U nas zapłacisz kartą
Objawy i leczenie choroby skóry - róża
Jak często występuje róża?
Róża jest stosunkowo często występującą chorobą. Zgodnie z danymi epidemiologicznymi w Polsce w 2013 r. odnotowano 5242 zachorowania na różę, w tym 44,8% przypadków związanych z pobytem w szpitalu.
Róża jest chorobą zapalną skóry i tkanki podskórnej o nagłym początku i szybkim przebiegu. Główne objawy róży to zmiany skórne.
Najczęstsza lokalizacja róży to podudzie (>80% przypadków), twarz oraz u kobiet po usunięciu piersi z powodu nowotworu kończyna górna. Skóra jest żywoczerwona, błyszcząca, obrzęknięta, wyraźnie odgraniczona od skóry zdrowej, bolesna przy dotyku, cieplejsza. Niekiedy zarówno w obrębie skóry zmienionej zapalnie, jak i na obrzeżu nacieku występują drobne wybroczyny. Mogą pojawić się też linijne zaczerwienienia skóry wzdłuż przebiegu naczyń chłonnych zmienionych zapalnie („smugi”, „pręgi”). Węzły chłonne położone najbliżej miejsca zakażenia mogą być powiększone i bolesne przy dotyku (np. w róży kończyny dolnej – węzły pachwinowe).
Naciekowi zapalnemu towarzyszą obrzęki, ponieważ paciorkowce rozsiewają się m.in. naczyniami chłonnymi. Oprócz zmian skórnych, chorobie często towarzyszą objawy ogólne: dreszcze, wysoka gorączka do 40–41°C, złe samopoczucie. Dochodzi do powiększenia okolicznych węzłów chłonnych.
Choroba nie pozostawia odporności na zakażenie, toteż często nawraca, zwłaszcza u osób predysponowanych. Powikłana róża może powodować poważne zaburzenia ogólnoustrojowe.
- różę pęcherzową – pojawiają się pęcherze wypełnione jasną, surowiczą treścią, ustępuje bez pozostawienia blizn
- różę krwotoczną – występują krwawe wylewy do tkanek, ustępuje bez pozostawienia blizn
- różę zgorzelinową – ciężka postać z powstaniem obszarów martwicy, po przebyciu tej postaci choroby najczęściej pozostają blizny
- różę pełzającą lub wędrującą – gdy zakażenie szerzy się drogami naczyń limfatycznych w postaci wypustek, czasami objawy choroby mogą pojawiać się też w odległych od siebie miejscach, np. na drugiej stopie albo dłoni
- różę nawrotową – najczęściej daje powikłania w postaci słoniowacizny kończyn spowodowanej zaburzeniami odpływu chłonki.
Jak wygląda róża i jakie objawy wywołuje?
Róża najczęściej występuje na kończynach dolnych i na środkowej części twarzy , może też atakować układ limfatyczny. Sporadycznie E rysipelas zlokalizowana jest na tułowiu lub narządach płciowych. Okres wylęgania choroby trwa ok.1-4 dni. Symptomy róży pojawiają się nagle. Charakterystycznym objawem jest rumień, który szybko przybiera jaskrawoczerwoną barwę. Skóra w tym miejscu jest obrzęknięta i stwardniała. Ma połyskującą powierzchnię i wyraźnie odróżnia się od zdrowej tkanki. W dotyku naskórek ma gładką powierzchnię, występuje miejscowe ocieplenie skóry.
Wraz z upływem czasu zaczerwienienie powiększa się, przebiegając wzdłuż naczyń objętych zapaleniem , co daje obraz przypominający smugi lub pręgi. Rumień może zająć znaczny obszar ciała. Gdy zmiana rumieniowa pojawi się na twarzy, zazwyczaj usytuowana jest na grzbiecie nosa i obydwu policzkach. Dodatkowo często występuje obrzęk na powiekach.
Wraz z rumieniem mogą powstawać pęcherze, ropnie oraz zmiany krwotoczne. Często pacjenci skarżą się na pieczenie, tkliwość i swędzenie w zmienionym chorobowo miejscu. Na 48 godzin przed wystąpieniem zmian skórnych chorzy mogą odczuwać objawy ogólnoustrojowe, takie jak nudności, gorączka, dreszcze, złe samopoczucie, intensywny ból.
Róża - leczenie ambulatoryjne i domowe
W leczeniu róży niezbędne jest zastosowanie antybiotykoterapii. W postaci łagodnej leczenie odbywa się w warunkach domowych antybiotykiem w formie doustnej. Natomiast w ciężkiej postaci zakażenia wskazana jest hospitalizacja i zastosowanie antybiotyków w formie dożylnej. Z reguły stosuje się antybiotyki z grupy penicylin lub ich pochodne. Poprawa po zastosowanym leczeniu zazwyczaj jest szybka, czasami już na drugi dzień dolegliwości stają się mniejsze. Jednak czasami na efekty leczenia należy poczekać ponad tydzień, dlatego bezwzględnie należy przestrzegać zaleceń lekarskich i nie przerywać na własną rękę antybiotykoterapii. Stosowanie antybiotyków trwa różnie długo. Jeżeli stan chorego leczonego w warunkach ambulatoryjnych ulegnie pogorszeniu, należy bezzwłocznie zgłosić się do lekarza, gdyż może być konieczna hospitalizacja.
W celu zmniejszenia objawów choroby stosuje się leki przeciwbólowe i przeciwgorączkowe: paracetamol lub niesteroidowe leki przeciwzapalne. W leczeniu wspomagającym miejscowo można stosować okłady chłodzące (np. z jałowego 0,9% roztworu NaCl), nie stosować opatrunków uciskowych, a w przypadku róży na kończynie – uniesienie kończyny w celu zmniejszenia obrzęku. Niekiedy lekarz może zalecić leki moczopędne w celu zmniejszenia obrzęków oraz leki poprawiające krążenie. Po leczeniu róży podaje się czasami profilaktycznie leki przeciwzakrzepowe.
Zastosowanie odpowiedniego antybiotyku zazwyczaj zapewnia całkowite wyleczenie róży. Choroba zazwyczaj nie pozostawia powikłań. Niepowikłana i właściwie leczona róża kończy się wyzdrowieniem w ciągu 1–2 tyg. Czasem obserwuje się łuszczenie oraz miejscowe przebarwienia skóry. W przypadku róży na kończynie dolnej czasem utrzymuje się przewlekły obrzęk. Niemniej jednak, w przypadku ciężkiego przebiegu choroby może być konieczne leczenie w warunkach szpitalnych.
W przypadku róży, po przebyciu choroby, organizm nie uodparnia się na ponowne zachorowanie. Skłonności do nawrotów są na tyle charakterystyczne, że rumień zazwyczaj pojawia się dokładnie w tych samych miejscach, co przy poprzednich zachorowaniach. Obecność toksyn paciorkowców prowadzi do nieodwracalnego uszkodzenia układu chłonnego, dlatego leczenie róży nawrotowej może wymagać nawet kilkumiesięcznej kuracji.
Jak uniknąć zakażenia? Uwaga na maszynki do golenia!
Na maszynkach do golenia gromadzą się włosy, mydło i łój stając się pożywką dla bakterii, które w przypadku zacięcia dostają się pod skórę. Podczas golenia może dojść do uszkodzenia ciągłości skóry, co umożliwia przedostanie się bakterii do organizmu.
Jednorazowe maszynki do golenia powinny być wyrzucone po użyciu!
Przerwanie ciągłości skóry otwiera drogi infekcji, dlatego warto minimalizować ryzyko występowania urazów mechanicznych.
Sposobem uniknięcia zachorowania na różę jest skuteczne leczenie infekcji i wzmacnianie odporności. Warto dbać o prawidłową dietę i aktywność fizyczną oraz unikać nałogów. Ważne jest również kontrolowanie poziomu cholesterolu, glukozy i ciśnienia tętniczego, co pozwoli na szybkie wykrycie chorób układu sercowo-naczyniowego, które sprzyjają zachorowaniom na różę.
Róża – profilaktyka
Prawdopodobieństwo zachorowania na różę wzrasta wraz z osłabieniem odporności organizmu. Dotyczy to przede wszystkim osób w podeszłym wieku, chorych na cukrzycę, jak również osób, które są podatne na infekcje bakteryjne i wirusowe.
- Najprostszą metodą uniknięcia zachorowania na różę jest skuteczne leczenie wszelakich infekcji, szczególnie wywołanych przez paciorkowce, np. anginy.
- Ponadto należy dbać o ogólną odporność organizmu przez stosowanie urozmaiconej diety bogatej w owoce i warzywa, unikanie nałogów oraz zwiększenie aktywności fizycznej.
- Istotną kwestią jest regularne wykonywanie badań kontrolnych stężenia cholesterolu, ciśnienia tętniczego oraz stężenia glukozy we krwi. Wyniki tych badań mogą pomóc zdiagnozować choroby układu sercowo-naczyniowego, które sprzyjają zachorowaniom na różę.
- Osoby z niewydolnością krążenia, szczególnie z żylakami oraz zaburzeniami odpływu chłonki, również stanowią grupę zagrożoną zwiększonym ryzykiem rozwoju róży. U takich osób nie należy lekceważyć nawet drobnych zmian skórnych, a przewlekłą niewydolność żylną i zakrzepicę w kończynach dolnych poddawać skutecznemu leczeniu.
Nie ma szczepienia przeciwko róży. Nie ma też trwałej odporności po przechorowaniu róży.
Zobacz także
Cukrzyca typu 2 Cukrzyca typu 2 to najczęściej występujący na świecie typ cukrzycy. Wyróżnia się dwie przyczyny cukrzycy typu 2: jedna to upośledzenie wydzielania insuliny, na które wpływ mają różne czynniki genetyczne, druga to oporność na działanie insuliny (insulinooporność), której przyczyną mogą być zarówno czynniki genetyczne, jak i otyłość.
Żylaki Żylakami określa się wydłużenie i poszerzenie żyły, w wyniku którego uzyskuje ona kręty przebieg. Tendencję do tworzenia żylaków mają głównie żyły na nogach.
