U nas zapłacisz kartą
Co to jest atopowe zapalenie skóry (egzema)?
Egzema a alergia – kluczowa diagnostyka
Reakcja skórna przy egzemie może do złudzenia przypominać tę, która występuje w przypadku działania różnych alergenów. Nie brakuje przypadków, kiedy chorobie towarzyszą dodatkowe objawy alergiczne, które mogą współistnieć z objawami egzemy o podłożu niealergicznym. Egzema bardzo często występuje wraz z innymi chorobami alergicznymi, takich jak astma czy katar sienny. U około 20-30% pacjentów z egzemą wykrywa się alergie pokarmowe. Te jednak nigdy nie są bezpośrednią przyczyną egzemy. Diagnostyka odgrywa kluczową rolę w przypadku wystąpienia na skórze objawów, mogących świadczyć o alergii lub egzemie, do której mogą, ale nie muszą prowadzić skłonności alergiczne. Choć egzema jest rodzajem alergii, to nie każda alergia skórna jest egzemą.
Leczenie egzemy opiera się na terapii farmakologicznej, w której zastosowanie znajdują podawane miejscowo kortykosteroidy, doustne glikokortykosteroidy oraz leki przeciwhistaminowe, które łagodzą swędzenie.
Ważnym etapem etapem leczenia wyprysku o podłożu alergicznym jest ustalenie alergenu przyczynowego, a następnie jego wyeliminowanie z życia chorego. Stosuje się także odczulanie, które jest niezbędne w przypadku, gdy do powstania egzemy przyczynia się substancja alergizująca. Z uwagi na złożoność choroby, w jej zwalczaniu kluczowa może okazać się współpraca dermatologa, alergologa, endokrynologa, a nawet psychiatry.
Aby zapobiec nawrotom choroby, należy dbać o higienę skóry – ochronę przed wysychaniem zapewni jej stosowanie kosmetyków nawilżających i delikatnych środków myjących. Kluczowe jest również ograniczanie kontaktu z substancjami drażniącymi oraz unikanie produktów żywnościowych, które mogą wywołać egzemę.
e -Konsultacja z Receptą Online EgzemaWypełnij formularz medyczny, aby
rozpocząć e-konsultację lekarską
bez wychodzenia z domu.
Egzema endogenna (inaczej konstytucjonalna)
Egzema endogenna (czasem nazywana egzemą konstytucjonalną) to stan zapalny skóry wywołany czynnikami wewnętrznymi, związanymi ze stanem naszych organizmów. Wywołują ją nieprawidłowości w pracy układu immunologicznego, zaburzenia gospodarki hormonalnej oraz predyspozycje genetyczne.
Egzemę egzogenną, nazywaną też egzemą kontaktową, wywołuje czynnik zewnętrzny na który wrażliwa jest dana osoba. Wyróżniamy czynniki sztuczne (np. substancje drażniące zawarte w detergentach czy innych preparatach chemicznych) oraz naturalne (np. zimne i suche powietrze). Egzema egzogenna może pojawić się już przy pierwszym kontakcie z czynnikiem drażniącym.
Rodzaje egzemy
W zależności od czynnika, który predysponuje do rozwoju choroby można wyróżnić dwa typy egzemy – egzemę endogenną oraz egzemę egzogenną. Na egzemę endogenną wpływ mają bodźce wewnętrzne, bez udziału środowiska zewnętrznego. Jest uwarunkowana genetycznie. Jeśli do powstania zmian na skórze przyczyniają się czynniki zewnętrzne, wtedy mówimy o egzemie egzogennej, inaczej kontaktowej. Występujące wówczas zmiany skórne ograniczone są do konkretnych obszarów ciała – mogą występować jako egzema na twarzy, egzema na dłoniach i stopach czy też podudziach.
Odmienny rodzaj egzemy może powodować dolegliwości o różnym charakterze. Najważniejsze z nich to:
- wyprysk kontaktowy (alergiczny) – egzema kontaktowa, nazywana jest również kontaktowym zapaleniem skóry. Zmiany chorobowe powstają w miejscu, gdzie doszło do kontaktu z substancjami alergicznymi. Może być wywołana przez różnego rodzaju czynniki chemiczne, takie jak chrom, nikiel lub kobalt, które znajdują się w wielu przedmiotach – kosmetykach, biżuterii i ubraniach. Typowymi lokalizacjami dla tego typu egzemy są dłonie i przedramiona,
- wyprysk atopowy – ten rodzaj egzemy uwarunkowany jest predyspozycją genetyczną, a czynnikami wywołującymi są alergeny pokarmowe (np.cytrusy, gluten, laktoza), jak również alergeny wziewne (np.pyłki traw). Predysponuje do powstania atopowego zapalenia skóry. Zmiany skórne najczęściej pojawiają się we wczesnym dzieciństwie i współistnieją z innymi schorzeniami o podłożu alergicznym (astmą, katarem siennym),
- wyprysk łojotokowy – z tym rodzajem egzemy mamy do czynienia wówczas, gdy w określonych miejscach dochodzi do nasilonej produkcji łoju. Należy do nich: owłosiona skóra głowy, okolice nosa, brwi, policzków, fałdów nosowo-wargowych, skóra za małżowinami usznymi, na plecach oraz między łopatkami. Oprócz typowych cech wyprysku łojotokowe zapalenie skóry cechuje się powstawaniem wysięku, który zasycha ma skórze pod postacią żółtych strupów.
Sposoby leczenia skóry atopowej
Leczenie skóry atopowej zwykle składa się z dwóch głównych podejść: pielęgnacji skóry i farmakoterapii.
Pielęgnacja skóry polega na stosowaniu delikatnych produktów do mycia i nawilżania skóry, które nie zawierają substancji drażniących. Ważne jest unikanie długich i gorących kąpieli oraz intensywnego pocierania skóry ręcznikiem, co może pogorszyć stan skóry. Zaleca się również unikanie substancji drażniących, takich jak środki czystości, detergenty, kosmetyki i perfumy.
Farmakoterapia składa się z zastosowania leków przeciwhistaminowych, kortykosteroidów, inhibitorów kalcyneuryny i innych leków, które zmniejszają stan zapalny i łagodzą objawy skóry atopowej. W cięższych przypadkach może być konieczne stosowanie immunomodulatorów lub fototerapii.
W przypadku skóry atopowej ważne jest również unikanie czynników, które mogą nasilać objawy choroby, takich jak zimno, ciepło, pot, stres czy pewne pokarmy. Osoby z diagnozą skóry atopowej powinny również regularnie kontrolować swoją skórę i stosować zalecane przez lekarza środki zapobiegawcze, aby zapobiegać nawrotom choroby.
Pomocne w życiu z chorobą na co dzień mogą okazać się delikatne oleje do mycia i kremy odbudowujące lipidową warstwę skóry. Dodatkowo, w ramach ochrony skóry przed czynnikami zewnętrznymi konieczne może być stosowanie rękawiczek ochronnych (na przykład nitrylowych) podczas czynności takich jak gotowanie czy sprzątanie.
Objawy egzemy
W początkowym etapie choroby pojawia się zmiany na skórze w postaci:
- zaczerwienienia,
- grudek,
- pęcherzyków,
- niekiedy sączących się ranek.
Wraz z przebiegiem schorzenia skóra staje się sucha i pogrubiała. Egzema na dłoniach powoduje widoczne zaznaczenie bruzd. Z kolei egzema na powiekach może pogorszyć widzenie z powodu zmian zapalnych powiek i struktur budujących gałkę oczną. Obraz atopowego zapalenia skóry zmienia się w zależności od wieku. Wyprysk atopowy u dzieci do 2 roku życia przybiera formę pęcherzyków, grudek lub strupów z sączącą się wydzieliną. Zmiany pojawiają się najczęściej na policzkach, czole i głowie, a także plecach i ramionach. Starsze dzieci (pomiędzy 2. a 12. rokiem życia) mają suche, łuszczące się grudki czy „blaszki” na wewnętrznych częściach nadgarstków, łokci i kolan. Egzema u dorosłych pojawia się zazwyczaj na twarzy, karku, dłoniach i stopach.
