U nas zapłacisz kartą
Egzema wyprysk kontaktowy - Przyczyny, objawy i leczenie
Kontaktowe zapalenie skóry (wyprysk kontaktowy): przyczyny, objawy i leczenie
Kontaktowe zapalenie skóry (inaczej wyprysk kontaktowy) to miejscowa skórna reakcją nadwrażliwości w wyniku bezpośredniego kontaktu z określonymi substancjami chemicznymi lub drażniącymi. Wyprysk kontaktowy może mieć podłoże alergiczne, wynikać z podrażnienia, mieć związek z wykonywaną pracą (np. przewlekłym narażeniem dłoni na określoną substancję) lub ze światłem słonecznym. W leczeniu najważniejsze jest unikanie substancji powodujących wyprysk kontaktowy.
Wyprysk kontaktowy to choroba polegająca na tworzeniu się zmian skórnych pod wpływem kontaktu z alergenami kontaktowymi (są to często substancje chemiczne) u uczulonych na nie osób. Czasem potocznie mówi się na wyprysk kontaktowy „egzema”, co nie jest jednoznaczne z kontaktowym zapaleniem skóry, ponieważ słowo egzema oznacza wyprysk, czyli chorobę skóry o podłożu zapalnym niezwiązaną z zakażeniem, w której dochodzi do zapalenia jej wierzchnich warstw (naskórka i warstwy brodawkowatej skóry właściwej). Egzema nie jest więc nazwą konkretnej choroby, tylko określa rodzaj zmian skórnych, które występują w danej chorobie skóry.
- alergiczne – związane z odpowiedzią układu odpornościowego na alergeny,
- z podrażnienia – nie jest to prawdziwe uczulenie i takie zmiany mogą się pojawić u wszystkich osób, które mają kontakt, np. z silnymi substancjami używanymi w środkach czystości, farbami, lakierami, smarami, cementem,
- zawodowe – wywołane przez czynniki szkodliwe w miejscu pracy, w większości przypadków jest to kontaktowe zapalenie skóry (wyprysk kontaktowy) z podrażnienia,
- fotoalergiczne lub fototoksyczne – zapalenie skóry może być wywołane przez alergen lub substancję drażniącą powstającą dopiero po zadziałaniu światła słonecznego.
Egzema – profilaktyka i pielęgnacja
Przerwanie kontaktu z alergenem lub czynnikiem drażniącym to podstawa nie tylko leczenia, ale również profilaktyki stanów zapalnych skóry. To pomaga, choć w niektórych przypadkach jest bardzo trudne (zwłaszcza, jeśli do kontaktu w określonymi substancjami drażniącymi dochodzi w ramach wykonywania obowiązków zawodowych). Niestety, bywa też niewystarczające (tu z kolei chodzi zwłaszcza o egzemy związane nie tylko z czynnikami środowiskowymi, ale też genetycznymi – pojawiające się głównie przy AZS).
Drugim filarem niezbędnym w kontekście zapobiegania pojawianiu się egzem różnego pochodzenia jest właściwa i regularna pielęgnacja skóry. Stosowanie odpowiednich kosmetyków to podstawa również wtedy, gdy egzema znika. Nie wolno zapomnieć wówczas o właściwym nawilżaniu skóry, zapobieganiu utraty przez nią wody, odbudowywaniu bariery ochronnej naskórka. Należy też dbać o to, by nie narażać jej na kontakt ze składnikami o dużym potencjale uczuleniowym i drażniącym. W przypadku kosmetyków, mowa zwłaszcza o różnego rodzaju konserwantach, barwnikach i substancjach zapachowych.
Egzema endogenna (inaczej konstytucjonalna)
Egzema endogenna (czasem nazywana egzemą konstytucjonalną) to stan zapalny skóry wywołany czynnikami wewnętrznymi, związanymi ze stanem naszych organizmów. Wywołują ją nieprawidłowości w pracy układu immunologicznego, zaburzenia gospodarki hormonalnej oraz predyspozycje genetyczne.
Egzemę egzogenną, nazywaną też egzemą kontaktową, wywołuje czynnik zewnętrzny na który wrażliwa jest dana osoba. Wyróżniamy czynniki sztuczne (np. substancje drażniące zawarte w detergentach czy innych preparatach chemicznych) oraz naturalne (np. zimne i suche powietrze). Egzema egzogenna może pojawić się już przy pierwszym kontakcie z czynnikiem drażniącym.