U nas zapłacisz kartą
Niebezpieczne pieprzyki - Jak rozpoznać i leczyć, oraz czy zdjęcia mogą pomóc?
Jak wygląda czerniak?
Dla profilaktyki raków skóry i czerniaka istotna jest samoobserwacja znamion występujących na powierzchni całego ciała. Jak odróżnić pieprzyk od czerniaka? Jakie zmiany powinny wzbudzić zainteresowanie? Kiedy udać się do lekarza?
Dla pacjentów najprostszym sposobem różnicowania pieprzyków jest posługiwanie się kryteriami ABCDE (angielski akronim Asymetry, Border, Color, Diameter, Evolution), które zostały stworzone na Uniwersytecie Nowy Jork 35 lat temu. Kryteria te miały być prostym narzędziem w codziennej praktyce, łatwym do zapamiętania, wzbudzającym czujność zarówno pacjentów jak i lekarzy na cechy kliniczne wczesnego czerniaka. Tak się też stało.
Obejrzyj film i sprawdź jak obserwować się w domu!
Opierając się na własnym doświadczeniu w ocenie chorych, członkowie New York University School of Medicine Melanoma Cooperative Group stwierdzili, że asymetria wczesnej postaci czerniaka, nieregularność jej brzegów oraz różnorodność barw były ściśle związane z przekraczaniem przez nią średnicy 6 mm. Co nie zmienia faktu, że ta metoda pozwala wykryć i zróżnicować nieco mniejsze i wcześniejsze pod względem zaawansowania postaci czerniaka.
czerniak
czerniak
czerniak
czerniak
Reasumując każdy pieprzyk o asymetrycznych kształtach, nierównych brzegach, zmieniający kolor i/lub średnicę, nabrzmiały, podrażniony, krwawiący wymaga natychmiastowej konsultacji z lekarzem specjalistą i wykonania badania dermatoskopowego.
Czy pieprzyki mogą być niebezpieczne?
Niektóre pieprzyki mogą ulegać transformacji nowotworowej. Najmniejsze ryzyko rozwoju raka ze znamion barwnikowych dotyczy znamion łagodnych i wrodzonych. Najbardziej narażone na przekształcenie w nowotwór są znamiona atypowe.
Ważnym sygnałem do przyjrzenia się znamieniu jest tak zwany „objaw brzydkiego kaczątka” (ang. ugly duckling sign), który nawiązuje do faktu, że podczas gdy większość normalnych pieprzyków na ciele jest do siebie podobna, znamiona podejrzane o cechy złośliwości odróżniają się od nich jak brzydkie kaczątko.
Warto jednak wiedzieć, że czerniak (najbardziej złośliwy nowotwór skóry) i inne nowotwory w większości rozwijają się de novo, czyli nie mając wcześniejszego podłoża w postaci pieprzyka, a powstają na dotychczas zdrowej skórze, spojówce, paznokciu czy śluzówce.
Czynnikami ryzyka rozwoju czerniaka są zarówno czynniki genetyczne, jak i środowiskowe, zwłaszcza obecność wielu znamion melanocytowych, znamion dysplastycznych i zespołu znamion atypowych, jako głównej klinicznej podatności fenotypowej.
Klasyczny zespół znamion atypowych cechuje się występowaniem ponad 100 znamion, co najmniej jedną zmianą o cechach klinicznych znamiona atypowego i jednym znamieniem o średnicy 8 mm lub większej.
Pieprzyk a czerniak i inne nowotwory skóry
Jakie cechy znamienia melanocytowego powinny wzbudzić naszą czujność onkologiczną i skłonić do wizyty u lekarza? Są to przede wszystkim takie sytuacje, gdy:
- pieprzyk zmienił zabarwienie,
- pieprzyk stał się nieregularnie mniejszy lub większy,
- znamię zmieniło kształt,
- skóra na powierzchni pieprzyka stała się sucha lub łuszcząca się,
- pieprzyk stał się twardy lub wydaje się grudkowaty,
- pojawił się świąd, pieczenie, krwawienie lub sączenie się wydzieliny ze znamienia.
Czy to podrażniony pieprzyk?
Zwykle nie zwracamy uwagi na swoje znamiona do czasu kiedy nie dzieje się z nimi coś niepokojącego. Wówczas zastanawiamy się czy zaczerwienione znamię to tylko przejściowo podrażniony, rozdrapany pieprzyk czy poważniejszy stan zapalny. Często staramy się przeczekać aż nabrzmiałe znamię wróci do stanu, który przestanie nas niepokoić. Ale czy na pewno naderwanie, podrapanie czy inny uraz mechaniczny jest tego przyczyną?
podrażniona brodawka łojotokowa
Uwaga, niepokojące objawy, które mogą wskazywać na obecność komórek rakowych i wymagają pilnej konsultacji lekarskiej z dermatoskopową oceną podrażnionych zmian skórnych to m.in
- zaczerwienienie
- dolegliwości bólowe
- krwawienie
- stan zapalny
- uwypuklenie
- swędzenie
Należy także pamiętać o nowych pieprzykach, które także wymagają kontroli i obserwacji, gdyż czerniak najczęściej powstaje "de novo" czyli jako nowa zmiana na skórze, która zwykle różni się od pozostałych znamion.
Czerniak może na pierwszy rzut oka do złudzenia przypominać podrażnioną brodawkę łojotokową czy naderwany pieprzyk dlatego nie odkładaj wizyty u lekarza na później.
czerniak
czerniak