U nas zapłacisz kartą
Dieta przy trądziku różowatym - Kluczowe zasady żywienia dla zdrowej skóry
Trądzik różowaty - co to jest?
Trądzik różowaty to przewlekły stan zapalny skóry, który występuje głównie u osób dojrzałych i przeważnie kobiet. Najczęściej występuje na środkowej części twarzy, w postaci rumienia i poszerzonych naczyń krwionośnych, grudek oraz krost. Początkowo zmiany skórne pojawiają się na policzkach brodzie, nosie i czole. Już na tym etapie należy pomyśleć o leczeniu, które spowalniałoby rozwój choroby (np. odpowiednia pielęgnacja).
Przebieg trądziku różowatego ma charakter przewlekły z okresami zaostrzeń i remisji. Zdarza się, że w pewnej grupie pacjentów pojawiają się nawet zwłóknienia gruczołów łojowych, co często doprowadza do rhinophyny (przerost ograniczony). Chociaż dokładne przyczyny trądziku nie są znane, to dużo mówi się o roli zaburzeń naczynioruchowych. Wpływ mogą mieć również geny oraz reakcje alergiczne. Trądzik różowaty może również powstawać u osób cierpiących na nadciśnienie tętnicze krwi lub schorzenia żołądkowe.
Również osoby, u których z natury występuje cera naczynkowa, są narażone na pojawienie się tej przypadłości. Do pielęgnacji trądziku różowatego poleca się przede wszystkim kosmetyki hipoalergiczne o właściwościach łagodzących i nawilżających.
National Rosacea Society dokonało klasyfikacji trądziku różowatego na jego różne postacie:
Co to jest trądzik pospolity?
Trądzik pospolity jest przewlekłą chorobą zapalną skóry o podłożu wieloczynnikowym. Dotyczy 60-100% osób w drugiej i trzeciej dekadzie życia. Szczyt jej zapadalności przypada najczęściej między 15. a 19. rokiem życia. Współcześnie obserwuje się jednak wzrost występowania tego schodzenia również u osób dorosłych - po 25. roku życia .
Trądzik pospolity zaliczany jest do chorób gruczołów łojowych, które najczęściej powstają w wyniku nadmiernego wydzielania łoju (łojotoku). W efekcie powstają zmiany skórne, takie jak zaskórniki, wykwity grudkowo-krostkowe oraz torbiele ropne. Obejmują one zwykle tak zwaną rynnę łojotokową - twarz, plecy oraz klatkę piersiową .
Dieta na trądzik: co jeść a czego nie?
Najlepszą interwencją żywieniową w leczeniu trądziku pospolitego jest wprowadzenie diety przeciwzapalnej, bazującej w głównej mierze na produktach pochodzenia roślinnego o niskim indeksie glikemicznym, na żywności nisko przetworzonej, bogatej w witaminy i składniki mineralne oraz błonnik, a także zapewniającej jak najwyższą podaż kwasów tłuszczowych n-3.
Dieta zachodnia ma negatywny wpływ na rozwój trądziku
Zachodni model żywienia w istotnym stopniu przyczynia się do rozwoju trądziku pospolitego ze względu na swój silny potencjał zapalny. Dieta zachodnia charakteryzuje się wysoką kalorycznością, nadmiernym spożyciem tłuszczu, w szczególności kwasów tłuszczowych nasyconych, mięsa, cukru oraz mleka i produktów mlecznych. Ponadto zachodni sposób odżywiania odznacza się zbyt niskim stosunkiem kwasów tłuszczowych n-3 do n-6, zbyt niską podażą błonnika, witamin i składników mineralnych oraz wysoką zawartością sodu .
Dieta zachodnia obfituje w produkty wysoko przetworzone, które charakteryzują się wysokim indeksem i ładunkiem glikemicznym. Ich częste spożywanie skutkuje nie tylko podwyższonym stężeniem glukozy we krwi, ale także zwiększonym stężeniem insuliny i insulinopodobnego czynnika wzrostu-1 (IGF1), które bezpośrednio wpływają na rozwój zmian trądzikowych .
Dieta zachodnia wiąże się również ze zwiększoną sygnalizacją kinazy treoninowo-serynowej (mTORC1) - bezpośredniego czynnika zaostrzającego trądzik, której aktywacja wymaga współistnienia pięciu głównych elementów:
- obecności czynników wzrostu takich jak insulina i IGF-1,
- odpowiedniej ilości energii komórkowej zapewnianej przez glukozę i ATP,
- dostępności rozgałęzionych aminokwasów niezbędnych (BCAA) – głównie leucyny,
- obecności glutaminy,
- dostępności nasyconych kwasów tłuszczowych (zwłaszcza kwasu palmitynowego) ,
Leczenie trądziku różowatego
Niestety, nie jest to dobra wiadomość dla chorych, ale nie da się całkowicie wyleczyć trądziku różowatego. Wykorzystując dobrze dobrane środki miejscowe, leki doustne, zabiegi chirurgiczne lub laserowe, można w pewnym stopniu ograniczyć rozwój choroby i chronić się przed pojawianiem się kolejnych zmian na skórze.
Warto w tym miejscu dodać, że leczenie trądziku różowatego powinno odbywać się pod regularną opieką dermatologa. Przeprowadzanie jakichkolwiek zabiegów eliminujących objawy na własną rękę lub zabiegów upiększających może przynieść znacznie więcej szkód niż korzyści.
U pacjentów z trądzikiem różowatym niewskazane są zabiegi złuszczające z użyciem kwasów owocowych, kwasu trójchlorooctowego czy salicylowego, ponieważ utrwalają rumień. Podobnie z zabiegami rozgrzewającymi. Przeciwwskazane są również wszelkie formy pielęgnacji skóry, które polegają na tarciu lub uciskaniu zmian chorobowych.
Leczenie trądziku różowatego można podzielić na trzy podstawowe grupy. Jest to leczenie miejscowe, doustne oraz za pomocą właściwej pielęgnacji skóry, w tym odpowiedni dobór kosmetyków.
- Leczenie miejscowe trądziku różowatego polega na stosowaniu odpowiednich kremów lub żeli, których zadaniem jest pozbycie się zmian zapalnych, czyli grudek i krostek. Czasami w razie konieczności, lekarz zaleca miejscowe stosowanie odpowiednio dobranych antybiotyków. Wykorzystuje się metronidazol 0,75% i 1% w postaci żelu lub kremu. Dobre działanie wykazuje również kwas azelainowy, który usuwa głównie zmiany zapalne - grudki i krosty. 10% sulfacetamid sodowy z 5% siarką oraz nadtlenek benzoilu, który przyspiesza eliminację zmian grudkowo-krostkowych i może być zalecany u pacjentów z postacią guzowatą oraz odmianą ziarniniakową trądziku różowatego. Działanie łagodzące rumień mają wyciągi z roślin, m.in. miłorzębu, kasztanowca oraz arniki górskiej. W aptece dostępne są produkty zawierające specjalnie opracowane składniki łagodzące objawy trądziku różowatego. W leczeniu ważne jest również odpowiednie przygotowanie skóry przed ekspozycją na słońce. Na kwadrans przed wyjściem na słońce należy nanieść na twarz krem z filtrami, które blokują szkodliwe promieniowanie UVB/UVA. SPF powinien być nie mniejszy niż 30, a najlepiej gdy będzie to 50. W aptekach znajdują się preparaty ze specjalnym filtrem IR, które są przeznaczone szczególnie do cery naczynkowej i nadwrażliwej.
- Leczenie ogólne trądziku różowatego to działanie celowane w usunięcie objawów choroby,a więc zwalczanie niedokwaśności soku żołądkowego, leczenie Helicobacter pylori, zaburzeń hormonalnych czy schorzeń, które je wywołują. W przypadku grudek i krostek, lekarz przepisuje antybiotyki tetracyklinowe (np. tetracyklina, doksycyklina, limecyklina). Jeśli istnieją przeciwwskazania do przyjmowania tetracyklin zaleca się makrolidy: erytromycynę, azytromycynę, klarytromycynę. U osób, u których zawodzą tradycyjne metody leczenia trądziku różowatego, niekiedy wdraża się terapię retinoidami, ale metoda ta jest obarczona wieloma działaniami niepożądanymi. Zalicza się do nich, np. wysuszenie błony śluzowej ust i nosa, krwawienie z nosa, wypadanie włosów,a także zaburzenia funkcji wątroby oraz zaburzenia lipidowe. Jednak efekty terapeutyczne takiej kuracji są zadowalające.
- Leczenie chirurgiczne trądziku różowatego jest rzadko wdrażane. Tylko w przypadku znacznych zmian degeneracyjnych skóry nosa, czyli występowania rhinophyma. Zmiany skórne usuwane są zazwyczaj za pomocą lasera lub noża chirurgicznego. Na ogół do pozbycia się zmian skórnych potrzebne są dwie sesje zabiegu laserowego.
Domowe sposoby na trądzik różowaty
Objawy trądziku różowatego można skutecznie łagodzić wykorzystując sprawdzone, domowe sposoby na tę przypadłość. Oczywiście całkowite wyleczenie trądziku różowatego nie jest możliwe, ale właściwa pielęgnacja skóry zniweluje nieestetyczne rumieńce w centralnej części twarzy.
Jednym z bardziej cenionych ziół w zwalczaniu objawów trądziku różowatego jest rumianek, ponieważ wpływa on na zaczerwienienia na twarzy. Rumianek znany jest jako roślina, która działa przeciwzapalnie oraz przeciwbakteryjnie, dzięki czemu pomoże złagodzić objawy trądziku różowatego.
Osoby zmagające się z trądzikiem różowatym powinny także pić zieloną herbatę, ponieważ chroni ona organizm przed wolnymi rodnikami. Zielona herbata podobnie jak rumianek wykazuje właściwości przeciwbakteryjne i przeciwzapalne. Dodatkowo zielona herbata zabezpiecza skórę przed nadmiernym promieniowaniem UV.
Domowym sposobem na trądzik różowaty są także płatki owsiane, które nierzadko pomagają usuwać zmiany i zaczerwieniania na skórze twarzy. Płatki owsiane posiadają bowiem antyoksydanty, które idealnie sprawdzają się w pielęgnacji skóry, zwłaszcza tej dotkniętej trądzikiem różowatym.
Trądzik różowaty można zwalczać również znanym i popularnym olejkiem lawendowym. Aby terapia była skuteczna, należy raz na jakiś czas nasączyć wacik olejkiem i przykładać do na zaczerwienione miejsca. Po regularnym stosowaniu olejku lawendowego na zmienioną chorobowo skórę można zauważyć znaczne zmniejszenie się zaczerwienień na twarzy.