U nas zapłacisz kartą
Co powoduje pryszcze - Wpływ diety na stan skóry
Dlaczego tak wiele osób zmaga się z trądzikiem?
Czynniki wywołujące trądzik towarzyszą nam praktycznie codziennie. Nie zawsze jego obecność ma związek z niepoprawnie funkcjonującą gospodarką hormonalną. Dojrzewanie jak najbardziej ma wpływ na to, jak wygląda nasza skóra, jednak to nie zawsze ono jest tutaj problemem. Częsta zależność to trądzik a dieta. Niemały wpływ na powstawanie niedoskonałości ma to, co jemy. Codziennie przyjmujemy minimum trzy posiłki, które nie zawsze można nazwać zbilansowanymi. Tymczasem powinny być one właściwie planowane, a niekiedy restrykcyjne – a już zwłaszcza, gdy jest to oczyszczająca dieta. Trądzik może pojawić się przy regularnym złym odżywianiu.
Ale to wciąż nie wszystko, ponieważ wiele takich czynników, jak choćby zanieczyszczenie powietrza, również może mieć bardzo niekorzystny wpływ na stan cery. Wystrzegać należy się kosmetyków niskiej jakości oraz tych, które zostały niepoprawnie dobrane do potrzeb skóry. Okazuje się więc, że wokół nas jest niemało powodów do pojawienia się na twarzy czy ciele niedoskonałości i nierzadko tak też właśnie się dzieje. Dlatego wiele osób zadaje to samo pytanie: co na trądzik?
Pryszcze – jak się ich pozbyć?
Szacuje się, że około 85% nastolatków musi borykać się z pryszczami. Pierwsze zmiany skórne pojawiają się zarówno u dziewczynek, jak i chłopców między 11. a 13. rokiem życia. W większości przypadków objawy zanikają wraz z wiekiem. Niestety należy zdać sobie sprawę, że pryszcze pojawiają się także u osób dorosłych, które okres dojrzewania już dawno mają za sobą. Zdarza się, że bolesne krosty można zauważyć nie tylko na twarzy czy szyi, ale także na ramionach, plecach czy nawet w okolicach sfer intymnych. Ponieważ czynników wpływających na powstawanie pryszczy jest bardzo wiele, czasem trudno znaleźć skuteczną metodę ich zwalczania.
Zazwyczaj wypryski możemy dostrzec na twarzy. Na pierwszy rzut oka może się wydawać, że niektóre pryszcze powstają zaledwie w ciągu jednej nocy – tymczasem jest to cały proces, który dopiero w końcowej fazie daje efekt bolesnej, nieprzyjemnie wyglądającej krosty.
Wszystko zaczyna się w chwili, kiedy gruczoły łojowe – na skutek różnych czynników – zaczynają w zdecydowanie krótszym czasie produkować nadmierne ilości łoju (zwanego również sebum). Skóra nie jest w stanie poradzić sobie z tą barierą, co prowadzi do zatkanych porów. Tak rodzą się zaskórniki, które przybierają dwie postacie: zamkniętą lub otwartą. Dobrze już na tym etapie zatroszczyć się o pielęgnację skóry, ponieważ z biegiem czasu zaskórniki uszkadzają tkankę znajdującą się wokół mieszka włosowego. Tkanki ulegają zrogowaceniu, a ze względu na zablokowaną przez sebum skórę nie są w stanie samodzielnie się zregenerować. Rozszerzone mieszki włosowe możemy zauważyć gołym okiem w postaci rozszerzonych porów.
Jeśli zignorujemy te poszczególne objawy, zatkane gruczoły łojowe zaczną wytwarzać bakterie. Są one normalną częścią flory bakteryjnej skóry, jednak w większych ilościach mogą ją podrażniać. Zaskórniki pękają, a ich zawartość rozlewa się na okoliczne tkanki. W ten sposób mamy już do czynienia ze stanem zapalnym, który powoduje szereg zmian skórnych: krost, grudek, a nawet guzków. Wypryski nie tylko są bardzo widoczne ze względu na towarzyszący im obrzęk, ale często też bolą przy najlżejszym dotyku. Na dodatek wiele osób ma tendencję do wyciskania pryszczy, sądząc, że pozbywając się zawartej w nich ropy przyspieszą proces gojenia. To duży błąd. O ile pojedyncza krosta rzeczywiście stanie się przez to mniejsza, to jednak z dużym prawdopodobieństwem na jej miejscu już wkrótce powstanie nowa. W ten sposób przyczyniamy się też do rozsiewania bakterii na większy obszar, więc pojedyncze pryszcze w naturalny sposób pociągają za sobą kolejne.
Kto powinien unikać ostrych potraw?
Pikantne jedzenie samo w sobie nie wpływa na powstanie schorzeń układu pokarmowego, chociaż przez długi czas pokutowało takie przekonanie. Jednak jeśli już takie się rozwinęły, osoba nimi dotknięta nie powinna spożywać ostrego jedzenia. Ponieważ w Polsce tradycyjnie nie jada się tylu ostrych potraw jak w innych regionach świata, organizm nie jest przyzwyczajony w takim stopniu do ostrego jedzenia. Z tego powodu u osób, które pikantne dania jedzą sporadycznie, mogą wystąpić incydentalne dolegliwości po ich zjedzeniu, jak np. zgaga. Jeżeli ostre jedzenie występuje w menu sporadycznie, nie powinno się pikantnych potraw spożywać w dużych ilościach. Organizm przyzwyczaja się do ostrego jedzenia stopniowo i nie powinien być narażany na szok spowodowany nagłym spożyciem dużej ilości ostrej potrawy. Wrażliwość każdej osoby jest inna i trzeba po prostu dostosować się do możliwości swojego organizmu.
Jeżeli zje się coś zbyt ostrego, ważne jest, żeby nie popijać wodą, sokami, a już na pewno napojami gazowanymi. Nie tylko nie złagodzi to uczucia palenia w przełyku, ale może je wzmocnić. Kapsaicyna rozpuszcza się w tłuszczach i alkoholu, dlatego dobrze jest popić mlekiem czy maślanką. Alkohol to już sprawa indywidualna, teoretycznie też się nadaje do popicia ostrego jedzenia, ale w praktyce taka mieszanka może doprowadzić do dolegliwości żołądkowych. Ostrych potraw powinny unikać także osoby, które mają problemy z cerą, ponieważ mogą one negatywnie wpłynąć na stan skóry. Jeśli chodzi o kobiety w ciąży, nie ma zasadniczo przeciwwskazań do jedzenia pikantnych potraw. Powinny się od tego wstrzymać kobiety karmiące.
Domowe sposoby na pryszcze
W walce z pryszczami mogą być pomocne domowe środki. Pamiętaj jednak, że są to jedynie doraźne metody i niezbędna może się okazać wizyta lekarska. Miejsca pokryte zmianami możesz przecierać olejkiem z drzewa herbacianego. Ma on działanie antybakteryjne i odkażające. Jeśli pryszczom towarzyszy zaczerwienienie lub opuchlizna, możesz wypróbować okład z lodu. Sprawdzą się kostki lodu lub zimny kompres.
Raz w tygodniu możesz też nałożyć maseczkę z kurkumy. Działa ona antybakteryjnie, a także zmniejsza stan zapalny. Wystarczy, że łyżeczkę przyprawy połączysz z łyżeczką miodu i 2–3 łyżkami jogurtu naturalnego. Całość nałóż na miejsce objęte wypryskami na 15 minut, a następnie zmyj wodą. Można również stosować zioła na trądzik. Sprawdzą się w formie naparów, herbat czy świeżych przypraw dodawanych do potraw.
- M. Noszczyk, Kosmetologia pielęgnacyjna i lekarska, Wydawnictwo PZWL, Warszawa 2019.
- A. Kołodziejczak, Kosmetologia tom 1, Wydawnictwo PZWL, Warszawa 2019.
