U nas zapłacisz kartą
Przedłużanie Rzęs - Sztuka i Biznes
Od kiedy biegnie termin przedawnienia?
Termin przedawnienia liczy się od dnia, w którym roszczenie stało się lub mogło stać się wymagalne, czyli od chwili, w którym wierzyciel miał prawną możliwość domagania się spłaty długu.
Strony postanowiły w umowie, że dłużnik winien zwrócić zaciągniętą pożyczkę w terminie miesiąca od dnia, w którym wierzyciel pożyczył mu pieniądze. Termin przedawnienia biegnie od dnia następującego po dniu, w którym dłużnik winien oddać wierzycielowi zaciągniętą pożyczkę.
Zasada ta jest jednak modyfikowana przez ustawodawcę w dwojaki sposób. Po pierwsze, jeżeli wymagalność roszczenia zależy od podjęcia określonej czynności przez wierzyciela, bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stałoby się wymagalne, gdyby wierzyciel podjął czynności w najwcześniejszym możliwym terminie (art. 120 § 1 zd. 2 k.c.). Taka regulacja wychodzi naprzeciw interesom dłużnika, gdyż zapobiega możliwości dowolnego przedłużania przez wierzyciela terminu spełnienia świadczenia poprzez zwlekanie z dokonaniem przez wierzyciela odpowiedniej czynności. Po drugie, w przypadku roszczeń o zaniechanie, bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym ten, przeciwko komu roszczenie przysługuje, nie zastosował się do treści roszczenia (art. 120 § 2 k.c.).
Dobrowolne opłacanie składek emerytalnych i rentowych
Emeryt prowadzący działalność gospodarczą ma możliwość dobrowolnego opłacania składek emerytalnych i rentowych. Decyzja o takim opłacaniu składek może być korzystna, ponieważ pozwala na kontynuację budowy świadczeń emerytalnych i rentowych, co wpływa na zabezpieczenie finansowe na przyszłość. W przypadku dobrowolnego opłacania składek emerytalnych i rentowych, emeryt musi również pamiętać o ubezpieczeniu wypadkowym, które wtedy staje się obowiązkowe.
Dochód z działalności gospodarczej emeryta nie ma wpływu na wysokość świadczenia emerytalnego dla osób, które przeszły na emeryturę po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego. Oznacza to, że ZUS nie zawiesza wypłaty emerytury ani nie obniża jej kwoty, niezależnie od wysokości osiąganego przychodu lub ponoszonej straty z działalności gospodarczej. Jest to ważne dla emerytów, którzy chcą kontynuować prowadzenie firmy i nie martwić się o utratę świadczenia emerytalnego.
Jednak istnieje pewien wyjątek od tej reguły. Jeśli emeryt nie osiągnął powszechnego wieku emerytalnego (60 lat dla kobiet, 65 lat dla mężczyzn), dochód z działalności może mieć wpływ na wysokość emerytury. W przypadku gdy dodatkowe zarobki nie przekraczają określonej kwoty, świadczenie emerytalne nie jest obniżane. Jednak jeśli zarobki przekraczają wyznaczony próg, ZUS może zawiesić wypłatę świadczenia.
Przedawnienie roszczeń pieniężnych – dla firm inny termin
Przedawnienie roszczeń pieniężnych to temat, który został uregulowany w kodeksie cywilnym. Wspomniana ustawa o randze kodeksu wyznacza ogólny termin przedawnienia roszczeń, który od 9 lipca 2018 roku wynosi 6 lat (na miejsce poprzednich 10 lat). Jednakże dla roszczeń wynikających z działalności gospodarczej przewidziano nieco inne zasady, które będziemy opisywać poniżej. Warto jednak pamiętać o ogólnej regule, zgodnie z którą termin przedawnienia zaczyna się naliczać od dnia, w którym dane roszczenie stało się wymagalne (zobacz artykuł 120 kodeksu cywilnego).
Natomiast zgodnie z artykułem 118 kodeksu cywilnego, w razie braku innych uregulowań “termin przedawnienia wynosi sześć lat, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej – trzy lata”. Warto pamiętać, że koniec terminu przedawnienia wynoszącego minimum dwa lata będzie przypadał na ostatni dzień roku kalendarzowego. Ta zasada dotyczy również roszczeń związanych z działalnością gospodarczą, które jak już wiemy przedawniają się po trzech latach.
Sprawa na tym etapie pozornie może wydawać się łatwa jeśli chodzi o przedawnienie roszczeń pieniężnych, które mają związek z działalnością gospodarczą. Jednak analizując temat bliżej możemy dostrzec pewne komplikacje. Chodzi między innymi o to, które roszczenia można uważać za związane z działalnością gospodarczą, a które już nie. Warto również pamiętać, że wspomniany przed chwilą trzyletni termin przedawnienia ma charakter ogólny i może być modyfikowany przez przepisy szczególne względem kodeksu cywilnego. Nasza analiza prawna poniżej uwzględnia te nieco bardziej skomplikowane kwestie.
Co o szczegółach mówi na przykład orzecznictwo sądów?
Dokładniejsza analiza tematu, jakim jest przedawnienie roszczeń pieniężnych związanych z działalnością gospodarczą potwierdza, że pewne na pozór oczywiste kwestie musiały być analizowane przez sądy i teoretyków prawa. Jedną z takich kwestii jest odpowiedź na pytanie, czy kwalifikacja roszczenia jako związanego z działalnością gospodarczą wymaga, aby zarówno wierzyciel, jak i dłużnik prowadził firmę. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 kwietnia 2008 r. (sygnatura akt: III CSK 302/07) wskazuje, że do zastosowania trzyletniego terminu przedawnienia związanego z działalnością gospodarczą wystarcza prowadzenie firmy przez stronę dochodzącą spłaty długu (wierzyciela). To z pewnością ważna informacja dla wszystkich dłużników, którzy zalegają jakieś pieniądze przedsiębiorcy.
Zdaniem Sądu Najwyższego można przyjąć domniemanie, że wszystkie roszczenia będące następstwem czynności podejmowanych przez przedsiębiorców są związane z prowadzeniem przez nich działalności gospodarczej (zobacz: P. Zakrzewski [w:] Kodeks cywilny. Komentarz. Tom I. Część ogólna (art. 1-125), red. M. Fras, M. Habdas, Warszawa 2018, art. 118). Najczęściej roszczenia związane z prowadzeniem działalności gospodarczej przysługują przedsiębiorcy w potocznym rozumieniu tego słowa, ale nie jest to bezwzględna reguła. Przedsiębiorcą w kontekście terminów przedawnienia może być na przykład spółdzielnia mieszkaniowa. Warto tutaj wymienić Uchwałę Sądu Najwyższego (7 sędziów) z dnia 9 marca 2017 r. (sygn. akt: III CZP 69/16). Mówi ona, że roszczenie spółdzielni mieszkaniowej o uzupełnienie przez jej członka wkładu budowlanego jako związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, powinno przedawniać się z upływem trzech lat.
Doktryna prawna wskazuje również, że przedawnienie roszczeń pieniężnych po trzech latach może nastąpić jako związane z działalnością gospodarczą wtedy, gdy ta działalność nie została ujawniona we właściwej ewidencji (zobacz: N. Rycko [w:] Kodeks cywilny. Komentarz. Tom I. Część ogólna, cz. 2 (art. 56–125), red. J. Gudowski, Warszawa 2021, art. 118). Przedawnienie roszczeń pieniężnych na zasadach przewidzianych dla działalności gospodarczej powinno dotyczyć również tak zwanej działalności nieewidencjonowanej, którą reguluje artykuł 5 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców. Jeżeli natomiast chodzi o przedawnienie roszczeń banków związanych z kredytami, to trzeba pamiętać, że roszczenia o zapłatę poszczególnych rat przedawniają się oddzielnie – stosownie do wymagalności rat (zobacz: Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 lipca 2021 r. – sygn. akt: III CZP 17/21).
