U nas zapłacisz kartą
Egzema wyprysk kontaktowy - Przyczyny, objawy i leczenie
Egzema a atopowe zapalenie skóry
Atopowe zapalenie skóry (AZS, wyprysk atopowy) to jedna z najczęściej spotykanych przyczyn pojawiania się egzemy. Zdarza się, że określeń tych używa się zamiennie. AZS to jednak coś więcej niż egzema, czyli stan zapalny skóry. Schorzenie to należy do tzw. chorób atopowych, czyli takich, które są efektem uwarunkowanej genetycznie skłonności do alergii. Uważa się, że choroba ta jest efektem współistnienia czynników genetycznych, immunologicznych i środowiskowych, którym towarzyszy defekt w budowie naskórka.
W praktyce oznacza to, że w przypadku AZS ustalenie przyczyn pojawiania się egzemy może być dosyć trudne. Czynniki, które mogą ją uaktywniać lub zaostrzać przebieg są bowiem mocno różnicowane. Dla przykładu, wśród nich są zarówno alergeny (i to nie tylko kontaktowe, ale także wziewne i pokarmowe), jak i zakażenia bakteryjne organizmu (i związana z nim osłabiona odporność), a także stres.
Kontaktowe zapalenie skóry (wyprysk kontaktowy) - leczenie
Zasadnicze znaczenie ma wyeliminowanie kontaktu z alergenem lub czynnikiem drażniącym.
Podstawę leczenia przeciwzapalnego kontaktowego zapalenia skóry alergicznego i z podrażnienia stanowią glikokortykosteroidy stosowane miejscowo (np. w maści, kremie) zazwyczaj od kilku do kilkunastu dni. Bardzo suche zmiany na dłoniach lub stopach w ostrym okresie zapalenia mogą wymagać stosowania glikokortykosteroidów pod opatrunkiem. Czasem lekarz może zalecić także stosowanie glikokortykosteroidów doustnie w ciężkich przypadkach ostrego zapalenia lub w przypadku zajęcia dużej powierzchni skóry.
W ostrym zapaleniu z pęcherzykami i wysiękiem (zbieraniem się płynu) oprócz glikokortykosteroidów stosuje się okłady ściągające – z samej wody, z 0,9-procentowym roztworem NaCl lub z octanowinianem glinu. Okłady wysuszają skórę i łagodzą świąd. Stosuje się je kilka razy dziennie – wilgotną bawełnianą tkaninę nakłada się na skórę i zmienia 1–4 razy co 15–30 min.
W przypadku przewlekłego zapalenia i pogrubienia i szorstkości skóry w następstwie zapalenia, szczególnie w kontaktowym zapaleniu skory z podrażnienia, skuteczne są środki nawilżające z dużą zawartością tłuszczów, środki keratolityczne, czyli rozpuszczające zrogowaciałą warstwę naskórka (kremy zawierające polidokanol i mocznik) oraz wazelina.
Świąd można opanować, stosując doustnie leki przeciwhistaminowe lub leki przeciwświądowe (mentol 0,1–2%, kamfora 0,1–3%) miejscowo.
Fototerapię UVA lub UVB, czyli naświetlanie zmian, lekarz może zalecić u chorych, u których inne sposoby leczenia okazały się nieskuteczne albo są przeciwwskazane. Chorzy narażeni na alergeny zawodowe, którzy nie mogą stosować rękawic lub kremów ochronnych, mogą odnieść korzyść z przewlekłego stosowania fototerapii.
W fotoalergicznym i fototoksycznym kontaktowym zapaleniu skóry stosuje się preparaty zawierające filtry promieniowania UVB i UVA.Egzema – przyczyny
Przyczyny pojawienia się egzemy zależą od tego, z jaką dokładnie chorobą skóry mamy do czynienia. Sprawę dodatkowo komplikuje fakt, że niektóre schorzenia (np. wyprysk kontaktowy) również mają zróżnicowane podłoże. Ogólnie jednak powody pojawienia się egzemy możemy podzielić na te, które pochodzą z zewnątrz organizmu oraz takie, które są związane z jego stanem. Z tym wiąże się podział egzemy na egzemę endogenną i egzogenną.
Podział ten może pomóc w zrozumieniu mechanizmu pojawiania się egzemy. Warto jednak pamiętać, że w przypadku wielu chorób skóry, przyczyną rozwoju tej dolegliwości są zarówno czynniki zewnętrzne, jak i wewnętrzne. Tak dzieje się na przykład w przypadku atopowego zapalenia skóry (AZS), które jest jedną z najczęstszych przyczyn pojawiania się egzem.
Egzema endogenna (inaczej konstytucjonalna)
Egzema endogenna (czasem nazywana egzemą konstytucjonalną) to stan zapalny skóry wywołany czynnikami wewnętrznymi, związanymi ze stanem naszych organizmów. Wywołują ją nieprawidłowości w pracy układu immunologicznego, zaburzenia gospodarki hormonalnej oraz predyspozycje genetyczne.
Egzemę egzogenną, nazywaną też egzemą kontaktową, wywołuje czynnik zewnętrzny na który wrażliwa jest dana osoba. Wyróżniamy czynniki sztuczne (np. substancje drażniące zawarte w detergentach czy innych preparatach chemicznych) oraz naturalne (np. zimne i suche powietrze). Egzema egzogenna może pojawić się już przy pierwszym kontakcie z czynnikiem drażniącym.
Egzema - objawy
W przypadku egzemy wywołanej przez czynniki alergiczne, zmiany zapalne ograniczają się początkowo do miejsca, w którym zadziałał alergen. Alergenami mogą być:
- farby do włosów, krem,
- pasek do zegarka,
- biżuteria.
Następnie obszar zmienionej skóry może się rozszerzać. Jeśli wyprysk kontaktowy wywołują alergeny wewnątrzustrojowe (np. pasożyty jelitowe, ogniska bakteryjne), to zmiany skórne mogą być zlokalizowane w dowolnym miejscu na skórze.
Należy zwrócić szczególnie uwagę na wyprysk „zawodowy”, w którym alergeny związane są z rodzajem wykonywanej pracy. Aby wyleczyć egzemę i zapobiec jej nawrotom, konieczna jest wówczas zmiana środowiska pracy.
U pacjentów z egzemą na początku występuje obrzęk skóry, któremu towarzyszy zaczerwienienie. Wraz z postępem choroby, zmiany te przekształcają się w rumieniowe plamy, mające skłonności do złuszczania się. Na skórze pokazują się także grudki i pęcherzyki wypełnione płynem. Zmianom skórnym towarzyszy uciążliwy świąd skóry, skóra jest sucha, piecze i łatwo ulega uszkodzeniom. Nie należy drapać powstałych zmian skórnych!
