U nas zapłacisz kartą
Alergia skórna na kwas foliowy - Przyczyny, Objawy i Sposoby Leczenia
Testy na alergię skórną. Kiedy najlepiej je wykonać?
W diagnostyce tego typu schorzeń wykonuje się testy skórne, które pozwalają określić, jakie konkretnie czynniki prowokują niepożądane reakcje układu odpornościowego.
Zastosowanie mają w tym przypadku przede wszystkim dwie metody:
- naskórkowe testy płatkowe (NTP) - wykonuje się je u pacjentów z podejrzeniem wyprysku kontaktowego. Na czym polegają? Na plecy przykleja się plastry nasączone określonymi alergenami. Najczęściej są to chrom, nikiel, kobalt, konserwanty, barwniki, leki oraz substancje zapachowe. Po 48 godzinach plastry są usuwane i wówczas dokonywany jest pierwszy odczyt. Drugi ma miejsce dzień później. Ocena jest dokonywana w trzypunktowej skali w zależności od zaobserwowanych objawów (brak / rumień / rumień i grudki / rumień, grudki i pęcherzyki),
- skórne testy punktowe (STP) - wskazaniem do ich wykonania jest podejrzenie atopowego zapalenia skóry, a także alergii na leki, pyłki, roztocza, składniki pokarmowe. Z technicznego punktu widzenia badanie polega na nałożeniu na skórę próbek różnych alergenów na skórę oraz substancji kontrolnych (histamina i sól fizjologiczna) a następnie nakłuciu tych miejsc. Po 20 minutach odczytuje się wynik. Na alergię wskazuje pojawienie się bąbla o średnicy przekraczającej rozmiary bąbla kontrolnego wywołanego działaniem histaminy. Typowe zestawy alergenów wykorzystywanych w tego typu badaniu zawierają m.in. pyłki drzew, traw i chwastów, a także roztocza kurzu, sierść i naskórek zwierząt domowych oraz grzyby pleśniowe. Niekiedy dodaje się do nich także próbki produktów żywnościowych.
Oprócz tego można wykonać też testy na alergie z krwi. W tym przypadku oznacza się przeciwciała klasy IgE skierowane przeciw konkretnych antygenom, co również stanowi potwierdzenie nieprawidłowego działania układu odpornościowego.
Testy skórne wykonywane w większych zestawach kosztują od 150 do nawet 350 złotych. W przypadku badań immunologicznych z krwi cena za sprawdzenie jednego tylko alergenu wynosi kilkadziesiąt złotych. Dobra wiadomość dla pacjentów jest taka, że wszystkie te badania można wykonać za darmo, jeśli tylko posiada się skierowanie od lekarza alergologa.
Alergia skórna – gdzie występuje?
Zmiany alergiczne na skórze pojawiają się przede wszystkim w miejscu bezpośredniego kontaktu z alergenem, jednak nie jest to norma. Zwykle alergia skórna na twarzy wskazuje, że czynnikiem uczulającym jest kosmetyk (np. krem, podkład lub tusz do rzęs). Oprócz twarzy zmiany skórne mogą także obejmować szyję, dekolt, ręce, nogi, brzuch i plecy. Najczęściej alergia skórna na rękach pojawia się w zgięciach łokciowych oraz na dłoniach, zaś w przypadku nóg – w zgięciach kolanowych. Nie zawsze zmiany są miejscowe, zdarza się, wysypka alergiczna zajmuje duże fragmenty różnych części ciała. Duży obszar zmian alergicznych może wskazywać, że alergia nie ma charakteru kontaktowego. Na przykład u dzieci uczulonych na białko mleka krowiego zmiany skórne mogą pojawiać się na całym ciele – alergia skórna na twarzy obejmuje policzki oraz okolice oczu i ust, ponadto wysypka występuje np. w zgięciach łokciowych oraz kolanowych.
Co powinny zrobić osoby, u których dochodzi do pojawiania się objawów alergii skórnej? Powinny poszukać specjalistycznej pomocy w poradni alergologicznej lub dermatologicznej (należy pamiętać, że do alergologa i dermatologa potrzebne jest skierowanie od lekarza podstawowej opieki zdrowotnej). Oprócz doraźnej pomocy specjalista pomoże ustalić, jaki alergen (lub alergeny) jest odpowiedzialny za pojawiającą się reakcję uczuleniową. Czynnik uczulający można zidentyfikować na drodze eliminacji (wykluczanie podejrzanych kosmetyków lub składników pokarmowych) lub przeprowadzając profesjonalne testy m.in. oznaczenie w próbce krwi poziomu swoistych przeciwciał klasy IgE, testy skórne punktowe lub płatkowe.
Przyczyny alergii skórnej
Przyczyny alergii skórnej są bardzo zróżnicowane. Najczęściej nieprawidłową reakcję wywołuje bezpośredni kontakt ciała z metalami, chemikaliami, składnikami pożywienia oraz roślinami.
Dobrze obrazuje to zestawienie ICD10, gdzie w kolejnych podkategoriach wyróżnione są różne typy alergicznego kontaktowego zapalenia skóry, występującego w odpowiedzi na:
- metale,
- substancje klejące,
- kosmetyki,
- leki
- barwniki
- inne środki chemiczne,
- pokarmy,
- rośliny.
W praktyce do czynników silnie alergizujących należą między innymi nikiel, chrom, cynk, kobalt, guma, lateks, terpentyna, formaldehyd oraz różne substancje znajdujące się w składzie kosmetyków.
Nie można zapominać, że na skórze objawiają się też czasem alergie wziewne (na przykład na pyłki roślin czy roztocza kurzu domowego) oraz pokarmowe (na białka określonych produktów spożywczych, takich jak truskawki, mleko, orzechy, kakao, jaja, zboża zawierające gluten).
U osób do tego predestynowanych, a więc alergików, układ odpornościowy wytwarza przeciwciała skierowane przeciw antygenom określonych alergenów. W następstwie tego uwalniane są różne substancje, takie jak histamina, które powodują reakcje zapalne - w tym przypadku reakcje skórne.
Skłonność do tego może być uwarunkowana genetycznie, istnieją też okoliczności zwiększające prawdopodobieństwo reakcji alergicznych oraz ich nasilenie, takie jak choćby silna i długotrwała ekspozycja na stres czy zmiany hormonalne w czasie ciąży i menopauzy.
Alergia skórna a tarczyca
Alergie skórne mogą współwystępować, a także być konsekwencją lub przyczyną innych schorzeń.
Zauważono na przykład, że alergie pokarmowe często nasilają objawy AZS. Innym przykładem złożonych zależności w tej materii jest związek alergii skórnej z tarczycą, a konkretnie chorobami autoimmunologicznymi (wywoływanymi autoagresją układu odpornościowego) tego gruczołu.
Przyczyny alergii skórnej
Powstawanie zmian alergicznych na skórze może mieć przeróżne przyczyny. Alergia skórna na szyi, twarzy i rękach najczęściej pojawia się w wyniku kontaktu z alergenem. Najczęściej uczulają kosmetyki (np. składniki kompozycji zapachowych), proszki do prania, detergenty oraz metale znajdujące się w biżuterii lub elementach ubrania (głównie nikiel). Jednym z najsilniejszych alergenów jest formaldehyd, który można znaleźć nie tylko w kosmetykach (np. w lakierach do paznokci i antyperspirantach) oraz detergentach, ale i w tkaninach, klejach i farbach. Ponadto objawy na skórze mogą pojawić się jako reakcja organizmu na alergeny pokarmowe (głównie produkty mleczne, jaja, zboża, owoce, skorupiaki, a także konserwanty i barwniki), stosowane leki (np. kwas acetylosalicylowy), a także na ekspozycję na promienie słoneczne, niektóre rośliny (np. trujący bluszcz) oraz na ukąszenia owadów. Należy jednak pamiętać, że alergeny wziewne przyczyniające się przede wszystkim do takich objawów jak cieknący katar, uczucie zatkanego nosa oraz zaczerwienienie i łzawienie oczu, mogą również wywoływać reakcje skórne! Posiadacze zwierząt domowych w przypadku pojawienia się wysypki lub bąbli pokrzywkowych powinni się skonsultować ze specjalistą, gdyż może to być alergia skórna na kota lub alergia skórna na psa. Takie objawy może również dawać alergia skórna na kurz i alergia skórna na pyłki (roztocza kurzu domowego czy też pyłki mogą działać jak alergeny kontaktowe).
Jak objawia się alergia skórna? Najczęściej są to czerwone plamy na skórze, pokrzywka (bladoróżowe bąble pokrzywkowe), wysypka (w postaci czerwonych grudek, z których może sączyć się wydzielina), krosty i wykwity ropne (przypominające zmiany trądzikowe), a ponadto uczucie napięcia i pieczenia skóry, uciążliwy świąd i obrzęk naczynioruchowy. W wyniku reakcji alergicznej skóra staje się szorstka, nierzadko się łuszczy, ponadto może dochodzić do jej twardnienia i pękania. Powikłaniem reakcji alergicznych są powstałe wskutek drapania swędzącej skóry uszkodzenia naskórka i rany (zachodzi wówczas ryzyko zakażenia) i przebarwienia. Najczęściej alergia skórna ma charakter miejscowy, jednak w wyniku silnej reakcji może dojść do objawów ogólnoustrojowych i wstrząsu anfilaktycznego.
Choroby alergiczne - alergiczny nieżyt nosa (ANN)
- wyciekiem wodnistej wydzieliny z nosa,
- uczuciem zatkania nosa,
- kichaniem,
- świądem,
- objawami zapalenia spojówek.
Stan zapalny występuje w dwóch postaciach: całorocznej (wywołana przez alergeny wewnątrzdomowe, np. roztocze kurzu domowego) i sezonowej (wywołana np. przez ziarna pyłku roślin).
ANN w największym odsetku dotyka dzieci w wieku 6–7 lat, częściej w miastach niż na terenach wiejskich. W badaniu pacjenta lekarz obserwuje obrzęk i zaczerwienienie błony śluzowej nosa oraz dużą ilość śluzowej wydzieliny w przewodach nosowych, a także przekrwienie spojówek.
Leczenie ANN
Leczenie alergicznego nieżytu nosa polega na eliminacji uczulającego alergenu i farmakoterapii (donosowe glikokortykosteroidy, leki przeciwhistaminowe). Immunoterapia swoista jest jedyną metodą leczenia przyczynowego.
