U nas zapłacisz kartą
Co to jest atopowe zapalenie skóry (egzema)?
Egzema – fazy przebiegu
Egzema przebiega w czterech następujących po sobie etapach – początkowo zmiany chorobowe mają postać rumienia, następnie pojawiają się grudki, które w szybkim czasie przekształcają się w pęcherzyki. W ostatniej fazie powstają strupy. Zmianą chorobowym bardzo często towarzyszy obrzęk skóry oraz świąd o różnym nasileniu.
Fazy egzemy można również podzielić ze względu na nasilenie objawów chorobowych:
- faza ostra – po kilku godzinach od kontaktu z potencjalnym alergenem pojawia się silny rumień oraz towarzyszące mu pęcherzyki i wysięk,
- faza podostra – wówczas w miejscu chorobowo zmienionym jest zauważalne niewielkie złuszczenie oraz strupki,
- faza przewlekła – dochodzi do niej w wyniku długo utrzymującego się stanu zapalnego. Charakteryzuje się przerostem naskórka oraz silnym jego złuszczaniem. Intensywny świąd powoduje rozdrapywanie zmian skórnych. W wyniku czego powstają przeczosy – linijne ubytki naskórka tworzące się na skutek drapania oraz pęknięcia.
Diagnostyka egzemy
Zmiany wypryskowe w przebiegu egzemy w wielu przypadkach są diagnozowane tylko na podstawie obrazu klinicznego. Jednak jeżeli chcemy spróbować poznać przyczynę zmian o typie egzemy – może być konieczne wykonanie odpowiednich badań i testów.
W niektórych przypadkach wyprysk może wymagać różnicowania z innymi schorzeniami skóry, w tym na przykład z łuszczycą pospolitą. Szczególnie początki egzemy bywają trudne do rozpoznania, ponieważ objawy na skórze mogą być niespecyficzne. W tej sytuacji konieczne może być pobranie wycinka skóry i skierowanie go na badanie histopatologiczne. W wyniku uzyskujemy od lekarza patologa odpowiedź, jakiej chorobie odpowiadają zmiany w badanym wycinku skóry.Jeżeli podejrzewane jest kontaktowe, alergiczne zapalenie skóry, to przydatne jest wykonanie testów płatkowych, które typowo naklejane są na skórę pleców. Takie testy mają formę trzech plastrów, każdy z nich zawiera po 12 alergenów, które najczęściej uczulają pacjentów z tą dolegliwością (między innymi nikiel, kobalt, czy składniki kosmetyków).
Leczenie egzemy
Jak już wspomnieliśmy, kluczowe znaczenie dla leczenia egzemy ma ustalenie przyczyn jej występowania. Dzięki temu można wykonać pierwszy krok w terapii. Jest nim wyeliminowane kontaktu z czynnikiem drażniącym skórę lub z alergenem. Niezwykle ważnym punktem (zwłaszcza kiedy mamy do czynienia z początkami egzemy oraz przy lekkich jej postaciach) jest podniesienie poziomu nawilżenia skóry. Ta zasada dotyczy zwłaszcza tzw. skóry atopowej towarzyszącej występowaniu AZS.
W tym przypadku stosuje się preparaty emolientowe (np. kremy czy balsamy), które w składzie mają substancje nawilżające oraz natłuszczające skórę. Tworzą na niej warstwę okluzyjną, która zapobiega utracie wilgoci. Dobrej jakości preparaty emolientowe dla skóry suchej i atopowej zawierają też substancje uszczelniające barierę ochronną naskórka. Kolejnym elementem, na jaki należy zwrócić uwagę przy wyborze, jest możliwie niska zawartość takich dodatków jak konserwanty czy substancje zapachowe. Substancje te same w sobie mają bowiem duży potencjał drażniący i mogą spowodować wypryski.
W leczeniu bardziej zaawansowanych egzem wykorzystuje się preparaty zawierające glikokortykosteroidy (nazywane potocznie sterydami). Stosuje się je miejscowo przez kilka, kilkanaście dni. Najczęściej mają formę kremu lub maści. Zdarza się jednak, że miejscowe leki na egzemę nie wystarczają. Jeśli stan zapalny ma ostry przebieg lub zajął dużą powierzchnię skóry, lekarz może przepisać leki przyjmowane doustnie. Bardzo często są to również glikokortykosteroidy.
Kolejną grupą leków stosowanych przy egzemie są doustne leki przeciwhistaminowe. Wykorzystuje się je w przypadku egzem spowodowanych przez alergeny. Łagodzą one uczucie świądu oraz hamują reakcję alergiczną organizmu. Działanie przeciwświądowe mają też niesterydowe żele, kremy i maści przeznaczone do skóry suchej, atopowej itp. W przeciwieństwie do preparatów zawierających glikokortykosteroidy, można je stosować przez dłuższy czas.
Rodzaje egzemy
W zależności od czynnika, który predysponuje do rozwoju choroby można wyróżnić dwa typy egzemy – egzemę endogenną oraz egzemę egzogenną. Na egzemę endogenną wpływ mają bodźce wewnętrzne, bez udziału środowiska zewnętrznego. Jest uwarunkowana genetycznie. Jeśli do powstania zmian na skórze przyczyniają się czynniki zewnętrzne, wtedy mówimy o egzemie egzogennej, inaczej kontaktowej. Występujące wówczas zmiany skórne ograniczone są do konkretnych obszarów ciała – mogą występować jako egzema na twarzy, egzema na dłoniach i stopach czy też podudziach.
Odmienny rodzaj egzemy może powodować dolegliwości o różnym charakterze. Najważniejsze z nich to:
- wyprysk kontaktowy (alergiczny) – egzema kontaktowa, nazywana jest również kontaktowym zapaleniem skóry. Zmiany chorobowe powstają w miejscu, gdzie doszło do kontaktu z substancjami alergicznymi. Może być wywołana przez różnego rodzaju czynniki chemiczne, takie jak chrom, nikiel lub kobalt, które znajdują się w wielu przedmiotach – kosmetykach, biżuterii i ubraniach. Typowymi lokalizacjami dla tego typu egzemy są dłonie i przedramiona,
- wyprysk atopowy – ten rodzaj egzemy uwarunkowany jest predyspozycją genetyczną, a czynnikami wywołującymi są alergeny pokarmowe (np.cytrusy, gluten, laktoza), jak również alergeny wziewne (np.pyłki traw). Predysponuje do powstania atopowego zapalenia skóry. Zmiany skórne najczęściej pojawiają się we wczesnym dzieciństwie i współistnieją z innymi schorzeniami o podłożu alergicznym (astmą, katarem siennym),
- wyprysk łojotokowy – z tym rodzajem egzemy mamy do czynienia wówczas, gdy w określonych miejscach dochodzi do nasilonej produkcji łoju. Należy do nich: owłosiona skóra głowy, okolice nosa, brwi, policzków, fałdów nosowo-wargowych, skóra za małżowinami usznymi, na plecach oraz między łopatkami. Oprócz typowych cech wyprysku łojotokowe zapalenie skóry cechuje się powstawaniem wysięku, który zasycha ma skórze pod postacią żółtych strupów.
Egzema i skóra atopowa - jak radzić sobie z nią na co dzień?
Skóra atopowa, nazywana również egzemą atopową, jest jedną z najczęstszych chorób skóry i dotyka około 20% dzieci i 3% dorosłych na całym świecie. Choroba ta może wystąpić w każdym wieku, ale zwykle zaczyna się w dzieciństwie, zwykle przed piątym rokiem życia. Skóra atopowa czy egzema często ustępuje wraz z wiekiem, ale może również utrzymywać się przez całe życie.
Egzema i skóra atopowa to dwa różne pojęcia, ale czasem są używane zamiennie, co może prowadzić do nieporozumień.
Egzema to choroba skóry charakteryzująca się zapaleniem, suchością, swędzeniem, a także pojawieniem się plam, pęcherzy i łuszczącej się skóry. Egzema jest zwykle wynikiem reakcji alergicznej, kontaktu z drażniącym czynnikiem, takim jak mydło, detergenty lub kosmetyki, lub może być chorobą dziedziczną.
Skóra atopowa to stan skóry, który jest uwarunkowany genetycznie i charakteryzuje się nadmierną suchością, swędzeniem i skłonnością do zapalenia. Osoby z taką skórą są bardziej podatne na egzemę, astmę i alergie pokarmowe. Skóra atopowa może mieć zaczerwienienia i łuszczenia na policzkach, skroniach i innych częściach ciała.
Choć egzema i skóra atopowa mają podobne objawy, różnią się przyczynami i czynnikami ryzyka. Egzema jest zwykle wywołana przez zewnętrzne czynniki, takie jak alergeny lub drażniące środki chemiczne, podczas gdy skóra atopowa jest wynikiem wewnętrznych czynników genetycznych. Osoby z egzemą mogą mieć skłonność do reakcji alergicznych, ale nie muszą mieć skóry atopowej, a osoby z suchą skórą atopową nie muszą cierpieć na egzemę.
