U nas zapłacisz kartą
Co to jest atopowe zapalenie skóry (egzema)?
Egzema przyczyny
Jakie mogą być przyczyny pojawienia się na skórze zmian o charakterze egzemy? Stan zapalny w powierzchownych warstwach skóry może być elementem takich przypadłości dermatologicznych jak:
● alergiczne kontaktowe zapalenie skóry – w tym przypadku egzema wynika z kontaktowej alergii wywołanej przez alergeny, na przykład metale tj. nikiel, chrom, kobalt, ale także niektóre składniki kosmetyków (konserwanty, substancje zapachowe, lanolina) i wiele innych związków chemicznych,
● kontaktowe zapalenie skóry z podrażnienia – w tym przypadku stan zapalny skóry (egzema) wynika z ciągłego, przewlekłego narażenia skóry na substancje drażniące takie jak mydła, detergenty, farby, tusze, cement czy rozpuszczalniki organiczne,
● wyprysk pieniążkowaty – cechuje się pojawieniem się na skórze wykwitów o kształcie owalnym, ten rodzaj wyprysku może być związany z nadmierną suchością, nadciśnienie żylnym (często pojawia się na podudziach), ale również z czynnikami alergicznymi,
● wyprysk z braku natłuszczania – w tej sytuacji zmiany wypryskowe pojawiają się w odpowiedzi na zmniejszoną produkcję łoju przez gruczoły łojowe i niedostateczne natłuszczanie skóry. Zmiany te często dotyczą osób w starszym wieku, ale także pacjentów z obrzękami, na przykład w przebiegu niewydolności serca.
Rodzaje egzemy
W zależności od czynnika, który predysponuje do rozwoju choroby można wyróżnić dwa typy egzemy – egzemę endogenną oraz egzemę egzogenną. Na egzemę endogenną wpływ mają bodźce wewnętrzne, bez udziału środowiska zewnętrznego. Jest uwarunkowana genetycznie. Jeśli do powstania zmian na skórze przyczyniają się czynniki zewnętrzne, wtedy mówimy o egzemie egzogennej, inaczej kontaktowej. Występujące wówczas zmiany skórne ograniczone są do konkretnych obszarów ciała – mogą występować jako egzema na twarzy, egzema na dłoniach i stopach czy też podudziach.
Odmienny rodzaj egzemy może powodować dolegliwości o różnym charakterze. Najważniejsze z nich to:
- wyprysk kontaktowy (alergiczny) – egzema kontaktowa, nazywana jest również kontaktowym zapaleniem skóry. Zmiany chorobowe powstają w miejscu, gdzie doszło do kontaktu z substancjami alergicznymi. Może być wywołana przez różnego rodzaju czynniki chemiczne, takie jak chrom, nikiel lub kobalt, które znajdują się w wielu przedmiotach – kosmetykach, biżuterii i ubraniach. Typowymi lokalizacjami dla tego typu egzemy są dłonie i przedramiona,
- wyprysk atopowy – ten rodzaj egzemy uwarunkowany jest predyspozycją genetyczną, a czynnikami wywołującymi są alergeny pokarmowe (np.cytrusy, gluten, laktoza), jak również alergeny wziewne (np.pyłki traw). Predysponuje do powstania atopowego zapalenia skóry. Zmiany skórne najczęściej pojawiają się we wczesnym dzieciństwie i współistnieją z innymi schorzeniami o podłożu alergicznym (astmą, katarem siennym),
- wyprysk łojotokowy – z tym rodzajem egzemy mamy do czynienia wówczas, gdy w określonych miejscach dochodzi do nasilonej produkcji łoju. Należy do nich: owłosiona skóra głowy, okolice nosa, brwi, policzków, fałdów nosowo-wargowych, skóra za małżowinami usznymi, na plecach oraz między łopatkami. Oprócz typowych cech wyprysku łojotokowe zapalenie skóry cechuje się powstawaniem wysięku, który zasycha ma skórze pod postacią żółtych strupów.
Egzema – profilaktyka i pielęgnacja
Przerwanie kontaktu z alergenem lub czynnikiem drażniącym to podstawa nie tylko leczenia, ale również profilaktyki stanów zapalnych skóry. To pomaga, choć w niektórych przypadkach jest bardzo trudne (zwłaszcza, jeśli do kontaktu w określonymi substancjami drażniącymi dochodzi w ramach wykonywania obowiązków zawodowych). Niestety, bywa też niewystarczające (tu z kolei chodzi zwłaszcza o egzemy związane nie tylko z czynnikami środowiskowymi, ale też genetycznymi – pojawiające się głównie przy AZS).
Drugim filarem niezbędnym w kontekście zapobiegania pojawianiu się egzem różnego pochodzenia jest właściwa i regularna pielęgnacja skóry. Stosowanie odpowiednich kosmetyków to podstawa również wtedy, gdy egzema znika. Nie wolno zapomnieć wówczas o właściwym nawilżaniu skóry, zapobieganiu utraty przez nią wody, odbudowywaniu bariery ochronnej naskórka. Należy też dbać o to, by nie narażać jej na kontakt ze składnikami o dużym potencjale uczuleniowym i drażniącym. W przypadku kosmetyków, mowa zwłaszcza o różnego rodzaju konserwantach, barwnikach i substancjach zapachowych.