U nas zapłacisz kartą
"Zdjęcia Rak Powieki - Wartość Wczesnego Wykrywania"
Co robić w razie wystąpienia objawów?
Pojawienie się jakichkolwiek guzów na powiekach powinno skłonić do wizyty u specjalisty. Szczególny niepokój powinny budzić zmiany, którym towarzyszy: owrzodzenie, krwawienie, powstawanie krost, wydobywanie się wydzieliny z guza, uniesienie brzegów przypominających wyglądem masę perłową, obecność drobnych naczyń w obrębie guza, uszkodzenie brzegu powieki czy utrata rzęs. Nie wolno także lekceważyć zmian nawracających w tym samym miejscu po przeprowadzonym leczeniu. W takich wypadkach należy udać się do gabinetu okulistycznego lub dermatologicznego, aby specjalista ustalił diagnozę i podjął odpowiednie leczenie. Guzy o charakterze przedrakowym i nowotwory złośliwe mogą zagrażać nawet życiu chorego, dlatego ich leczenie jest bezwzględnie konieczne.
W ustaleniu rozpoznania pomocne jest badanie w biomikroskopie okulistycznym (lampie szczelinowej, zob. Badanie w lampie szczelinowej [biomikroskopia]). Niejednokrotnie badanie kliniczne nie wystarcza do postawienia ostatecznej diagnozy, często bowiem zmiany skórne mają podobny wygląd makroskopowy mimo różnej budowy histopatologicznej. Z tego względu wykonuje się biopsję zmiany.
Biopsja diagnostyczna polega na pobraniu jedynie fragmentu guza z reprezentatywnego obszaru nowotworu. Musi ona zawierać zdrowe brzegi, być wystarczająco duża, aby w ogóle możliwe było badanie histopatologiczne, i nie może prowadzić do zmiażdżenia lub innego uszkodzenia pobieranych tkanek. Biopsja diagnostyczna pozwala rozstrzygnąć, czy zmiana ma charakter złośliwy. Miejsce pobrania materiału biopsyjnego należy dobrze i precyzyjnie oznaczyć, umożliwi to ostateczne usunięcie nowotworu.
Biopsja z całkowitym wycięciem zmiany daje odpowiedź na pytanie o charakter guza i jednocześnie zapewnia usunięcie komórek nowotworowych. Typowo kwalifikują się do niej małe guzy umiejscowione daleko od punktu łzowego, guzy kąta zewnętrznego, guzy nieobejmujące brzegu powiek lub położone w ich centrum. Niejednokrotnie chirurdzy, chcąc oszczędzić pacjentowi dodatkowego zabiegu, związanych z nim stresów i niedogodności, podejmują się wycięcia od razu w całości także bardziej skomplikowanych guzów.
Czy możliwe jest całkowite wyleczenie?
Guzy wycinane chirurgicznie z marginesem zdrowych tkanek należy uznać za całkowicie wyleczone. Jeśli w marginesach operacyjnych znajdują się komórki guza, wówczas należy podjąć decyzję dotyczącą dalszego postępowania terapeutycznego. W przypadku zmian łagodnych można zdecydować się na ich obserwację.
W leczeniu kępek żółtych częste są nawroty zarówno po leczeniu chirurgicznym, jak i laserowym. Po chirurgicznym usunięciu kępek żółtych u około 40% pacjentów zmiany pojawiają się na nowo. W przypadku kolejnego zabiegu chirurgicznego prawdopodobieństwo nawrotów jest jeszcze większe. 26% nawrotów ma miejsce w ciągu pierwszego roku po zabiegu. Ryzyko nawrotów jest większe u pacjentów z zaburzeniami gospodarki lipidowej oraz u tych, u których zmiany wystąpiły na wszystkich czterech powiekach.
Jakie są sposoby leczenia?
Wycięcie chirurgiczne stanowi leczenie z wyboru w każdym przypadku raka podstawnokomórkowego, raka kolczystokomórkowego wraz ze zmianami przedrakowymi i czerniaka. Omówiono je w osobnych rozdziałach (zob. Rak podstawnokomórkowy powiek, Zmiany barwnikowe powiek).
Leczenie gruczolakoraka gruczołu łojowego polega na rozległym wycięciu guza i przeprowadzeniu biopsji spojówki. Ma to na celu wykluczenie rozrostu pagetoidalnego, przy którym komórki nowotworowe nie tworzą guzka, ale rozprzestrzeniają się płasko w całej warstwie spojówki. W przypadku, gdy dojdzie do wzrostu pagetoidalnego, należy przeprowadzić krioterapię. Jeśli guz jest duży i nacieka poza przegrodę oczodołową, konieczna jest egzenteracja. Guzy te są oporne na radioterapię (napromieniowanie).
Leczenie mięsaka Kaposiego u chorych zakażonych ludzkim wirusem niedoboru odporności (human immunodeficiency virus – HIV) polega na leczeniu tego zakażenia (tzw. terapia antyretrowirusowa HAART). Stosuje się także chemioterapię ogólną. Leczenie miejscowe obejmuje m.in. takie metody, jak: radioterapia (naświetlanie) pojedynczymi małymi dawkami (dawkami frakcjonowanymi), wycięcie chirurgiczne, podawanie małych dawek leków cytostatycznych (np. winkrystyny, winblastyny lub bleomycyny) do wnętrza nowotworu czy krioterapia.