U nas zapłacisz kartą
Przyczyny i Rozpoznawanie Guzków na Twarzy - Przegląd ze Zdjęciami
Tłuszczaki
Tłuszczak to łagodny nowotwór zbudowany z tkanki tłuszczowej. Uważa się go za najczęściej występujący niezłośliwy nowotwór skóry, narządów wewnętrznych, tkanki podskórnej. Zmiana rozwija się powoli. Jest wyraźnie odgraniczona od otaczających ją tkanek, łatwo przesuwa się pod palcami, pokrywa ją niezmieniona skóra. Większość tłuszczaków jest mała, jednak w piśmiennictwie można spotkać się z przypadkami zmian, które osiągnęły po kilka, a nawet po kilkanaście, centymetrów średnicy. Tłuszczaki najczęściej obserwuje się wśród osób w wieku 40–60 lat, zwłaszcza z nadmierną masą ciała. W 5% przypadków występują w formie mnogiej.
Tłuszczaki to twarde guzy pod skórą, które mogą rozwinąć się w każdej części ciała. Najczęściej jednak obserwuje się je w obrębie kończyn, głowy i szyi oraz na tułowiu. Tłuszczaki nie stanowią niebezpieczeństwa onkologicznego, bardzo rzadko dochodzi do ich transformacji w zmiany złośliwe. Jak dotąd określono, że za powstawanie tłuszczaków odpowiadać mogą predyspozycje genetyczne lub zaburzenia ze strony układu immunologicznego, polegające na rozroście adipocytów, czyli komórek tłuszczowych.
Co trzeba robić po zakończeniu leczenia?
Po zakończonym leczeniu guzów łagodnych nie jest wymagany specjalny nadzór, wystarczą okresowe, rutynowe badania okulistyczne (nie jest określone jak często).
Część czynników predysponujących do rozwoju nowotworów skóry, jak na przykład jasna karnacja, niebieskie oczy, rudy kolor włosów, ma charakter od nas niezależny.
Ryzyko rozwoju guzów skóry zwiększają następujące czynniki: nadmierne narażenie na działania promieniowania UV (słonecznego i w solariach), pęcherzowe oparzenie skóry u dorosłych, oparzenia skóry przez słońce u dzieci. W związku z tym należy bezwzględnie unikać nadmiernego przebywania na słońcu (zwłaszcza oparzeń skóry wywołanych promieniowaniem UV) i korzystania z solariów bez odpowiedniego zabezpieczenia skóry. W niektórych krajach już wprowadzono prawny zakaz korzystania z solariów przez dzieci i młodzież do 18. roku życia, a w przypadku dorosłych nakaz umieszczania bardzo wyraźnych ostrzeżeń o niekorzystnych działania promieniowania UV. Palenie tytoniu zwiększa ryzyko rozwoju nowotworów, w tym nowotworów skóry, dlatego należy bezwzględnie unikać dymu tytoniowego.
Również wczesne zgłaszanie się z podejrzanymi zmianami celem ich fachowej oceny przez specjalistę jest formą zapobiegania rozwojowi choroby.
U chorych z kępkami żółtymi, z powodu ich częstszego występowania u chorych z zaburzeniami gospodarki lipidowej, zaleca się badanie stężenia cholesterolu LDL i HDL oraz triglicerydów. W przypadku występowania zaburzeń gospodarki lipidowej należy stosować diety niskotłuszczowe oraz odpowiednie leki.
Zobacz także
Złośliwe guzy powiek Guzy powiek to nowotwory skóry, które mogą mieć charakter zarówno łagodny, jak i złośliwy. Na złośliwy charakter guza skóry może wskazywać jego owrzodzenie, zwłaszcza gdy towarzyszy mu krwawienie, powstawanie krost, wydobywanie się wydzieliny z guza, jego nieregularne zabarwienie, uniesienie brzegów przypominające wyglądem masę perłową, obecność drobnych naczyń w obrębie guza, uszkodzenie przez guz brzegu powieki czy utrata rzęs w okolicy guza.
Zmiany grudkowe powiek - objawy
- owrzodzenie, któremu może towarzyszyć krwawienie, powstawanie krost, wydobywanie się wydzieliny ze zmiany,
- jej nieregularne zabarwienie,
- uniesienie jej brzegów przypominające wyglądem masę perłową,
- obecność drobnych naczyń w obrębie guza,
- uszkodzenie przez guz brzegu powieki,
- utrata rzęs w okolicy guza.
- stanowiących rozrost naskórka,
- wywodzących się z gruczołów tłuszczowych,
- pochodzących z gruczołów potowych (ekrynowych i apokrynowych),
- związanych z mieszkami włosowymi.
Ryc. 1. Skóra. 1 – ujście przewodu wyprowadzającego gruczołu potowego, 2 – przewód wyprowadzający gruczołu potowego, 3 – mieszek włosowy, 4 – gruczoły potowe (ekrynowe), 5 – głębokie sploty tętniczo-żylne, 6 – tkanka tłuszczowa, 7 – tkanka podskórna, 8 – skóra właściwa, 9 – ciało dotykowe, 10 – brodawki skórne, 11 – naskórek
Kaszaki - czym są?
Kaszaki występują na tych samych częściach ciała, co prosaki, choć najczęstsze są kaszaki na twarzy oraz kaszaki pod oczami. Kształtują się przy mieszkach włosowych lub przy ujściu gruczołu łojowego. To torbiele o średnicy większej niż prosaki. Są gładkie, bywają twarde lub miękkie, niekiedy widać też ciemną kropkę - ujście zatkanego gruczołu łojowego. Czasami kaszaki rozrastają się, osiągając nawet średnicę kilku centymetrów. Początkowo nie sprawiają bólu, jednak wewnątrz torbieli może dojść do nadkażenia. Występuje wtedy zaczerwienienie oraz ból. Kaszaki, w przeciwieństwie do prosaków, bardzo rzadko tworzą się u małych dzieci.
Większe lub małe kaszaki na twarzy zawsze bezpośrednio świadczą o zatkaniu ujścia gruczołu łojowego. Gdy występują w okresie dojrzewania, mogą też świadczyć o zmianach w gospodarce hormonalnej - pojedyncze kaszaki w tym wieku zwykle znikają samoistnie i nie trzeba konsultować ich z lekarzem. Dopiero duże, rozrastające się i pojawiające często powinny zaniepokoić, ponieważ towarzyszą często zespołowi Gardnera - rzadkiej chorobie genetycznej podwyższającej ryzyko nowotworów skóry.
Kaszaki na twarzy mogą też występować w przebiegu zakażenia wirusem HPV, choć same w sobie nie są chorobą i na pewno nie są zaraźliwe. Zaniedbane kaszaki rozrastają się czasem do bardzo dużych rozmiarów. Zatkany gruczoł łojowy może też zostać objęty stanem zapalnym, powodującym zaczerwienienie i ból, a po usunięciu - blizny.
Co robić w razie wystąpienia objawów?
Pojawienie się guzów powiek powinno skłonić pacjenta do wizyty w gabinecie okulistycznym w celu ustalenia diagnozy i podjęcia odpowiedniego postępowania. W przypadku zmian łagodnych wczesne leczenie pozwala na osiągnięcie bardzo dobrego rezultatu kosmetycznego i zapobiega oszpecającemu zniekształceniu powiek i twarzy.
W ustaleniu rozpoznania pomocne jest badanie w mikroskopie okulistycznym (lampie szczelinowej, zob. Badanie w lampie szczelinowej [biomikroskopia]), jednak niejednokrotnie badanie kliniczne nie pozwala na postawienie ostatecznej diagnozy. Często bowiem zmiany skórne mają podobny wygląd makroskopowy mimo różnej budowy histopatologicznej. Z tego względu wykonuje się biopsję zmiany.
Biopsja z wycięciem zmiany daje odpowiedź na pytanie o charakter guza i jednocześnie powoduje całkowite wyleczenie. Typowo kwalifikują się do niej małe zmiany umiejscowione daleko od punktu łzowego, kąta bocznego, nieobejmujące brzegu powiek lub położone w jego centrum. Jednak niejednokrotnie chirurdzy, chcąc oszczędzić pacjentowi dodatkowego zabiegu oraz związanych z nim stresów i niedogodności, podejmują się wycięcia za jednym razem także bardziej skomplikowanych guzów.
Biopsja diagnostyczna polega na pobraniu jedynie fragmentu guza. Należy ją pobierać z reprezentatywnego obszaru nowotworu. Musi ona zawierać zdrowe brzegi, być wystarczająco duża, aby możliwe było badanie histopatologiczne, nie może prowadzić do zmiażdżenia lub innego uszkodzenia pobieranych tkanek.
