Hydrokortyzon w leczeniu alergii - Skuteczność, Bezpieczeństwo i Wskazówki
Hydrokortyzon bez recepty
Wielu pacjentów zadaje pytanie, czy hydrokortyzon dostępny jest wyłącznie na receptę. Nie, jest to jedyna maść sterydowa, którą można kupić bez recepty. Niemniej jednak, lek ten, jak każdy glikokortykosteroid, wymaga odpowiedniego dawkowania, które najlepiej skonsultować z lekarzem.
Należy pamiętać, że nawet leki stosowane w formie maści lub kremów można przedawkować i tym samym zaszkodzić swojemu zdrowiu. Z kolei zbyt małe jego stężenie może okazać się nieskuteczne i nie przynieść oczekiwanych rezultatów.
Tabletki i zastrzyki wydawane są natomiast na receptę. Lekarze zalecają ich przyjmowanie podczas dysfunkcji endokrynologicznych, np. niedoczynności nadnerczy lub po przeszczepach w celach immunosupresyjnych.
Cena preparatów zawierających hydrokortyzon jest zróżnicowana i zależy np. od tego, jaką formę ma. 15-gramowe opakowanie kremu można kupić już za ok. 6 zł, natomiast tabletki (20 sztuk) to koszt w granicach kilkunastu złotych.
Jak działa hydrokortyzon?
Hydrokortyzon należy do grupy sterydów zwanych glikokortykosteroidami.
Aby zrozumieć jakie działanie ma hydrokortyzon należy najpierw przyjrzeć się jego fizjologicznej roli w organizmie ludzkim. Wydzielanie kortyzolu i hydrokortyzonu koordynowane jest przez oś podwzgórze –przysadka - kora nadnerczy. Narządy te są ze sobą powiązane i tworzą sprawnie działający układ. Zdolność wydzielnicza jednego elementu wpływa na wydzielanie hormonów przez pozostałe elementy.
Takie oddziaływanie opiera się na ujemnym sprzężeniu zwrotnym. Wzrost stężenia hormonów kory nadnerczy np. kortyzolu powoduje zahamowanie wydzielania hormonów podwzgórza i przysadki a w rezultacie spadek stężenia kortyzolu we krwi.
Hydrokortyzon działa:
- przeciwzapalnie
- przeciwreumatycznie
- przeciwalergicznie
- przeciwwstrząsowo
- immunosupresyjnie
- ma zdolność do modulowania odpowiedzi immunologicznej
- hamuje przepuszczalność naczyń włosowatych
- zmniejsza obrzęk
- hamuje działanie hialuronidazy.
Warto też pamiętać, że hydrokortyzon:
- zwiększa stężenie glukozy we krwi
- przyspiesza rozpad i hamuje syntezę białek
- zmniejsza zdolność organizmu do obrony przed infekcjami
- powoduje zatrzymanie sodu i wody w organizmie
- prowadzi do utraty potasu z moczem
- zwiększa ilość wapnia przechodzącego z kości do krwioobiegu
- zmniejsza wchłanianie wapnia w układzie pokarmowym a zwiększa wydzielanie tego pierwiastka z moczem
- może powodować upośledzenie wzrostu u dzieci i młodzieży.
Hydrokortyzon podawany jest w formie tabletki, wlewu dożylnego, iniekcji domięśniowej lub kremu.
Jego podanie per os lub i.v powoduje zwiększenie prawdopodobieństwa wystąpienia działań niepożądanych. Fizjologiczną reakcją organizmu na podanie zwiększonej ilości tego związku jest zahamowanie wydzielania przez organizm swojego własnego fizjologicznego hormonu. Jest to zahamowanie działania osi podwzgórze – przysadka – kora nadnerczy.
Jak bezpiecznie stosować hydrokortyzon? Środki ostrożności
Pacjenci którzy samodzielnie podejmują decyzję o stosowaniu hydrokortyzonu, powinni być poinstruowani przez farmaceutę, że najdłuższy zalecany czas stosowania hydrokortyzonu miejscowo to 3 dni w okolicy twarzy oraz 7 dni na resztę ciała.
Najważniejsze zalecenia środki ostrożności:
- Jeśli znaczny obszar ciała jest zmieniony chorobowo, pacjent mimo wszystko powinien skonsultować się z lekarzem przed przystąpieniem do samo leczenia.
- Im dłuższy czas stosowania i większa powierzchnia leczonej skóry tym większe prawdopodobieństwo wystąpienia działań niepożądanych. Hydrokortyzon wchłania się przez skórę dlatego istnieje ryzyko wystąpienia ogólnoustrojowych działań niepożądanych mimo stosowania produktu tylko miejscowo.
- Nie jest zalecane stosowanie kortykosteroidów na miejsce zranione albo narażone na zakażenie, jeśli koniecznym jest stosowanie maści na zakażoną skórę należy użyć hydrokortyzonu w połączeniu ze środkiem bakteriobójczym i przeciwgrzybiczym.
- Ponieważ skóra twarzy i w okolicy pach jest delikatna, w tych miejscach następuje zwiększone wchłanianie aplikowanego kortykosteroidu, dlatego miejsca te powinny być leczone po konsultacji ze specjalistą, możliwie jak najkrócej i jak najmniejszą dawką.
- Należy unikać stosowania kortykosteroidu w okolicy oczu i na powiekach ponieważ istnieje duże niebezpieczeństwo wystąpienia u pacjenta jaskry lub zaćmy.
- Należy unikać aplikacji kremu pod opatrunek okluzyjny (t.j ceratą, pieluchą) ponieważ w takim warunkach wzrasta wchłanianie się hydrokortyzonu.
- Podczas stosowania kortykosteroidu ogólnoustrojowo ( zastrzyk, tabletka) należy pamiętać aby nie poddawać się szczepieniom, ponieważ odpowiedź immunologiczna pacjenta jest upośledzona.
- Z takiego samego powodu należy unikać osób zakażonych ospą lub półpaścem ponieważ pacjent naraża się w ten sposób na infekcję z cięższym przebiegiem. Ponieważ odpowiedź immunologiczna organizmu jest zmodyfikowana podczas terapii, pacjent jest nie tylko narażony na zakażenia wirusowe i bakteryjne ale także i grzybicze, których przebieg może być nietypowy. Czasami podczas terapii kortykosterydami objawy zakażenia są maskowane, przez co nie są odpowiednio leczone.
JAK SE PŘÍPRAVEK HYDROCORTISON LÉČIVA POUŽÍVÁ
Vždy užívejte přípravek Hydrocortison Léčiva přesně podle pokynů svého lékaře. Pokud si nejste jistý/á, poraďte se se svým lékařem. Hydrokortizonová mast se vtírá do postiženého místa v malém množství 1–2× denně. Nedojde-li k ústupu obtíží během týdne léčby, poraďte se s lékařem. Aplikace v obličeji nemá přesáhnout 10 dní. Bez porady s lékařem nemá aplikace přípravku u dětí přesáhnout 14 dní.
Jestliže jste použil(a) více přípravku Hydrocortison Léčiva než jste měl(a)
Při náhodném požití masti dítětem může dojít k nevolnosti a zvracení. Je vhodné zvracení vyvolat nebo podpořit a vyhledat lékaře.
Jestliže jste zapomněl(a) užít přípravek Hydrocortison Léčiva
Nezdvojujte následující dávku, abyste nahradil(a) dávku vynechanou.
Jestliže jste přestal(a) užívat přípravek Hydrocortison Léčiva
Po přerušení léčby se může Váš stav opět zhoršit.
Máte-li jakékoli další otázky, týkající se užívání tohoto přípravku, zeptejte se svého lékaře nebo lékárníka.
U nas zapłacisz kartą