U nas zapłacisz kartą
Skąd bierze się łuszczyca - Tajemnice etiologii tej choroby skóry
Co powoduje łuszczycę?
Łuszczyca jest spowodowana przewlekłym stanem zapalnym skóry: jest konsekwencją przyspieszonej odnowy komórek naskórka, której towarzyszy reakcja zapalna.
Czynniki genetyczne
Najczęściej jest to dysfunkcja układu odpornościowego: organizm wytwarza nieprawidłową reakcję samoobrony przeciwko komórkom skóry, które odnawiają się zbyt szybko, powodując nagromadzenie martwego naskórka w postaci bardzo drażniących, czerwonych plam.
Czynniki środowiskowe
Czynniki środowiskowe, które wpływają na rozwój łuszczycy:
- stres, niepokój
- zmęczenie
- zmiany hormonalne
- wstrząs emocjonalny
- przyjmowanie leków
- infekcja
- spożywanie alkoholu lub palenie tytoniu
- ekspozycja na słońce
Choroby współistniejące z łuszczycą
U chorych na łuszczycę stwierdza się większe niż w populacji ogólnej, związane z uogólnionym stanem zapalnym ryzyko wystąpienia chorób metabolicznych (cukrzyca, otyłość, nadciśnienie tętnicze) oraz chorób układu krążenia (miażdżyca, choroba niedokrwienna serca, zawał serca, udar mózgu). Choroba znacząco obniża jakość życia pacjentów, negatywnie wpływa na codzienne funkcjonowanie i stosunki międzyludzkie, co zwiększa ryzyko depresji.
Charakterystycznym objawem łuszczycy są specyficzne zmiany skórne wynikające z zaburzonego procesu regeneracji naskórka. W początkowej fazie choroby występuje wykwit pierwotny – to wyraźnie odgraniczona, czerwonobrunatna grudka o drobnopłatowej, złuszczającej się powierzchni. Może mieć wielkość od łebka szpilki do wykwitu o średnicy 1–2 cm. Zmiany w pełni rozwinięte, tzw. tarczki są większe (średnicy nawet kilku centymetrów) i pokryte mocno przylegającymi srebrzystymi łuskami, czyli blaszkami łuszczycowymi. Po zdrapaniu łuski ukazuje się błyszcząca, jakby pokryta woskiem powierzchnia (objaw świecy stearynowej) oraz drobne kropelkowate krwawienia (objaw Auspitza).
Łuszczycy może towarzyszyć świąd, głównie w okresie zaostrzenia zmian skórnych.
Fot. 1. Zmiany skórne w łuszczycy
Typowa lokalizacja zmian to łokcie, kolana, owłosiona skóra głowy i okolica lędźwiowo-krzyżowa. W rzadkich przypadkach zmiany obejmują całą powierzchnię skóry.
Dla aktywnej postaci łuszczycy charakterystyczny jest objaw Koebnera – zmiany łuszczycowe występują po upływie 6–12 dni wzdłuż linii zadrapania naskórka.
Proces diagnostyczny cukrzycy insulinozależnej
Zaobserwowanie u siebie lub bliskiej osoby objawów cukrzycy powinno być bodźcem do wizyty u lekarza rodzinnego. Na podstawie opisu objawów może on skierować nas na szereg badań - moczu oraz krwi - które będą podstawą do dalszej diagnostyki i ewentualnego skierowania do diabetologa.
- Stężenie glukozy na czczo - to badanie należy wykonać na czczo. Osoba badana nie powinna spożywać posiłków i pić innych napojów niż woda przez co najmniej 8 godzin przed planowanym badaniem. Gdy wynik jest równy lub powyżej 126 mg/dl, stwierdza się cukrzycę.
- Doustny test obciążenia glukozą (OGTT) - podobnie, jak w poprzednim przykładzie, to badanie również wykonuje się na czczo. Najpierw pobierana jest pacjentowi krew, aby oznaczyć poziom glukozy. Następnie pacjent musi wypić 75 g glukozy rozpuszczonej uprzednio w 300 ml wody. Po 120 minutach od jej spożycia ponownie pobiera się krew do badania. Wynik równy lub powyżej 200 mg/dl oznacza cukrzycę.
- Przygodny test glukozy - w odróżnieniu od poprzednich, to badanie można wykonać po posiłku. Jednak w tym przypadku cukrzycę rozpoznaje się wtedy, gdy poziom cukru jest wyższy lub równy 200 mg/dl, a wcześnie wystąpiły objawy cukrzycy lub wynik ten powtórzył się w dwóch niezależnych pomiarach.
- Glukoza w moczu - podstawą do stwierdzenia cukrzycy jest cukier w moczu powyżej 1,8 g/dl.
- Ciała ketonowe w moczu - ich obecność w moczu może być symptomem cukrzycy.
Jeżeli uzyskane wyniki są niejednoznaczne, diabetolog może zlecić dalsze badania. Wykonuje się testy na obecność przeciwciał anty-GAD oraz peptydu C. Te pierwsze odpowiedzialne są za niszczenie komórek trzustki. Peptyd C należy zaś do łańcucha insuliny. Jego brak świadczy o tym, że insulina nie jest produkowana, co potwierdza diagnozę cukrzycy typu 1.
Zaobserwowałeś u siebie objawy mogące świadczyć o cukrzycy? Nie zwlekaj i zapisz się na wizytę u specjalisty na LekarzeBezKolejki.pl. W serwisie znajdziesz tysiące lekarzy przyjmujących pacjentów w całym kraju.
Przyczyny łuszczycy
Typowe zmiany łuszczycowe mogą pojawić się na skórze osoby w każdym wieku, zdarza się, że to specyficzne zapalenie skóry rozpoznaje się już u niemowląt. Najczęściej jednak pierwsze objawy łuszczycy pojawiają się pomiędzy 20. a 40. rokiem życia (jest to tzw. I typ łuszczycy). II typ łuszczycy dotyczy osób po ukończeniu 50. roku życia.
Łuszczyca należy do grupy chorób o podłożu autoimmunologicznym i charakteryzuje się uogólnionym procesem zapalnym. Ważną rolę w rozwoju łuszczycy odgrywają czynniki genetyczne oraz bodźce środowiskowe takie jak stres, uraz, infekcje bakteryjne lub grzybicze.
Łuszczyca a dziedziczenie
Łuszczyca jest chorobą dziedziczną, co potwierdza fakt, że jeśli u obojga rodziców rozpoznano łuszczycę, prawdopodobieństwo rozwoju choroby u ich dziecka wynosi około 70%. W przypadku tylko jednego rodzica z łuszczycą dziecko ma około 20% szans, że rozwiną się u niego objawy łuszczycy. Niekiedy dochodzi do przeskoku jednego pokolenia, tzn. zostaje ominięte pierwsze pokolenie, a symptomy łuszczycy rozwijają się w kolejnym (wnuki). Łuszczyca może pojawić się także u osób bez obciążonego wywiadu rodzinnego, gdyż mogą zajść świeże mutacje.
Łuszczyca typu I, czyli objawiająca się pomiędzy 20-40. rokiem życia, dziedziczy się autosomalnie dominująco.
Czy łuszczyca jest zaraźliwa?
Łuszczyca nie jest chorobą zakaźną, zatem nie można się nią zarazić nawet w wyniku bezpośredniego kontaktu z osobą mającą objawy choroby.
Jakie są objawy łuszczycy?
Łuszczyca objawia się jako okrągłe lub owalne czerwone plamy o wyraźnych konturach, pokryte wieloma grubymi i szerokimi łuskami. Plamy te mogą być:
- duże (o średnicy kilku centymetrów). Ich liczba waha się od jednego do kilku płatów, zwykle ułożonych symetrycznie
- niewielkich rozmiarów (kilka milimetrów średnicy) i liczne w postaci łez lub kropek
Zmiany lokalizują się najczęściej w miejscach tarcia (łokcie, kolana, przedramiona, dolna część pleców), na skórze głowy i jej obwodzie oraz w okolicy pępka.
W zależności od rodzaju łuszczycy możliwe są inne lokalizacje: paznokcie, dłonie, podeszwy stóp, błony śluzowe narządów płciowych. W 30-60% przypadków chorzy skarżą się na świąd.
Przebieg choroby zależy od jej umiejscowienia i wielkości zmian. Kiedy osoba dotknięta łuszczycą delikatnie się drapie, następuje proces wybielania, następnie, jeśli drapanie trwa nadal, łuski odpadają i pojawia się czerwona powierzchnia skóry.
