U nas zapłacisz kartą
Przyczyny powstawania trądziku różowatego - Analiza głównych czynników
Jakie są przyczyny występowania trądziku różowatego?
Dokładne przyczyny powstawania trądziku różowatego współcześnie nie są do końca znane – mimo wielu przeprowadzonych badań naukowych. Wśród tak zwanych hipotez patogenezy trądziku różowatego wymienia się:
- zaburzenia naczyniowe – objawy trądziku występują na skutek patologii naczyń krwionośnych i powiązane są najczęściej z reakcjami stresowymi, źle zbilansowaną dietą, temperaturą powietrza, okresem menopauzalnym,
- czynniki genetyczne,
- zaburzenia immunologiczne – przyczyną rozwoju trądziku różowatego może być nieprawidłowa odpowiedź układu odpornościowego na skutek działania czynników środowiskowych,
- zaburzenia hormonalne – trądzik różowaty może być powiązany z fazą cyklu menstruacyjnego, okresem menopauzy oraz ze stosowaniem doustnych środków antykoncepcyjnych,
- czynniki infekcyjne – trądzik różowaty jest następstwem infekcji, takich jak zakażenie nużeńcem ludzkim, przewlekły nieżyt żołądka, zakażenia bakterią Helicobacter pylori, zakażenie przewodu pokarmowego pierwotniakiem Lamblia intestinalis, choroby pasożytnicze,
- czynniki pokarmowe – objawy trądziku zaostrzają się po spożyciu: alkoholu, gorących potraw, ostrych potraw, pomidorów, cynamonu, kawy, mocnej herbaty, słodyczy, produktów mlecznych, drożdży,
- czynniki atmosferyczne – promieniowanie słoneczne, wilgotność lub suchość powietrza, zbyt niska lub zbyt wysoka temperatura powietrza, silny wiatr,
- czynniki chemiczne – stosowanie kosmetyków zawierających alkohol etylowy, mentol, alkohol benzylowy, aceton, środki zapachowe, środki złuszczające, kamforę, glikol propylenowy,
- czynniki psychogenne – nadmierny stres, niepokój, zaburzenia lękowe.
Jak leczyć trądzik różowaty?
Leczenie trądziku różowatego powinno zostać dobrane na podstawie indywidualnych uwarunkowań pacjenta i współwystępujących objawów. Ważną kwestię stanowi również postać trądziku. Przyjmuje się, że postać rumieniową oraz grudkowo-krostkową można leczyć za pomocą leków miejscowych. Natomiast postać przerostowo-grudkowa może wymagać intensywnej terapii, a w wielu przypadkach również interwencji chirurgicznej.
U osób borykających się z przewlekłymi chorobami dermatologicznymi mogą występować następstwa psychologiczne, takie jak: spadek poczucia własnej wartości, lęki, stres, fobie społeczne, skłonność do ograniczania kontaktów społecznych. Warto wiedzieć, że trądzik różowaty zaliczany jest do chorób psychogennych, a duży odsetek pacjentów wymaga również opieki psychologa.
Uwaga: W leczeniu trądziku różowatego wykorzystywane są także lasery naczyniowe oraz terapia światłem LED.
Miejscowe leczenie trądziku różowatego
W leczeniu miejscowym wykorzystywane są leki zawierające:
- metronidazol (stężenie 0,75%, 1%),
- kwas azelainowy (stężenie 15%, 20%),
- sulfacetamid sodu (stężenie 10%),
- siarkę (stężenie 5%).
Metronidazol stosuje się raz lub dwa razy dziennie. Lek zmniejsza stany zapalne oraz zaczerwienienia. Charakteryzuje się niską częstotliwością występowania miejscowych reakcji skórnych. Do niepożądanych objawów podczas jego stosowania należy uczucie pieczenia i kłucia skóry.
Kremy i żele z kwasem azelainowym stosowane są zazwyczaj dwa razy dziennie. Charakteryzują się działaniem przeciwzapalnym oraz przeciwutleniającym. Nie są zalecane jednak do leczenia postaci rumieniowej ze względu na duże ryzyko występowania podrażnień skóry. Do niepożądanych objawów związanych z leczeniem kwasem azelainowym należą: swędzenie, pieczenie, kłucie, mrowienie skóry.
Sulfacetamid sodu i siarka występują wspólnie lub osobno w postaci żelu, płynu lub zawiesiny. Stosowane są również w leczeniu trądziku pospolitego oraz łojotokowego zapalenia skóry. Siarka może powodować reakcje alergiczne, takie jak obrzęk powiek i suchość skóry.
Trądzik różowaty - objawy
W przypadku trądziku różowatego występują różne objawy i mają różne nasilenie u poszczególnych pacjentów. Zwykle choroba przebiega z okresami zaostrzeń i remisji. Wyróżnia się dwie główne postaci trądziku różowatego. Charakterystyczny dla pierwszej postaci jest rumień występujący w środkowej części twarzy (głównie na nosie i przylegających do nosa częściach policzków). Natomiast w drugiej postaci, zwanej także postacią przerostową (guzkową), główny objaw to przerost tkanki widoczny jako nieregularne pogrubienie skóry. Najczęstszym objawem jest przerost dotyczący nosa – na nosie pojawiają się zgrubienia. Rzadziej zajęte miejsca obejmują podbródek, czoło i policzki. Typowe cechy towarzyszące obejmują znaczny przerost gruczołów łojowych i tłustą skórę.
- pieczenie skóry w dotkniętych obszarach, które jest powszechne w trądziku różowatym. Produkty do pielęgnacji skóry mogą dodatkowo podrażniać skórę i nasilać objawy.
- obrzęk – obrzęk twarzy może wystąpić podczas epizodu zaczerwienienia lub po nim i może się utrzymywać nawet przez kilka dni
- suchość skóry, często z szorstkością i łuszczeniem
Co powoduje zaostrzenie objawów trądziku różowatego?
- narażenie na ekstremalne temperatury
- ekspozycja na słońce
- gorące napoje
- ostre potrawy
- alkohol
- ćwiczenia fizyczne
- podrażnienie związane ze stosowaniem kosmetyków lub leków na skórę
- stany emocjonalne, zwłaszcza gniew, wściekłość i zakłopotanie
- niektóre leki, takie jak kwas nikotynowy i leki rozszerzające naczynia krwionośne.
Co robić w razie wystąpienia objawów?
Jeżeli pacjent zaobserwuje powyższe zmiany chorobowe, powinien się udać do dermatologa w celu dokładnej oceny zmian i wdrożenia odpowiedniego leczenia.
Czy możliwe jest całkowite wyleczenie trądziku różowatego?
Trudno jest osiągnąć całkowite wyleczenie zmian skórnych w przebiegu trądziku różowatego, choć za pomocą odpowiedniego leczenia można uzyskać długotrwałą remisję. Stosując odpowiednie leczenie preparatami miejscowymi, lekami doustnymi, zabiegi chirurgiczne (rhinophyma) lub laserowe można zminimalizować postęp choroby. Trądzik różowaty należy leczyć, ale nie ma preparatów, które raz na zawsze zwalczą chorobę. Celem terapii jest zmniejszenie i/lub usunięcie istniejących objawów, a następnie zapobieganie pojawieniu się nowych zmian.
U pacjentów z trądzikiem różowatym przeciwwskazane są takie zabiegi, jak: złuszczanie z użyciem kwasów owocowych, kwasu trójchlorooctowego, kwasu salicylowego. Powodują one przekrwienie skóry, co nasila i utrwala rumień, a także intensywne płatowe złuszczanie, któremu towarzyszy niemiłe uczucie pieczenia i palenia skóry. Niewskazane są także zabiegi rozgrzewające. Przy pielęgnacji skóry należy unikać tarcia, ucisku, a także stosowania kosmetyków bogatych w substancje aktywne, które zamiast wpływać dobroczynnie na skórę, wywołują podrażnienie lub uczulają.
Trądzik różowaty – odmiany
Trądzik różowaty jest przypadłością, której przyczyny nie są w stu procentach znane. Zwykło się uznawać, że występuje on u osób z tak zwaną predyspozycją do zachorowania na trądzik różowaty. Jest to skłonność do silnych reakcji na zewnętrzne bodźce, objawiająca się nagłym, silnym zaczerwienieniem twarzy. Jednocześnie wyróżnia się najbardziej prawdopodobne przyczyny trądziku:
- Predyspozycje genetyczne – nie da się dokładnie ocenić prawdopodobieństwa pojawienia się trądziku różowatego, jednak uważa się, że ryzyko wystąpienia objawów wzrasta, gdy rodzice lub dziadkowie zmagali się z tą przypadłością. Nie oznacza to jednak, że trądzik różowaty nie może pojawić się u osoby nieobciążonej genetycznie. I przeciwnie – gdy u rodziców dziecka pojawiło się to schorzenie, nie ma pewności, że pojawi się również u dziecka.
- Zaburzenia pracy naczyń krwionośnych przy jednoczesnym nadmiernym ukrwieniu – gdy ściany naczyń krwionośnych są kruche i nieelastyczne, nie wytrzymują naporu krwi i rozszerzają się, a potem nie powracają do pierwotnych rozmiarów (lub trwa to długo). To przyczynia się do powstania rumienia (zwłaszcza w centralnej części twarzy, czyli tam, gdzie występuje najwięcej gruczołów łojowych). Nadmierne ukrwienie może doprowadzić do stałych zmian w skórze twarzy.
- Zaburzenia hormonalne – nadprodukcja estrogenów, czyli hormonów płciowych, wpływa na rozluźnianie mięśni naczyń krwionośnych. Prowadzi to zwiększenia rumienia i pojawiania się na powierzchni skóry widocznych, rozszerzonych naczyń.
- Stany zapalne gruczołów łojowych i nadprodukcja łoju – w obrębie gruczołów łojowych powstają stany zapalne, które mają charakter nawrotowy. Wpływa to na przyrost tkanki łącznej i widoczne zgrubienie skóry, które mogą prowadzić do nieodwracalnej guzowatości. Dodatkowo pojawiają się wypryski i rozszerzone pory, a skóra jest przetłuszczona.
- Rumień może pojawiać się na twarzy w wyniku stresu, zmiennych warunków atmosferycznych, skoków temperatury, gorących kąpieli, sauny, spożywania alkoholu, gorących lub pikantnych potraw, promieniowania UV, drażniących lub rozgrzewających kosmetyków czy przegrzania w wyniku wysiłku fizycznego.