Hydrokortyzon w leczeniu alergii - Skuteczność, Bezpieczeństwo i Wskazówki
Hydrokortyzon - działanie, właściwości, wskazania, dawkowanie hydrokortyzonu
Hydrokortyzon jest kortykosteroidem naturalnie występującym u człowieka. Obecnie jest syntetyzowany w laboratoriach. Jest jednym z najbardziej rozpowszechnionych sterydów w dermatologii. Chętnie przepisywany jest pacjentom jako składnik maści robionych. Efektywnie radzi sobie z atopowym zapaleniem skóry lub liszajem. Pacjenci często przychodzą do apteki po hydrokortyzon bez recepty w formie gotowego kremu, należy jednak świadomie stosować ten preparat aby sobie nie zaszkodzić.
Spis treści
- Jak działa hydrokortyzon?
- Wskazania do stosowania hydrokortyzonu
- Dawkowanie hydrokortyzonu
- Przeciwwskazania do stosowania hydrokortyzonu
- Jak bezpiecznie stosować hydrokortyzon? Środki ostrożności
- Możliwe interakcje hydrokortyzonu z lekami
- Stosowanie hydrokortyzonu w ciąży i u matek karmiących
- Hytdrokortyzon u dzieci i młodzieży
- Hydrokortyzon - działania niepożądane
Alergia skórna – co to jest?
Alergia skórna stanowi zespół charakterystycznych objawów pojawiających się na skórze w następstwie kontaktu z alergenem. Za mechanizm ten odpowiada nadwrażliwość układu immunologicznego, który wykazuje tendencję do nadreaktywnej odpowiedzi na określone bodźce zewnętrzne – w normalnych warunkach niepowodujące reakcji alergicznych u zdrowych ludzi. Schorzenia rozwijające się na tle alergicznym można podzielić na kilka grup.
Atopowe zapalenie skóry (AZS)
Atopowe zapalenie skóry (AZS) to jedna z najczęstszych chorób alergicznych skóry. Jest to przewlekła dolegliwość dermatologiczna o charakterze zapalnym, która charakteryzuje się przebiegiem cyklicznym – okresy ustępowania objawów przeplatają się z fazami zaostrzeń. Podstawowe znaczenie w przypadku atopowego zapalenia skóry mają czynniki genetyczne, które odgrywają kluczową rolę. Zazwyczaj pierwsze symptomy atopowego zapalenia skóry ujawniają się w ciągu pierwszego roku życia dziecka, choć nie jest wykluczone ich pojawienie się również w późniejszym okresie.
Skóra pacjentów zmagających się z AZS wykazuje osłabienie naturalnych funkcji ochronnych i skłonność do nadmiernego wysychania. W konsekwencji nawet niewielkie oddziaływanie alergenów czy innych substancji drażniących może prowokować reakcje alergiczne. Co istotne, nawet w okresach, gdy nie obserwuje się zewnętrznych symptomów choroby, w głębszych warstwach skóry może trwać proces zapalny, który zwiększa ryzyko nagłego wystąpienia reakcji alergicznych.
Warto podkreślić, że atopowe zapalenie skóry jest schorzeniem dotykającym osoby z predyspozycjami do atopii, co oznacza, że często współwystępuje z innymi alergicznymi stanami, takimi jak alergie pokarmowe, wziewne, alergiczny nieżyt nosa czy astma.
Alergiczny wyprysk kontaktowy (ACD)
Alergiczny wyprysk kontaktowy, inaczej określany jako alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, to schorzenie, które dotyka osoby wrażliwe na określone alergeny. Do objawów dochodzi, gdy skóra tych osób nawiązuje kontakt z substancjami zwanymi haptenami. Są to małe cząsteczki, które mogą przenikać przez skórę, a następnie łączą się z białkami w organizmie, tworząc kompleksy immunologiczne. Właśnie te kompleksy są przyczyną reakcji alergicznej, ponieważ system odpornościowy osoby uczulonej traktuje je jako zagrożenie, co prowadzi do zapalnej odpowiedzi organizmu i pojawienia się zmian skórnych.
Dawkowanie hydrokortyzonu
Lekarz specjalista zawsze dąży do podania jak najmniejszej efektywnej dawki hydrokortyzonu. Jednocześnie pacjent jest pouczany aby nie stosować hydrokortyzonu na zdrową skórę, jeśli jest on stosowany w kremie. Czas trwania terapii także jest zalecany jak najkrótszy.
Dawkowanie hydrokortyzonu w warunkach szpitalnych nie zostanie omówione ponieważ lekarz specjalista decyduje o dawce. Jest to kwestia bardzo osobnicza i nie dla każdego pacjenta będzie wyglądać tak samo.
Dawkowanie hydrokortyzonu w formie tabletek
Tak jak wyżej jest to kwestia indywidualna. Zależy od stanu w jakim jest pacjent, jego jednostki chorobowej a także sposobu w jaki zareaguje na leczenie. Zalecane jest zawsze przepisywanie jak najmniejszej dawki.
Dawki hydrokortyzonu zwykle zalecane przy przewlekłej niewydolności nadnerczy to 20-30 mg/24h.
Dawkowanie hydrokortyzonu w przypadku dzieci i młodzieży uzależnione jest od masy ciała i wynosi w granicach 0,4-0,8mg/kg masy ciała na dobę, najczęściej w dawkach podzielonych.
Podanie miejscowe na skórę jest na tyle jasne, aby pacjent sam mógł zadecydować o stosowaniu hydrokortyzonu i bezpiecznie przeprowadzić kurację leczniczą.
Specjaliści zalecają nakładanie cienkiej warstwy kremu wyłącznie na zmienione chorobowo miejsce 2-3 razy dziennie. Zwykle poprawa następuje szybko, pacjent powinien zakończyć kurację po 7 dniach. W sytuacji kiedy lekarz zaordynuje krem z większą dawką hydrokortyzonu na receptę należy, stosować się do jego wskazań.
Hydrokortyzon bez recepty
Wielu pacjentów zadaje pytanie, czy hydrokortyzon dostępny jest wyłącznie na receptę. Nie, jest to jedyna maść sterydowa, którą można kupić bez recepty. Niemniej jednak, lek ten, jak każdy glikokortykosteroid, wymaga odpowiedniego dawkowania, które najlepiej skonsultować z lekarzem.
Należy pamiętać, że nawet leki stosowane w formie maści lub kremów można przedawkować i tym samym zaszkodzić swojemu zdrowiu. Z kolei zbyt małe jego stężenie może okazać się nieskuteczne i nie przynieść oczekiwanych rezultatów.
Tabletki i zastrzyki wydawane są natomiast na receptę. Lekarze zalecają ich przyjmowanie podczas dysfunkcji endokrynologicznych, np. niedoczynności nadnerczy lub po przeszczepach w celach immunosupresyjnych.
Cena preparatów zawierających hydrokortyzon jest zróżnicowana i zależy np. od tego, jaką formę ma. 15-gramowe opakowanie kremu można kupić już za ok. 6 zł, natomiast tabletki (20 sztuk) to koszt w granicach kilkunastu złotych.
U nas zapłacisz kartą