U nas zapłacisz kartą
Pierwsze pryszcze u dziecka - przewodnik dla rodziców
Ospa – objawy i przebieg
Ospa u dzieci do 12-ego roku życia ma najczęściej łagodny przebieg. Nie dotyczy to jednak noworodków, dzieci z niedoborami odporności, a także dzieci z chorobami skóry – przede wszystkim z atopowym zapaleniem skory. U nich, przebieg ospy może być znacznie cięższy i obarczony ryzykiem licznych powikłań.
Objawy ospy wietrznej to:
- gorączka, ból głowy, gardła, mięśni, złe samopoczucie – pierwsze objawy ospy u dzieci przypominają grypę,
- swędząca wysypka – najbardziej charakterystyczny objaw ospy. Krosty uwidaczniają się zwykle po 1-2 dniach. Mają postać czerwonych plamek, które z czasem przekształcają się w wypełnione płynem pęcherze.
Pojawiające się podczas ospy krosty mogą dotyczyć całego ciała, choć najczęściej występują na twarzy i tułowiu. W rzadkich przypadkach wysypka obejmuje błonę śluzową jamy ustnej, oczy lub narządy płciowe. U chorego na ospę, wysypkę można dostrzec we wszystkich formach jednocześnie. Na ciele obecne są zarówno plamki, jak i pęcherze z płynem, a także strupki.
Ile trwa ospa? U dzieci najczęściej 5-10 dni, o ile przebiega łagodnie i bez komplikacji. Całkowite wygojenie się wszystkich zmian skórnych może trwać jednak nieco dłużej.
Co na opryszczkę u dziecka – jak leczyć wirusa?
Pospolita opryszczka u dzieci trwa 5-7 dni, ale zdarzają się sytuacje, że infekcja może ciągnąć się nawet przez 14 dni. W tym czasie trzeba zwrócić szczególną uwagę na higienę. Należy również pilnować dziecko, by nie rozdrapywało pęcherzyków i strupków oraz aby nie dotykało okolic oczu, bo w ten sposób może roznieść wirusa opryszki po całym ciele.
Co na opryszczkę z domowych sposobów? W przypadku łagodnej postaci schorzenia, dziecku można podawać leki przeciwgorączkowe i przeciwbólowe (pamiętając, że nie wolno podawać aspiryny dzieciom poniżej 12. roku życia). Sprawdzą się również domowe okłady z melisy, skrzypu polnego, rozcieńczonego soku z cytryny lub z miąższu aloesu. Ból złagodzą też zimne napoje i potrawy. W aptekach można też kupić gotowe roztwory do przemywania owrzodzeń oraz maści do smarowania pęcherzyków. Przy cięższym przebiegu lub lokalizacji ocznej może być konieczne leczenie doustne acyklowirem.
Ospa wietrzna – przyczyny choroby
Ospa wietrzna to choroba zakaźna, powodowana przez wirus ospy i półpaśca (Varicella-zoster virus – VZV). Jest bardzo zaraźliwa – 9 na 10 osób, które miały kontakt z osobą chorą, zachoruje. Wirus, będący przyczyną ospy, pozostaje w organizmie do końca życia. Pod wpływem pewnych bodźców, najczęściej związanych z obniżeniem odporności, może uaktywnić się wiele lat później w postaci półpaśca. Co ciekawe, kontakt z chorym na półpaśca nie spowoduje rozwoju tej choroby, lecz może skutkować pojawieniem się właśnie ospy wietrznej. Najczęściej chorują dzieci w wieku 5-9 lat. Ospa u dzieci (z wyjątkiem noworodków) ma łagodniejszy przebieg niż u nastolatków i dorosłych.
Jakie są różnice pomiędzy ospą wietrzną a półpaścem? Przeczytaj artykuł: Półpasiec i ospa – różne objawy ta sama przyczyna
Ten, kto zaraża ospą wietrzną, może przenieść chorobę na kolejne osoby już na 2 dni przed pojawieniem się wysypki. Możliwość zarażenia trwa do momentu przyschnięcia wszystkich pęcherzy i odpadnięcia strupków. Natomiast czas, jak upływa od przedostania się wirusa do organizmu do pojawienia się pierwszych objawów to 10-21 dni. Chory więc często nie jest świadomy tego, że przenosi chorobę na kolejne osoby.
Ospa u dzieci rozprzestrzenia się bardzo szybko. Wirus powodujący ospę wietrzną przenosi się drogą kropelkową lub przez bezpośredni kontakt z wydzielinami chorego. Osoba chora może przenosić źródło zakażenia nie tylko podczas mówienia czy kichania. Wirus może rozprzestrzenić się nawet na odległość kilkunastu - do kilkudziesięciu metrów. Stąd wzięła się nazwa choroby – ospa „wietrzna”. Kontakt z wydzielinami chorego oznacza np. kontakt z jego śliną lub zawartością pęcherzy, które pojawiają się w przebiegu ospy. Trzecią możliwą drogą zakażenia jest łożysko. Ospa w ciąży ma zwykle cięższy przebieg i stwarza ryzyko poważnych komplikacji dla rozwijającego się płodu.
Kto może się zarazić ospą wietrzną? Zgodnie z szacunkami, nawet 95% populacji zakażona jest wirusem ospy wietrznej i półpaśca. Na zarażenie najbardziej podatne są osoby, które jeszcze nie miały styczności z tą chorobą, nie były szczepione przeciwko ospie, a także te, które mieszkają lub pracują z dziećmi.
Ospa - zapobieganie
Ospa wietrzna to choroba, której można zapobiegać właściwie jedynie przez stosowanie szczepień ochronnych. Mimo iż nie dają one 100% gwarancji, że do zachorowania nie dojdzie, to jest ono bardzo mało prawdopodobne. Nawet jeśli choroba się rozwinie, jej przebieg jest wówczas znacznie łagodniejszy, z dużo mniejszym ryzykiem powikłań. Szczepienie na ospę zalecane jest wszystkim osobom, które jeszcze nie miały styczności z tą chorobą. Wykonanie szczepienia ma sens nawet wtedy, gdy dojdzie już do kontaktu z osobom chorą na ospę. W takiej sytuacji, jeśli szczepienie odbędzie się w ciągu 72 godzin, może nie dojść do rozwoju choroby lub jej przebieg może zostać złagodzony.
W Polsce szczepienie na ospę jest szczepieniem zalecanym, lecz nie obowiązkowym.
Zachorowanie na ospę wietrzną wymaga izolacji chorego od reszty domowników. Zwłaszcza, jeśli wśród nich są osoby z grupy podwyższonego ryzyka lub takie, które do tej pory nie chorowały na ospę. Ospa u dzieci ma najczęściej łagodny przebieg, a jej przechorowanie daje odporność na całe życie. Ze względu na wysoką zaraźliwość jest chorobą bardzo powszechną, dotyczącą znacznej większości dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym. Biorąc pod uwagę objawy ospy wietrznej, jest to choroba wyjątkowo nieprzyjemna i uciążliwa dla dzieci. Gorączka, ból i swędząca wysypka wpływa negatywnie na ich samopoczucie. Jedynym sposobem zapobiegania ospie u dzieci są szczepienia ochronne.
Bibliografia:
1. Kawalec W., Grenda R., Kulus M., Pediatra II, PZWL, 2019, str. 1115-1118.
