U nas zapłacisz kartą
Uczulenie na kontrast - Objawy, Przyczyny i Sposoby Leczenia Wysypki
Czy promieniowanie UV przechodzi przez szybę?
Promieniowanie UV składa się z zakresu A (UVA) o długości fali 400–320 nm oraz B (UVB) o długości fali 320-290 nm. Szkło okienne absorbuje promieniowanie UVB, jednak UVA przenika przez szyby. Dlatego też po ekspozycji na światło słoneczne przez szybę także może dojść do niepożądanych reakcji ze strony skóry. Należy o tym pamiętać i zastosować odpowiednią ochronę przeciwsłoneczną.
Wybrane treści dla Ciebie
Czy opalanie się jest zdrowe? Opalanie się może prowadzić do groźnych skutków, takich jak przyspieszone starzenie skóry, przebarwienia i nowotwory. Czy opalenie jest zdrowe? Jakie są korzyści wynikające z ekspozycji na słońce?
Fotoalergie (fotouczulenia) – objawy, przyczyny, diagnoza i leczenie Fotoalergie, znane również jako fotouczulenia, to reakcje skórne wywołane ekspozycją na promieniowanie słoneczne, w szczególności promieniowanie ultrafioletowe (UVA). Objawy mogą wystąpić natychmiast lub z opóźnieniem po kontakcie ze słońcem. Najczęściej są spowodowane lekami lub kosmetykami. W artykule omówimy objawy, diagnozowanie oraz skuteczne metody leczenia fotoalergii.
Ochrona przed słońcem w pytaniach i odpowiedziach Co to jest promieniowanie ultrafioletowe? Jaki chronić skórę przed słońcem? Co to jest SPF?
Objawy wysypki od słońca
W przypadku uczulenia na słońce głównym objawem jest wysypka. Jak się jednak okazuje, nie u każdego wygląda ona tak samo, ponieważ wynikać może z różnych typów fotodermatozy: pokrzywki słonecznej, wielopostaciowych osutków świetlnych, wyprysków fotoalergicznych czy też wyprysków fototoksycznych.
Pokrzywka słoneczna
Kiedy na skórze pojawia swędząca wysypka od słońca, może być to sygnał pokrzywki słonecznej, która objawia się czerwonymi plamami na skórze oraz pęcherzami. Rumieniowe, piekące zmiany widoczne są już kilka minut po wyjściu na słońce, później pojawiają się natomiast bąble. Pokrzywka może się uaktywniać również w te dni, kiedy słońca nie widać zza chmur, ale kiedy działa promieniowanie UVA.
Opalona ale niezdrowa skóra, czyli jak promieniowanie UV wpływa na starzenie się komórek
Wielopostaciowe osutki świetlne – czym są te zmiany na skórze?
Wielopostaciowe osutki świetlne to kolejny rodzaj zmian, który powstaje w wyniku promieniowania UV. Można je podzielić na dwie odmiany: świerzbiączkę letnią oraz opryszczki ospówkowate (opryszczki letnie).
- Świerzbiączka letnia to odmiana, która może się objawić pod postacią: rumienia, pęcherzyków czy też grudek, którym towarzyszy świąd. Zmiany pojawiają się pod wpływem promieni widma słonecznego Można je zauważyć na obszarach, które były wyeksponowane na słońce kilka lub nawet kilkadziesiąt godzin wcześniej. Kiedy pojawia się wysypka od słońca u dziecka, być może właśnie to jest świerzbiączka – rozpoczyna się ona już we wczesnym dzieciństwie lub w wieku nastoletnim.
- Opryszczki ospówkowate objawiają się najczęściejwykwitami pęcherzykowymi i pęcherzowymi. Czasem ulegają one wtórnemu zakażeniu, w wyniku czego dochodzi do powstawania małych blizn. Zdarza się, że wraz z opryszczkami pojawia się gorączka oraz zapalenie spojówek lub rogówki. Ta odmiana choroby również może pojawić się już w dzieciństwie, a następnie powracać w okresie wiosennym.
Reakcje niepożądane
Reakcje niepożądane na środki kontrastowe dzieli się na reakcje nadwrażliwości i inne, w tym toksyczne.
– Reakcje nadwrażliwości mogą, ale nie muszą być alergiczne. Alergiczne są wtedy, gdy uczestniczy w nich układ immunologiczny, a niealergiczne wówczas, kiedy np. komórki reagują bezpośrednio na podanie środka, uwalniając substancje zawarte w ich wnętrzu – podkreśla dr Glück.
Reakcje nadwrażliwości dzieli się też ze względu na czas wystąpienia. Reakcje mogą być natychmiastowe, kiedy pojawiają się do godziny od chwili podania środka kontrastowego, oraz występujące później niż po godzinie, czasami następnego dnia. Szczególnie groźne są te natychmiastowe.
– Te łagodne to np. świąd, pokrzywka, uczucie zatkania nosa, katar, kichanie, ale może się też rozwinąć pełny wstrząs anafilaktyczny - wtedy dochodzi do zajęcia układu oddechowego i krążenia z zatrzymaniem akcji serca i zagrożeniem życia. Takie reakcje zdarzają się rzadko – to kilka reakcji na miliony podań, ale są opisane takie przypadki – zaznacza alergolog.
Późne reakcje dotyczą najczęściej skóry. Choć większość mija szybko i bez powikłań, to niektóre również mogą się rozwinąć w ciężką postać, utrzymującą się przez wiele dni i tygodni.
Środki kontrastowe
Najpowszechniej stosowane w radiologii klasycznej środki kontrastowe to preparaty na bazie jodu. Druga grupa, stosowana w badaniach rezonansem magnetycznym, to preparaty gadolinu. Większość środków kontrastowych jest podawana przed badaniem dożylnie, część doustnie.
– Ocenia się, że po zastosowaniu środków jodowych, stosowanych w klasycznej radiologii, np. przy wykonywaniu tomografii komputerowej, łagodne reakcje nadwrażliwości mogą wystąpić u 6 proc. osób, natomiast ciężkie reakcje występują u mniej niż 1 proc. Choć nie są bardzo częste, mogą być groźne – mówi doc. Glück.
Reakcje nadwrażliwości są też obserwowane w przypadku preparatów gadolinu, stosowanych w coraz powszechniej zlecanym rezonansie.
– Na szczęście te dotąd opisywane nie są szczególnie ciężkie – uspokaja specjalistka.
Jakie są przyczyny wysypki od słońca?
Głównym czynnikiem, który wpływa na pojawienie się wysypki od słońca, jest nadwrażliwość skóry. Sama alergia na słońce może pojawić się z przyczyn samoistnych. Czasem jest jednak efektem przyjmowania substancji, które w nieodpowiedni sposób zachowują się pod wpływem promieni UV. Kiedy wystawi się skórę na słońce w trakcie stosowania niektórych preparatów, może dojść do stanów zapalnych.
Nadwrażliwość na słońce zwiększają również niektóre lekarstwa i zioła. Przyczynić się do tego mogą leki:
- przeciwbólowe,
- przeciwcukrzycowe,
- bakteriobójcze,
- przeciwgrzybicze,
- hormonalne,
- moczopędne,
- przeciwpasożytnicze,
- przeciwnadciśnieniowe i krążeniowe,
- stosowane w leczeniu alergii,
- uspokajające i neurologiczne,
- psychotropowe,
- antybiotyki.
Przyczyną wysypki po wyjściu na słońce może być również dziurawiec i aspiryna. Aby nie doszło do fotodermatozy, nie jest wskazane wystawianie skóry na słońce po zabiegach kosmetycznych, np. mikrodermabrazji czy peelingach chemicznych – wówczas nie wolno się także opalać.
Czy opalanie w ciąży może zaszkodzić dziecku? Poznaj fakty i popularne mity dotyczące odsłaniania brzucha na plaży
Nadwrażliwość potęgują zawarte w kosmetykach związki chemiczne, a przede wszystkim te w dezodorantach oraz perfumach (głównie w tych, w których składzie jest piżmo i kurkuma). Dlatego też w upalne dni lepiej nie rozprowadzać ich na szyi oraz dekolcie – jest to o tyle niebezpieczne, że w skutek promieniowania UV mogą pojawić się na tych obszarach ciemne plamy. Czasem przyczyną wysypki mogą być także składniki kosmetyków z retinolem oraz niektórych filtrów słonecznych.
