U nas zapłacisz kartą
Egzema wyprysk kontaktowy - Przyczyny, objawy i leczenie
Co robić, aby uniknąć zachorowania?
Ponieważ wyprysk zawodowy często powodują alergeny występujące w miejscu pracy czy podczas prac domowych, warto się zabezpieczać przed kontaktem z nimi za pomocą np. rękawiczek czy odzieży ochronnej.
Zobacz także
Alergia na chrom Chrom należy do najważniejszych alergenów kontaktowych. Wyprysk wywołany przez ten metal przebiega bardzo ciężko i zwykle trwa długo, nierzadko nawet dziesiątki lat.
Alergia na kobalt Kobalt należy do najczęstszych alergenów kontaktowych, przy czym uczula on różne grupy osób, w tym zarówno dzieci, jak i robotników z wypryskiem zawodowym.
Alergia na nikiel Najczęściej uczula nikiel znajdujący się w biżuterii, guzikach jeansów, sprzączkach pasków, a niekiedy również nożycach, sztućcach i innych wyrobach metalowych.
Alergeny kontaktowe Do najczęstszych alergenów kontaktowych w Polsce należą nikiel i chrom. Coraz częstsze jest też uczulenie na perfumy i aminy aromatyczne.
Wybrane treści dla Ciebie
Testy skórne Testy skórne to najważniejsze badanie wykorzystywane w diagnostyce alergii. Pozwalają one na proste, szybkie i bezpieczne potwierdzenie uczulenia na różne alergeny.
Próba prowokacyjna z alergenem Próba wykonywana jest w celu stwierdzenia, czy dana osoba jest uczulona na konkretny alergen. Badanie wykonuje się stosunkowo rzadko. Zwykle wtedy, gdy innymi metodami nie udało się potwierdzić nadreaktywności oskrzeli i (lub) uczulenia na konkretny alergen, a wynik badania ma znaczenie dla rozpoznania choroby.
Kiedy na skórze może pojawić się egzema?
Pojawienie się egzemy na skórze związane jest z różnymi chorobami. Do jej skutecznego leczenia potrzebne więc jest rozpoznanie oraz ustalenie przyczyn danego schorzenia. Bez tego środki stosowane na egzemę mogą nie przynieść efektów. Ewentualnie – pomogą, ale tylko na chwilę. Wśród chorób, które wiążą się ze stanem zapalnym skóry przybierającym postać egzemy można wymienić m.in.
- atopowe zapalenie skóry (AZS, wyprysk atopowy),
- kontaktowe zapalenie skóry (wyprysk kontaktowy),
- pieluszkowe zapalenie skóry,
- zawodowe zapalenie skóry,
- fotoalergicznego kontaktowego zapalenia skóry,
- fototoksyczne zapalenie skóry,
- wyprysk potnicowy (dyshidrotyczny),
- wyprysk pieniążkowaty,
- wyprysk podudzi,
- wyprysk łojotokowy.
Każda z tych chorób skóry bywa zamiennie nazywana egzemą.
Kontaktowe zapalenie skóry (wyprysk kontaktowy) - leczenie
Zasadnicze znaczenie ma wyeliminowanie kontaktu z alergenem lub czynnikiem drażniącym.
Podstawę leczenia przeciwzapalnego kontaktowego zapalenia skóry alergicznego i z podrażnienia stanowią glikokortykosteroidy stosowane miejscowo (np. w maści, kremie) zazwyczaj od kilku do kilkunastu dni. Bardzo suche zmiany na dłoniach lub stopach w ostrym okresie zapalenia mogą wymagać stosowania glikokortykosteroidów pod opatrunkiem. Czasem lekarz może zalecić także stosowanie glikokortykosteroidów doustnie w ciężkich przypadkach ostrego zapalenia lub w przypadku zajęcia dużej powierzchni skóry.
W ostrym zapaleniu z pęcherzykami i wysiękiem (zbieraniem się płynu) oprócz glikokortykosteroidów stosuje się okłady ściągające – z samej wody, z 0,9-procentowym roztworem NaCl lub z octanowinianem glinu. Okłady wysuszają skórę i łagodzą świąd. Stosuje się je kilka razy dziennie – wilgotną bawełnianą tkaninę nakłada się na skórę i zmienia 1–4 razy co 15–30 min.
W przypadku przewlekłego zapalenia i pogrubienia i szorstkości skóry w następstwie zapalenia, szczególnie w kontaktowym zapaleniu skory z podrażnienia, skuteczne są środki nawilżające z dużą zawartością tłuszczów, środki keratolityczne, czyli rozpuszczające zrogowaciałą warstwę naskórka (kremy zawierające polidokanol i mocznik) oraz wazelina.
Świąd można opanować, stosując doustnie leki przeciwhistaminowe lub leki przeciwświądowe (mentol 0,1–2%, kamfora 0,1–3%) miejscowo.
Fototerapię UVA lub UVB, czyli naświetlanie zmian, lekarz może zalecić u chorych, u których inne sposoby leczenia okazały się nieskuteczne albo są przeciwwskazane. Chorzy narażeni na alergeny zawodowe, którzy nie mogą stosować rękawic lub kremów ochronnych, mogą odnieść korzyść z przewlekłego stosowania fototerapii.
W fotoalergicznym i fototoksycznym kontaktowym zapaleniu skóry stosuje się preparaty zawierające filtry promieniowania UVB i UVA.Co robić w razie wystąpienia objawów?
Natychmiast przerwij kontakt z substancją, którą podejrzewasz o wywołanie zmian – np. przemyj ręce po kontakcie z substancjami, które powodują objawy. W razie nasilonego świądu skóry możesz zażyć tabletkę leku przeciwhistaminowego (niektóre dostępne są bez recepty).
Wyprysk kontaktowy rozpoznaje się na podstawie charakterystycznego obrazu zmian skórnych oraz ustalenia związku pomiędzy ich pojawianiem się a np. pracą zawodową.
Wyprysk kontaktowy może przypominać wyprysk atopowy (atopowe zapalenie skóry) i inne mylone z nim choroby skóry. Najważniejszym badaniem w rozpoznaniu wyprysku kontaktowego są tzw. testy płatkowe. Polegają one na nałożeniu na skórę pleców małych krążków bibułek nasączonych różnymi substancjami wywołujących wyprysk kontaktowy (zawartymi w np. kosmetykach, gumie, metalach, lekach, tworzywach sztucznych). Pojawienie się pod ich wpływem zaczerwienienia, grudek czy pęcherzyków może oznaczać uczulenia na którą z tych substancji.
Jak przeciwdziałać zapaleniu skóry?
Egzema na dłoniach czy innych częściach ciała to poważny problem – nie tylko estetyczny. Dlatego tak ważna jest profilaktyka, zwłaszcza jeśli wiemy, że mamy tendencję do pojawiania się tego typu zmian skórnych. Kluczową sprawą jest odpowiednia pielęgnacja skóry. Należy zadbać o higienę oraz właściwe nawilżenie i natłuszczenie. Warto sięgnąć po profesjonalne emolienty, umożliwiające delikatne mycie bez naruszania naturalnej bariery ochronnej. W przypadku wyprysku kontaktowego najważniejsze jest unikanie pokarmów lub substancji uczulających czy wywołujących podrażnienie skóry.
Swędzenie, pieczenie i mało estetyczne zmiany na skórze – egzema powodować może poważny dyskomfort fizyczny i psychiczny . Dbając na co dzień o odpowiednie nawilżenie i natłuszczenie skóry, a także unikając czynników alergizujących i drażniących, możemy skutecznie minimalizować ryzyko wystąpienia stanu zapalnego.
Niniejszy artykuł nie jest poradą medyczną i ma charakter wyłącznie informacyjny.
