U nas zapłacisz kartą
Skąd biorą się pryszcze podskórne - Przyczyny, leczenie i porady pielęgnacyjne
Rodzaje tłuszczaków
Chociaż na pierwszy rzut oka wszystkie tłuszczaki wydają się być podobne, różnią się one ze względu na umiejscowienie, możliwe do osiągnięcia rozmiary oraz wiek pacjenta, w którym się rozwijają.
Lipoma
To pojedynczy guz, o wyraźnie zaznaczonej granicy, znajdujący się tuż pod skórą. Łatwo go wyczuć palcami. Lipoma nie ma tendencji do złośliwienia.
Lipoblastoma
To rzadki nowotwór niemowląt i małych dzieci, rozwijający się z embrionalnej białej tkanki tłuszczowej. Chociaż zwykle takie zmiany są łagodne, mogą czasem przemienić się w guza mieszanego: liposarcoma, który obejmuje również tkankę mięśniową. Lipoblastoma rośnie powoli i nie wywołuje bólu 2 .
Zimowiak (hibernoma)
To tłuszczak rozwijający się u niemowląt i małych dzieci z brunatnej tkanki tłuszczowej - gromadzi się ona na karku i odpowiada za regulację temperatury ciała dziecka. Jak większość tłuszczaków, zimowiak jest guzem o łagodnym charakterze 3 .
Tłuszczak wrzecionowatokomórkowy (ang. spindle cell lipoma, SCL)
Rozwija się głównie u mężczyzn w wieku 50-70 lat w okolicach grzbietu, karku, barków, czasem na twarzy (czoło, policzki) lub wewnątrz jamy ustnej (język, przełyk, gardło, krtań). Znane są również przypadki umiejscowienia guza na piersi, a nawet w okolicach intymnych. Zwykle jest to tylko jedna zmiana, chociaż zdarzają się również pacjenci z kilkoma tłuszczakami z komórek wrzecionowatych (to wariant prawdopodobnie uwarunkowany genetycznie). Ten typ tłuszczaka rośnie powoli i osiąga średnicę do 13 cm. 4
Angiolipoma
Ten rodzaj guza może atakować mięśnie szkieletowe. Zwykle u pacjenta rozwija się kilka takich narośli, mają one słabo zaznaczone brzegi i powodują ból. Około połowy przypadków rozpoznano na kończynach dolnych, ale angiolipoma może się też pojawić na rękach, szyi i korpusie 5 . Myolipoma. Ten tłuszczak jest mieszanką dojrzałych komórek tkanki tłuszczowej i prawidłowo namnożonych komórek mięśniowych gładkich. Może on rozwinąć się w przestrzeni zaotrzewnowej, biodrze, w ścianie jamy brzusznej lub też innych miejscach w tułowiu. Myolipoma jest guzem, który może osiągnąć imponujące rozmiary: znany jest przypadek pacjenta z tłuszczakiem o średnicy 60 cm! 6
Pryszcze podskórne: leczenie
Po pierwsze, pryszczy podskórnych nie można wyciskać! Zmiany te są osadzone na tyle głęboko, że pryszcz może rozlać się pod skórą. Wyjątkowo łatwo też o rozdrapanie pryszcza do krwi podczas naciskania go z każdej strony. Najprostszym sposobem na pryszcze podskórne jest maść ichtiolowa, czyli niedroga maść apteczna dostępna bez recepty, która wyciąga ropę z głęboko osadzonego pryszcza na zewnątrz. Należy ją stosować ostrożnie, ponieważ bardzo brudzi. Maść nakłada się na cystę i wokół niej i zmywa po około trzydziestu minutach. Dermatolodzy przepisują ją w połączeniu z antybiotykiem, jeśli pojawi się taka potrzeba.
Innym sprawdzonym sposobem na trądzik grudkowo-cystowy jest domowa kuracja retinoidami lub seria zabiegów kwasami w salonie kosmetycznym. Niektórym osobom pomaga również zmiana diety, ograniczenie słodkich napojów, słodyczy oraz tłustych potraw i mięsa. Niestety, na pryszcze powstałe ze stresu ciężko zaradzić inaczej jak zwiększoną dawką relaksu.
Niektóre pryszcze w newralgicznych miejscach łatwo pomylić z innymi zmianami skórnymi. Mogą to być:
- tłuszczaki, czyli łagodne nowotwory w postaci twardych guzków, które w przeciwieństwie do pryszczy nie mają zabarwienia i występują przede wszystkim na plecach oraz na barkach,
- włókniaki, czyli niegroźne twarde guzki lub zwisające zmiany skórne przypominające brodawki,
- kaszaki, czyli torbiele zastoinowe to zaczopowane ujścia gruczołów łojowych, które zwykle są mniejsze niż pryszcze podskórne, mają żółte zabarwienie i niewielką ciemną kropkę we wnętrzu.
Pryszcze podskórne: czym są?
To różnej wielkości podskórne ropne zmiany znajdujące się w głębokiej warstwie skóry, niemożliwe do wyciśnięcia, ponieważ ich ujście zasłonięte jest przez skórę. Czasem są rozsiane po twarzy i drobne. Częściej jednak mają formę cyst lub nawet twardych guzków. Guzki znajdują się głębiej niż cysty i są twarde. Cysty są nieco bardziej miękkie i czasem widocznie nabrzmiałe ropą, ponieważ znajdują płycej niż ropne guzki. Zmiany mogą mieć lekko siny lub czerwonawy odcień, czasem jedynie czerwoną obwódkę. Zarówno cysty, jak i guzki charakteryzują się tym, że przy dotknięciu bolą, chociaż przy mniejszych pryszczach ból może nie być wyczuwalny, szczególnie u odpornych osób. Nie należy ich wyciskać, ponieważ zostawiają trwałe, ciemne blizny. Przyjmuje się, że najczęściej podskórne pryszcze tworzą się w strefie T (czoło, nos, broda), podobnie jak inne zaskórniki. Nie jest to prawda. W rzeczywistości mogą wystąpić w bardzo wielu miejscach na ciele, przede wszystkim na policzkach i na czole tuż przy włosach, na skroniach, na szyi, w okolicach uszu, na plecach oraz na dekolcie. Kiedy pryszcz podskórny się pojawi, warto dać mu czas. Niektóre same wchłaniają się już po kilku dniach, a te mniejsze okazują się być zwykłymi pryszczami, które wychodzą na wierzch, przez co stają się o niebo prostsze do usunięcia. Jeśli jednak podskórne cysty i guzki nie znikają lub pojawiają się regularnie, należy się temu przyjrzeć. Czytaj też: Trądzik: objawy i skuteczne leczenie Trądzik zaskórnikowy: jak go wyleczyć? Pryszcze na pośladkach: jak powstają i jak się ich pozbyć?
- używanie kosmetyków zapychających pory, zbyt tłustych kremów
- skłonności genetyczne
- choroby, np. cukrzyca oraz inne choroby metaboliczne
- długotrwały stres (szczególnie, kiedy pryszcze występują w okolicy szyi i uszu)
Rodzajem pryszczy podskórnych można też nazwać łagodne czyraki, czyli ropne zmiany skórne wynikające z zapalenia mieszków włosowych. Są bardziej bolesne i większe od zwyczajnych pryszczy. Bolą bez dotykania, kiedy już urosną. Częste występowanie czyraków może świadczyć o chorobach nerek i wątroby, cukrzycy, osłabionej odporności organizmu, zarażeniu wirusem HIV. Jeśli zdiagnozujesz u siebie czyraka, koniecznie udaj się do lekarza dermatologa.