U nas zapłacisz kartą
Oznaki raka - Jak je rozpoznać i zrozumieć ich znaczenie
Misja: rozpoznać czerniaka
Jednym z najbardziej charakterystycznych objawów czerniaka jest pojawienie się nowego znamienia lub zmiana koloru, kształtu lub rozmiaru znamienia, które mamy już od jakiegoś czasu. Tak naprawdę jakakolwiek zmiana na skórze „zasługuje” na konsultację z lekarzem.
Pomocnym narzędziem diagnostycznym, z którego możemy skorzystać nawet w domu, są kryteria ABCDE:
- A – asymetria (np. znamię ma nieregularny kształt, „wylewa się” z jednej strony
- B – brzegi poszarpane: znamię posiada zgrubienia
- C – czerwony lub czarny i niejednolity kolor
- D – duży rozmiar zmiany: powyżej 0,5 cm
- E – ewolucja, czyli zauważalne zmiany zachodzące w znamieniu
Podstawą dalszej diagnostyki jest biopsja, czyli mikroskopowe badanie zmiany usuniętej przez lekarza.
Najczęstsze symptomy choroby nowotworowej – lista
- Zmiany na skórze lub błonach śluzowych wargi, jamy ustnej, narządów płciowych. Mogą one budzić podejrzenie raka, szczególnie gdy utrzymują się ponad dwa tygodnie. W takim przypadku konieczna jest biopsja czyli pobranie małego wycinka do weryfikacji histopatologicznej,
- Niekontrolowane i nadmierne osłabienie i chudnięcie są częstymi objawami nowotworu. Mogą towarzyszyć hiperkalcemii lub być wyrazem anemizacji spowodowanej rozwojem raka trzustki. Trudna do wyjaśnienia utrata wagi większa niż 10% w ciągu kilku tygodni jest wskazaniem do wizyty u lekarza gdyż może stanowić objaw raka.
- Niewyjaśniony ból w jamie brzusznej, okolicy lędźwiowej, klatce piersiowej może być objawem raka, którego nie wolno lekceważyć. Ból w dole biodrowym wymaga badań w kierunku raka jelita grubego (krew utajona, morfologia, kolonoskopia, badanie dwukontrastowe rentgenowskie). Ból okolicy lędźwiowej może być objawem guza nowotworowego nerki (zalecana ultrasonografia). Bóle klatki piersiowej mogą być objawami nowotworu płuca (wymaga zrobienia zdjęcia rentgenowskiego). Bóle kości to sygnał, że być może mamy do czynienia z przerzutami raka lub guzem pierwotnym szpiczaka,
- Długotrwała gorączka o niewyjaśnionym pochodzeniu może być pierwszym objawem nowotworów hematologicznych lub towarzyszyć rozsianemu rakowi piersi,
- Powiększone węzły chłonne – ewidentnie zmienione i niezwiązane z zakażeniem należy koniecznie zbadać cytologicznie (BAC) lub histologicznie. Należy koniecznie badać i weryfikować wszystkie powiększone węzły chłonne utrzymujące się ponad trzy tygodnie,
- Owrzodzenie brodawki sutkowej może być objawem nowotworu Pageta,
- Zmiany wyglądu jąder. Jakakolwiek zmiana kształtu, wielkości lub konsystencji jąder musi być koniecznie zbadana przez lekarza, ponieważ może być objawem raka. Jeśli dodatkowo występuje powiększenie gruczołów piersiowych i węzłów chłonnych, należy wykonać badania pod kątem nowotworu jądra,
- Wyczuwalny guz nowotworowy w piersi należy jak najszybciej konsultować i diagnozować w specjalistycznej poradni. Ważne jest, aby badanie przeprowadził doświadczony lekarz onkolog, gdyż badania obrazowe (mammografia piersi i USG) oraz morfologiczne (biopsja aspiracyjna cienkoigłowa) nie wykrywają wszystkich raków,
- Uporczywy, chroniczny kaszel, który utrzymuje się nienaturalnie długo i zmienia swój charakter to sygnał, iż istnieje potrzeba wykonania zdjęcia rentgenowskiego. To mogą być symptomy i objawy raka płuc.
- Objawem nowotworu, którego nie wolno lekceważyć jest krwioplucie. Dzięki szybkiej reakcji i wykonaniu zdjęć rentgenowskich i bronchoskopii istnieje szansa na wykrycie operacyjnego raka płuca,
- Świeża krew w stolcu lub stolec ciemnobrunatny, naprzemienne zaparcia i biegunki, wzdęcia, śluz w stolcu, to objawy raka, które wymagają specjalistycznych badań – rektoskopii, badania rektosigmoidoskopem lub kolonoskopem. Warto wykonać wielokrotne badania na krew utajoną w kale. To może być guz nowotworowy zlokalizowany w układzie pokarmowym,
- Nowotwór gardła, krtani, przełyku lub żołądka może objawiać się trudnościami w przełykaniu,
- Uporczywe i nawracające bóle głowy z towarzyszącymi nudnościami i wymiotami, narastająca senność, zmiany w charakterze i problemy z koncentracją powinny być sygnałem do wizyty u neurologa. Mogą być objawami guza mózgu.
Początkowe objawy raka płuc
Objawy raka płuc w przypadku wczesnego stadium zaawansowania choroby są z reguły niespecyficzne, dlatego nowotwór płuca diagnozowany jest najczęściej przypadkowo podczas wykonywania badania rentgenowskiego bądź tomografii komputerowej z zupełnie innych wskazań.
Objawy raka płuc są niespecyficzne i mylone z objawami infekcji dróg oddechowych. Zanim chory zostanie skierowany na badania obrazowe, zazwyczaj otrzymuje antybiotyk.
Potencjalne symptomy i objawy raka płuca są charakterystyczne również dla innych jednostek chorobowych i mogą być wywołane przez mniej poważne schorzenia. Z tego powodu potencjalne symptomy choroby nowotworowej są często mylone, ignorowane lub próbuje się je łagodzić różnymi sposobami np. antybiotykami.
Uwaga! Jeśli obserwujesz u siebie nawracające objawy infekcji dróg oddechowych, czujesz zmęczenie czy doświadczasz utraty masy ciała – zwróć się do lekarza rodzinnego z prośbą o wykonanie zdjęcia rentgenowskiego klatki piersiowej. Jeśli niepokojące objawy utrzymują się lub nawracają – poproś o konsultację pulmonologiczną.
W tym miejscu warto wspomnieć również o profilaktyce i badaniach przesiewowych w kierunku raka płuca. Do badań skriningowych kwalifikuje się osoby, u których nie występują objawy kliniczne raka płuc, a które mają zwiększone ryzyko jego rozwoju (przede wszystkim palacze tytoniu).
W badaniach przesiewowych w kierunku raka płuc wykorzystuje się niskodawkową tomografię komputerową (NDTK), która używa znacznie mniejszej dawki promieniowania rentgenowskiego niż klasyczna tomografia komputerowa. Takie badania w kierunku raka płuca można wykonać w wielu miejscach w Polsce w ramach Ogólnopolskiego Programu Wczesnego Wykrywania Raka Płuca.
Rak płuca – leczenie i rokowania
Szczegółowe metody leczenia raka płuca oraz rokowania ustala się na podstawie typu histologicznego i molekularnego guza, stadium zaawansowania choroby oraz ogólnej sprawności pacjenta.
W przypadku niedrobnokomórkowego raka płuca bardzo ważne jest określenie podtypu tego nowotworu (rak gruczołowy, rak płaskonabłonkowy, rak wielkokomórkowy, rak NOS). W przypadku raka niepłaskonabłonkowego NDRP leczenie (tzw. celowane) może zostać zaproponowane po określeniu genetycznych czynników predykcyjnych (mutacja w genie EGFR, rearanżacja w genie ALK i ROS1). W przypadku braku wspomnianych zaburzeń molekularnych oraz w przypadku raka płaskonabłonkowego – konieczne jest określenie statusu ekspresji PD-L1 na komórkach guza (immunoterapia).
W przypadku zaawansowanego drobnokomórkowego raka płuca główną metodę leczenia stanowi chemioterapia. W ostatnich latach pojawiły się przesłanki do stosowania immunoterapii w tej grupie chorych (tzw. immunochemioterapia w DRP jest refundowana w Polsce od 2021 roku).
Rak płuca zwykle diagnozowany jest w późnym stadium zaawansowania, co wiąże się ze złymi rokowaniami dla chorych. Zastosowanie najnowszych terapii oraz leczenie sprawowane przez interdyscyplinarny zespół specjalistów, dają nadzieję na poprawę ponurych statystyk.
Jak podkreślają eksperci – w przypadku nowotworu złośliwego płuca – warto rozważyć leczenie w ośrodku mającym doświadczenie oraz dostęp do wszystkich metod stosowanych w terapii raka płuca (programy lekowe, badania kliniczne). W Polsce trwają prace nad koncepcją uruchomienia sieci wyspecjalizowanych ośrodków typu Lung Cancer Unit, specjalizujących się w leczeniu tej choroby.
ZOBACZ WIĘCEJ: RAK PŁUC – BAZA WIEDZY
