U nas zapłacisz kartą
Co to jest atopowe zapalenie skóry (egzema)?
Rodzaje egzemy
W zależności od czynnika, który predysponuje do rozwoju choroby można wyróżnić dwa typy egzemy – egzemę endogenną oraz egzemę egzogenną. Na egzemę endogenną wpływ mają bodźce wewnętrzne, bez udziału środowiska zewnętrznego. Jest uwarunkowana genetycznie. Jeśli do powstania zmian na skórze przyczyniają się czynniki zewnętrzne, wtedy mówimy o egzemie egzogennej, inaczej kontaktowej. Występujące wówczas zmiany skórne ograniczone są do konkretnych obszarów ciała – mogą występować jako egzema na twarzy, egzema na dłoniach i stopach czy też podudziach.
Odmienny rodzaj egzemy może powodować dolegliwości o różnym charakterze. Najważniejsze z nich to:
- wyprysk kontaktowy (alergiczny) – egzema kontaktowa, nazywana jest również kontaktowym zapaleniem skóry. Zmiany chorobowe powstają w miejscu, gdzie doszło do kontaktu z substancjami alergicznymi. Może być wywołana przez różnego rodzaju czynniki chemiczne, takie jak chrom, nikiel lub kobalt, które znajdują się w wielu przedmiotach – kosmetykach, biżuterii i ubraniach. Typowymi lokalizacjami dla tego typu egzemy są dłonie i przedramiona,
- wyprysk atopowy – ten rodzaj egzemy uwarunkowany jest predyspozycją genetyczną, a czynnikami wywołującymi są alergeny pokarmowe (np.cytrusy, gluten, laktoza), jak również alergeny wziewne (np.pyłki traw). Predysponuje do powstania atopowego zapalenia skóry. Zmiany skórne najczęściej pojawiają się we wczesnym dzieciństwie i współistnieją z innymi schorzeniami o podłożu alergicznym (astmą, katarem siennym),
- wyprysk łojotokowy – z tym rodzajem egzemy mamy do czynienia wówczas, gdy w określonych miejscach dochodzi do nasilonej produkcji łoju. Należy do nich: owłosiona skóra głowy, okolice nosa, brwi, policzków, fałdów nosowo-wargowych, skóra za małżowinami usznymi, na plecach oraz między łopatkami. Oprócz typowych cech wyprysku łojotokowe zapalenie skóry cechuje się powstawaniem wysięku, który zasycha ma skórze pod postacią żółtych strupów.
Egzema – fazy przebiegu
Egzema przebiega w czterech następujących po sobie etapach – początkowo zmiany chorobowe mają postać rumienia, następnie pojawiają się grudki, które w szybkim czasie przekształcają się w pęcherzyki. W ostatniej fazie powstają strupy. Zmianą chorobowym bardzo często towarzyszy obrzęk skóry oraz świąd o różnym nasileniu.
Fazy egzemy można również podzielić ze względu na nasilenie objawów chorobowych:
- faza ostra – po kilku godzinach od kontaktu z potencjalnym alergenem pojawia się silny rumień oraz towarzyszące mu pęcherzyki i wysięk,
- faza podostra – wówczas w miejscu chorobowo zmienionym jest zauważalne niewielkie złuszczenie oraz strupki,
- faza przewlekła – dochodzi do niej w wyniku długo utrzymującego się stanu zapalnego. Charakteryzuje się przerostem naskórka oraz silnym jego złuszczaniem. Intensywny świąd powoduje rozdrapywanie zmian skórnych. W wyniku czego powstają przeczosy – linijne ubytki naskórka tworzące się na skutek drapania oraz pęknięcia.
Kiedy na skórze może pojawić się egzema?
Pojawienie się egzemy na skórze związane jest z różnymi chorobami. Do jej skutecznego leczenia potrzebne więc jest rozpoznanie oraz ustalenie przyczyn danego schorzenia. Bez tego środki stosowane na egzemę mogą nie przynieść efektów. Ewentualnie – pomogą, ale tylko na chwilę. Wśród chorób, które wiążą się ze stanem zapalnym skóry przybierającym postać egzemy można wymienić m.in.
- atopowe zapalenie skóry (AZS, wyprysk atopowy),
- kontaktowe zapalenie skóry (wyprysk kontaktowy),
- pieluszkowe zapalenie skóry,
- zawodowe zapalenie skóry,
- fotoalergicznego kontaktowego zapalenia skóry,
- fototoksyczne zapalenie skóry,
- wyprysk potnicowy (dyshidrotyczny),
- wyprysk pieniążkowaty,
- wyprysk podudzi,
- wyprysk łojotokowy.
Każda z tych chorób skóry bywa zamiennie nazywana egzemą.
Sposoby leczenia skóry atopowej
Leczenie skóry atopowej zwykle składa się z dwóch głównych podejść: pielęgnacji skóry i farmakoterapii.
Pielęgnacja skóry polega na stosowaniu delikatnych produktów do mycia i nawilżania skóry, które nie zawierają substancji drażniących. Ważne jest unikanie długich i gorących kąpieli oraz intensywnego pocierania skóry ręcznikiem, co może pogorszyć stan skóry. Zaleca się również unikanie substancji drażniących, takich jak środki czystości, detergenty, kosmetyki i perfumy.
Farmakoterapia składa się z zastosowania leków przeciwhistaminowych, kortykosteroidów, inhibitorów kalcyneuryny i innych leków, które zmniejszają stan zapalny i łagodzą objawy skóry atopowej. W cięższych przypadkach może być konieczne stosowanie immunomodulatorów lub fototerapii.
W przypadku skóry atopowej ważne jest również unikanie czynników, które mogą nasilać objawy choroby, takich jak zimno, ciepło, pot, stres czy pewne pokarmy. Osoby z diagnozą skóry atopowej powinny również regularnie kontrolować swoją skórę i stosować zalecane przez lekarza środki zapobiegawcze, aby zapobiegać nawrotom choroby.
Pomocne w życiu z chorobą na co dzień mogą okazać się delikatne oleje do mycia i kremy odbudowujące lipidową warstwę skóry. Dodatkowo, w ramach ochrony skóry przed czynnikami zewnętrznymi konieczne może być stosowanie rękawiczek ochronnych (na przykład nitrylowych) podczas czynności takich jak gotowanie czy sprzątanie.
