U nas zapłacisz kartą
Egzema wyprysk kontaktowy - Przyczyny, objawy i leczenie
Czym jest egzema (wyprysk kontaktowy)?
Wiele osób zastanawia się, co to egzema – nazwę kojarzymy wszyscy, jednak często posiadamy tylko powierzchowne informacje. Trzeba zdać sobie sprawę, że egzema nie oznacza jednej konkretnej choroby . To określenie obejmuje różne typy zmian skórnych, których wspólnym mianownikiem jest wystąpienie stanu zapalnego wierzchnich warstw skóry przy braku czynnika infekcyjnego.
Bardzo często używa się zamiennie określeń „egzema” i „wyprysk kontaktowy” . Warto pamiętać, że oprócz egzemy o charakterze kontaktowym mamy też do czynienia z nieco rzadziej występującą egzemą endogenną. Egzema kontaktowa, nazywana też egzogenną, pojawia się w wyniku kontaktu skóry z substancją z zewnątrz. Natomiast egzema konstytucjonalna (endogenna) związana jest z wrodzoną skłonnością danej osoby do tego typu zmian skórnych. Pamiętajmy, że egzema nie jest zaraźliwa i nie ma potrzeby unikania chorych osób!
Wyjątkowo częstym przypadkiem jest egzema dłoni. Dzieje się tak, ponieważ to właśnie nasze dłonie mają najczęściej kontakt z potencjalnie drażniącymi czy uczulającymi substancjami.
Egzema – profilaktyka i pielęgnacja
Przerwanie kontaktu z alergenem lub czynnikiem drażniącym to podstawa nie tylko leczenia, ale również profilaktyki stanów zapalnych skóry. To pomaga, choć w niektórych przypadkach jest bardzo trudne (zwłaszcza, jeśli do kontaktu w określonymi substancjami drażniącymi dochodzi w ramach wykonywania obowiązków zawodowych). Niestety, bywa też niewystarczające (tu z kolei chodzi zwłaszcza o egzemy związane nie tylko z czynnikami środowiskowymi, ale też genetycznymi – pojawiające się głównie przy AZS).
Drugim filarem niezbędnym w kontekście zapobiegania pojawianiu się egzem różnego pochodzenia jest właściwa i regularna pielęgnacja skóry. Stosowanie odpowiednich kosmetyków to podstawa również wtedy, gdy egzema znika. Nie wolno zapomnieć wówczas o właściwym nawilżaniu skóry, zapobieganiu utraty przez nią wody, odbudowywaniu bariery ochronnej naskórka. Należy też dbać o to, by nie narażać jej na kontakt ze składnikami o dużym potencjale uczuleniowym i drażniącym. W przypadku kosmetyków, mowa zwłaszcza o różnego rodzaju konserwantach, barwnikach i substancjach zapachowych.
Kontaktowe zapalenie skóry (wyprysk kontaktowy) - leczenie
Zasadnicze znaczenie ma wyeliminowanie kontaktu z alergenem lub czynnikiem drażniącym.
Podstawę leczenia przeciwzapalnego kontaktowego zapalenia skóry alergicznego i z podrażnienia stanowią glikokortykosteroidy stosowane miejscowo (np. w maści, kremie) zazwyczaj od kilku do kilkunastu dni. Bardzo suche zmiany na dłoniach lub stopach w ostrym okresie zapalenia mogą wymagać stosowania glikokortykosteroidów pod opatrunkiem. Czasem lekarz może zalecić także stosowanie glikokortykosteroidów doustnie w ciężkich przypadkach ostrego zapalenia lub w przypadku zajęcia dużej powierzchni skóry.
W ostrym zapaleniu z pęcherzykami i wysiękiem (zbieraniem się płynu) oprócz glikokortykosteroidów stosuje się okłady ściągające – z samej wody, z 0,9-procentowym roztworem NaCl lub z octanowinianem glinu. Okłady wysuszają skórę i łagodzą świąd. Stosuje się je kilka razy dziennie – wilgotną bawełnianą tkaninę nakłada się na skórę i zmienia 1–4 razy co 15–30 min.
W przypadku przewlekłego zapalenia i pogrubienia i szorstkości skóry w następstwie zapalenia, szczególnie w kontaktowym zapaleniu skory z podrażnienia, skuteczne są środki nawilżające z dużą zawartością tłuszczów, środki keratolityczne, czyli rozpuszczające zrogowaciałą warstwę naskórka (kremy zawierające polidokanol i mocznik) oraz wazelina.
Świąd można opanować, stosując doustnie leki przeciwhistaminowe lub leki przeciwświądowe (mentol 0,1–2%, kamfora 0,1–3%) miejscowo.
Fototerapię UVA lub UVB, czyli naświetlanie zmian, lekarz może zalecić u chorych, u których inne sposoby leczenia okazały się nieskuteczne albo są przeciwwskazane. Chorzy narażeni na alergeny zawodowe, którzy nie mogą stosować rękawic lub kremów ochronnych, mogą odnieść korzyść z przewlekłego stosowania fototerapii.
W fotoalergicznym i fototoksycznym kontaktowym zapaleniu skóry stosuje się preparaty zawierające filtry promieniowania UVB i UVA.Jak przeciwdziałać zapaleniu skóry?
Egzema na dłoniach czy innych częściach ciała to poważny problem – nie tylko estetyczny. Dlatego tak ważna jest profilaktyka, zwłaszcza jeśli wiemy, że mamy tendencję do pojawiania się tego typu zmian skórnych. Kluczową sprawą jest odpowiednia pielęgnacja skóry. Należy zadbać o higienę oraz właściwe nawilżenie i natłuszczenie. Warto sięgnąć po profesjonalne emolienty, umożliwiające delikatne mycie bez naruszania naturalnej bariery ochronnej. W przypadku wyprysku kontaktowego najważniejsze jest unikanie pokarmów lub substancji uczulających czy wywołujących podrażnienie skóry.
Swędzenie, pieczenie i mało estetyczne zmiany na skórze – egzema powodować może poważny dyskomfort fizyczny i psychiczny . Dbając na co dzień o odpowiednie nawilżenie i natłuszczenie skóry, a także unikając czynników alergizujących i drażniących, możemy skutecznie minimalizować ryzyko wystąpienia stanu zapalnego.
Niniejszy artykuł nie jest poradą medyczną i ma charakter wyłącznie informacyjny.
Co robić, aby uniknąć zachorowania?
Ponieważ wyprysk zawodowy często powodują alergeny występujące w miejscu pracy czy podczas prac domowych, warto się zabezpieczać przed kontaktem z nimi za pomocą np. rękawiczek czy odzieży ochronnej.
Zobacz także
Alergia na chrom Chrom należy do najważniejszych alergenów kontaktowych. Wyprysk wywołany przez ten metal przebiega bardzo ciężko i zwykle trwa długo, nierzadko nawet dziesiątki lat.
Alergia na kobalt Kobalt należy do najczęstszych alergenów kontaktowych, przy czym uczula on różne grupy osób, w tym zarówno dzieci, jak i robotników z wypryskiem zawodowym.
Alergia na nikiel Najczęściej uczula nikiel znajdujący się w biżuterii, guzikach jeansów, sprzączkach pasków, a niekiedy również nożycach, sztućcach i innych wyrobach metalowych.
Alergeny kontaktowe Do najczęstszych alergenów kontaktowych w Polsce należą nikiel i chrom. Coraz częstsze jest też uczulenie na perfumy i aminy aromatyczne.
Wybrane treści dla Ciebie
Testy skórne Testy skórne to najważniejsze badanie wykorzystywane w diagnostyce alergii. Pozwalają one na proste, szybkie i bezpieczne potwierdzenie uczulenia na różne alergeny.
Próba prowokacyjna z alergenem Próba wykonywana jest w celu stwierdzenia, czy dana osoba jest uczulona na konkretny alergen. Badanie wykonuje się stosunkowo rzadko. Zwykle wtedy, gdy innymi metodami nie udało się potwierdzić nadreaktywności oskrzeli i (lub) uczulenia na konkretny alergen, a wynik badania ma znaczenie dla rozpoznania choroby.
