U nas zapłacisz kartą
Pierwsze pryszcze u dziecka - przewodnik dla rodziców
Skąd się biorą pryszcze?
Jak już zostało wspomniane, istnieje bardzo wiele czynników wpływających na pojawianie się niepokojących zmian skórnych. Dlatego ustalenie przyczyny, zwłaszcza na własną rękę, jest niezwykle trudne. W większości przypadków pryszcze ropne wymagają wizyty u dobrego dermatologa. Samodzielne leczenie również może przynieść dobre rezultaty, jednak pamiętajmy, że trzeba wówczas zachować ostrożność. Zdarza się, że wypryski zostawiają po sobie brzydkie blizny, z którymi musimy się później borykać do końca życia. By zminimalizować te ślady oraz pozbyć się zaczerwienień po pryszczach, warto zastosować skuteczną, a przede wszystkim dopasowaną do naszych potrzeb terapię.
Pierwszym krokiem udanego leczenia jest oczywiście wyeliminowanie – o ile to możliwe – powodu, dla którego musimy borykać się ze zmianami skórnymi. Mogą być to:
- hormony – w okresie dojrzewania to naturalne zjawisko, ponieważ w tym czasie znacznie zwiększa się produkcja hormonów androgennych. Jednym ze skutków tego procesu jest wytwarzanie nadmiernej ilości sebum, a stąd już prosta droga do powstawania brzydkich wyprysków. Dodatkowo wahania gospodarki hormonalnej występują również u kobiet w związku z cyklem miesiączkowym. Na poziom hormonów wpływa także ciąża, karmienie piersią oraz przyjmowanie środków antykoncepcyjnych,
- stres – długotrwały stres ma negatywny wpływ na cały organizm. W ciągu dnia jesteśmy podenerwowani, mamy kłopoty z pamięcią i koncentracją, brakuje nam apetytu, przez co tracimy na wadze, zaś nocą występują problemy z zasypianiem. Dodatkowo hormony stresu wytwarzane w dużych ilościach powodują przetłuszczanie się skóry, co z kolei stanowi doskonałe środowisko dla rozwijających się pryszczy,
- nieprawidłowe odżywianie – każdy z nas, niezależnie od płci czy wieku, powinien zwracać uwagę na to, jakie posiłki przyjmuje. Dostarczanie organizmowi właściwych składników odżywczych ma wiele zalet, w tym poprawę kondycji naszej cery. Dla przykładu produkty, w których występują duże ilości węglowodanów i tłuszczów, mogą znacząco przyspieszyć powstawanie pryszczy, przez co będzie ich jeszcze więcej. Częstym mitem jest powtarzanie, że wypryski są skutkiem ostrego jedzenia i słodyczy – nie zostało to jednak potwierdzone naukowo. Najważniejsze, by dieta była zbilansowana i bogata we wszystkie niezbędne witaminy,
- kosmetyki – nierozważna pielęgnacja czy makijaż przy użyciu niesprawdzonych produktów mogą znacząco przyczynić się do rozwoju pryszczy. Szczególnie specyfiki na bazie alkoholu czy sztucznych substancji mogą spowodować nasilenie się niedoskonałości. Zdecydowanie lepiej sprawdzą się kosmetyki z naturalnych, wegańskich składników. W przypadku cery z tendencją do pryszczy niezwykle istotne jest dokładne studiowanie składów produktów. W naszej kosmetyczce powinny się też znaleźć maści, które moglibyśmy nakładać punktowo na ropne pryszcze na twarzy (szczególnie polecane są te z witaminą A),
- warunki atmosferyczne – osoby, które borykają się z pryszczami, czy to w okresie dojrzewania, czy już w dorosłym życiu, nie powinny zbyt długo wystawiać się na działanie promieni słonecznych. Warto też zmieniać pielęgnację skóry w stosunku do pory roku, ponieważ zmiana temperatury czy poziomu wilgotności może ogromnie wpłynąć na kondycję cery.
Co robić w razie wystąpienia objawów?
Zmiany wywoływane przez HSV-1 są zwykle typowe w wyglądzie i znane większości osób, stąd rzadko bywają przyczyną zgłaszania się do lekarza. Chorzy nie leczą się lub stosują sposoby „domowe”. Jednak z uwagi na możliwość rozprzestrzeniania się zakażenia w otoczeniu, osoby chore powinny zgłosić się do lekarza i zastosować miejscowo leki przeciwwirusowe, zwłaszcza w przypadku długotrwałego utrzymywania się zmian czy zajęcia większego obszaru skóry lub błony śluzowej. Chorzy z towarzyszącymi objawami ogólnymi (gorączka, objawy grypopodobne) wymagają podawania leku przeciwwirusowego w postaci doustnej lub dożylnej. Pacjenci, u których występują dodatkowo zmiany narządowe, wymagają leczenia w warunkach szpitalnych. Niemowlęta i małe dzieci z pierwotnym zakażeniem wirusem HSV-1 często również wymagają leczenia w szpitalu, ponieważ ze względu na ból w jamie ustnej i/lub gorączkę odmawiają przyjmowania płynów oraz posiłków i wymagają nawodnienia dożylnego, a także podania leku przeciwwirusowego drogą dożylną. Do lekarza powinny zgłaszać się kobiety ze zmianami opryszczkowymi na narządach płciowych. Jeżeli opryszczka genitalna pojawi się po raz pierwszy w terminie porodu, stanowi to wskazanie do wykonania cięcia cesarskiego. Jednak nie jest konieczna izolacja matki od noworodka ani innych położnic, nie ma również przeciwwskazań do karmienia piersią. Należy natomiast obserwować i badać noworodka, aby stwierdzić, czy nie doszło do zakażenia.
Wygląd zmian opryszczkowych jest dosyć charakterystyczny, zwykle więc rozpoznanie jest stawiane na podstawie badania lekarskiego. Przy podejrzeniu zakażenia wrodzonego, zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych czy zmian narządowych, wykonywane są badania serologiczne dla wykrycia swoistych przeciwciał w surowicy krwi, badania wirusologiczne umożliwiające identyfikację wirusa oraz inne badania dodatkowe. Ze względu na predyspozycję wirusa do zajęcia ośrodkowego układu nerwowego i narządu wzroku, noworodki powinny być ocenione przez okulistę oraz neurologa.
Opryszczka u dzieci
Opryszczka jest chorobą zakaźną wywołaną przez wirusa opryszczki (Herpes simplex virus – HSV), który zakaża wyłącznie ludzi. Opisano dwa typy wirusa. HSV-1 wywołuje objawy głównie w obrębie błony śluzowej jamy ustnej i spojówek, przenosi się drogą kropelkową (kichanie, mówienie z bliskiej odległości) i kontaktową (dotykanie zmian skórnych). Do zakażenia pierwotnego (pierwszy raz w życiu) dochodzi najczęściej we wczesnym dzieciństwie. Wirus HSV-2 wywołuje zakażenie okolic narządów płciowych, przekazywany jest najczęściej podczas kontaktów seksualnych i nabywany jest zwykle przez osoby dorosłe. Po zakażeniu pierwotnym wirusy pozostają w stanie uśpienia w komórkach układu nerwowego i mogą się okresowo uaktywniać, zwykle w związku z obniżeniem odporności podczas infekcji, przemęczenia, niedożywienia, stresu, miesiączki, wychłodzenia lub przegrzania (opalanie). Jest to tzw. opryszczka nawrotowa, o łagodniejszym przebiegu. W większości przypadków zakażenie wirusem opryszczki przebiega bezobjawowo, u 10% zakażonych występują objawy, ale przebieg jest łagodny. Choroba może być groźna dla noworodków i niemowląt, osób starszych, osób z zaburzeniami odporności.
Zakażenie wirusem opryszczki HSV-1 jest szeroko rozpowszechnione wśród ludzi. Szacuje się, że zakażonych jest 80% populacji. W Polsce odsetek osób z zakażeniem objawowym szacowany jest na 60% populacji. Wirus HSV-2 występuje ze znacznie mniejszą częstością.
Objawy pryszczycy
W niektórych przypadkach nie ma objawów lub są one bardzo łagodne. Rodzice mogą zarażać się od swoich dzieci, a nawet tego nie zauważyć.
Pryszczyca może powodować wszystkie poniższe objawy lub tylko niektóre z nich.
- Gorączka
- Ból gardła
- Poczucie złego samopoczucia
- Bolesne, czerwone, blistrowe zmiany na języku, dziąseł i w policzkach
- Czerwona wysypka, bez swędzenia, ale czasami z pęcherzami, na dłoniach, podeszwach, a czasem pośladkach
- Drażliwość u niemowląt i małych dzieci
- Utrata apetytu.
Zwykły okres od początkowego zakażenia do wystąpienia objawów (okres inkubacji) wynosi od trzech do sześciu dni. Gorączka jest często pierwszą oznaką pryszczycy, a następnie ból gardła, a czasami słaby apetyt i złe samopoczucie. Jeden lub dwa dni po gorączce pojawiają się bolesne rany w ustach lub gardle. Wystąpienie wysypki na dłoniach i stopach oraz ewentualnie pośladków może nastąpić w ciągu jednego lub dwóch dni.
Pryszczyca jest zwykle łagodną chorobą powodującą zaledwie kilka dni gorączki i stosunkowo łagodne objawy przedmiotowe i podmiotowe. Należy skontaktować się z lekarzem, jeśli obrzęki jamy ustnej lub ból gardła uniemożliwiają dziecku picie płynów. Nie można podawać dziecku kwaśnych lub pikantnych potraw i napojów, takich jak salsa lub sok pomarańczowy. Te pokarmy mogą powodować bolesne obrzęki jamy ustnej.
