U nas zapłacisz kartą
Czy chory na raka może bezpiecznie przebywać na słońcu?
Czy koordynator informuje chorego o przebiegu terapii
Miesiąc temu zdiagnozowano u mnie nowotwór. Konsylium ustaliło, że muszę przejść serię naświetlań. Szpital nie poinformował mnie jednak, kiedy rozpocznę radioterapię. Czy ma obowiązek poinformować mnie o ustalonym planie leczenia?
Pakiet onkologiczny ustanowił nową zupełnie nowa funkcję – koordynatora medycznego, który ma nadzorować proces leczenia pacjenta. Swojego koordynatora powinien mieć przydzielonego każdy pacjent, który korzysta z szybkiej ścieżki onkologicznej. Ma on ułatwić mu przechodzenie przez poszczególne etapy leczenia. Wspiera chorego, udzielając mu wszystkich niezbędnych informacji, pomaga załatwić procedury administracyjne i kontaktować się z lekarzami. A zatem to ta osoba powinna być w stałym kontakcie z pacjentem i poinformować go o terminach planowanych zabiegów i miejscu ich wykonania. Koordynator ma towarzyszyć pacjentowi aż do zakończenia leczenia. Szpital nie może się tłumaczyć brakiem koordynatorów, ponieważ otrzymuje od NFZ wynagrodzenie za ich działalność. Zasada obowiązuje jednak tylko w tych placówkach medycznych, które przystąpiły do pakietu onkologicznego. Warto więc sprawdzić, czy szpital podpisał umowę z NFZ w tej sprawie.
Par. 1 rozporządzenia ministra zdrowia z 20 października 2014 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego (Dz.U. poz. 1441).
Spis treści:
Codzienne wybory żywieniowe mają m.in. wpływ na to, jak czujemy się w ciągu dnia. Jak inaczej mogłoby być w przypadku choroby?
W chorobie nowotworowej wiele się zmienia - modyfikacji ulegają potrzeby żywieniowe, możliwość przyjmowania pokarmów czy przyswajanie składników odżywczych. Wiele skutków ubocznych powoduje samo leczenie. Mogą wystąpić: zapalenie błony śluzowej przewodu pokarmowego, biegunka, zaparcia, utrata smaku, nudności, wymioty. Wszystko to powoduje, że chęć do jedzenia jest mniejsza. A jak podkreślają eksperci, zapotrzebowanie organizmu na energię i niektóre składniki odżywcze może w tym czasie zwiększyć się nawet o 20 proc. w stosunku do potrzeb sprzed choroby. Bywa i tak, że apetyt się zwiększa, a chory znacznie przybiera na wadze. Tak jest np. w wyniku stosowania sterydów.
"Ze względu na stałą mobilizację układu odpornościowego i długotrwały charakter choroby, konieczne jest dostarczanie z pożywieniem wszystkich niezbędnych składników (białka, węglowodanów, tłuszczy, witamin, mikro- i makroelementów) w odpowiednich proporcjach, w przeciwnym razie organizm zacznie zużywać na ten cel własne tkanki. Taki proces rozpoczyna się od rezerw zmagazynowanych w tkance tłuszczowej, jeśli jednak okażą się one niewystarczające, rozpocznie pozyskiwanie składników z tkanki mięśniowej. Jest to bardzo niebezpieczne, gdyż może prowadzić do niedożywienia, a nawet do wyniszczenia organizmu" - ostrzegają specjaliści dawnego Instytutu Żywności i Żywienia, obecnie Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego - Państwowego Zakładu Higieny. Najważniejszym zadaniem diety w tego typu przypadkach będzie więc zapobieganie rozwojowi niedożywienia i wyniszczenia nowotworowego.
Dzięki właściwej diecie możliwe jest: zminimalizowanie skutków ubocznych chemioterapii, radioterapii i immunoterapii, ograniczenie ryzyka powikłań po operacjach, zmniejszenie stanu zapalnego, stymulowanie sił obronnych organizmu, dostarczenie odpowiedniej ilości energii, zwiększenie napięcia mięśniowego i poprawienie jakości życia chorego.
To niekoniecznie przez upał. Nadmierne pragnienie może sygnalizować cukrzycę
Cukrzyca to choroba, która zazwyczaj trwa całe życie. Jak podaje Światowa Organizacja Zdrowia (WHO), choruje na nią około 422 milionów ludzi na całym świecie. W Polsce liczba chorych wciąż rośnie – obecnie przekroczyła już 3 miliony, a do 2030 roku może ich być ponad 4 miliony. Wiele osób jest nie świadomych, że są diabetykami. Dokładna przyczyna cukrzycy typu 1 pozostaje nieznana. Cukrzyca typu 2, która jest dużo bardziej rozpowszechniona, często jest związana z czynnikami takimi jak otyłość i brak aktywności fizycznej. Może być też dziedziczna.
Szybkie rozpoznanie objawów jest bardzo ważne – dzięki temu możliwe jest rozpoczęcie leczenia i kontroli medycznej. Choć na cukrzycę nie ma lekarstwa, to istnieją metody, które łagodzą objawy choroby. Dlatego też warto znać symptomy zwiastujące cukrzycę. Jeden z nich łatwo możesz pomylić z efektem upalnej pogody.
Chodzi o nadmierne pragnienie. Stan, który może się wydawać normalny w gorące dni, w rzeczywistości może zwiastować cukrzycę. Objaw ten wynika z nagromadzenia dodatkowej glukozy we krwi.
– Gdy nerki nie nadążają, dodatkowy cukier trafia do moczu. To z kolei zabiera płyny z tkanek organizmu. Powoduje to odwodnienie, które zwykle prowadzi do uczucia pragnienia. Picie większej ilości płynów w celu zaspokojenia pragnienia prowadzi do częstszego oddawania moczu – podaje Mayo Clinic.
Wysoki poziom cukru w moczu spowodowany cukrzycą może również skutkować słodkim lub owocowym zapachem moczu.
Nowotwór a dieta. Ogólne zalecenia
- Każdy z przewlekłą chorobą, nawet jeśli nie jest to rak, powinien spożywać pokarmy bogate w białko, zdrowe tłuszcze, produkty pełnoziarniste oraz witaminy i minerały - zaznacza dr Selvi Rajagopal, specjalistka w zakresie chorób wewnętrznych w Johns Hopkins Medicine. Konkretne produkty wymienimy poniżej, ale zanim to zrobimy, ważne, by poznać też ogólniejsze zasady diety w chorobie nowotworowej. Chodzi m.in. o częstotliwość spożywania posiłków, ich temperaturę czy sposób przygotowania. Zalecenia te dotyczą większości osób chorych na nowotwory, ale należy pamiętać, że tak naprawdę każdy przypadek jest inny i dieta powinna być ustalana indywidualnie dla każdego pacjenta (ze względu na różne dolegliwości czy też preferencje).
Chory na nowotwór, jak podkreślają eksperci, musi dbać o regularność spożywania posiłków. 4-5 posiłków dziennie to odpowiednia liczba. Przerwy między nimi powinny wynosić 3-4 godziny. Inaczej będzie chociażby w przypadku osoby, która jest po usunięciu żołądka - taki pacjent musi jeść 6-8 razy dziennie co 2 godziny. Regularność ta ma służyć dostarczeniu odpowiedniej ilości składników odżywczych oraz optymalnemu ich wykorzystaniu przez organizm.
Objętościowo posiłki nie mogą być duże, ale jak najbardziej urozmaicone. Nie może zabraknąć źródeł białka (jest ono bardzo ważne, gdyż ma za zadanie odbudowywać komórki oraz tkanki), węglowodanów, jakościowych, zdrowych tłuszczy (dobrze zamienić tłuszcze zwierzęce na roślinne), witamin takich jak C i E, beta-karotenu, magnezu, cynku, miedzi i selenu. Należy wystrzegać się produktów wysoko przetworzonych. Różnokolorowe warzywa i owoce, pod różnymi postaciami - surowe, gotowane, w całości czy też rozdrobnione, powinny na stałe zagościć w jadłospisie. Zaleca się, by chory każdego dnia spożywał co najmniej 400-600 g tych produktów (pięć porcji).
Sposoby ochrony przed słońcem dla osób z nowotworami
Ryzyko związane z ekspozycją na promieniowanie UV nie oznacza, że osoby zmagające się z nowotworami powinny całkowicie unikać słońca. Wręcz przeciwnie, słoneczne dni mogą przynieść wiele korzyści, w tym poprawę nastroju i produkcję witaminy D, która jest kluczowa dla zdrowia kości. Kluczem jest umiar i odpowiednie środki ochronne.
Zabezpieczanie skóry przed szkodliwym promieniowaniem UV powinno stać się codzienną rutyną, szczególnie dla osób zmagających się z chorobą nowotworową. Aplikowanie kremu z filtrem przeciwsłonecznym o wysokim SPF (30 lub więcej) co dwie godziny, a także po pływaniu lub intensywnym poceniu się, to podstawowa zasada ochrony skóry. Pamiętajmy, że krem powinien być nakładany na wszystkie odsłonięte części ciała, włączając uszy, szyję, ramiona i nogi.
Zabezpieczenie ciała przed słońcem nie kończy się na kremie z filtrem. Ubieranie się w odzież chroniącą przed słońcem, taką jak długie spodnie, koszulki z długim rękawem, a także kapelusze z szerokim rondem, może zapewnić dodatkową barierę ochronną dla skóry. Warto też zainwestować w okulary przeciwsłoneczne z filtrami UV, które będą chronić oczy.
Ostatnim, ale nie mniej ważnym elementem strategii ochrony przed słońcem jest planowanie aktywności na zewnątrz tak, aby unikać najintensywniejszego promieniowania UV. Zwykle największe nasłonecznienie występuje między godziną 10:00 a 16:00. W tych godzinach lepiej jest pozostać w cieniu lub w pomieszczeniach.
Dbanie o bezpieczeństwo skóry w słońcu jest kluczowe dla wszystkich, ale szczególnie dla osób zmagających się z nowotworami. Pamiętajmy, że najważniejsza jest konsekwencja i umiejętność dostosowania się do nowych nawyków. Każda ochrona, nawet najmniejsza, może mieć duże znaczenie w długim okresie.
