U nas zapłacisz kartą
Alergia skórna na kwas foliowy - Przyczyny, Objawy i Sposoby Leczenia
Alergia skórna - czyli jak radzić sobie z czerwonymi plamami na skórze?
Skóra to jeden z największych i jednocześnie najbardziej fascynujących organów w ciele człowieka. Uczestniczy w wielu istotnych procesach, jakie zachodzą w naszym organizmie i są kluczowe dla zachowania homeostazy, czyli równowagi organizmu. Odbiera bodźce z otoczenia, wspomaga wydalanie szkodliwych produktów przemiany materii, odpowiada za prawidłową termoregulację, a także umożliwia wchłanianie substancji czynnych. Niestety przez cały czas narażona jest na szkodliwy wpływ czynników zewnętrznych. Te mogą powodować uszkodzenia w jej barierze ochronnej i przyczyniać się do powstawania reakcji alergicznych na skórze, które stanowią poważny problem zarówno u dorosłych, jak i u dzieci. Jak objawia się alergia skórna? Jak sobie z nią radzić? Poznaj nasze praktyczne wskazówki, które pomogą Ci rozpoznać uczulenie skórne.
Czym jest alergia skórna?
Nie ulega wątpliwości, że ludzka skóra to bardzo wytrzymały organ, który posiada zdolności do szybkiej regeneracji. Jeśli jej bariera ochronna jest zdrowa, skutecznie chroni nasz organizm przed czynnikami termicznymi, fizycznymi, a także chemicznymi, które mogą mieć na nią niekorzystny wpływ. Dobrze funkcjonująca warstwa ochronna zapobiega również nadmiernej utracie wody, co zapobiega suchości i łuszczeniu się skóry.
Jednocześnie wpływ różnych czynników zewnętrznych sprawia, że ochronny płaszcz hydrolipidowy może ulec uszkodzeniu. Efektem takiego działania jest nie tylko utrata nawilżenia i suchość skóry , ale również zwiększone prawdopodobieństwo występowania różnego rodzaju reakcji alergicznych na skórze.
W obecnych czasach, ze względu na zmieniający się styl życia, a często również postępujące zanieczyszczenie środowiska, u coraz większej liczby osób zostaje wykrywana alergia na skórze lub różne zmiany o podłożu alergicznym, takie jak krosty uczuleniowe.
Czym tak naprawdę jest alergia skórna? Pojęcie to po raz pierwszy zostało wprowadzone do terminologii przez Clemensa Petera von Pirqueta. Oznacza powtarzające się i nawracające objawy ze strony różnych organów w wyniku kontaktu z konkretnym alergenem w dawce, która jest tolerowana przez osoby zdrowe. Innymi słowy, jest to nadmierna reakcja układu immunologicznego na konkretny czynnik, który nie wywołuje objawów u innych osób.
Warto zwrócić także uwagę na różne drogi przedostawania się alergenu do naszego organizmu. Możemy mówić o alergii kontaktowej, wziewnej czy też pokarmowej. Każda z nich w określony sposób może objawiać się w postaci zmian skórnych.
Alergia skórna – gdzie występuje?
Zmiany alergiczne na skórze pojawiają się przede wszystkim w miejscu bezpośredniego kontaktu z alergenem, jednak nie jest to norma. Zwykle alergia skórna na twarzy wskazuje, że czynnikiem uczulającym jest kosmetyk (np. krem, podkład lub tusz do rzęs). Oprócz twarzy zmiany skórne mogą także obejmować szyję, dekolt, ręce, nogi, brzuch i plecy. Najczęściej alergia skórna na rękach pojawia się w zgięciach łokciowych oraz na dłoniach, zaś w przypadku nóg – w zgięciach kolanowych. Nie zawsze zmiany są miejscowe, zdarza się, wysypka alergiczna zajmuje duże fragmenty różnych części ciała. Duży obszar zmian alergicznych może wskazywać, że alergia nie ma charakteru kontaktowego. Na przykład u dzieci uczulonych na białko mleka krowiego zmiany skórne mogą pojawiać się na całym ciele – alergia skórna na twarzy obejmuje policzki oraz okolice oczu i ust, ponadto wysypka występuje np. w zgięciach łokciowych oraz kolanowych.
Co powinny zrobić osoby, u których dochodzi do pojawiania się objawów alergii skórnej? Powinny poszukać specjalistycznej pomocy w poradni alergologicznej lub dermatologicznej (należy pamiętać, że do alergologa i dermatologa potrzebne jest skierowanie od lekarza podstawowej opieki zdrowotnej). Oprócz doraźnej pomocy specjalista pomoże ustalić, jaki alergen (lub alergeny) jest odpowiedzialny za pojawiającą się reakcję uczuleniową. Czynnik uczulający można zidentyfikować na drodze eliminacji (wykluczanie podejrzanych kosmetyków lub składników pokarmowych) lub przeprowadzając profesjonalne testy m.in. oznaczenie w próbce krwi poziomu swoistych przeciwciał klasy IgE, testy skórne punktowe lub płatkowe.
Przyczyny alergii skórnej
Przyczyny alergii skórnej są bardzo zróżnicowane. Najczęściej nieprawidłową reakcję wywołuje bezpośredni kontakt ciała z metalami, chemikaliami, składnikami pożywienia oraz roślinami.
Dobrze obrazuje to zestawienie ICD10, gdzie w kolejnych podkategoriach wyróżnione są różne typy alergicznego kontaktowego zapalenia skóry, występującego w odpowiedzi na:
- metale,
- substancje klejące,
- kosmetyki,
- leki
- barwniki
- inne środki chemiczne,
- pokarmy,
- rośliny.
W praktyce do czynników silnie alergizujących należą między innymi nikiel, chrom, cynk, kobalt, guma, lateks, terpentyna, formaldehyd oraz różne substancje znajdujące się w składzie kosmetyków.
Nie można zapominać, że na skórze objawiają się też czasem alergie wziewne (na przykład na pyłki roślin czy roztocza kurzu domowego) oraz pokarmowe (na białka określonych produktów spożywczych, takich jak truskawki, mleko, orzechy, kakao, jaja, zboża zawierające gluten).
U osób do tego predestynowanych, a więc alergików, układ odpornościowy wytwarza przeciwciała skierowane przeciw antygenom określonych alergenów. W następstwie tego uwalniane są różne substancje, takie jak histamina, które powodują reakcje zapalne - w tym przypadku reakcje skórne.
Skłonność do tego może być uwarunkowana genetycznie, istnieją też okoliczności zwiększające prawdopodobieństwo reakcji alergicznych oraz ich nasilenie, takie jak choćby silna i długotrwała ekspozycja na stres czy zmiany hormonalne w czasie ciąży i menopauzy.
Alergia skórna a tarczyca
Alergie skórne mogą współwystępować, a także być konsekwencją lub przyczyną innych schorzeń.
Zauważono na przykład, że alergie pokarmowe często nasilają objawy AZS. Innym przykładem złożonych zależności w tej materii jest związek alergii skórnej z tarczycą, a konkretnie chorobami autoimmunologicznymi (wywoływanymi autoagresją układu odpornościowego) tego gruczołu.
Wysypka na twarzy jako wyprysk fotoalergiczny
Kosmetyki, perfumy oraz leki, w tym te stosowane przewlekle np. w terapii cukrzycy, chorób krążenia, mogą mieć działanie fotouczulające, czyli powodować nadwrażliwość na światło słoneczne. Fotoalergiczny wyprysk kontaktowy uwidacznia się jako wykwity grudkowe z towarzyszącym świądem na odkrytych częściach ciała.
Atopowe zapalenie skóry (AZS) to choroba przewlekła, w której okresy remisji przeplatają się z okresami zaostrzeń. Etiologia schorzenia nie jest do końca jasna, ale badacze wskazują na podłoże genetyczne, środowiskowe i immunologiczne. Interakcja między powyższymi czynnikami sprawia, że ochronna bariera naskórkowa słabnie i nie jest w stanie zabezpieczyć skóry przed szkodliwymi drobnoustrojami czy transepidermalną utratą wody. W związku z powyższym skórę atopową cechuje skłonność do przesuszania i tworzenia się miejscowych stanów zapalnych, powodujących silny świąd.
Jakie są inne symptomy AZS? Na zaczerwienionej skórze pojawiają się grudki, plamki, strupki, a czasem pęcherzyki, które ulegają przekształceniu w pogrubiałą i łuszczącą się skórę. Nierzadko miejsca powstawania zmian skórnych są opuchnięte. Wysypka alergiczna na podłożu atopowego zapalania skóry występuje często u niemowląt i małych dzieci. American College of Allergy, Asthma & Immunology (ACAAI) szacuje, że AZS może występować nawet u 10-20% małych dzieci oraz u 1-3% dorosłych.
