U nas zapłacisz kartą
Przedłużanie Rzęs - Sztuka i Biznes
Przedawnienie roszczeń pieniężnych firmy – kiedy jest krótsze?
Już wcześniej wspominaliśmy, że przedawnienie roszczeń pieniężnych firmy czasem może następować w terminie innym niż ten trzyletni przewidziany domyślnie przez kodeks cywilny. Przepisy czasem ustalają inne terminy. Przede wszystkim należy tutaj wskazać artykuł 125 kodeksu cywilnego, który mówi, że roszczenie stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu, orzeczeniem sądu polubownego lub prawomocną ugodą przedawnia się wraz z upływem sześciu lat. Analogiczny termin przedawnienia wynosi trzy lata w przypadku świadczeń okresowych związanych na przykład z płatnością czynszu. Jeżeli zatem roszczenie związane z działalnością gospodarczą zostało potwierdzone przez wyrok sądu lub ugodę, to zastosowanie dla niego znajduje dłuższy sześcioletni termin przedawnienia (zobacz: P. Zakrzewski [w:] Kodeks cywilny. Komentarz. Tom I. Część ogólna (art. 1-125), red. M. Fras, M. Habdas, Warszawa 2018, art. 125).
Czasem szczególny termin przedawnienia może również wynikać ze specyfiki działalności prowadzonej przez firmę. Przykładowo, roszczenia zakładu energetycznego lub dostawcy wody w zakresie związanym ze sprzedażą prądu/wody przedawniają się po upływie dwóch lat (zobacz: artykuł 554 i 555 kodeksu cywilnego). Trzyletni termin przedawnienia ma natomiast zastosowanie do opłat dystrybucyjnych za wodę/prąd. Inny przykład szczególnych regulacji dotyczy roszczeń wynikających z umowy ubezpieczenia (np. roszczeń o zapłatę składki), które przedawniają się po trzech latach. To przedawnienie wynika jednak z innej podstawy prawnej niż wspomniany wcześniej artykuł 118 kodeksu cywilnego. Mowa o artykule 819 kodeksu cywilnego.
Przykładowe terminy przedawnienia
Choć trzyletni termin przedawnienia dla roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej i świadczeń okresowych oraz dziesięcioletni termin przedawnienia dla pozostałych roszczeń są zasadą, to jednak kodeks cywilny przewiduje wiele odmiennych terminów przedawnienia. Przykładowo:
- roszczenia z umowy spedycji – termin przedawnienia wynosi 1 rok (art. 803 k.c.)
- roszczenia z tytułu sprzedaży dokonanej w zakresie działalności przedsiębiorstwa sprzedawcy, roszczenia rzemieślników z takiego tytułu oraz roszczenia prowadzących gospodarstwa rolne z tytułu sprzedaży płodów rolnych i leśnych – termin przedawnienia wynosi 2 lata (art. 554 k.c.)
- roszczenia z umowy o dzieło – termin przedawnienia wynosi 2 lata (art. 646 k.c.)
- roszczenia przysługujące przewoźnikowi przeciwko innym przewoźnikom 6 miesięcy (art.793 k.c.)
Krzysztof Nowosad, radca prawny, Kancelaria Prawnicza FORUM
Podstawa prawna:
- art. 24, art. 117-125, art. 220, art. 222-223, art. 554, art. 646, art.793, art. 803, ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. 1964 r. Nr 16 poz. 93 z późn. zm.)
Od kiedy biegnie termin przedawnienia?
Termin przedawnienia liczy się od dnia, w którym roszczenie stało się lub mogło stać się wymagalne, czyli od chwili, w którym wierzyciel miał prawną możliwość domagania się spłaty długu.
Strony postanowiły w umowie, że dłużnik winien zwrócić zaciągniętą pożyczkę w terminie miesiąca od dnia, w którym wierzyciel pożyczył mu pieniądze. Termin przedawnienia biegnie od dnia następującego po dniu, w którym dłużnik winien oddać wierzycielowi zaciągniętą pożyczkę.
Zasada ta jest jednak modyfikowana przez ustawodawcę w dwojaki sposób. Po pierwsze, jeżeli wymagalność roszczenia zależy od podjęcia określonej czynności przez wierzyciela, bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stałoby się wymagalne, gdyby wierzyciel podjął czynności w najwcześniejszym możliwym terminie (art. 120 § 1 zd. 2 k.c.). Taka regulacja wychodzi naprzeciw interesom dłużnika, gdyż zapobiega możliwości dowolnego przedłużania przez wierzyciela terminu spełnienia świadczenia poprzez zwlekanie z dokonaniem przez wierzyciela odpowiedniej czynności. Po drugie, w przypadku roszczeń o zaniechanie, bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym ten, przeciwko komu roszczenie przysługuje, nie zastosował się do treści roszczenia (art. 120 § 2 k.c.).