U nas zapłacisz kartą
Uczulenie na kontrast - Objawy, Przyczyny i Sposoby Leczenia Wysypki
Wysypka alergiczna - co to takiego?
Pojęcie wysypki alergicznej odnosi się do wszelkich zmian, które powstają na skórze w wyniku kontaktu z czynnikiem odbieranym przez organizm jako alergen. Wysypkę taką można nazwać także uczuleniową, powstaje w wyniku reakcji alergicznej.
Pojawienie się reakcji alergicznej skóry może być wywołane wieloma alergenami. Jednymi z częstszych przyczyn są produkty spożywcze, wówczas mówi się o wysypce alergicznej pokarmowej.
Głównym mechanizmem powstawania wysypki alergicznej u dzieci i u osób dorosłych jest reakcja alergiczna IV typu. Reakcja ta przebiega przede wszystkim z aktywacją limfocytów T.
Rodzaje wysypki alergicznej
Istnieje wiele podziałów wysypki uczuleniowej. W zależności od wieku pacjenta można mówić wysypce alergicznej u niemowlaka, dziecka czy u osoby dorosłej. Obraz kliniczny oraz alergeny odpowiedzialne za uczulenie mogą różnić się pomiędzy tymi grupami.
W zależności od lokalizacji zmian skórnych wyróżnić można m.in. wysypkę alergiczną:
- na twarzy (uczulenie na twarzy),
- na nogach,
- na brzuchu,
- na plecach,
- na rękach,
- na klatce piersiowej,
- na łokciach,
- na nadgarstkach.
Dodatkowo, w zależności od przyczyny wywołującej alergię, wyróżnia się wysypkę pojawiającą się np. po antybiotyku. Czasem mówi się również o zmianach skórnych powstających po nadmiernej ekspozycji na światło słoneczne. Potocznie określa się je mianem uczulenia na słońce. Niektóre postaci wysypki, np. wysypka w okolicy brzucha, może wynikać także z obecności alergii pokarmowej.
Ile trwa wysypka alergiczna?
Czas trwania wysypki alergicznej różni się w zależności od przyczyny problemu oraz stopnia nasilenia zmian skórnych. Istotnym czynnikiem, wpływającym na czas trwania wysypki, jest zaprzestanie kontaktu z alergenem. W przypadku np. alergii pokarmowej, wysypka powinna ustąpić w ciągu dwóch lub trzech tygodni od momentu wyeliminowania alergenu z diety.
Alergia na słońce – polimorficzna osutka świetlna – objawy
Zwykle polimorficzna osutka świetlna (PMLE) występuje wiosną i wczesnym latem. Może jednak pojawić się zimą, po korzystaniu z solarium lub po wakacjach w ciepłych krajach. Zmiany skórne występują zwykle w ciągu kilku godzin (czasami kilku dni) po ekspozycji na słońce i towarzyszy im intensywny świąd. Wysypka trwa od jednego do kilku dni, a następnie ustępuje, jeśli unika się dalszej ekspozycji na słońce. Czasami wysypka utrzymuje się przez kilka tygodni. Zmiany goją się bez powstawania blizn. Charakterystyczną cechą polimorficznej osutki świetlnej jest to, że jest najbardziej nasilona wiosną i wczesnym latem, łagodnieje wraz z postępem lata i ustępuje jesienią lub zimą, a następnie powraca kolejnej wiosny.
W przypadku polimorficznej osutki świetlnej może występować kilka różnych rodzajów zmian skórnych (jak sama nazwa wskazuje – polimorficzna, czyli mająca wiele postaci), ale zwykle u danej osoby jest to określony rodzaj zmian skórnych i kiedy wysypka nawraca, wygląda tak samo, jak podczas poprzednich epizodów. Najczęściej są to swędzące, czerwone grudki, plamy lub krosty. Rzadziej zmiany przypominają ukąszenia owadów lub rumień wielopostaciowy.
Alergia na słońce: czerwone grudki, plamy i krosty. Fot. istockphoto.com
Wysypka najczęściej pojawia się na obszarach skóry narażonych na działanie promieni słonecznych – w górnej części klatki piersiowej, na dekolcie, szyi, ramionach, a czasami także łydkach. Choroba występuje częściej tam, gdzie skóra w czasie zimy jest zakryta. Wysypka rzadko występuje na twarzy i grzbietach dłoni.
Rzadko wysypce mogą towarzyszyć objawy ogólnoustrojowe, takie jak gorączka, dreszcze, ból głowy i nudności.
Objawy wysypki od słońca
W przypadku uczulenia na słońce głównym objawem jest wysypka. Jak się jednak okazuje, nie u każdego wygląda ona tak samo, ponieważ wynikać może z różnych typów fotodermatozy: pokrzywki słonecznej, wielopostaciowych osutków świetlnych, wyprysków fotoalergicznych czy też wyprysków fototoksycznych.
Pokrzywka słoneczna
Kiedy na skórze pojawia swędząca wysypka od słońca, może być to sygnał pokrzywki słonecznej, która objawia się czerwonymi plamami na skórze oraz pęcherzami. Rumieniowe, piekące zmiany widoczne są już kilka minut po wyjściu na słońce, później pojawiają się natomiast bąble. Pokrzywka może się uaktywniać również w te dni, kiedy słońca nie widać zza chmur, ale kiedy działa promieniowanie UVA.
Opalona ale niezdrowa skóra, czyli jak promieniowanie UV wpływa na starzenie się komórek
Wielopostaciowe osutki świetlne – czym są te zmiany na skórze?
Wielopostaciowe osutki świetlne to kolejny rodzaj zmian, który powstaje w wyniku promieniowania UV. Można je podzielić na dwie odmiany: świerzbiączkę letnią oraz opryszczki ospówkowate (opryszczki letnie).
- Świerzbiączka letnia to odmiana, która może się objawić pod postacią: rumienia, pęcherzyków czy też grudek, którym towarzyszy świąd. Zmiany pojawiają się pod wpływem promieni widma słonecznego Można je zauważyć na obszarach, które były wyeksponowane na słońce kilka lub nawet kilkadziesiąt godzin wcześniej. Kiedy pojawia się wysypka od słońca u dziecka, być może właśnie to jest świerzbiączka – rozpoczyna się ona już we wczesnym dzieciństwie lub w wieku nastoletnim.
- Opryszczki ospówkowate objawiają się najczęściejwykwitami pęcherzykowymi i pęcherzowymi. Czasem ulegają one wtórnemu zakażeniu, w wyniku czego dochodzi do powstawania małych blizn. Zdarza się, że wraz z opryszczkami pojawia się gorączka oraz zapalenie spojówek lub rogówki. Ta odmiana choroby również może pojawić się już w dzieciństwie, a następnie powracać w okresie wiosennym.
Wysypka alergiczna - leczenie
Podstawą radzenia sobie z wysypką alergiczną jest unikanie alergenu wywołującego zmiany uczuleniowe na skórze. Aby wiedzieć, jakich substancji należy unikać, warto u alergologa wykonać testy skórne alergiczne.
W razie obecności wysypki alergicznej skonsultuj się z lekarzem rodzinnym, dermatologiem lub alergologiem. Wizytę u wybranego specjalisty z łatwością umówisz poprzez portal LekarzeBezKolejki.pl.
Co z preparatów aptecznych można stosować na wysypkę alergiczną?
Elementem terapii uczulenia na skórze mogą być również maści na wysypkę alergiczną lub inne leki na alergię stosowane ogólnoustrojowo, np. w postaci tabletek. Substancjami leczniczymi, które pomagają w walce z wysypką alergiczną i niwelujące jej objawy są:
- leki przeciwhistaminowe (np. dimetynden),
- glikokortykosteroidy (np. hydrokortyzon czy betametazon).
Przed rozpoczęciem stosowania tych preparatów zwróć uwagę, czy są one dopuszczone do stosowania w konkretnej grupie wiekowej oraz czy nie zawierają w składzie czynnika alergizującego. Szczególnie ważne jest to w przypadku wysypki alergicznej u niemowląt i dzieci.
Domowe sposoby na uczulenie skórne
W warunkach domowych należy zadbać o kondycję skóry i unikać kontaktu z alergenem. Można także stosować na wysypkę alergiczną różnego rodzaju zioła. W stanach zapalnych skóry sięgnąć można m.in. po kwiaty rumianku - w postaci maści czy nasiadówki. U niektórych osób naturalne sposoby mogą nasilać objawy alergii, zwróć na to uwagę i obserwuj swoje ciało.
Bibliografia:
- Czarnobilska, E., Obtułowicz, K., Wsołek, K. (2007). Reakcja alergiczna typu IV i jej podtypy. Przegląd Lekarski, 64, 7-8, s.506-508.
- Schilcher, H., Dorsch, W. (2010). Ziołolecznictwo w pediatrii. Podręcznik dla lekarzy i farmaceutów. (Redakcja wydania I polskiego I. Fecka). MedPharm Polska, Wrocław, s 12.
- Świerczyńska-Krępa, M., Wiercińska, M. (2022). Objawy alergii: wysypka alergiczna, katar sienny i inne. Medycyna Praktyczna. Dostępna na: https://www.mp.pl/pacjent/alergie/chorobyalergiczne/wartowiedziec/57558,objawy-alergii. (Dostęp: 07.2023).
- Uczulenie na słońce? Prof. Samoliński o alergiach (2015). Medycyna Praktyczna. Dostępne na: https://www.mp.pl/pacjent/alergie/aktualnosci/68040,uczulenie-na-slonce-prof-samolinski-o-alergiach. (Dostęp: 07.2023).
