U nas zapłacisz kartą
Zadrapanie na twarzy - Jak zadbać o skórę i przyspieszyć proces gojenia?
Jak leczyć zadrapania, skaleczenia i rany u dziecka?
Zadrapania, skaleczenia i rany stanowią dosyć powszechny problem w grupie dzieci. Przyczynia się do tego ich duża ruchliwość oraz ciekawość świata. Do powstania niewielkich urazów najczęściej dochodzi w czasie zabaw, wyjazdów czy też prac szkolnych. Większość urazów wydaje się nie stwarzać większego zagrożenia, ale należy pamiętać, że wszelkiego typu zadrapania i zranienia stanowią potencjalną przyczynę zakażeń, gdyż naruszenie ciągłości skóry stanowi wrota przez które do organizmu mogą wnikać drobnoustroje, m.in. bakterie [1-3].
JAK ROZPOZNAĆ NIEPRAWIDŁOWE GOJENIE?
Niektóre miejsca po bliznach są określane jako potencjalnie trudne.
Blizna hipertroficzna jest blizną „czynną”, która nabrzmiewa od 6 tygodni do 3 miesięcy od zabiegu, staje się czerwona. Może powoli ewoluować do bliznowca. Anormalne przypadki gojenia się można zaobserwować też tam, gdzie napływ komórek i naczyń wciąż rozwija się obok zgrubienia.
We wszystkich przypadkach należy obserwować ranę przez 3 miesiące od zabiegu i konsultować z lekarzem, czy blizna nie puchnie i nie staje się czerwona.
CO MOGĘ ZROBIĆ?
NA CO DZIEŃ
Trzeba chronić uszkodzone miejsce zgodnie z zaleceniami lekarza. W przypadku mniejszego skaleczenia, przy którym nie było konsultacji lekarskiej, trzeba rozpocząć od dezynfekcji rany, zanim wybierze się leczenie dostosowane do rodzaju skaleczenia.
Nie należy wahać się przed konsultacją z farmaceutą.
Jeżeli uszkodzone miejsce jest eksponowane na światło dzienne, trzeba je chronić przed promieniami UV aż do momentu całkowitej regeneracji w celu uniknięcia przebarwień, które mogą spowodować przebarwienia skóry trudne bądź niemożliwe do usunięcia.
HIGIENA
Ważne jest, aby wszystkie rany zostały oczyszczone i zdezynfekowane przed jakimkolwiek leczeniem.
PIELĘGNACJA
3 duże typy skaleczeń wymienione powyżej wymagają różnego leczenia, które pomoże stworzyć środowisko przyjazne regeneracji skóry, ale również zaspokoić jej fundamentalne potrzeby: osuszyć, nawilżyć, odżywić… Wybierz środki lecznicze zawierające łagodzące substancje czynne, żeby walczyć z uczuciem dyskomfortu i uczuciem podrażnienia, częstym na etapie regeneracji. Odpowiednie środki muszą również zawierać antybakteryjne substancje aktywne, które uniemożliwiają ewentualnemu rozprzestrzenianiu się bakterii. Środki takie są przewidziane do niewielkich skaleczeń i dla zoptymalizowania regeneracji po zakończonym leczeniu zaleconym przez lekarza.
Co opóźnia proces gojenia się skaleczenia, rany lub zadrapania?
Prawidłowy proces gojenia się rany ostrej nie trwa długo. Okres regeneracji naskórka w prawidłowym przebiegu naprawczym nie trwa dłużej niż 10 dni. Głównymi czynnikami, które prowadzą do opóźnienia gojenia się skóry, są:
- wniknięcie patogenów chorobotwórczych,
- zakażenie skaleczenia,
- obecność martwiczych fragmentów tkanki w ranie,
- zbyt silne wysuszenie rany,
- zbyt małe ukrwienie rany,
- wtórne uszkodzenie rany.
Warto pamiętać, że zły stan organizmu, na przykład częsta ekspozycja na stres, niedobór witamin czy niedożywienie również wpływają na zaburzony proces gojenia się nawet niewielkich skaleczeń i zadrapań.
Jak przyspieszyć regenerację skóry?
1. Preparaty stosowane miejscowo
Klasyczny plaster może być zastąpiony przez hydrokoloidy. Stwarzają one optymalne warunki do gojenia się rany: zapewniają odpowiednią wilgotność w przypadku ran suchych, pochłaniają nadmierny wysięk w przypadku ran mokrych oraz chronią rany przed czynnikami zewnętrznymi. Dzięki tym właściwościom opatrunki hydrokoloidowe przyspieszają odbudowę tkanki i zmniejszają ryzyko powstawania blizn . Tego rodzaju opatrunki mogą być stosowane na rany powierzchniowe, takie jak drobne otarcia, skaleczenia oraz na rany głębokie, np. na odleżyny czy owrzodzenia. Nie znajdują one zastosowania w przypadku ran nadkażonych i ropiejących.
W przypadku ran poważniejszych należy przede wszystkim zadbać o odpowiedni dostęp tlenu i substancji odżywczych do komórek w obrębie zranienia. Należy dbać także o odpowiednie nawilżenie środowiska rany. W tym celu można stosować przeróżne kremy nawilżające, np. z allantoiną, z witaminami. Na trudno gojące się rany można nakładać preparaty, które przyspieszają oczyszczanie [1-5]. Nie każda rana musi być jednocześnie raną trudno gojącą się.
2. Dieta i preparaty witaminowe
W przypadku większych ran, np. ran operacyjnych ważne jest uzupełnienie w organizmie ilości witaminy C. Witamina ta uczestniczy w powstawaniu kolagenu, który stanowi swego rodzaju rusztowanie dla komórek. Bez witaminy C tworzenie nowej tkanki łącznej między komórkami jest utrudnione, a brak kolagenu pozbawia skórę sprężystości i elastyczności. Witaminę C można dostarczyć z dietą lub suplementować w postaci specjalnych preparatów.
Ponadto przed operacjami warto wzbogacić dietę o kwasy omega-3, olej lniany, witaminę A i E oraz witaminę B5 [1-5].
Powiązane artykuły:
Dr n.med. Oliwia Jakubowicz
specjalista dermatologii i wenerologii
- Jan Fibak: Chirurgia. Warszawa: PZWL, 2010.
- Wojciech Noszczyk. Chirurgia. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2007.
- W.H.C. Burgdorf, G. Plewig, H.H. Wolff, M. Landthaler. Braun-Falco Dermatologia. Lublin: Wydawnictwo Czelej, 2011.
- Guidelines for the best care of chronic wounds, 2006, Wound Rep Reg 14:645-711.
- Eming SA, Smola H, Krieg T. 2002. Treatment of chronic wounds: state of the art and future concepts. Cell Tissues Organs172: 105-117.
Opatrywanie rany - profilaktyka leczenia i gojenia skaleczeń
Prawidłowe oczyszczenie i zaopatrzenie rany sprawia, że proces naprawczy przebiega szybko i bez komplikacji. Dodatkowo, prawidłowe postępowanie z raną pozwala zmniejszyć widoczność ewentualnej blizny, która mogłaby być widoczna przez wydłużony proces gojenia. Jak prawidłowo zaopatrzyć ranę w trzech krokach?
- Oczyszczenie skaleczenia - ranę należy dokładnie oczyścić z zanieczyszczeń, poprzez przemycie jej wodą lub roztworem soli fizjologicznej.
- Dezynfekcja rany - to czynność, która umożliwia na pozbycie się wszelkich patogenów chorobotwórczych z miejsca skaleczenia.
- Opatrzenie rany - opatrzenie rany polega na założeniu opatrunku, który będzie dopasowany do wielkości, głębokości i rozległości skaleczenia. Najczęściej wybieranymi środkami opatrunkowymi są gazy jałowe, bandaże oraz plastry.
Warto pamiętać, że równie ważne co opatrzenie skaleczenia jest wietrzenie rany. Dopływ świeżego powietrza z pewnością pozwoli przyspieszyć procesy regeneracyjne naskórka, tkanek i naczyń krwionośnych.