U nas zapłacisz kartą
Zaparcia a trądzik - Jak dieta może wpływać na Twoją skórę?
Insulinooporność w trądziku
Kolejna kwestia, która może mieć wpływ na nasilenie zmian trądzikowych to zaburzenia gospodarki węglowodanowej. Często (ale nie zawsze!) towarzyszy im również nadmierna masa ciała. Insulinooporność często idzie w parze z podwyższonym poziomem androgenów (jednocześnie wzmagając problem) i z PCOS.
Objawami, które mogą świadczyć o zaburzeniach gospodarki węglowodanowej są m.in.:
- charakterystyczne uczucie senności po posiłku
- chęć na słodkie
- szybkie uczucie głodu po posiłku
- pojawiający się nagle, “ssący” głód
- pogorszenie samopoczucia, zmęczenie
- zaburzenia koncentracji, trudności z zebraniem myśli
Tak jak wspomniałam, insulinooporność najczęściej związana jest z występowaniem nadwagi i otyłości. W takiej sytuacji sama już redukcja masy ciała będzie poprawiała wrażliwość insulinową. Obniżenie poziomu insuliny wpłynie na zmniejszenie wydzielania androgenów i poprawę stanu skóry. Dlatego bardzo często dieta w trądziku jest jednocześnie dietą odchudzającą.
Jednak wysokie poziomy insuliny i cała kaskada procesów z tym związanych może dotyczyć także osób z prawidłową masą ciała lub zbyt niską masą ciała. Niski poziom tkanki tłuszczowej również stanowi problem dla gospodarki hormonalnej. W takiej sytuacji trzeba zadbać o nadwyżkę kaloryczną i dążyć do prawidłowej masy ciała. Niezależnie od masy ciała, w każdym z tych przypadków dieta w trądziku powinna charakteryzować się niskim indeksem glikemicznym.
„Mam zaparcia” – co to właściwie oznacza?
Definicja zaparć jest subiektywna, jednak większość osób kojarzy zaparcia z rzadszymi niż zwykle wizytami w toalecie. Medycznie, w diagnostyce, stosuje się tzw. kryteria rzymskie IV, według których o zaparciach mówimy, gdy wypróżnienie występuje rzadziej niż 3 razy w tygodniu.
To jedno kryterium to jednak zdecydowanie za mało, by stwierdzić „Mam zaparcia”. Obraz zaparć jest znacznie bardziej złożony. Każdy ma swój własny rytm wypróżnień, który zapewnia poczucie komfortu w przewodzie pokarmowym. Dla jednej osoby będzie to oznaczało 2 wypróżnienia dziennie, dla innej jedno wypróżnienie na 2 dni. Ważny jest Twój rytm i Twoje samopoczucie. Czasami możesz wypróżniać się regularnie, ale jednocześnie mieć inne objawy, które wpływają na jakość Twojego życia. Z tego powodu w diagnostyce zaparć bierze się pod uwagę także:
- potrzebę wysiłku, parcia w czasie wypróżnienia,
- wrażenie niepełnego wypróżnienia,
- grudkowatą, twardą konsystencję stolca,
- uczucie przeszkody utrudniającej wypróżnienie
- ręczne wspomaganie wypróżnienia,
- wypróżnienie rzadziej niż 3 razy w tygodniu.
Zauważasz u siebie dwa z wymienionych wyżej objawów, w minimum 25% przypadkach wypróżnień? Oznacza to, że spełniasz kryteria medyczne zaparć. Jeśli objawy te występują u Ciebie dłużej niż 6 miesięcy, wtedy mówi się o zaparciach przewlekłych.
Czasem dodatkowo obserwujesz, że konsystencja stolca zmienia się z twardej w półpłynną, o charakterze biegunkowym, z wypróżnienia na wypróżnienie. Możesz zauważyć także obie konsystencje w jednym wypróżnieniu. Zaparciom towarzyszą często wzdęcia i bóle brzucha. Gdzie boli brzuch przy zaparciach? Nie można wskazać jednego konkretnego miejsca, najczęściej ból ma charakter tępy lub kłujący, rozlewający się po całej jamie brzusznej. Może być również skoncentrowany w jednym miejscu np. tam, gdzie w jelicie grubym „utknęły” masy kałowe.
Trądzik hormonalny
Zaburzenia hormonalne są bardzo częstą przyczyną trądziku. Szczególnie ważną rolę odgrywa tu zbyt wysoki poziom androgenów. Androgeny to hormony płciowe, które w przewadze występują u mężczyzn, natomiast u kobiet występują prawidłowo w znacznie niższych stężeniach. W momencie, gdy u kobiety poziom androgenów jest wysoki mogą pojawić się problemy. Jakie objawy, oprócz trądziku, możesz zaobserwować przy podwyższonym poziomie androgenów?
- Hirsutyzm, czyli nadmierne owłosienie pojawiające się u kobiet w miejscach, w których nie powinno występować – na twarzy, w okolicy sutków, na brzuchu lub plecach.
- Wypadanie włosów, szczególnie charakterystyczne może być wypadanie cienkich włosów pozbawionych cebulek z okolic skroniowych.
- Zaburzenia miesiączkowania – cykle skrócone (poniżej 21 dni) lub wydłużone (powyżej 35 dni) u osób dorosłych. U dziewczyn w wieku nastoletnim, miesiączkujących od niedawna cykle mogą być nieregularne i jest to całkowicie normalne.
Jednocześnie nie zawsze musimy mieć do czynienia z podwyższonym poziomem androgenów. Problemem może być lokalne zwiększenie aktywności androgenów w obrębie aparatu włosowo-łojowego, co prowadzi do stanów zapalnych, bądź wypadania włosów. Objawy hiperandrogenizmu mogą być również spowodowane zaburzeniem proporcji hormonów “kobiecych” i “męskich”. Może mieć to miejsce np. w hiperprolaktynemii lub dominacji estrogenowej.
Jeżeli obserwujesz cechy hiperandrogenizmu, czyli wymienione zmiany trądzikowe, hirsutyzm, zaburzenia miesiączkowania warto skonsultować się z ginekologiem endokrynologiem. Mogą one sugerować zespół policystycznych jajników i warto wykonać odpowiednie badania w tym kierunku.
Zaburzenia hormonalne u nastolatków
Chciałabym tutaj jeszcze raz podkreślić, że kwestie te dotyczą głównie trądziku u dorosłych. W okresie dojrzewania gospodarka hormonalna dopiero się kształtuje. Może to powodować nieregularne miesiączki, jak i zmiany skórne czy gorsze samopoczucie i zmienny nastrój. To normalny okres przejściowy wynikający z niedojrzałości osi podwzgórze-przysadka-jajnik. Nie mniej, warto być pod regularną opieką ginekologa, by w porę stwierdzić, czy nie dzieje się coś niepokojącego.
Trądzik różowaty - czy to ta sama choroba?
Nie . Trądzik różowaty to rumieniowe, grudkowe zmiany na podłożu łojotoku połączone z zaburzeniami naczynioruchowymi, polegającymi na łatwym czerwienieniu się twarzy pod wpływem emocjonalnych bodźców. Umiejscawia się wyłącznie na twarzy, dotyczy dojrzałych, dorosłych osób.
Przebieg różni się od standardowych zmian trądziku pospolitego. Tu zmiany początkowo mają rumieniowaty charakter, obserwuje się liczne zmiany naczyniowe, a dopiero w późniejszym czasie rozwijają się wykwity grudkowe i krostkowe, które mogą doprowadzić do przerostowych zmian nosa. Podłoże trądziku różowatego również jest inne.
Może on wynikać z niedokwaśności żołądka albo różnych zaburzeń hormonalnych, dlatego też leczenie powinno być najpierw przyczynowe, a dopiero później wprowadza się leki modyfikujące przebieg choroby, jak: metronidazol, tetracyklina, erytromycyna.
