U nas zapłacisz kartą
Skąd bierze się łuszczyca - Tajemnice etiologii tej choroby skóry
Odmiany łuszczycy: zwyczajna, krostkowa, stawowa
Łuszczyca jest najczęściej rozpoznawaną chorobą dermatologiczną. Jej rodzaje różnią się wyglądem, lokalizacją, intensywnością zabarwienia wykwitów, charakterem łuski.
Łuszczyca zwyczajna (plackowata) występuje najczęściej (dotyczy nawet 90% chorych). Typowe dla niej zmiany są wypukłe, okrągłe lub owalne, pokryte łuską, wyraźnie oddzielone od zdrowej skóry, zlokalizowane na nogach, ramionach, kolanach i łokciach, plecach, głowie, rzadziej na twarzy, dłoniach, stopach, czy brzuchu.
Fot. 2. Łuszczyca skóry łokci
Łuszczyca krostkowa – zajęta zmianami skóra jest czerwona, opuchnięta i pokryta krostami z wydzieliną ropną. Ten rodzaj łuszczycy występuje w dwóch postaciach: uogólnionej (jest to jedna z najcięższych postaci łuszczycy) i miejscowej (na dłoniach i stopach).
Łuszczyca stawowa, czyli łuszczycowe zapalenie stawów (ŁZS) – manifestuje się przewlekłym zapaleniem stawów z łuszczycą lub bez łuszczycy skóry. Może występować tylko w jednej lokalizacji lub zajmować wiele stawów. Najbardziej powszechną postacią jest łuszczycowe zapalenie stawów obejmujące dystalne stawy międzypaliczkowe, często występują też zmiany łuszczycowe w obrębie paznokci. Choroba ma na ogół łagodny przebieg, w rzadkich przypadkach ciężkiej postaci może prowadzić do zniszczenia stawów i niesprawności.
Łuszczyca paznokci może współistnieć ze zmianami skórnymi lub stanowić jedyny objaw choroby. Jej objawem jest naparstkowanie – w płytce paznokciowej powstają punktowe wgłębienia ułożone liniowo lub przypadkowo. W wyniku zajęcia łożyska widoczne jest żółtawe przebarwienie wyglądające jak kropla oleju po płytką paznokcia. W zaawansowanych postaciach dochodzi do oddzielenia płytek paznokciowych (onycholizy), paznokcie są zgrubiałe, matowe, białawożółte, kruche i poprzecinane poprzecznymi bruzdami. W ciężkich postaciach płytki oddzielają się całkowicie.
Co powoduje łuszczycę?
Łuszczyca jest spowodowana przewlekłym stanem zapalnym skóry: jest konsekwencją przyspieszonej odnowy komórek naskórka, której towarzyszy reakcja zapalna.
Czynniki genetyczne
Najczęściej jest to dysfunkcja układu odpornościowego: organizm wytwarza nieprawidłową reakcję samoobrony przeciwko komórkom skóry, które odnawiają się zbyt szybko, powodując nagromadzenie martwego naskórka w postaci bardzo drażniących, czerwonych plam.
Czynniki środowiskowe
Czynniki środowiskowe, które wpływają na rozwój łuszczycy:
- stres, niepokój
- zmęczenie
- zmiany hormonalne
- wstrząs emocjonalny
- przyjmowanie leków
- infekcja
- spożywanie alkoholu lub palenie tytoniu
- ekspozycja na słońce
Czynniki wpływające na rozwój cukrzycy typu 1
Lekarze nie znają dokładnych przyczyn rozwoju cukrzycy insulinozależnej. Zdaniem specjalistów przyczyną mogą być pewne predyspozycje genetyczne. Zauważono bowiem, że w przypadku osób ze skłonnością do chorób autoimmunologicznych istnieje duże prawdopodobieństwo zachorowania na kolejną chorobą o takim podłożu, na przykład cukrzycę typu 1. Niektórzy lekarz uważają też, że czynnikiem wyzwalającym cukrzycę insulinozależną mogą być niektóre zakażenia wirusowe, przyczyniające się do uszkodzenia komórek trzustki.
Cukrzyca typu 1 objawia się w sposób nagły, a towarzyszące jej objawy nie są trudne do rozpoznania. Charakterystycznym symptomem jest uczucie ciągłego pragnienia, w efekcie którego chory potrafi wypić nawet kilka litrów wody dziennie. Skutkiem tego nadmiernego spożywania wody jest bardzo częste oddawanie moczu. Przy cukrzycy typu 1 osoba chora czuje się bardzo senna i stale przemęczona, widoczny jest znaczny spadek wagi. Warto też zwrócić uwagę na specyficzny oddech, który ma nieprzyjemny zapach acetonu.
O rozwoju cukrzycy insulinozależnej świadczą także wyniki badań laboratoryjnych. Poziom insuliny we krwi jest znacznie obniżony, bliski zera. W przypadku badań moczu obecne są ciała ketonowe oraz glukoza.
Autor
Polecane artykuły
Czy ksylitol to dobry zamiennik cukru? Zalety i wady ksylitolu
Stopa cukrzycowa – groźne powikłanie cukrzycy. Jak dbać o stopy przy cukrzycy?
Hiperglikemia (przecukrzenie) – jak się objawia i jak postępować, gdy wystąpi?
Glukoza w moczu - co może oznaczać? Badanie, normy cukru w moczu
Retinopatia cukrzycowa – powikłanie cukrzycy. Objawy i leczenie retinopatii cukrzycowej
Glukagon – działanie, niedobór, badanie, normy
Bezpłatna aplikacja VisiMed
Cukrzyca typu 1 a zalecenia dietetyczne
Cukrzyca jest chorobą metaboliczną - organizm nie radzi sobie z metabolizowaniem cukrów. Dlatego tak ważne jest ścisłe przestrzeganie diety, aby utrzymać poziom glukozy w ryzach i wiedzieć, jakie dawki insuliny są potrzebne. Diabetycy powinni unikać żywności o wysokim indeksie glikemicznym (IG), ponieważ tego typu produkty przyczyniają się do gwałtownego wzrostu poziomu glukozy we krwi. Trzeba także zwrócić uwagę na to, jakie węglowodany obecne są w naszej diecie. Cukry proste, obecne w produktach, takich jak: miód, owoce, dosładzana żywność przetworzona gwałtownie podnoszą poziom cukru we krwi. Alternatywą dla nich są produkty bogate w węglowodany złożone, które ułatwiają zrównoważenie poziomu cukru po posiłku.
Polskie Towarzystwo Diabetologiczne zaleca, aby zapotrzebowanie na energię było pokrywane w 45% do 60% przez węglowodany (te o niskim IG i bogate w błonnik), 15% do 20% przez białko i 30% do 35% przez tłuszcze 1 . Trzeba więc dokładnie sprawdzać składy kupowanych przez nas produktów. W ten sposób unikniemy spożywania produktów wysokoprzetworzonych i przesłodzonych. Jeżeli mamy trudności z ułożeniem odpowiedniego jadłospisu, warto zwrócić się o pomoc do wykwalifikowanego dietetyka, który ułoży plan posiłków zgodnie z zaleceniami lekarskimi.
Oczywiście dieta to tylko część sukcesu, istotna jest również regularna aktywność fizyczna, która jest bardzo ważnym elementem terapii. Regularne treningi sprzyjają kontroli glikemii i ułatwiają utrzymanie prawidłowej masy ciała.
- Polskie Towarzystwo Diabetologiczne, „Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u chorych na cukrzycę 2017”, https://cukrzyca.info.pl/content/download/15879/241290/file/DK_Suplement%20A_2017_calosc_makieta_bff.pdf
