U nas zapłacisz kartą
Here is your H1 heading in Polish -htmlCopy codeObjawy Alergii na Siemię Lniane
Czy jabłka mogą uczulać?
Uczulenie na jabłka należy do najczęściej występujących alergii pokarmowych, dotykając około 2 procent populacji środkowej i północnej Europy (dane: M. Trzcińska, M. Wilk), aczkolwiek w większości przypadków ma ono stosunkowo lekki przebieg, a niekiedy wręcz jest bezobjawowe.
Jabłka uczulają ze względu na obecność w ich składzie kilku substancji białkowych. W polskich realiach najważniejszą z nich jest Mal d 1 (Malus domesticus 1), zaliczana w nomenklaturze naukowej do tzw. białek stresu roślinnego, uczestniczących w reakcjach obronnych roślin przed drobnoustrojami, zanieczyszczeniami, czy niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi. Inne ważne alergeny jabłek noszą równie enigmatyczne nazwy a są to: Mal d 2, Mal d 3 oraz Mal d 4, a także w mniejszym stopniu białko IFR i komponenty CCD.
Badając przypadki tego typu nietolerancji naukowcy szybko zadali sobie pytanie, czy jabłko uczula samodzielnie, czy w kombinacji z innymi alergenami. Okazało się, że zazwyczaj jest to reakcja krzyżowa.
W Polsce jest ona związana z uczuleniem na pyłki brzozy. Dzieje się tak, gdyż białko Mal d 1 jest homologiczne z podstawowym alergenem brzozy, czyli Bet v 1. Dlatego uczulenie na jabłka u dorosłych oraz dzieci występuje głównie w okresie kwitnienia brzóz, to jest pod koniec kwietnia i w maju.
Siemię lniane (Linum usitatissimum L.)
Len to jedno z najbogatszych roślinnych źródeł kwasów omega-3, a dokładnie kwasu α-linolenowego (ALA), który w organizmie jest prekursorem kwasów eikozapentaenowego (EPA) oraz dokozaheksaenowego (DHA). Siemię lniane zawiera także inne substancje biologicznie czynne, takie jak błonnik pokarmowy, lignany, fitosterole, witaminy (m.in. witaminę E, kwas foliowy, witaminę B2 i B6) oraz szereg składników mineralnych (wapń, magnez, potas, fosfor i cynk).
Istnieje wiele publikacji na temat ewentualnego wykorzystania bogatego w wyżej wymienione substancje siemienia lnianego w profilaktyce i leczeniu niektórych chorób. Niestety większości zastosowań nie poparto wnioskami z dobrze zaplanowanych i prawidłowo przeprowadzonych badań z randomizacją (mała liczebność grup, niejednorodne grupy pacjentów, różna forma i dawka siemienia lnianego itp.). Często też wnioskowano na podstawie badań przeprowadzonych na liniach komórkowych lub modelu zwierzęcym.
I tak na przykład stwierdzono, że kwasy tłuszczowe omega-3 odgrywają istotną rolę w profilaktyce chorób sercowo-naczyniowych oraz chorób o podłożu zapalnym. Dla zdrowia niezwykle ważne jest zachowanie odpowiednich proporcji kwasów omega-3 i omega-6. Uważa się, że w codziennej diecie powinny przeważać kwasy omega-3. Obecnie obserwuje się przesunięcie tych proporcji na rzecz większego udziału kwasów omega-6, które wykazują działanie prozapalne. Warto więc rozważyć stosowanie nasion lnu lub oleju lnianego w celu utrzymania właściwych proporcji kwasów omega-3 i omega-6.
Jak wiadomo, nasiona siemienia lnianego zawierają bardzo duże ilości lignanów, zwanych inaczej fitoestrogenami roślinnymi. Związki te neutralizują działanie wolnych rodników, które odpowiadają za starzenie się organizmu i uszkadzają DNA komórek, zwiększając ryzyko zachorowania na nowotwory. Ponadto lignany regulują gospodarkę hormonalną, co wpływa na zmniejszenie ryzyka zachorowania na niektóre nowotwory hormonozależne, takie jak nowotwór sutka czy prostaty (inaczej stercza lub gruczołu krokowego). Pojedyncze badania wskazują również, że związki te mogą łagodzić dolegliwości związane z menopauzą.
Złoty len – tzw. siemię lniane złociste
Obok najczęściej spotykanego lnu – tzw. lnu brązowego – w sklepach ze zdrową żywnością dostępny jest także len złoty. Te dwie odmiany nie różnią się znacząco pod względem składników odżywczych, aczkolwiek, jak wskazują dostępne badania, siemię lniane złote charakteryzuje większe stężenie wielonienasyconych kwasów omega-3 i -6, natomiast siemię lniane brązowe wykazuje większe zdolności antyoksydacyjne.
Piśmiennictwo
Dietetyk, wieloletni pracownik Zakładu Biochemii Klinicznej UJ CM oraz aktywny uczestnik trzech ramowych programów Unii Europejskiej: Lipgene, NuGO oraz Bioclaims. Wielokrotny wykładowca w ramach kursów doskonalących dla dietetyków realizowanych przez Polskie Towarzystwo Dietetyki.
Zainteresowania badawcze skupiają się głównie na zagadnieniach dotyczących otyłości i wpływu składników diety na ekspresję genów i procesy komórkowe (nutrigenomika). Swoje doświadczenie w leczeniu otyłości zdobywała, pracując w Poradni Leczenia Zaburzeń Lipidowych i Otyłości, działającej przy Zakładzie Biochemii Klinicznej UJ CM oraz jako uczestniczka licznych kursów i konferencji organizowanych w kraju i za granicą.
Obecnie związana jest z wydawnictwem Medycyna Praktyczna, gdzie pełni funkcję redaktora w serwisie „Dieta i ruch”.
Zobacz także
Olej z czarnuszki – właściwości i zastosowanie Olej z czarnuszki ostatnio stał się bardzo popularny z uwagi na zawartość licznych związków biologicznie czynnych. W internecie można znaleźć informacje na temat jego licznych właściwości zdrowotnych. Olej ten uważa się za bezpieczne uzupełnienie diety, ale powinien być stosowany przez krótki czas. Trzeba też pamiętać, że może nie być odpowiedni dla osób z zaburzeniami krzepnięcia.
Czystek Czystek to roślina zawierająca wiele substancji biologicznie czynnych. Działa przeciwzapalnie i wzmacnia układ odpornościowy. Jest stosunkowo bezpieczna i przeciwwskazania do jej stosowania są raczej rzadkie. Z łatwością można ją kupić w aptece lub sklepach ze zdrową żywnością.
Siemię lniane na gardło
Siemię lniane jest skuteczne również w niwelowaniu niektórych objawów przeziębienia, a dokładnie bólu gardła i suchego kaszlu. Siemię lniane na ból gardła działa przede wszystkim, oblepiając jego podrażnioną błonę śluzową i przyspieszając jej gojenie.
Najlepiej jest stosować gęsty kisiel z siemienia lnianego na gardło, ponieważ na długo przywiera do jego ścian, wydłużając tym samym swoje dobroczynne działanie. Z rzadszego naparu można zrobić płukankę i przepłukiwać nią gardło nawet kilka razy dziennie.
Podobnie wygląda działanie lnu na suchy, uporczywy kaszel. Pity napar skutecznie nawilża śluzówkę i łagodzi jej podrażnienia, co pomaga zniwelować dokuczliwe objawy. Dodatek w postaci miodu może wzmocnić jego działanie.
Przy suchym kaszlu szczególnie zaleca się picie siemienia wieczorem. Pomaga on zapobiegać duszącym atakom przerywającym spokojny sen.
Czym jest siemię lniane? Czym różni się od mielonego lnu i nasion chia?
Siemię lniane jest tym samym co len mielony, choć podanym w innej formie.
Siemię lniane jest ziarnem, które najczęściej jest dostępne w aptekach i sklepach ekologicznych w cenie około 17 zł za kg. Len mielony można natomiast kupić w sklepach spożywczych za 12 zł za 450 g lub w tabletkach za 16 zł za 60 sztuk.
Nie występują różnice we właściwościach lenu mielonego i siemienia lnianego.
Wartości odżywcze i witaminy również są takie same. Co zatem zawiera siemię lniane? Jest ono bogate w:
- kwasy omega-3,
- błonnik pokarmowy,
- lignany,
- fitosterole,
- witaminy E, B2 i B6,
- kwas foliowy,
- składniki mineralne (m.in. wapń, magnes, potas, fosfor, cynk).
Części z tych składników nie znajdziemy w jego odtłuszczonej wersji (złocistej).
Nieodtłuszczone (brązowe) siemię lniane ma zaledwie 37 kcal. Dziennie nie spożywa się go o wiele więcej. Jego indeks glikemiczny wynosi 35.
Można natomiast wybrać polską ekologiczną wersję siemienia lnianego. Len brązowy w wersji bio ma takie same wartości odżywcze.
Czy siemię lniane różni się od nasion chia? Oba oferują podobne właściwości pod względem zdrowotnym. Mają również bardzo zbliżone wartości odżywcze. Nasiona chia jedynie posiadają odrobinę mniej kalorii i więcej błonnika, podczas gdy siemię lniane zawiera więcej manganu, potasu i miedzi.
