U nas zapłacisz kartą
Alergia skórna na kwas foliowy - Przyczyny, Objawy i Sposoby Leczenia
Przyczyny alergii skórnej
Powstawanie zmian alergicznych na skórze może mieć przeróżne przyczyny. Alergia skórna na szyi, twarzy i rękach najczęściej pojawia się w wyniku kontaktu z alergenem. Najczęściej uczulają kosmetyki (np. składniki kompozycji zapachowych), proszki do prania, detergenty oraz metale znajdujące się w biżuterii lub elementach ubrania (głównie nikiel). Jednym z najsilniejszych alergenów jest formaldehyd, który można znaleźć nie tylko w kosmetykach (np. w lakierach do paznokci i antyperspirantach) oraz detergentach, ale i w tkaninach, klejach i farbach. Ponadto objawy na skórze mogą pojawić się jako reakcja organizmu na alergeny pokarmowe (głównie produkty mleczne, jaja, zboża, owoce, skorupiaki, a także konserwanty i barwniki), stosowane leki (np. kwas acetylosalicylowy), a także na ekspozycję na promienie słoneczne, niektóre rośliny (np. trujący bluszcz) oraz na ukąszenia owadów. Należy jednak pamiętać, że alergeny wziewne przyczyniające się przede wszystkim do takich objawów jak cieknący katar, uczucie zatkanego nosa oraz zaczerwienienie i łzawienie oczu, mogą również wywoływać reakcje skórne! Posiadacze zwierząt domowych w przypadku pojawienia się wysypki lub bąbli pokrzywkowych powinni się skonsultować ze specjalistą, gdyż może to być alergia skórna na kota lub alergia skórna na psa. Takie objawy może również dawać alergia skórna na kurz i alergia skórna na pyłki (roztocza kurzu domowego czy też pyłki mogą działać jak alergeny kontaktowe).
Jak objawia się alergia skórna? Najczęściej są to czerwone plamy na skórze, pokrzywka (bladoróżowe bąble pokrzywkowe), wysypka (w postaci czerwonych grudek, z których może sączyć się wydzielina), krosty i wykwity ropne (przypominające zmiany trądzikowe), a ponadto uczucie napięcia i pieczenia skóry, uciążliwy świąd i obrzęk naczynioruchowy. W wyniku reakcji alergicznej skóra staje się szorstka, nierzadko się łuszczy, ponadto może dochodzić do jej twardnienia i pękania. Powikłaniem reakcji alergicznych są powstałe wskutek drapania swędzącej skóry uszkodzenia naskórka i rany (zachodzi wówczas ryzyko zakażenia) i przebarwienia. Najczęściej alergia skórna ma charakter miejscowy, jednak w wyniku silnej reakcji może dojść do objawów ogólnoustrojowych i wstrząsu anfilaktycznego.
Przyczyny alergii skórnej
Przyczyny alergii skórnej są bardzo zróżnicowane. Najczęściej nieprawidłową reakcję wywołuje bezpośredni kontakt ciała z metalami, chemikaliami, składnikami pożywienia oraz roślinami.
Dobrze obrazuje to zestawienie ICD10, gdzie w kolejnych podkategoriach wyróżnione są różne typy alergicznego kontaktowego zapalenia skóry, występującego w odpowiedzi na:
- metale,
- substancje klejące,
- kosmetyki,
- leki
- barwniki
- inne środki chemiczne,
- pokarmy,
- rośliny.
W praktyce do czynników silnie alergizujących należą między innymi nikiel, chrom, cynk, kobalt, guma, lateks, terpentyna, formaldehyd oraz różne substancje znajdujące się w składzie kosmetyków.
Nie można zapominać, że na skórze objawiają się też czasem alergie wziewne (na przykład na pyłki roślin czy roztocza kurzu domowego) oraz pokarmowe (na białka określonych produktów spożywczych, takich jak truskawki, mleko, orzechy, kakao, jaja, zboża zawierające gluten).
U osób do tego predestynowanych, a więc alergików, układ odpornościowy wytwarza przeciwciała skierowane przeciw antygenom określonych alergenów. W następstwie tego uwalniane są różne substancje, takie jak histamina, które powodują reakcje zapalne - w tym przypadku reakcje skórne.
Skłonność do tego może być uwarunkowana genetycznie, istnieją też okoliczności zwiększające prawdopodobieństwo reakcji alergicznych oraz ich nasilenie, takie jak choćby silna i długotrwała ekspozycja na stres czy zmiany hormonalne w czasie ciąży i menopauzy.
Alergia skórna a tarczyca
Alergie skórne mogą współwystępować, a także być konsekwencją lub przyczyną innych schorzeń.
Zauważono na przykład, że alergie pokarmowe często nasilają objawy AZS. Innym przykładem złożonych zależności w tej materii jest związek alergii skórnej z tarczycą, a konkretnie chorobami autoimmunologicznymi (wywoływanymi autoagresją układu odpornościowego) tego gruczołu.
Alergia skórna u dzieci. Jak ją rozpoznać?
Alergia skórna u dzieci może być powodowana różnymi czynnikami, w tym także kontaktowymi.
Najczęściej jednak w tym kontekście wspomina się o atopowym zapaleniu skóry. AZS jest schorzeniem, które towarzyszy człowiekowi przez całe życie, ale występuje w trzech dających się wyodrębnić fazach: niemowlęcej, dziecięcej i dorosłej.
Często jego objawy są obserwowane już około 3-4 miesiąca życia.
Co niezwykle ważne, główną przyczyną występowania objawów AZS u najmłodszych są pojawiające się wtedy pierwsze alergie pokarmowe, w tym w szczególności na alergia na białka mleka krowiego, ale też na inne produkty, które są stopniowo wprowadzane do diety po szóstym miesiącu życia. Dlatego też zagadnienia te często rozpatruje się łącznie.
Oprócz tego należy pamiętać, że problemy dermatologiczne związane z niewłaściwą odpowiedzią na składniki pożywienia mogą się objawiać w inny sposób, bez związku z AZS.
Jak rozpoznać tego typu alergię skórną u dziecka? Na co należy zwrócić uwagę?
Objawy alergii skórnej u dzieci
Związana z AZS alergia skórna u niemowlaka daje bardzo charakterystyczne objawy. Typowy dla pierwszej fazy choroby jest ostry stan zapalny skóry ze zmianami grudkowo-pęcherzykowymi na podłożu rumieniowym, z których następnie powstają nadżerki i strupy.
W klasycznych przypadkach wykwity najczęściej lokalizują się na policzkach i owłosionej skórze głowy, ale w cięższych przypadkach mogą obejmować całą twarz, tułów, pośladki oraz kończyny. Towarzyszą temu uczucie niepokoju, rozdrażnienie oraz bezsenność.
Faza druga, czyli dziecięca, stanowi kontynuację niemowlęcej, bądź też choroba objawia się wówczas po raz pierwszy. Typowe na tym etapie są ogniska rumieniowe z niewielkimi grudkami, nadżerkami i przeczosami.
Są one umiejscowione przede wszystkim na zgięciach łokci i kolan, a także na nadgarstkach, dłoniach, stopach oraz karku. Tego typu alergia skórna u dziecka powoduje też bardzo silny świąd, który u maluchów po ukończeniu pierwszego roku życia powoduje rozdrapywanie skóry.
Wysypki alergiczne a kontaktowe zapalenie skóry
Kontaktowe zapalenie skóry, inaczej alergia kontaktowa lub alergiczny wyprysk kontaktowy jest częstym powodem pojawienia się uczulenia na dłoniach lub twarzy.
Wysypka alergiczna może pojawić się na skutek zetknięcia z:
- środkami czystości stosowanymi do mycia kuchni czy łazienki,
- preparatami dezynfekującymi skórę,
- składnikami kosmetyków, takimi jak: substancje zapachowe, oleje mineralne (wazelina, wosk mikrokrystaliczny), lanolina, chemiczne filtry UV, barwniki,
- olejkami eterycznymi (miętowy, cytrusowy, lawendowy),
- trującymi roślinami, takimi jak: trujący bluszcz, sumak octowiec,
- biżuterią (metale – np. nikiel),
- lateksem.
Warto wiedzieć, że naturalne składniki, zwłaszcza ekstrakty roślinne używane do produkcji kosmetyków, uczulają równie często co związki syntetyczne.
Domowe sposoby na alergię skórną. Co stosować?
Najskuteczniejsze domowe sposoby na alergię to unikanie kontaktu z substancjami powodującymi bezpośrednie reakcje uczuleniowe, takimi jak nikiel czy lateks, a także eliminacja z diety składników zawierających alergeny szkodliwe dla danej osoby.
Tego typu postępowanie wpisuje się we wszystkie rekomendacje naukowe. Pozostałe metody mogą stanowić wsparcie dla profesjonalnego leczenia, aczkolwiek nie zastępują go.
Są też takie, które są zupełnie nieskuteczne, a przynajmniej brak jest dowodów na ich efektywność.
Istnieje szereg roślin leczniczych, których stosowanie może łagodzić objawy, działając przeciwhistaminowo, przeciwświądowo, kojąco, nawilżająco.
Wśród produktów przynoszących ulgę w alergiach skórnych wymieniane są między innymi:
- olej z czarnuszki,
- oczar wirginijski,
- ocet jabłkowy,
- aloes,
- rumianek,
- melisa,
- miód.
Ale uwaga. Niektóre z nich same mogą uczulać - tak jest choćby w przypadku rumianku, który można pić, ale stosować też do przemywania skóry.
W tym drugim przypadku zaleca się wykonać próbę na małym fragmencie ciała. Alergizujący sam w sobie jest też miód, jednak stosowany w niewielkich dawkach może działać korzystnie, przy okazji zwiększając tolerancję organizmu (odczulanie).
Co jest dobre na alergie skórne ponadto? Warto wdrożyć specjalną dietę przeciwhistaminową, która ma na celu zmniejszenie podaży produktów żywnościowych zawierających histaminę, bądź też stymulujących jej wyrzut w organizmie.
Do pierwszej grupy należą między innymi sery długodojrzewające oraz ryby o ciemnym mięsie, do drugiej zaś m.in. czekolada, orzechy, szpinak, pomidory, truskawki.
Wielu pacjentów pyta o tabletki na alergie skórne bez recepty. Należą do tej grupy niektóre leki przeciwhistaminowe (szczegóły poniżej) a nawet sterydowe.
