U nas zapłacisz kartą
Czy chory na raka może bezpiecznie przebywać na słońcu?
Nowotwory a ekspozycja na słońce
Podczas walki z chorobą nowotworową, układ odpornościowy pacjenta jest często obciążony, zarówno z powodu choroby, jak i jej leczenia. Osłabiony układ odpornościowy może prowadzić do trudności w naprawie uszkodzeń DNA w komórkach skóry powodowanych przez promieniowanie UV, zwiększając ryzyko powstania nowych nowotworów skóry. Dodatkowo, skóra może stać się bardziej wrażliwa i mniej zdolna do obrony przed zewnętrznymi czynnikami, takimi jak promieniowanie UV.
Na ten efekt nakłada się dodatkowe ryzyko związane z lekami stosowanymi w leczeniu nowotworów. Część tych leków, takich jak niektóre chemioterapeutyki i leki immunosupresyjne, mogą zwiększyć wrażliwość skóry na promieniowanie UV, co oznacza, że skóra może oparzyć się szybciej i łatwiej, nawet po krótkiej ekspozycji na słońce. Takie oparzenia mogą nie tylko być bolesne, ale także przyczyniać się do dalszych uszkodzeń skóry i zwiększać ryzyko rozwoju raka skóry.
W związku z tym, pacjenci onkologiczni muszą zwracać szczególną uwagę na ochronę skóry przed słońcem. Należy zawsze konsultować się z lekarzem prowadzącym na temat bezpiecznego dla nich poziomu ekspozycji na słońce i stosować odpowiednie środki ochrony, takie jak kremy z filtrem UV, nakrycia głowy i odzież ochronna.
Nowotwór a dieta. Po co sięgać?
Jak już wspominaliśmy, w diecie osoby chorej na raka bardzo ważną rolę pełni białko. Dzienne zapotrzebowanie na ten składnik wynosi 15-20 proc. energetyczności diety. Jak się podkreśla, proporcja białka pochodzenia roślinnego i zwierzęcego powinna wynosić 1:1. W czym znajdziemy białko? W mięsie (najlepiej chudym), rybach, jajach, serach twarogowych czy jogurtach.
Węglowodany z kolei powinny dostarczać ok. 55 proc. diety. Nie wszystkie będą jednak dobre dla chorego. Uwaga na węglowodany proste. To nic innego jak cukier, słodkie przekąski, a także dżemy wysokosłodzone. Cukier sprawia, że komórki nowotworowe rosną. Warto postawić natomiast na pełnoziarniste produkty zbożowe, np. kasze, ryż, pieczywo, makaron oraz warzywa i owoce. Co do tych ostatnich, powinny znaleźć się one w każdym posiłku.
Nie mniej ważne są tłuszcze. Powinny one stanowić ok. 25-30 proc. dziennego zapotrzebowania. Ich podstawowym źródłem w tego typu diecie są: ryby, chude mięso drobiowe (bez skóry), cielęcina, mięso z królika, oleje roślinne, nasiona (np. dyni czy słonecznika) i orzechy. Ograniczyć należy tłuszcz pochodzący z wieprzowiny i wołowiny, podroby oraz smalec i tłuste sery, które są źródłem cholesterolu i tłuszczów nasyconych. Produkty takie jak ryby morskie, olej rzepakowy, lniany, sojowy, oliwa z oliwek, orzechy włoskie, migdały są natomiast źródłem pożądanych kwasów tłuszczowych omega-3. W chorobie nowotworowej przypisuje im się takie właściwości jak wzmacnianie odporności, zmniejszanie stanu zapalnego, spowalnianie wzrostu guza oraz hamowanie przerzutów. Tłuszcze roślinne zaleca się spożywać na surowo - jako dodatek np. do sałatek.
A co jest źródłem witamin i minerałów ważnych w chorobie nowotworowej?
Czy kobiety chorujące na raka narządów płciowych mogą w pełni korzystać z lata, np. opalać się? Podobno podczas chemioterapii nie wolno wychodzić na słońce…?
Wszystko zależy od tego, na jakim etapie leczenia jest pacjentka, czy jest w trakcie, czy po zakończeniu leczenia. Jest to kwestia indywidualna, od której jest uzależnione postępowanie. Jeśli jesteśmy w trakcie leczenia – chemioterapii, radioterapii – to ze słońcem trzeba być bardzo ostrożnym. Przebywania na słońcu (mam tu na myśli siedzenie pod parasolem, spacery itp.) oczywiście nie można uniknąć, trudno, żeby kobieta siedziała cały czas w domu. Trzeba jednak pamiętać o kremach z filtrem i nakryciu głowy. Natomiast leżenie „plackiem” na słońcu przez kilka godzin jest absolutnie niewskazane, niezależnie od tego, czy zastosujemy wysoki filtr czy nie. Dotyczy to kobiet zarówno w trakcie leczenia, jak i po leczeniu.
Z kolei osoby, które są w trakcie radioterapii, bardzo powinny uważać z opalaniem, ponieważ miejsca napromieniania bardzo łatwo ulegają poparzeniom (do 6 tygodni od zakończenia napromieniania). W trakcie leczenia kobieta szybciej się męczy, więc już sam wyjazd na urlop w tym czasie nie jest dobrym pomysłem.
Dieta w chorobie nowotworowej. Jak powinna odżywiać się osoba chora na raka?
To, po jakie produkty sięgamy, nabiera szczególnego znaczenia w chorobie, zwłaszcza nowotworowej. Musimy zapewnić odpowiednią podaż wszystkich niezbędnych składników odżywczych, by organizm miał siłę do walki i mógł lepiej znieść wycieńczające leczenie. Nie ma jednej, uniwersalnej diety w przypadku raka - zalecenia i przeciwwskazania dietetyczne w chorobach nowotworowych zależą od wielu czynników, m.in. umiejscowienia nowotworu, stopnia zaawansowania choroby, innych chorób przewlekłych, sposobu leczenia czy niedoborów, jakie występują u pacjenta. Niemniej, niektóre rekomendacje żywieniowe są wspólne dla wszystkich.
W diecie osoby chorej na raka nie może zabraknąć niezbędnych składników odżywczych. Po jakie produkty chory powinien sięgać, a jakich unikać? / 123RF/PICSEL
