U nas zapłacisz kartą
"Guzy na skórze - Objawy, Przyczyny i Leczenie"
Czy raki skóry występują często?
Przyjmuje się, że raki skóry stanowią 8–10% wszystkich nowotworów złośliwych, z czego 70–80% to raki podstawnokomórkowe, a ok. 20% raki kolczystokomórkowe. Nowotwory te są częstsze w krajach słonecznych, np. w Australii czy południowych regionach Stanów Zjednoczonych. Wielu autorów podkreśla stały wzrost liczby zachorowań na raki skóry (raka podstawnokomórkowego i kolczystokomórkowego) w krajach europejskich.
Raki skóry powstają pod wpływem czynników fizycznych, chemicznych, mechanicznych i biologicznych. Z czynników osobniczych należy wymienić: fototyp skóry (bardziej narażone są osoby z I lub II fototypem, tzn. osoby o włosach blond lub rudych, licznych piegach i niebieskich oczach), typ barwnika, wiek (w starszym wieku częściej występują nowotwory skóry łagodne i złośliwe), stan immunologiczny (u osób poddawanych immunosupresji częściej obserwowano raki skóry).
Wyróżnia się dwa rodzaje barwnika: eumelaninę – barwnik brązowoczarny, zmniejszający wrażliwość skóry na ekspozycję słoneczną (występuje u osób o ciemnej karnacji, ciemnych włosach i oczach), oraz feomelaninę – barwnik żółtoczerwonobrązowy, o działaniu prokancerogennym (sprzyjającym rozwojowi nowotworów), tzn. pod wpływem UV powstają wolne rodniki odpowiedzialne za uszkodzenia genetyczne komórek (charakterystyczny dla osób rudych, z blond włosami i jasną skórą). Zwiększona ilość feomelaniny i mała ilość eumelaniny predysponują do rozwoju nowotworów skóry.
- UVA – o długości fali 320–400 nm
- UVB – o długości fali 280–320 nm
- UVC – o długości fali 200–280 nm.
Najbardziej mutagenna frakcja UVB jest pochłaniana przez DNA keratynocytów, powodując zaburzenia regulacji genów tkankowych, liczne mutacje i w konsekwencji transformację nowotworową komórek. Badania wskazują, że frakcja UVA ma również udział w fotokancerogenezie, prawdopodobnie jednak odgrywa znacznie mniejszą rolę niż UVB. Korzystanie z urządzeń emitujących UVA, ze sztucznych źródeł promieniowania ultrafioletowego (np. solaria) powoduje sytuację, w której UVA działa synergistycznie z UVB i nasila jego szkodliwe działanie na skórę.
Blog
Prawda jest taka, że każdy guzek na skórze u psa czy kota powinien wzbudzić nasz niepokój. Jednak na uspokojenie trzeba dodać, że guzek guzkowi nierówny i nie każdy od razu musi oznaczać nowotwór i to w dodatku złośliwy. Najlepiej zgłaszać się do lekarza weterynarii w momencie wyczucia jakiejkolwiek zmiany – niech oceni ją profesjonalista. Diagnozy, czym jest taki guzek, nie da się postawić „na oko” - potrzeba badań. Najprostszą i najszybszą metodą jest wykonanie biopsji cienkoigłowej. Ta metoda pozwala w szybki sposób rozgraniczyć przynajmniej, czy mamy do czynienia ze zmianą zapalną czy nowotworową, a to już duża różnica.
Guzy nowotworowe występują nie tylko u starszych zwierząt, ale także i u młodych.
Na przykład u psów poniżej trzeciego roku życia może rozwinąć się histiocytoma, która jest łagodną zmianą i może w ciągu 3 miesięcy ustąpić samoistnie bez jakichkolwiek ingerencji. Najczęściej lokalizuje się na głowie bądź kończynach. Często notowane tłuszczaki są zmianami łagodnymi, ale ze względu na swoją lokalizację mogą być niebezpieczne. Zdarza się, że np. tłuszczak lokalizujący się w okolicy ściany klatki piersiowej jako mały guzek, jest tylko wierzchołkiem góry lodowej, gdyż wnika w głąb klatki piersiowej i nacieka okoliczne tkanki czy narządy. Bywają także przypadki, kiedy w tłuszczaku chowa się inny nowotwór – mastocytoma. Mastocytoma - inaczej guz z komórek tucznych to jedna z najczęstszych zmian nowotworowych w skórze psów i kotów. Ulubiona lokalizacja mastocytomy u psów to kończyny, ściana klatki piersiowej i jamy brzusznej, u kotów natomiast głowa i szyja. Mastocytoma na mosznie u psów wiąże się z gorszym rokowaniem. Występuje głównie u dorosłych zwierząt. Niektóre predysponowane rasy to np. bokser, mops, golden czy labrador retriever. Zmian nowotworowych skóry istnieje bardzo dużo, ale warto wspomnieć jeszcze o mięsakach poiniekcyjnych u kotów. Kiedyś mówiło się o tym, że występują głównie w związku ze szczepieniem kotów przeciwko wirusowi białaczki kotów oraz przeciwko wściekliźnie. Obecnie wiadomo, że jakakolwiek iniekcja u kota może wywołać ten rodzaj zmiany nowotworowej. Z tego względu warto zapamiętywać przynajmniej gdzie kot dostawał szczepionki i w razie pojawienia się zmiany w tym miejscu, koniecznie skontrolować to z lekarzem weterynarii.
W przypadku podejrzenia mięsaka poiniekcyjnego stosuje się zasadę 3-2-1. Jeśli zmiana utrzymuje się dłużej niż 3 miesiące lub ma ponad 2 cm wielkości, bądź w ciągu jednego miesiąca szybko urosła, to bezwzględnie trzeba wykonać biopsję tejże zmiany. Podsumowanie
W żadnym wypadku nie zaleca się „hodowanie guza”. Im mniejsza zmiana tym łatwiej ją wyleczyć. Dzięki wczesnej reakcji zyskuje się przede wszystkim czas, który np. w przypadkach guzów złośliwych, jest decydujący. Im wcześniej wdroży się odpowiednie leczenie tym większe szanse na pomyślne rozwiązanie problemu i mniejsze spustoszenie w organizmie.
Gruczolakowłókniak
Gruczolakowłókniaki to łagodne guzy piersi, jakie obserwowane są z reguły u kobiet przed 30. rokiem życia. Rozwijają się w wyniku wysokiego poziomu estrogenów, rozrostu tkanki łącznej włóknistej i nabłonka gruczołu mlekowego. Szybszemu wzrostowi guza sprzyjają ciąża, hormonalne preparaty antykoncepcyjne czy hormonalna terapia zastępcza. Zdarzają się zmiany mnogie, które stanowią do 20% przypadków. Gruczolakowłókniak może ulec zezłośliwieniu, lecz są to rzadkie sytuacje. Guzki występują najczęściej w górnej części piersi. Są bezbolesne, łatwo można je przesunąć palcami, ich średnica nie przekracza z reguły 3 cm, ale sporadycznie zdarzają się znacznie większe. Po przekwitaniu guzy ulegają procesowi regresji i zwapnieniu.
Ganglion określany bywa również torbielą galaretowatą. To pseudotorbiel łącznotkankowa, która rozwija się w okolicach ścięgien i torebek stawowych. Ściany tej zmiany wysłane są tkanką łączną, a w jej wnętrzu znajduje się galaretowata substancja lub płyn. Twardy guzek zazwyczaj umiejscawia się w okolicy stopy i nadgarstka. Ganglion nie przekracza zwykle wielkości ziarna grochu, lecz gdy rozwinie się w nim stan zapalny, może osiągnąć rozmiar orzecha włoskiego. Nie określono dokładnie przyczyny powstania tego twardego guzka pod skórą. Uważa się, że mogą do niego predysponować przewlekłe urazy. Gangliony rozwijają się zazwyczaj w populacji pediatrycznej i u dorosłych w młodszym wieku. Jeśli torbiel zawiera tkankę litą, może się ona przekształcić w nowotwór złośliwy.
Bibliografia
- A. Gierlotka i wsp., Przypadek olbrzymiego tłuszczaka szyi , „Forum Medycyny Rodzinnej” 2014, t. 8, nr 2, s. 84–87.
- T.S. Gaździk, T. Bielecki, Ortopedia i traumatologia , t. 2, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2008.
- T.F. Mroczkowski, Choroby przenoszone drogą płciową: dla studentów i lekarzy , Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 1998.
Oceń artykuł
Kaszaki
Kaszak nazywany bywa torbielą zastoinową lub tłuszczową. Rozwija się w obrębie gruczołów łojowych i mieszków włosowych. Te twarde guzki pojawiają się głównie na twarzy, głowie, tułowiu, w okolicy narządów płciowych. Kaszaki mogą być pojedyncze lub mnogie. Są koloru cielistego z lekko żółtym zabarwieniem. Mają gładką powierzchnię i są przesuwalne wobec podłoża. Rosną powoli. Osiągają średnicę od kilku milimetrów do kilku centymetrów. Na powierzchni twardego guza widoczny jest ciemny punkt, który wskazuje na zaczopowanie. Zazwyczaj kaszaki występują u osób między 30. a 40. rokiem życia. Do ich powstawania dochodzi wówczas, gdy złuszczające się komórki naskórka zablokują kanalik wyprowadzający gruczołu łojowego. W konsekwencji sebum i zrogowaciały naskórek gromadzą się wewnątrz gruczołu i powodują powstanie torbieli. Zmianę wypełnia płynna lub półpłynna masa o nieprzyjemnym zapachu. Kaszak łatwo ulega nadkażeniu bakteryjnemu, co prowadzi do rozwoju stanu zapalnego otaczających go tkanek.
Wyróżnia się dwa główne rodzaje włókniaków – twarde i miękkie. Do pierwszych zalicza się: włókniaki stwardniałe (twardniejące), dermatofibromy, łagodne włókniste histiocytomy, histiocytomy. Guzki te są z reguły płaskowyniosłe i mają czerwone lub brązowe zabarwienie. Włókniaki pojawiają się pojedynczo. Zazwyczaj są niewielkie, o średnicy do 1 cm. Rozwijają się najczęściej u osób powyżej 40 lat. Nierzadką sytuacją jest powstanie włókniaka twardego w miejscu po ukąszeniu, urazie czy zapaleniu mieszka włosowego. Włókniaki twarde lokalizują się zazwyczaj na nogach i tułowiu. Zmiany o bardzo dużych rozmiarach – o średnicy przekraczającej nawet 20 cm – zdarzają się u osób z upośledzoną odpornością.
Drugim rodzajem są włókniaki miękkie, do których zalicza się m.in.: włókniaki starcze, polipy włóknistonabłonkowe, acrochordony. Zwykle są to guzki mnogie, w kolorze skóry lub w różnych odcieniach brązu. Włókniaki miękkie mogą osiągnąć od kilku milimetrów do kilku centymetrów. Najczęściej obserwowane są u osób z nadmierną masą ciała, zmagających się z zaburzeniami endokrynologicznymi czy u diabetyków. Umiejscawiają się zazwyczaj na szyi, pod pachami, w pachwinach czy w okolicy sutków.