Wspiera chorego, udzielając mu wszystkich niezbędnych informacji, pomaga załatwić procedury administracyjne i kontaktować się z lekarzami. A zatem to ta osoba powinna być w stałym kontakcie z pacjentem i poinformować go o terminach planowanych zabiegów i miejscu ich wykonania. Koordynator ma towarzyszyć pacjentowi aż do zakończenia leczenia. Szpital nie może się tłumaczyć brakiem koordynatorów, ponieważ otrzymuje od NFZ wynagrodzenie za ich działalność. Zasada obowiązuje jednak tylko w tych placówkach medycznych, które przystąpiły do pakietu onkologicznego. Warto więc sprawdzić, czy szpital podpisał umowę z NFZ w tej sprawie.
Par. 1 rozporządzenia ministra zdrowia z 20 października 2014 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego (Dz.U. poz. 1441).
Nowotwór a dieta. Jakich produktów unikać?
W chorobie nowotworowej należy zrezygnować ze spożywania produktów i potraw smażonych, wędzonych, grillowanych w sposób tradycyjny, peklowanych, marynowanych czy takich, których przygotowanie wymagało użycia dużej ilości soli (sól, która nadaje smaku potrawom, śmiało można zastąpić ziołami). Niewskazane są także te wielokrotnie odgrzewane. Nie zaleca się posiłków zawierających surowe lub niedogotowane mięso (np. tatar), ryby (np. sushi) lub jajka (np. domowy majonez, tiramisu). Trzeba ograniczyć czerwone mięso.
Złym wyborem będzie przetworzona żywność. Powinno się wystrzegać dań typu fast-food, gotowych do odgrzania, wędlin i przetworów mięsnych, które mają mało wartości odżywczych, a poza tym są z reguły ciężkostrawne i mogą być przyczyną wielu nieprzyjemnych dolegliwości. Mogą one też zawierać niekorzystne dla zdrowia dodatki do żywności. Ważne, by przed zakupem czytać etykiety produktów spożywczych. Jeśli znajdują się na nich: azotany, azotyny, aromaty dymu wędzarniczego, glutaminian sodu, syropy glukozowo-fruktozowe - odstawiamy je na półkę.
Cukier w postaci ciast, ciasteczek, batoników czy słodkich napojów nie ma żadnych właściwości odżywczych. Zdecydowanie korzystniejszym wyborem będą owoce (z ich pomocą również można przygotować smaczny deser), ale także np. batony zbożowe.
W trakcie leczenia należy unikać wszelkich używek, w tym alkoholu. Alkohol osłabia odporność, co więcej, wpływa negatywnie na pracę wielu narządów.
Osoby, które są w trakcie leczenia przeciwnowotworowego powinny również unikać:
- grejpfrutów i soku grejpfrutowego (to owoc, więc niby powinien nieść wiele korzyści, ale związki w nim zawarte wchodzą w interakcje ze stosowanymi lekami, zaburzając ich działanie),
- niemytych warzyw i owoców, które mogą być źródłem bakterii, pasożytów,
- serów i produktów mlecznych niepasteryzowanych,
- napojów gazowanych.
