U nas zapłacisz kartą
"Komórkowe leczenie łysienia - Nowa nadzieja dla pacjentów"
Komórki macierzyste w chorobie Parkinsona
Wątek leczenia choroby Parkinsona (chP) komórkami macierzystymi pojawia się co raz częściej wśród osób zainteresowanych nowymi metodami leczenia. Jednym z czołowych badaczy w tej dziedzinie jest Roger Barker, profesor na wydziale neurobiologii klinicznej uniwersytetu Cambridge, kierownik centrum badawczego John van Geest Centre for Brain Repair, który często wypowiada się dla fundacji Cure Parkinson’s Trust. Profesor Barker zajmuje się chorobami neurodegeneracyjnymi przeszło 30 lat i to na jego wypowiedziach oparty jest ten artykuł.
Wbrew często wyrażanym nadziejom, terapia komórkami macierzystymi z założenia nie ma wyleczyć z choroby Parkinsona. Jej cel jest znacznie skromniejszy, a mianowicie odbudowa utraconych komórek w konkretnym miejscu nigrostriatalnego szlaku dopaminergicznego (Rys 1.). W założeniu pozwoli to zniwelować symptomy choroby i funkcjonować bez potrzeby zażywania leków czy dalszych interwencji chirurgicznych przez okres co najmniej dekady. Główną zaletą tej terapii będzie brak występowania skutków ubocznych, które z czasem pojawiają się przy leczeniu farmakologicznym. Jednak pomimo obiecujących rezultatów przed naukowcami jest wciąż sporo wyzwań aby myśleć o wprowadzeniu tego rozwiązania na rynek.
Rys. 1. Ścieżki dopaminergiczna i podstawowe struktury
Komórki macierzyste na wypadanie włosów
Komórki macierzyste stosuje się już niemal w każdej dziedzinie medycyny m.in. w leczeniu zawałów serca, uszkodzeniach rdzenia kręgowego, chorobach neurologicznych, przeszczepach szpiku kostnego, leczeniu zmian zwyrodnieniowych stawów i oparzeń skóry. Znalazły również zastosowanie w ortopedii oraz stały się obiektem zainteresowania medycyny estetycznej, która podejmuje próby wykorzystania ich w terapii łysienia.
Wybierz miasto, aby sprawdzić oferty 117 placówek posiadających zabiegi z zakresu leczenie łysienia:Bogatopłytkowe osocze a komórki macierzyste
Zabieg z użyciem komórek macierzystych nie jest tym samym, co stosowana również w leczeniu łysienia terapia z wykorzystaniem osocza bogatopłytkowego (skoncentrowanej objętości wyizolowanych za pomocą wirówki laboratoryjnej płytek krwi, tzw. trombocytów), stosowana w mniej zaawansowanych przypadkach. Osocze bogatopłytkowe może zastymulować namnażanie komórek macierzystych, ale przede wszystkim przyspiesza procesy naprawcze i regenerację tkanek. Natomiast leczenie komórkami macierzystymi ma za zadanie samorekonstrukcję - wytworzenie z nich tej samej tkanki, w którą zostają podane.
Zatem czy warto czekać
Od pierwszych prób klinicznych, przeprowadzonych prawie pięć dekad temu, dokonał się ewidentny postęp w dziedzinie terapii komórkami macierzystymi. Udane implantacje są dowodem słuszności strategii zastępowania komórek a do niedawna głównym problemem było efektywne pozyskiwanie materiału do przeszczepu, gdyż pomimo udokumentowanej skuteczności komórek pobranych z płodu nie jest możliwe ich komercyjne wykorzystanie. Ludzkie neurony dopaminergiczne pochodzenia embrionalnego czy komórki indukowane z dojrzałych komórek pacjenta lub dawcy mogą być odpowiedzią na problem dostępności materiału. Tak przynajmniej myślą potentaci rynku farmakologicznego, którzy przez trzy lata, między 2015 a 2018, zainwestowali w projekt komórek macierzystych w chP, ponad miliard dolarów. Ponadto istnieje jeszcze sprawa bezpieczeństwa przeszczepów i ich ostatecznej ceny, ale determinacja firm inwestujących w tą terapię pozwala zakładać, że komercjalizacja terapii komórkami macierzystymi to kwestia czasu. Niemniej jednak powinniśmy liczyć ów czas raczej w latach może nawet dekadzie aniżeli w miesiącach.
Materiały Źródłowe
Cambridge Neuroscience. (2021, May 12). Cambridge Neuroscience – Roger Barker – Can we repair the Parkinsonian Brain with cell therapies? YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=0nghbm0ZQGM&t=2366s
Cure Parkinson’s. (2016, April 13). Professor Roger Barker – Stem Cell Therapies for Parkinson’s – CPT Research Update meeting. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=2LglzkCAUtI&t=1360s
Cure Parkinson’s. (2016a, April 12). Dr Mariah Lelos – Stem Cell Therapy – The Cure Parkinson’s Trust Research Update. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=cjXo1t3W4qw
Cure Parkinson’s. (2016b, April 13). Professor Roger Barker – Stem Cell Therapies for Parkinson’s – CPT Research Update meeting. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=2LglzkCAUtI&t=1360s
Cure Parkinson’s. (2019, June 13). Webinar: Stem Cell Based Therapy for Parkinson’s Disease. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=DcwaFCuR668
Nad czym pracuje się obecnie
Na podstawie powyżej opisanych badań i szeregu testów przeprowadzonych na zwierzętach przyjmuje się, że skuteczne wszczepienie komórek, które mogły by wypełnić ubytki powstałe na skutek chP, jest jak najbardziej możliwe. Skoncentrowano się więc na znalezieniu innego źródła komórek zdatnych do przeszczepu i tak dochodzimy do komórek macierzystych. Obecnie rozważane są dwa rozwiązania.
• Komórki macierzyste pochodzenia embrionalnego
• Indukowane pluripotencjalne komórki macierzyste – IPSCs (ang. Induced Pluripotent Stem Cells)
Embrionalne komórki macierzyste
Komórki takie pozyskuje się m.in. podczas leczenia bezpłodności metodą in-vitro. Zwykle ilość zapłodnionych komórek tworzonych tą metodą jest większa niż wartość, którą podaje się kobiecie i właśnie te nadprogramowe zarodki mogą być źródłem komórek macierzystych. Sposób ten nie rozwiązuje oczywiście problemu etycznego wykorzystywania ludzkich embrionów, a jedynie sprawia że wydaje się mniej kontrowersyjny. Jednak jego zdecydowaną zaletą jest łatwiejsza dostępność do materiału i relatywnie niska cena terapii, nieco ponad £23 000, co daje rzeczywiste szanse na wprowadzenie leczenia do kanonu obecnie dostępnych opcji.
Do zalet tej terapii należy zaliczyć także jakość wychodowanych komórek. Kształtując je bowiem w laboratoryjnych warunkach możemy mieć pełną kontrolę nad przebiegiem niezbędnych procesów. Wadą tej metody jest to, że tworzenie komórek nerwowych uzależnione jest od naszej wiedzy i jeżeli nie zostaną wzięte pod uwagę wszystkie niezbędne czynniki wówczas możemy otrzymać coś co tylko wygląda na komórkę dopaminergiczną a w rzeczywistości jest czymś innym.
Indukowane pluripotencjalne komórki macierzyste - IPSC
Możliwość przeprogramowania własnych komórek to odkrycie z 2006, za które sześć lat później John B. Gurdon z uniwersytetu w Cambridge i Shinya Yamanaka z uniwersytetu w Kyoto otrzymali nagrodę Nobla w dziedzinie medycyny.
