U nas zapłacisz kartą
Skąd bierze się łuszczyca skóry - Przyczyny, Objawy i Metody Leczenia
Jak wygląda łuszczyca?
Łuszczyca to przewlekła i nawracająca choroba grudkowo-złuszczająca , która ma postać okrągłych, czerwonych lub zaróżowionych płaskich grudek o wyraźnie zaznaczonych brzegach różnej wielkości, pokrytych srebrzystą, narastającą łuską . Wykwity skórne mogą boleć lub swędzieć, a podrapane – krwawić. Należy jednak zaznaczyć, iż świąd nie jest stałym objawem – doświadcza go 67–95 proc. chorych w okresie zaostrzenia choroby. Gdy łuska z powierzchni grudki zostanie zdrapana, tworzy płatki przypominające zeskrobiny ze świecy, co jest znakiem rozpoznawczym tej choroby ( objaw świecy stearynowej ). Występuje też punktowe krwawienie nazywane objawem Auspitza.
Zmiany chorobowe najczęściej pojawiają się na zgięciach stawów: łokciach i kolanach oraz owłosionej skórze głowy i twarzy . Czasem usytuowane są w okolicach lędźwiowo-krzyżowych, pachwinach i pod pachami, a nawet między pośladkami. Łuszczyca może także atakować paznokcie, powodując punktowe wgłębienia (objaw naparstka), rogowacenie pod płytką paznokcia i jej rozwarstwianie się. Warto wiedzieć, że łuszczyca nie jest chorobą zakaźną i nie można się nią zarazić poprzez kontakt z drugim człowiekiem ani przez wspólnie użytkowane przedmioty.
Balneologia – lecznicza moc kąpieli i borowiny. Komu może pomóc?
Dziedziczenie łuszczycy
Szacuje się, że u niemal 30% chorych łuszczyca występuje rodzinnie. Dziedziczenie jest wieloczynnikowe i wielogenowe. Zdrowi rodzice mają 1-2% szans na urodzenie dziecka z łuszczycą. Gdy choruje jeden rodzic, ryzyko wzrasta do 10-20%, a jeśli łuszczycę mają oboje rodziców, ryzyko pojawienia się łuszczycy u potomstwa wynosi aż 50-70%.
W odniesieniu do czasu rozwoju choroby i jej sposobu ujawniania się, łuszczycę zwykłą dzieli się na dwa typy:
- Łuszczycę dziedziczną . Pojawia się przed 40 rokiem życia – zwykle w dzieciństwie lub wieku młodzieńczym. Dotyczy 85 proc. wszystkich przypadków łuszczycy. Charakteryzuje się cięższym przebiegiem i gorszą odpowiedzią na leczenie.
- Łuszczycę dorosłych . Występuje u osób po 40 roku życia, u których nie obserwuje się zwiększonego ryzyka zachorowań w rodzinie. Ma łagodniejszy przebieg, ale częściej pojawia się na paznokciach i stawach.
Ponadto w klasyfikacji łuszczycy uwzględnia się lokalizację zmian oraz obraz kliniczny schorzenia. Wśród najczęściej występujących odmian wyróżnia się:
- Łuszczycę pospolitą – to najczęstsza postać choroby. Występuje u 80–90 proc. wszystkich chorych. Na skórze pojawiają się wypukłe, zaczerwienione obszary pokryte biało-srebrną łuską.
- Łuszczycę stawową – to jedna z bardziej niebezpiecznych postaci łuszczycy skóry. Proces chorobowy w łuszczycy stawów jest uwarunkowany zaburzeniami ze strony układu odpornościowego. Charakterystyczne dla tej postaci jest zesztywnienie i stan zapalny kręgosłupa, oraz stawów krzyżowo-biodrowych. Objawami łuszczycowego zapalenia stawów są ból, sztywność i obrzęk stawów. Powikłaniem mogą być deformacje stawów, upośledzenie sprawności ruchowej, czasem nawet trwałe kalectwo.
- Łuszczycę kropelkowa – pojawia się w postaci małych, owalnych punkcików o wielkości maksymalnie 1 cm. Ta postać choroby może być powikłaniem paciorkowcowego zapalenia gardła lub innych infekcji bakteryjnych i wirusowych. Często występuje u dzieci jako pierwszy objaw łuszczycy zwykłej.
- Łuszczycę plackowatą – zmiany łuszczycowe są ułożone symetrycznie, przybierają formę dużych i zlewających się ze sobą wykwitów o czerwonym kolorze. Pokryte są srebrną łuską, która szybko się namnaża.
- Łuszczycę odwróconą – pojawia się tylko w miejscach, które na co dzień zginamy – najczęściej w okolicach stawów. Zmiany przybierają formę czerwonych lub różowych, niewielkich placków z łuską. Bardzo często ta postać łuszczycy dotyczy osób starszych.
Łuszczyca – co to za choroba?
Obecnie wiadomo, że łuszczyca jest chorobą autoimmunizacyjną . To trudnie brzmiące słowo oznacza, że układ odpornościowy (immunologiczny) zamiast koncentrować się wyłącznie na zwalczaniu zarazków i innych „intruzów” zagrażających zdrowiu, atakuje zdrowe części swojego własnego organizmu. Dodatkowo, u części osób to choroba trwająca całe życie . Objawy czasami ustępują – nazywa się ten czas remisją . Okres ten może trwać nawet kilka lat, zanim ponownie dojdzie do rozwinięcia się objawów choroby (tzw. zaostrzenia ). Wyróżniamy kilka typów łuszczycy:
- łuszczyca plackowata,
- łuszczyca kropelkowata,
- łuszczyca krostkowa,
- łuszczyca erytrodermiczna,
przy czym najczęściej występuje podtyp plackowaty .[2 ,3 ]
Jak wygląda łuszczyca?
Kiedy łuszczyca się rozwija, komórki skóry dzielą się zbyt szybko. To znaczy, że po pewnym czasie jest ich więcej niż potrzeba. Co gorsza, różnią się od zdrowych komórek i nie nadają się do pełnienia swoich naturalnych funkcji. Zmiany łuszczycowe są zazwyczaj dobrze odgraniczone, rumieniowe w postaci łuszczących się „blaszek” skóry . W zmienionym miejscu skóra może swędzieć. Objawy często różnią się między podtypami oraz w zależności od miejsca, które jest chorobowo zajęte.[2]
Łuszczyca plackowata
U chorych na łuszczycę plackowatą pojawiają się grube, łuskowate zmiany skórne, nazywane płytkami bądź plackami. Zmiany mogą pojawić się w dowolnym miejscu na skórze, ale częściej rozwijają się na kolanach, łokciach, dolnej części pleców oraz skórze głowy.[2,4 ]
Łuszczyca skóry głowy
Niekiedy grube łuski pojawiają się na skórze głowy. Najczęściej na owłosionej części, ale mogą wychodzić poza linię włosów na czoło czy kark. Niestety mogą swędzieć, czasem bardzo mocno i uciążliwe. W skrajnych przypadkach dochodzi nawet do nadmiernego wypadania włosów.[2,4]
Jak leczyć łuszczycę?
Łuszczyca jest chorobą o nie do końca poznanej etiologii, co sprawia, że nie ma możliwości jej całkowitego wyleczenia. Ze względu na nieprzewidywalny przebieg choroby, zapobieganie i leczenie łuszczycy nie należą do łatwych. Celem leczenia jest utrzymanie chorego jak najdłużej w stanie remisji , redukcja objawów, zmniejszenie ryzyka powikłań oraz umożliwienie powrotu do aktywności życiowej i zawodowej.
Dobór odpowiedniej terapii opiera się na ocenie nasilenia zmian chorobowych. Dokonuje się jej przy pomocy skali BSA (Body Surface Area) i PASI (Psoriasis Area and Severity Index). Skala PASI bierze pod uwagę obecność i stopień nasilenia rumienia, nacieku i łuski w skali 0-4 oraz wielkość powierzchni, jaką zajmują wykwity skórne na poszczególnych obszarach ciała – głowie, tułowiu, kończynach górnych i kończynach dolnych. Im wyższy wynik, tym wyższy stopień nasilenia łuszczycy. Skala BSA uwzględnia procentową ocenę powierzchni ciała zajętej przez zmiany łuszczycowe. Jeśli wskaźnik PASI lub BSA wynosi mniej niż 10, rozpoznaje się łuszczycę łagodną, natomiast wynik powyżej 10 wskazuje na łuszczycę umiarkowaną i ciężką.
Rodzaje łuszczycy
Zróżnicowane objawy oraz charakter choroby decydują o tym, że można wyróżnić kilka rodzajów łuszczycy.
- Łuszczyca plackowata – dotyczy niemal 90% przypadków. Zmiany pokryte srebrną łuską przybierają okrągły lub owalny kształt. Są wypukłe i najczęściej umiejscawiają się na ramionach, nogach, kolanach, łokciach, plecach i głowie. Obszary zmienione chorobową są wyraźnie oddzielone od zdrowej skóry.
- Łuszczyca krostkowa – ogniska zapalne powodują zaczerwienienie skóry i pojawienie się grudek z ropna wydzieliną. Najczęściej zajęte są dłonie i stopy. Kiedy jednak dochodzi do rozprzestrzenienia się choroby na większy obszar pojawiają się objawy dodatkowe jak zmęczenie, gorączka, dreszcze, świąd i utrata apetytu.
- Łuszczyca wysiękowa – umiejscawia się najczęściej w fałdach skórnych.
- Łuszczyca kropelkowa – zmiany na skórze przybierają formę niewielkich punktów w kształcie kropelek. Pojawiają się one na czubku głowy, kończynach i tułowiu.
- Łuszczyca odwrócona – umiejscawia się na zgięciach i fałdach.
- Erytrodermia łuszczycowa – najcięższa postać łuszczycy wymagająca hospitalizacji. Powstaje w wyniku np. oparzeń słonecznych.
- Łuszczyca stawowa – rozwija się po kilku latach od pojawienia się pierwszych objawów łuszczycy na skórze. Wymaga konsultacji reumatologicznej, ponieważ może prowadzić do kalectwa. Wywołuje przewlekłe stany zapalne stawów i przylegających do nich struktur. Najczęściej obejmuje paliczki, stawy krzyżowo-biodrowe, nadgarstkowe i skokowe. Powoduje ból, sztywność i ograniczenie ruchomości w ich obrębie.
- Łuszczyca skóry głowy – może występować samodzielnie. Oprócz intensywnego łuszczenia się naskórka pojawia się uciążliwy świąd.
- Łuszczyca paznokci – najczęściej towarzyszy zmianom skórnym bądź stawowym. Pojawiające się wgłębienia w płytce paznokciowej często wyprzedzają inne symptomy choroby.
