U nas zapłacisz kartą
Objawy raka pieprzyka - Poznaj sygnały, na które należy zwrócić uwagę
Misja: rozpoznać czerniaka
Jednym z najbardziej charakterystycznych objawów czerniaka jest pojawienie się nowego znamienia lub zmiana koloru, kształtu lub rozmiaru znamienia, które mamy już od jakiegoś czasu. Tak naprawdę jakakolwiek zmiana na skórze „zasługuje” na konsultację z lekarzem.
Pomocnym narzędziem diagnostycznym, z którego możemy skorzystać nawet w domu, są kryteria ABCDE:
- A – asymetria (np. znamię ma nieregularny kształt, „wylewa się” z jednej strony
- B – brzegi poszarpane: znamię posiada zgrubienia
- C – czerwony lub czarny i niejednolity kolor
- D – duży rozmiar zmiany: powyżej 0,5 cm
- E – ewolucja, czyli zauważalne zmiany zachodzące w znamieniu
Podstawą dalszej diagnostyki jest biopsja, czyli mikroskopowe badanie zmiany usuniętej przez lekarza.
Czerniak – co to jest?
Czerniak to nowotwór, który rozwija się z komórek barwnikowych (melanocytów), odpowiadających za kolor skóry. Melanocyty syntetyzują melaninę, czyli barwnik skóry odpowiedzialny za kolor karnacji. Melanina odpowiada za pochłanianie promieniowania UV, chroniąc komórki skóry przed uszkodzeniami. W przebiegu czerniaka dochodzi do chorobowego przekształcenia melanocytów. Najczęściej lekarze mają do czynienia z czerniakiem złośliwym skóry, istnieje jednak także czerniak błon śluzowych czy też czerniak w obrębie gałki ocznej.
U mężczyzn czerniak występuje najczęściej na tułowiu, głowie i szyi, u kobiet – w dolnej partii nóg. Natomiast w pozostałych 10 proc. może rozwinąć się wszędzie tam, gdzie są melanocyty, czyli na błonach śluzowych w jamie ustnej, jelicie, odbytnicy, oponach mózgu, w siatkówce oka, węzłach chłonnych. Wtedy – co oczywiste – zdiagnozować go o wiele, wiele trudniej.
Ponad 50 proc. czerniaków powstaje niejako de novo, w miejscach całkowicie zdrowej skóry! To właśnie powód, dla którego nie ma medycznego uzasadnienia dla profilaktycznego usuwania wszystkich znamion. Pozbywamy się tylko tych, które w klinicznym badaniu dermatoskopem wzbudzają niepokój lekarza.
Czerniak – rokowania
Niestety, czerniak należy do jednych z najbardziej agresywnych nowotworów. W rezultacie rokowania dotyczące przeżycia pięcioletniego spadają drastycznie wraz z każdym wykrytym stadium choroby. Dla guza bez owrzodzenia pięcioletnie przeżycie pacjenta wynosi:
- Stadium IA: 95 proc.,
- Stadium: IB: 89 proc.,
- Stadium IIA: 79 proc.,
- Stadium IIB: 67 proc.,
- Stadium IIIA: 67 proc.,
- Stadium IIIB: 54 proc.,
- Stadium IIIC: 28 proc.
Dla guza z owrzodzeniem:
- Stadium: IB: 91 proc.,
- Stadium IIA: 77 proc.,
- Stadium IIB: 63 proc.,
- Stadium IIC: 45 proc.,
- Stadium IIIB: 52 proc.,
- Stadium IIIC: 24proc.
Rokowania stadium uogólnionego (IV stadium, z przerzutami dalekimi) zależy bezpośrednio od ilości i umiejscowienia przerzutów. W rzadkich przypadkach udaje się wyleczyć przerzuty dalekie za pomocą połączenia operacji chirurgicznych z leczeniem pomocniczym.
Źródła:
- D.G. Coit, J.A. Thompson, R. Andtbacka, C.K. Bichakjian i inni. Melanoma, version 3.2015. „Journal of the National Comprehensive Cancer Network”, 2015.
- http://web.archive.org/web/20180728205150/http://www.iarc.fr:80/en/publications/pdfs-online/pat-gen/bb6/index.php