U nas zapłacisz kartą
Oznaki raka - Jak je rozpoznać i zrozumieć ich znaczenie
Kiedy pieprzyk zwiastuje czerniaka. Jak rozpoznać wczesne oznaki raka skóry?
Australijscy naukowcy opracowali właśnie test, który pomoże wykryć raka skóry w bardzo wczesnym stadium. Żeby na takie badanie trafić, trzeba jednak pamiętać o regularnej kontroli stanu skóry. Na co zwracać uwagę? I co tak naprawdę możemy zrobić, by uchronić skórę przed rakotwórczym działaniem słońca?
Naukowcy z Edith Cowan University w Australii opracowali badanie krwi, które w prosty sposób (bez konieczności wycinania znamienia) pozwoli wykryć czerniaka nawet we wczesnym stadium. Nowa metoda diagnostyczna może okazać się przełomem i uratować tysiące osób, u których każdego roku stwierdza się raka skóry (każdego roku rozpoznawane jest ok. 130 000 nowych przypadków zachorowań). Wstępne wyniki badań australijskich naukowców opublikowano w magazynie “Oncotarget”.
Teoretycznie czerniak jest jednym z najłatwiejszych do rozpoznania nowotworów, ponieważ rozwija się na powierzchni skóry. Może wystąpić się również na błonach śluzowych lub błonie naczyniowej oka. Rozwija się z melanocytów, czyli komórek pigmentowych wytwarzających melaninę - substancję, chroniącą skórę przed promieniowaniem UV (to dlatego osoby o jaśniejszej karnacji, a więc mające mniej melaniny, są bardziej podatne na poparzenia słoneczne).
Tylko teoretycznie czerniak jest łatwy do zdiagnozowania. Niestety - gdy znamię zaczyna nas niepokoić, może już być za późno. Jak zatem wystarczająco wcześnie rozpoznać ryzyko raka skóry?
Diagnostyka i wykrywanie raka płuca
Każdy pacjent z podejrzeniem raka płuca poddawany jest w pierwszej kolejności rutynowemu badania fizykalnemu. Podstawową składową w procesie wykrywania raka płuca jest dokładny wywiad chorobowy, w celu ustalenia objawów, które mogą być związane z chorobą.
Wystąpienie niepokojących objawów mogących sugerować rozwój raka płuca wymaga przeprowadzenia badań obrazowych, które pozwolą wykluczyć chorobę lub ocenić jej zasięg.
Podstawowym narzędziem diagnostycznym w przypadku podejrzenia nowotworu płuca jest wykonanie RTG klatki piersiowej. Objawy raka płuca widoczne w badaniu RTG klatki piersiowej mogą być różnorodne – w zależności od lokalizacji raka, jego wielkości czy obecności innych zmian (np. zwłóknienia).
Istotne znaczenie w ocenie zaawansowania procesu nowotworowego ma również badanie tomografem komputerowym. Za pomocą tomografii zwykle można ocenić stopień zaawansowania nowotworu w klatce piersiowej.
W celu dokładnej oceny obecności przerzutów raka płuca w węzłach chłonnych oraz poza klatką piersiową coraz częściej wykorzystuje się pozytonową tomografię emisyjną (PET).
Chorym z rakiem płuca wykonuje się podstawowe badania krwi (morfologia, CRP, kreatynina, bilirubina, aminotransferazy) oraz ocenę ogólną moczu – w celu wykluczenia innych chorób współistniejących. Warto również określić stężenie markerów nowotworowych CAE i CA 125.
W przypadku nieprawidłowego wyniku badania rentgenowskiego klatki piersiowej sugerującego obecność nowotworu płuc, lekarz POZ powinien skierować Pacjenta do pulmonologa bądź onkologa. Następnym etapem postępowania będzie diagnostyka pogłębiona, która pozwoli na postawienie dokładnego rozpoznania, ocenę stopnia zaawansowania klinicznego choroby, a także zaplanowanie optymalnej terapii.
ZOBACZ WIĘCEJ: DIAGNOSTYKA RAKA PŁUC
Początkowe objawy raka płuc
Objawy raka płuc w przypadku wczesnego stadium zaawansowania choroby są z reguły niespecyficzne, dlatego nowotwór płuca diagnozowany jest najczęściej przypadkowo podczas wykonywania badania rentgenowskiego bądź tomografii komputerowej z zupełnie innych wskazań.
Objawy raka płuc są niespecyficzne i mylone z objawami infekcji dróg oddechowych. Zanim chory zostanie skierowany na badania obrazowe, zazwyczaj otrzymuje antybiotyk.
Potencjalne symptomy i objawy raka płuca są charakterystyczne również dla innych jednostek chorobowych i mogą być wywołane przez mniej poważne schorzenia. Z tego powodu potencjalne symptomy choroby nowotworowej są często mylone, ignorowane lub próbuje się je łagodzić różnymi sposobami np. antybiotykami.
Uwaga! Jeśli obserwujesz u siebie nawracające objawy infekcji dróg oddechowych, czujesz zmęczenie czy doświadczasz utraty masy ciała – zwróć się do lekarza rodzinnego z prośbą o wykonanie zdjęcia rentgenowskiego klatki piersiowej. Jeśli niepokojące objawy utrzymują się lub nawracają – poproś o konsultację pulmonologiczną.
W tym miejscu warto wspomnieć również o profilaktyce i badaniach przesiewowych w kierunku raka płuca. Do badań skriningowych kwalifikuje się osoby, u których nie występują objawy kliniczne raka płuc, a które mają zwiększone ryzyko jego rozwoju (przede wszystkim palacze tytoniu).
W badaniach przesiewowych w kierunku raka płuc wykorzystuje się niskodawkową tomografię komputerową (NDTK), która używa znacznie mniejszej dawki promieniowania rentgenowskiego niż klasyczna tomografia komputerowa. Takie badania w kierunku raka płuca można wykonać w wielu miejscach w Polsce w ramach Ogólnopolskiego Programu Wczesnego Wykrywania Raka Płuca.
Czy można mówić o bezpiecznym opalaniu?
Główną przyczyną czerniaków jest nadmierna ekspozycja na promieniowanie ultrafioletowe. Czy można zatem mówić o bezpiecznym opalaniu?
"Nie ma czegoś takiego jak zdrowa opalenizna" - mówi dr Rossa Perry, dyrektor medyczny CosmedicsUK w rozmowie z The Independent. O ile witamina D produkowana w naszym organizmie pod wpływem promieni słonecznych, jest niezwykle korzystna dla ogólnego samopoczucia organizmu, o tyle opalanie jest zawsze szkodliwe. "Opalenizna jest odpowiedzią na uszkodzenia DNA” - dodaje. "Jest wywoływana przez szkodliwe promieniowanie UV ze słońca i jest objawem obrażeń komórek skóry".
Nie oznacza to, że powinniśmy całkowicie unikać promieni słonecznych. By uchronić skórę przed ich rakotwórczym działaniem należy pamiętać o kilku zasadach:
- Jeśli to możliwe - okryj skórę zwiewnym materiałem,
- Nie wystawiaj się na działanie słońca przed zastosowaniem kremu z filtrem UV.
- Nie zapominaj o nakryciu głowy i okularach przeciwsłonecznych.
- W godzinach 10 do 14 odpoczywaj w cieniu .
- Zrezygnuj z solarium.
- Pamiętaj o comiesięcznej obserwacji skóry.
- Udaj się do dermatologa, gdy na skórze pojawi się nowe znamię lub dotychczasowe ulegnie zmianie.
