U nas zapłacisz kartą
Jak przebiega alergia na propolis? Poznaj objawy, przyczyny i sposoby leczenia
Zmiany alergiczne na twarzy – czym może być spowodowana swędząca wysypka na twarzy?
Przy wystąpieniu swędzącej wysypki na twarzy kluczowe jest ustalenie przyczyny alergii. Identyfikacja alergenu, który wywołuje różne objawy skórne, pozwala unikać kontaktu z nim w przyszłości.
Do najczęstszych alergenów należą:
- niektóre ze składników kosmetyków – konserwanty, barwniki i substancje zapachowe,
- pyłki – roślin, traw, drzew, chwastów,
- pyłki roztoczy i zarodniki pleśni,
- metale – nikiel, chrom, kobalt,
- produkty spożywcze – np. mleko, jaja, orzechy, ryby, skorupiaki, soja, pszenica i gluten,
- ukąszenia owadów – takich jak pszczoły, osy czy szerszenie,
- substancje chemiczne – obecne w detergentach i środkach czystości,
- lateks – obecny m.in. w gumowych rękawiczkach, balonach, opatrunkach,
- promienie słoneczne – a także uczulenie na składniki filtrów słonecznych,
- niektóre leki – w tym antybiotyki i niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ).
Możliwość uczuleniowej reakcji kontaktowej na propolis
Propolis jest ogólnie nietoksyczny. Jego wartość LD50 dla myszy waha się w granicach 2000-7300 mg/kg-1, po podaniu doustnym 4000 mg/kg/dzień przez dwa tygodnie oraz po podaniu w wodzie do picia 1400 mg/kg/dzień przez 90 dni nie obserwowano u myszy działania niepożądanego. Za dawkę nietoksyczną NOAEL przyjęto 1400 mg/kg/24 h.
Liczne dane z piśmiennictwa świadczą o możliwości wystąpienia reakcji alergicznych na propolis, przy czym generalnie uważa się, że podawany doustnie uczula bardzo rzadko. Znacznie częściej występują reakcje alergiczne na skutek miejscowego stosowania propolisu.
Reakcje alergiczne na propolis najczęściej sprowadzają się do miejscowych ognisk zapalnych i wyprysku kontaktowego. Są jednak doniesienia o nadwrażliwości na kit pszczeli manifestującej się nieżytem nosa, zapaleniem spojówek, zapaleniem błon śluzowych jamy ustnej i owrzodzeniami, obrzękiem i skurczem oskrzeli, połączonych z gorączką, pokrzywką, bólem głowy, nudnościami.
Szczególnie dużo doniesień o nadwrażliwości na propolis pojawiło się w latach 70. i 80. XX wieku, kiedy znacznie wzrosło zainteresowanie nim ze względu na liczne informacje potwierdzające jego dużą aktywność przeciwdrobnoustrojową, przeciwzapalną, antyoksydacyjną i przeciwnowotworową. Początkowe doniesienia pochodziły od pszczelarzy mających codzienny kontakt z surowcem, a także od muzyków czy plastyków modelujących figurki z wosku. Później pojawiły się doniesienia dotyczące szerszej populacji. Uczulenie na propolis wśród polskich pszczelarzy waha się w granicach od 0,76 do 4,3 proc.
Niebezpieczeństwo nadwrażliwości kontaktowej na kit pszczeli jest mniejsze u osób zdrowych, nieleczonych z powodu dermatoz skórnych i wynosi 0,64-1,3 proc. przypadków. Natomiast nadwrażliwość na propolis, przejawiająca się w postaci świądu, pieczenia, zaczerwienienia oraz zmian wypryskowych (grudki wysiękowe i pęcherzyki) częściej występuje u pacjentów oddziałów dermatologicznych i wynosi średnio 1,2-4,46 proc. przypadków.
Przyczyny alergii skórnych
Występowanie objawów alergii skórnej może być rezultatem kontaktu z alergenem różnej postaci. Wśród najbardziej rozpowszechnionych alergenów znajdują się:
- alergeny wziewne, takie jak pyłki roślin, sierść zwierząt, roztocza kurzu domowego czy zarodniki pleśni,
- alergeny pokarmowe, w tym białka mleka krowiego, jaja, orzechy, owoce morza, gluten, soja, truskawki, seler,
- wybrane grupy leków, w tym penicylina, neomycyna czy aspiryna,
- dodatki stosowane w przemyśle spożywczym, np. glutaminian sodu czy barwniki,
- jad owadów, np. pszczół i os,
- składniki zawarte w kosmetykach, w tym barwniki, substancje zapachowe oraz konserwanty,
- metale, takie jak nikiel, chrom, pallad czy kobalt,
- środki czystości, w tym SLS i SLES,
- olejki eteryczne,
- lateks.
Uczulenie na nikiel diagnozuje się na podstawie wykonania naskórkowych testów płatkowych. Takie testy mają postać plastrów, które nakleja się na skórę – najlepiej na skórę pleców, choć można je umieszczać również na skórze ud i ramion.
Na plastrach umieszczonych jest typowo 36 alergenów, które najczęściej odpowiadają za alergię kontaktową. Plastry utrzymuje się na plecach przez 48 godzin, po czym są one ściągane i dokonywany jest pierwszy odczyt. W miejscu, gdzie doszło do dodatniej reakcji, widoczne są nasilone zmiany rumieniowe, grudkowe, a czasami nawet pęcherzyki.
Odczytu dokonuje się również po dobie od zdjęcia testów, czyli po 72 godzinach od ich założenia. Czasami zdarza się tak, że dodatnia reakcja na dany alergen jest widoczna dopiero w drugim odczycie. Naskórkowe testy płatkowe można wykonać w warunkach ambulatoryjnych oraz w szpitalnych, w zależności od procedur, jakie oferuje dana placówka.
Jak wygląda uczulenie na twarzy?
W przypadku alergii skórnej na twarzy, pacjenci mogą doświadczać różnorodnych symptomów. Do najczęściej obserwowanych należy zaliczyć takie zmiany skórne, jak zaczerwienienie naskórka, uczucie swędzenia oraz pojawienie się wysypki. Alergia kontaktowa, pokarmowa lub wziewna może objawiać się wysypką na policzkach, na czole, brodzie, w okolicy skroni oraz pobliżu nosa i ust.
Dodatkowo, osoby dotknięte alergią mogą obserwować u siebie obrzęk, pieczenie skóry twarzy, a nawet jej ból przy dotyku. Charakterystyczne są również takie dodatkowe objawy, jak nadmierna suchość skóry, która może prowadzić do jej łuszczenia się.
Możliwe jest też pojawienie się pęcherzyków (pokrzywka alergiczna) czy drobnych krostek alergicznych na twarzy, nazywanych potocznie kaszką. Zmiany alergiczne mogą również objawiać się poprzez rumień, czyli odczyn zapalny skóry.
Warto zwrócić uwagę, że objawy wywołane reakcją alergiczną nie ograniczają się wyłącznie do twarzy – mogą rozprzestrzeniać się także na szyję i dekolt.
W niektórych przypadkach alergia skórna może prowadzić do problemów z oddychaniem oraz do zaczerwienienia, swędzenia i łzawienia oczu. Rzadziej występują objawy ogólnoustrojowe: podniesiona temperatura ciała, uczucie ogólnego rozbicia i bóle głowy.
