U nas zapłacisz kartą
Alergia skórna na kwas foliowy - Przyczyny, Objawy i Sposoby Leczenia
Alergia skórna – gdzie występuje?
Zmiany alergiczne na skórze pojawiają się przede wszystkim w miejscu bezpośredniego kontaktu z alergenem, jednak nie jest to norma. Zwykle alergia skórna na twarzy wskazuje, że czynnikiem uczulającym jest kosmetyk (np. krem, podkład lub tusz do rzęs). Oprócz twarzy zmiany skórne mogą także obejmować szyję, dekolt, ręce, nogi, brzuch i plecy. Najczęściej alergia skórna na rękach pojawia się w zgięciach łokciowych oraz na dłoniach, zaś w przypadku nóg – w zgięciach kolanowych. Nie zawsze zmiany są miejscowe, zdarza się, wysypka alergiczna zajmuje duże fragmenty różnych części ciała. Duży obszar zmian alergicznych może wskazywać, że alergia nie ma charakteru kontaktowego. Na przykład u dzieci uczulonych na białko mleka krowiego zmiany skórne mogą pojawiać się na całym ciele – alergia skórna na twarzy obejmuje policzki oraz okolice oczu i ust, ponadto wysypka występuje np. w zgięciach łokciowych oraz kolanowych.
Co powinny zrobić osoby, u których dochodzi do pojawiania się objawów alergii skórnej? Powinny poszukać specjalistycznej pomocy w poradni alergologicznej lub dermatologicznej (należy pamiętać, że do alergologa i dermatologa potrzebne jest skierowanie od lekarza podstawowej opieki zdrowotnej). Oprócz doraźnej pomocy specjalista pomoże ustalić, jaki alergen (lub alergeny) jest odpowiedzialny za pojawiającą się reakcję uczuleniową. Czynnik uczulający można zidentyfikować na drodze eliminacji (wykluczanie podejrzanych kosmetyków lub składników pokarmowych) lub przeprowadzając profesjonalne testy m.in. oznaczenie w próbce krwi poziomu swoistych przeciwciał klasy IgE, testy skórne punktowe lub płatkowe.
Wysypka na twarzy jako wyprysk fotoalergiczny
Kosmetyki, perfumy oraz leki, w tym te stosowane przewlekle np. w terapii cukrzycy, chorób krążenia, mogą mieć działanie fotouczulające, czyli powodować nadwrażliwość na światło słoneczne. Fotoalergiczny wyprysk kontaktowy uwidacznia się jako wykwity grudkowe z towarzyszącym świądem na odkrytych częściach ciała.
Atopowe zapalenie skóry (AZS) to choroba przewlekła, w której okresy remisji przeplatają się z okresami zaostrzeń. Etiologia schorzenia nie jest do końca jasna, ale badacze wskazują na podłoże genetyczne, środowiskowe i immunologiczne. Interakcja między powyższymi czynnikami sprawia, że ochronna bariera naskórkowa słabnie i nie jest w stanie zabezpieczyć skóry przed szkodliwymi drobnoustrojami czy transepidermalną utratą wody. W związku z powyższym skórę atopową cechuje skłonność do przesuszania i tworzenia się miejscowych stanów zapalnych, powodujących silny świąd.
Jakie są inne symptomy AZS? Na zaczerwienionej skórze pojawiają się grudki, plamki, strupki, a czasem pęcherzyki, które ulegają przekształceniu w pogrubiałą i łuszczącą się skórę. Nierzadko miejsca powstawania zmian skórnych są opuchnięte. Wysypka alergiczna na podłożu atopowego zapalania skóry występuje często u niemowląt i małych dzieci. American College of Allergy, Asthma & Immunology (ACAAI) szacuje, że AZS może występować nawet u 10-20% małych dzieci oraz u 1-3% dorosłych.
Przyczyny alergii skórnej
Przyczyny alergii skórnej są bardzo zróżnicowane. Najczęściej nieprawidłową reakcję wywołuje bezpośredni kontakt ciała z metalami, chemikaliami, składnikami pożywienia oraz roślinami.
Dobrze obrazuje to zestawienie ICD10, gdzie w kolejnych podkategoriach wyróżnione są różne typy alergicznego kontaktowego zapalenia skóry, występującego w odpowiedzi na:
- metale,
- substancje klejące,
- kosmetyki,
- leki
- barwniki
- inne środki chemiczne,
- pokarmy,
- rośliny.
W praktyce do czynników silnie alergizujących należą między innymi nikiel, chrom, cynk, kobalt, guma, lateks, terpentyna, formaldehyd oraz różne substancje znajdujące się w składzie kosmetyków.
Nie można zapominać, że na skórze objawiają się też czasem alergie wziewne (na przykład na pyłki roślin czy roztocza kurzu domowego) oraz pokarmowe (na białka określonych produktów spożywczych, takich jak truskawki, mleko, orzechy, kakao, jaja, zboża zawierające gluten).
U osób do tego predestynowanych, a więc alergików, układ odpornościowy wytwarza przeciwciała skierowane przeciw antygenom określonych alergenów. W następstwie tego uwalniane są różne substancje, takie jak histamina, które powodują reakcje zapalne - w tym przypadku reakcje skórne.
Skłonność do tego może być uwarunkowana genetycznie, istnieją też okoliczności zwiększające prawdopodobieństwo reakcji alergicznych oraz ich nasilenie, takie jak choćby silna i długotrwała ekspozycja na stres czy zmiany hormonalne w czasie ciąży i menopauzy.
Alergia skórna a tarczyca
Alergie skórne mogą współwystępować, a także być konsekwencją lub przyczyną innych schorzeń.
Zauważono na przykład, że alergie pokarmowe często nasilają objawy AZS. Innym przykładem złożonych zależności w tej materii jest związek alergii skórnej z tarczycą, a konkretnie chorobami autoimmunologicznymi (wywoływanymi autoagresją układu odpornościowego) tego gruczołu.
Domowe sposoby na alergię skórną. Co stosować?
Najskuteczniejsze domowe sposoby na alergię to unikanie kontaktu z substancjami powodującymi bezpośrednie reakcje uczuleniowe, takimi jak nikiel czy lateks, a także eliminacja z diety składników zawierających alergeny szkodliwe dla danej osoby.
Tego typu postępowanie wpisuje się we wszystkie rekomendacje naukowe. Pozostałe metody mogą stanowić wsparcie dla profesjonalnego leczenia, aczkolwiek nie zastępują go.
Są też takie, które są zupełnie nieskuteczne, a przynajmniej brak jest dowodów na ich efektywność.
Istnieje szereg roślin leczniczych, których stosowanie może łagodzić objawy, działając przeciwhistaminowo, przeciwświądowo, kojąco, nawilżająco.
Wśród produktów przynoszących ulgę w alergiach skórnych wymieniane są między innymi:
- olej z czarnuszki,
- oczar wirginijski,
- ocet jabłkowy,
- aloes,
- rumianek,
- melisa,
- miód.
Ale uwaga. Niektóre z nich same mogą uczulać - tak jest choćby w przypadku rumianku, który można pić, ale stosować też do przemywania skóry.
W tym drugim przypadku zaleca się wykonać próbę na małym fragmencie ciała. Alergizujący sam w sobie jest też miód, jednak stosowany w niewielkich dawkach może działać korzystnie, przy okazji zwiększając tolerancję organizmu (odczulanie).
Co jest dobre na alergie skórne ponadto? Warto wdrożyć specjalną dietę przeciwhistaminową, która ma na celu zmniejszenie podaży produktów żywnościowych zawierających histaminę, bądź też stymulujących jej wyrzut w organizmie.
Do pierwszej grupy należą między innymi sery długodojrzewające oraz ryby o ciemnym mięsie, do drugiej zaś m.in. czekolada, orzechy, szpinak, pomidory, truskawki.
Wielu pacjentów pyta o tabletki na alergie skórne bez recepty. Należą do tej grupy niektóre leki przeciwhistaminowe (szczegóły poniżej) a nawet sterydowe.
Choroby alergiczne zalecenia
- przebywania na łące, polu czy w lesie,
- podwórek i ogrodów, gdzie właśnie jest koszona trawa,
- otwierania okna w czasie jazdy samochodem,
- wakacji na wsi w okresie sianokosów,
- trzepania dywanów, zasłon, ubrań.
Zalecenia dla dzieci i kobiet w ciąży
- kobiety w ciąży i dzieci powinny unikać ekspozycji na dym tytoniowy oraz alergeny zawodowe
- kobiety w ciąży i matki karmiące piersią nie powinny stosować diet eliminacyjnych
- nie należy ograniczać kontaktu niemowląt i dzieci w wieku przedszkolnym ze zwierzętami domowymi, ponieważ nie zmniejsza to ryzyka rozwoju alergii u dzieci
- wczesny kontakt z psem lub kotem może zapobiec rozwojowi alergii.
Odpowiednio wczesne rozpoznanie alergii umożliwia jej właściwe leczenie i zwiększa szansę chorego na funkcjonowanie bez uporczywych dolegliwości.
