U nas zapłacisz kartą
Zadrapanie na twarzy - Jak zadbać o skórę i przyspieszyć proces gojenia?
Jak leczyć zadrapania, skaleczenia i rany u dziecka?
Zadrapania, skaleczenia i rany stanowią dosyć powszechny problem w grupie dzieci. Przyczynia się do tego ich duża ruchliwość oraz ciekawość świata. Do powstania niewielkich urazów najczęściej dochodzi w czasie zabaw, wyjazdów czy też prac szkolnych. Większość urazów wydaje się nie stwarzać większego zagrożenia, ale należy pamiętać, że wszelkiego typu zadrapania i zranienia stanowią potencjalną przyczynę zakażeń, gdyż naruszenie ciągłości skóry stanowi wrota przez które do organizmu mogą wnikać drobnoustroje, m.in. bakterie [1-3].
Etapy gojenia
Etap 1: początek (od 2 do 4 dni)
Najpierw powstaje zakrzep krwi, który częściowo zatrzyma krwawienie. Następnie, bardzo szybko, ciało zorganizuje się do walki przeciw infekcji i będzie bronić się przed mikrobami i obcymi ciałami. Uszkodzone tkanki są niszczone dzięki specjalnym komórkom, które je wchłaniają. Naczynia włosowate są bardziej przepuszczalne, ułatwiają przepływ osocza krwi oraz komórek układu odpornościowego, jak np. przeciwciał, do miejsca urazu.
Etap 2: regeneracja (od 10 do 15 dni)
Małe naczynia, które zostały uszkodzone podczas urazu skóry, zaczną się stopniowo regenerować. Organizm zaczyna uzupełniać utratę substancji nową tkanką, łącząc włókna kolagenu za pomocą fibroblastów. Powstaje tkanka nabłonkowa: jest to wierzchnia warstwa skóry. W tym samym czasie rana zaczyna się kurczyć, pozwalając na zbliżenie brzegów rany, aż do całkowitego jej zamknięcia. Wiele komórek i cząsteczek wkracza do akcji. Etap ten jest ważny dla uniknięcia szkody estetycznej, zwłaszcza że proces gojenia nie przebiega jednakowo u wszystkich. Im skóra jest ciemniejsza a osoba młodsza, tym ryzyko nieestetycznej blizny jest większe. Poza tym niektóre części ciała goją się gorzej – tułów, okolice mostka, plecy i stawy.
Etap 3: kształtowanie (od 2 miesięcy do 2 lat)
Podczas tego etapu włókna kolagenu i elastyny będą się zagęszczać i wzrastać w celu ustrukturowania skóry. Sieć naczyniowa również zacznie się organizować, żeby wrócić do „normalnego” stanu. W ten sposób odporność skóry zwiększy się wraz z jej elastycznością i skóra stanie się bardziej jędrna. Miejsce blizny pozostanie wrażliwe przez 2 lata, potem skóra odzyska swoją równowagę.
Skaleczenia mogą zostać sklasyfikowane w zależności od cech biologicznych i klinicznych: zapotrzebowanie na nawodnienie/odżywienie oraz potrzebę okluzji.
JAKIE SĄ RODZAJE SKALECZEŃ?
Skaleczenia sączące: skaleczenia podatne na macerację, wymagające osuszania z leczeniem nieokluzyjnym, przepuszczającym powietrze
Opatrywanie rany - profilaktyka leczenia i gojenia skaleczeń
Prawidłowe oczyszczenie i zaopatrzenie rany sprawia, że proces naprawczy przebiega szybko i bez komplikacji. Dodatkowo, prawidłowe postępowanie z raną pozwala zmniejszyć widoczność ewentualnej blizny, która mogłaby być widoczna przez wydłużony proces gojenia. Jak prawidłowo zaopatrzyć ranę w trzech krokach?
- Oczyszczenie skaleczenia - ranę należy dokładnie oczyścić z zanieczyszczeń, poprzez przemycie jej wodą lub roztworem soli fizjologicznej.
- Dezynfekcja rany - to czynność, która umożliwia na pozbycie się wszelkich patogenów chorobotwórczych z miejsca skaleczenia.
- Opatrzenie rany - opatrzenie rany polega na założeniu opatrunku, który będzie dopasowany do wielkości, głębokości i rozległości skaleczenia. Najczęściej wybieranymi środkami opatrunkowymi są gazy jałowe, bandaże oraz plastry.
Warto pamiętać, że równie ważne co opatrzenie skaleczenia jest wietrzenie rany. Dopływ świeżego powietrza z pewnością pozwoli przyspieszyć procesy regeneracyjne naskórka, tkanek i naczyń krwionośnych.
Gojenie ran
Gojenie się ran to złożony proces, w który zaangażowane są komórki skóry, krwi, układ odpornościowy oraz szereg krążących w organizmie substancji. Proces gojenia rany rozpoczyna się praktycznie zaraz po jej powstaniu. W pierwszym etapie rana lub skaleczenie wypełnia się skrzepem krwi. Ten skrzep to tzw. „biologiczny opatrunek”, który chroni ranę przed nadmiernym odwodnieniem i wnikaniem do niej drobnoustrojów. Strup, który może powstać nad skrzepem stanowi swoistą barierę ochronną, pod którą gromadzą się komórki żerne czyli makrofagi, które oczyszczają ranę z obumarłych komórek. Rany małe goją się całkowicie, bez pozostawienia blizny, z kolei rany duże lub głębokie goją się z pozostawieniem blizny [1-5].
Wśród czynników opóźniających proces gojenia rany wymienić należy: zakażenie rany, obecność w ranie tkanki martwiczej, wysuszenie rany lub nadmierny wysięk w ranie, niedostateczne ukrwienie obszaru rany, rozległość rany, uszkodzenie rany np. przez nieodpowiednie antyseptyki, zły stan organizmu, np. niedożywienie, stres, osłabiona odporność, niedobory witamin, niedokrwienie, zakażenia ogólnoustrojowe, przewlekłe choroby współwystępujące, np. cukrzyca, nowotwory, niektóre przyjmowane leki, np. chemioterapia, sterydy, leki obniżające krzepliwość krwi [1-5].
