U nas zapłacisz kartą
Jak skutecznie walczyć z alergią
Alergia na smog - czym jest i jak z nią walczyć?
Alergolodzy biją na alarm! Coraz więcej osób zmaga się we współczesnym świecie z alergiami. Szacuje się, że aż 40% społeczeństwa cierpi na jedną z odmian tej przypadłości. Eksperci już od dawna podkreślają wpływ smogu na zaostrzenie objawów alergii. Jednak dopiero teraz krakowscy naukowcy udowodnili jako pierwsi na świecie, że pył zawieszony stanowiący główny składnik smogu, może być alergenem samym w sobie. Przedstawiamy najczęstsze objawy alergii na smog i podpowiadamy, jak najlepiej się przed nią chronić.
Smog to zjawisko atmosferyczne występujące w postaci gęstej mgły, charakterystyczne głównie dla obszarów miejskich. Powstaje w warunkach bezwietrznych, jako efekt działań człowieka, a także niektórych zjawisk zachodzących w przyrodzie. Szkodliwe związki chemiczne, substancje stałe takie jak pyły zawieszone oraz kancerogenne wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne, to główne składniki śmiercionośnego smogu.
Jak informuje Polski Alarm Smogowy, nasz kraj ma najbardziej zanieczyszczone powietrze w całej Unii Europejskiej! Rokrocznie z powodu jego występowania umiera aż 45 000 Polaków. Stężenie niezwykle groźnego benzo(a)pirenu przekracza u nas unijne normy ponad pięciokrotnie! Szczególnie wysokie wyniki osiągamy w sezonie grzewczym, czyli w miesiącach od października do marca/kwietnia.
Istnieje kilka ważnych czynników wpływających na powstawanie smogu. Jedną z głównych przyczyn występowania tego zjawiska w Polsce uznaje się tzw. niską emisję. Wynika ona w dużej mierze z ogrzewania domów piecami, które nie spełniają standardów emisyjnych. Warto podkreślić, że generuje ona do atmosfery aż 84% benzo(a)pirenu i 46% równie groźnych pyłów zawieszonych PM10.
W gospodarstwach domowych emisja zanieczyszczeń powstaje głównie na skutek intensywnego korzystania z ręcznych kotłów zasilanych drewnem, pieców kaflowych i niskosprawnych kotłów węglowych. Wśród innych źródeł smogu w Polsce wymienia się między innymi:
Objawy cukrzycy — coś tu nie gra
Cukrzyca potrafi być zdradliwa i początkowo może nie dawać wyraźnych objawów. Aby uniknąć poważnych konsekwencji zdrowotnych, warto zwracać uwagę na następujące sygnały, które mogą wskazywać na obecność cukrzycy:
- Nadmierne pragnienie – odczuwanie silnego pragnienia nawet po wypiciu sporej ilości płynów może być wynikiem wysokiego poziomu cukru we krwi, który „przymusza” nasz organizm do prób pozbycia się nadmiaru cukru poprzez oddawanie moczu.
- Częste oddawanie moczu – gdy poziom cukru we krwi jest podwyższony, nerki pracują nad jego eliminacją, co prowadzi do zwiększonej produkcji moczu. Jeśli zauważasz, że musisz częściej korzystać z toalety, może to być sygnał ostrzegawczy.
- Zmęczenie– uczucie ciągłego zmęczenia i braku energii może wynikać z trudności w pozyskiwaniu energii przez nasze komórki z powodu braku lub niewłaściwego wykorzystania insuliny.
- Spadek masy ciała bez wyraźnej przyczyny – nieplanowana utrata wagi może wynikać z faktu, że organizm nie jest w stanie prawidłowo przetwarzać glukozy i zaczyna korzystać z zapasów tłuszczu jako źródła energii.
- Zaburzenia widzenia – wysoki poziom cukru we krwi może wpłynąć na zdolność soczewek do zmiany kształtu, co prowadzi do przejściowych zaburzeń widzenia, takich jak rozmycie czy podwójne widzenie.
- Częste infekcje – cukrzyca może osłabiać układ odpornościowy, przez co organizm jest mniej odporny na infekcje, zarówno bakteryjne, jak i wirusowe.
- Słabo gojące się rany – wysoki poziom cukru we krwi może wpływać na proces gojenia się ran, zwłaszcza na kończynach dolnych. W przypadku cukrzyków rany mogą goić się wolniej, a nawet prowadzić do powikłań, takich jak zakażenia czy owrzodzenia.
Jeśli zaobserwujesz u siebie powyższe objawy, nie ignoruj ich. Skonsultuj się z lekarzem, który przeprowadzi odpowiednie badania diagnostyczne i oceni, czy objawy te mogą wskazywać na cukrzycę. Wczesne wykrycie choroby daje szansę na lepszą kontrolę i uniknięcie poważnych powikłań zdrowotnych.
Czym są roztocza kurzu domowego?
Roztocza to nic innego jak mikroskopijnej wielkości pajęczaki, których środowiskiem życia jest kurz domowy. Żywiące się przede wszystkim złuszczonym naskórkiem ludzkim, zamieszkują miejsca, w których się znajduje, czyli przede wszystkim w pościeli, materacach, dywanach oraz pluszowych zabawkach . Rozwojowi roztoczy kurzu domowego sprzyja nie tylko dostęp do pożywienia, ale również określone warunki otoczenia, a dokładnie temperatura pomiędzy 20-25°C i względna wilgotność powietrza na poziomie 60-80%.
Wyróżnia się aż 45 tysięcy gatunków roztoczy, ale alergię wywołują jedynie te żyjące w kurzu domowym. Za najbardziej alergenne uznawane są gatunki Dermatophagoides pteronyssinus i Dermatophagoides farinae.
Choć roztocza kurzu domowego produkują aż 30 białek, które mogą uczulać, to nie one stanowią największe zagrożenie dla alergików. Są nim odchody zawierające dwa bardzo silne alergeny – Der p 1 i Der f 1 . Biorąc pod uwagę fakt, że łączna masa odchodów produkowanych przez jednego pajęczaka 200-krotnie przekracza masę jego ciała – jest to dość poważny problem.
Jak smog wpływa na nasze zdrowie?
Związki chemiczne wchodzące w skład smogu są niezwykle niebezpieczne dla ludzkiego organizmu. To realne zagrożenie dla zdrowia, a nawet życia człowieka. Częste oddychanie zanieczyszczonym powietrzem może powodować reakcje alergiczne oraz wpływać na pojawienie się wielu chorób układu krwionośnego, oddechowego i nerwowego. Częsta ekspozycja na smog obniża odporność organizmu, co szczególnie może być zauważalne wśród dzieci.
Zanieczyszczenia powietrza stanowią jedną z najważniejszych przyczyn dolegliwości ze strony układu oddechowego. Najbardziej niebezpieczne dla dróg oddechowych są pyły zawieszone PM10, PM2.5 benzo(a)piren i WWA.
Pyły PM10 (cząsteczki o średnicy poniżej 10 mikrometrów) osadzają się głównie w górnych drogach oddechowych i oskrzelach. Te, które docierają do płuc, mogą zaostrzać reakcje alergiczne oraz powodować pojawienie się kaszlu lub trudności z oddychaniem. Najnowsze dane wskazują negatywny wpływ pyłu PM10 na zdrowie kobiet w ciąży i samego płodu.
Z powodu swojego ultramałego rozmiaru jeszcze bardziej niebezpieczne dla człowieka są pyły PM2.5. Mają one zdolność przenikania bezpośrednio do krwi, co w konsekwencji może mieć istotny wpływ na przebieg i rozwój chorób serca, a nawet nowotworów – szczególnie płuc.
Benzo(a)piren to związek silnie rakotwórczy, który długotrwale kumuluje się w organizmie. Jest bardzo częstym skutkiem niskiej emisji, związanej ze spalaniem węgla, drewna i śmieci. Wywołuje podrażnienie oczu, gardła, nosa i oskrzeli. Może powodować choroby nadnerczy, zaburzenia w pracy wątroby i prowadzić do niepłodności.
Wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne powstają przede wszystkim w wyniku niecałkowitego spalania węgla i drewna, a także w procesie wytwarzania spalin mechanicznych i emisji przemysłowych. Powstają również wskutek działania natury – np. podczas pożarów lasu. WWA wykazują działanie rakotwórcze, zaburzają procesy endokrynologiczne. U kobiet w ciąży zwiększają ryzyko poronienia, przedwczesnego porodu i nieprawidłowego rozwoju płodu.
Pościel dla alergika – jak ją prać, by pozbyć się roztoczy?
Roztocza bytują wszędzie tam, gdzie gromadzi się kurz i ludzki naskórek. Miejscem, które szczególnie sprzyja ich namnażaniu, jest jednak łóżko – dlatego to właśnie kwestia prania pościeli powinna być priorytetem dla osób cierpiących na alergię na roztocza . Do niedawna za skuteczny sposób uważano pranie w wysokiej temperaturze – 60 i więcej stopni Celsjusza. Jednak od kiedy na rynku są dostępne środki piorące z formułą dezynfekcji, temperaturę prania można obniżyć do 40 stopni.
Biorąc pod uwagę wyjątkową wytrzymałość tych niewielkich pajęczaków, warto zwrócić uwagę na to, aby:
- Prać pościel, tkaniny i ubrania przy użyciu hipoalergicznych środków do prania o właściwościach dezynfekujących, stosując się do instrukcji producenta widocznej na opakowaniu. Tego typu środki (proszki, płyny do prania) usuwają uczulające odchody roztoczy, ale też skutecznie zwalczają całe ich kolonie.
- Zmieniać pościel i koce co 1 lub maksymalnie 2 tygodnie.
- Wymrażać to, czego nie możesz wyprać. Wystarczy 48 godzin w zamrażalniku w temperaturze w okolicach -20°C , a roztocza nie będą miały szans na przeżycie.
Jeśli objawy alergii na roztocza są wyjątkowo dokuczliwe, możesz zdecydować się na immunoterapię alergenową , czyli tzw. odczulanie u lekarza. W przypadku tego konkretnego alergenu skuteczność tej metody wynosi nawet do 80% , a chorzy zazwyczaj uwalniają się od nieprzyjemnych dolegliwości na ok. 5-10 lat .
Pomocna może się okazać również zmiana pościeli na taką, która nie będzie sprzyjać rozwojowi roztoczy. Wystarczy wymienić puchowe kołdry i poduszki na wykonane z syntetycznych materiałów, które w mniejszym stopniu zatrzymują kurz. Przez osoby szczególnie wrażliwe doceniana jest również tzw. barierowa pościel dla alergika , wyposażona w dodatkową, syntetyczną warstwę zapobiegającą przedostawaniu się kurzu do jej wnętrza.
