U nas zapłacisz kartą
Zadrapanie na twarzy - Jak zadbać o skórę i przyspieszyć proces gojenia?
Epidemiologia i przyczyny
Rany stanowią jedną z najczęstszych przyczyn wizyt lekarskich w trybie ostro dyżurowym na całym świecie. Dane z ośrodków medycyny ratunkowej wskazują, że stanowią one około 5,4% przyczyn wszystkich wizyt. W 2006 roku w oddziałach medycyny ratunkowej w Stanach Zjednoczonych odnotowano 11 milionów ran urazowych. Przy czym należy pamiętać, że wiele powierzchownych i niewielkich ran jest zaopatrywanych przez samych pacjentów lub ich opiekunów w warunkach domowych i nie jest uwzględniana w bazach medycznych. Ogólnopolskie dane na temat ran urazowych skóry u dzieci nie były jak dotąd przedmiotem doniesienia w literaturze medycznej [1-3].
U dzieci najczęściej spotykane są otarcia naskórka, rany tłuczone oraz rany kąsane. Najczęściej rany powstają w trakcie aktywności ruchowej, w przedszkolu czy też w szkole oraz podczas wyjazdów wakacyjnych.
Dlaczego koty drapią?
Drapanie jest dla kotów naturalnym zachowaniem -w ten sposób koty usuwają martwe części pazurów i znaczą teren za pomocą feromonów znajdujących się na spodach ich łapek.
Dobrze wychowane koty nie używają pazurów w kontaktach ze swoimi opiekunami ani w zabawie, ani podczas pieszczot. Nasze koty zwykle zachowują się wobec nas bardzo delikatnie, co nie znaczy, iż nie przytrafia im się niechcący wbić pazura w nasze ciało. Na przykład podczas znanego wszystkim kociarzom udeptywania kolan, czyli rytmicznego ugniatania, zwanego fachowo mlecznym krokiem.
Niestety nawet te przypadkowe zadrapania przez kota mogą być głębokie. Na szczęście pazury naszych pupili są gładkie i stosunkowo cienkie, nie szarpią więc mocno skóry, co sprzyja ich zasklepianiu.
Wbrew obiegowej opinii w większości przypadków rany zadane przez kocie pazury goją się stosunkowo dobrze i rzadko pozostają po nich widoczne blizny. Rzecz jasna istnieją wyjątki, szczególnie w przypadku dużych uszkodzeń skóry zadanych przez agresywne zwierzęta.
Zadrapanie przez kota może mieć szczególnie negatywne skutki w przypadku dzieci. Nie tylko ze względu na ból i ryzyko chorób, ale również psychiczne skutki takiego zdarzenia. Kontakt z agresywnym kotem może skutkować rozwinięciem się u dziecka lęku przed kotami, tzw. aiulurofobii.
Gojenie ran
Gojenie się ran to złożony proces, w który zaangażowane są komórki skóry, krwi, układ odpornościowy oraz szereg krążących w organizmie substancji. Proces gojenia rany rozpoczyna się praktycznie zaraz po jej powstaniu. W pierwszym etapie rana lub skaleczenie wypełnia się skrzepem krwi. Ten skrzep to tzw. „biologiczny opatrunek”, który chroni ranę przed nadmiernym odwodnieniem i wnikaniem do niej drobnoustrojów. Strup, który może powstać nad skrzepem stanowi swoistą barierę ochronną, pod którą gromadzą się komórki żerne czyli makrofagi, które oczyszczają ranę z obumarłych komórek. Rany małe goją się całkowicie, bez pozostawienia blizny, z kolei rany duże lub głębokie goją się z pozostawieniem blizny [1-5].
Wśród czynników opóźniających proces gojenia rany wymienić należy: zakażenie rany, obecność w ranie tkanki martwiczej, wysuszenie rany lub nadmierny wysięk w ranie, niedostateczne ukrwienie obszaru rany, rozległość rany, uszkodzenie rany np. przez nieodpowiednie antyseptyki, zły stan organizmu, np. niedożywienie, stres, osłabiona odporność, niedobory witamin, niedokrwienie, zakażenia ogólnoustrojowe, przewlekłe choroby współwystępujące, np. cukrzyca, nowotwory, niektóre przyjmowane leki, np. chemioterapia, sterydy, leki obniżające krzepliwość krwi [1-5].
CO ROBIĆ, BY GOJENIE PRZEBIEGAŁO PRAWIDŁOWO?
Gdy rana zostanie zamknięta, przez miesiąc należy zachować pewne środki ostrożności. W zależności od lokalizacji blizny na ciele trzeba uważać, żeby nie naciągać jej zbytnio (np. nie nosić ciężkich przedmiotów w przypadku blizny na plecach) z powodu ryzyka rozszerzenia się brzegów (rozejścia szwów).
Blizna musi ewoluować w najbardziej naturalny sposób, ale niektóre produkty mogą ograniczyć swędzenie lub ból, powodujące dyskofort w trakcie gojenia.
Należy także zadbać o optymalną fotoprotekcję z wysokim wskaźnikiem i stosować regularnie odpowiednie środki w celu uzyskania prawidłowej ochrony przeciw UV, gdyż przy ekspozycji uszkodzonej skóry na promienie UV ryzyko przebarwień bliznowatych jest duże. Ochrona nie może być stosowana tylko latem, gdyż promienie UV są obecne przez cały rok, przedostają się przez chmury, szyby, dostają się do samochodu…
Ryzyko przebarwień pozostaje realne przez 6 miesięcy i może trwać do 2 lat. Tylko lekarz może stwierdzić, że ryzyka już nie ma.
Co opóźnia proces gojenia się skaleczenia, rany lub zadrapania?
Prawidłowy proces gojenia się rany ostrej nie trwa długo. Okres regeneracji naskórka w prawidłowym przebiegu naprawczym nie trwa dłużej niż 10 dni. Głównymi czynnikami, które prowadzą do opóźnienia gojenia się skóry, są:
- wniknięcie patogenów chorobotwórczych,
- zakażenie skaleczenia,
- obecność martwiczych fragmentów tkanki w ranie,
- zbyt silne wysuszenie rany,
- zbyt małe ukrwienie rany,
- wtórne uszkodzenie rany.
Warto pamiętać, że zły stan organizmu, na przykład częsta ekspozycja na stres, niedobór witamin czy niedożywienie również wpływają na zaburzony proces gojenia się nawet niewielkich skaleczeń i zadrapań.