Alergia - Objawy i Sposoby Leczenia

Alergia - diagnostyka

Jeśli podejrzewamy alergię u siebie lub dziecka, nie wpadajmy w panikę. Zróbmy odpowiednie testy i zacznijmy leczenie. Najlepiej zimą lub wczesną wiosną, gdy na dworze nie ma jeszcze uczulających pyłków roślin.

Razem z dzieckiem musimy odwiedzić pediatrę i powiedzieć mu o swoich podejrzeniach. Doktor zapyta o objawy – o to czy zaobserwowaliśmy, kiedy występują lub się nasilają, czy na alergię choruje ktoś z naszej rodziny, co dziecko jada, czy w domu są zwierzaki.

Obejrzy dokładnie skórę malucha. Jeśli uzna za konieczne, może zlecić dodatkowe analizy - np. RTG płuc, zatok, badania krwi - by wykluczyć inne niż alergia przyczyny dolegliwości. Gdy wszystko wskazuje na uczulenie, dostaniemy skierowanie do alergologa.

To najprostsza metoda na znalezienie przyczyny alergii. Lepiej wykrywa alergeny wziewne, nieco słabiej pokarmowe i kontaktowe. Na przedramię lub plecy nanosi się kropelki różnych zawiesin zawierających substancje uczulające (jednorazowo kontroluje się 10-20 alergenów). Następnie przez kroplę alergenu lekarz lub pielęgniarka delikatnie nakłuwają naskórek.

Jest to zabieg bezbolesny, nakłucia zwykle nawet nie krwawią. Używa się do tego specjalnego jednorazowego lancecika, nie ma więc ryzyka przeniesienia zakażeń, np. WZW B czy HIV.

Po każdym nakłuciu pod naskórek przedostaje się niewielka ilość roztworu alergenu.Jeśli jesteśmy uczuleni na dany alergen, po ok. 15 minutach wywoła on reakcję uczuleniową: zaczerwienienie, bąbel jak po ukłuciu komara i świąd.

Reakcja skóry jest proporcjonalna do stopnia uczulenia, czyli im większy bąbel i zaczerwienienie, tym dany alergen silniej uczula. Owe zmiany może prawidłowo zinterpretować tylko alergolog. Po 30-60 minutach reakcja uczuleniowa ustępuje samoistnie.

Ponieważ leki odczulające mogą fałszować wyniki testów skórnych, nie należy ich zażywać tydzień przed badaniem (ale trzeba to wcześniej ustalić z lekarzem).Zdaniem alergologów testy skórne lepiej jest przeprowadzać u dzieci, które już skończyły 3 lata – wyniki są wówczas bardziej miarodajne.

Alergia skórna u dzieci. Jak ją rozpoznać?

Alergia skórna u dzieci może być powodowana różnymi czynnikami, w tym także kontaktowymi.

Najczęściej jednak w tym kontekście wspomina się o atopowym zapaleniu skóry. AZS jest schorzeniem, które towarzyszy człowiekowi przez całe życie, ale występuje w trzech dających się wyodrębnić fazach: niemowlęcej, dziecięcej i dorosłej.

Często jego objawy są obserwowane już około 3-4 miesiąca życia.

Co niezwykle ważne, główną przyczyną występowania objawów AZS u najmłodszych są pojawiające się wtedy pierwsze alergie pokarmowe, w tym w szczególności na alergia na białka mleka krowiego, ale też na inne produkty, które są stopniowo wprowadzane do diety po szóstym miesiącu życia. Dlatego też zagadnienia te często rozpatruje się łącznie.

Oprócz tego należy pamiętać, że problemy dermatologiczne związane z niewłaściwą odpowiedzią na składniki pożywienia mogą się objawiać w inny sposób, bez związku z AZS.

Jak rozpoznać tego typu alergię skórną u dziecka? Na co należy zwrócić uwagę?

Objawy alergii skórnej u dzieci

Związana z AZS alergia skórna u niemowlaka daje bardzo charakterystyczne objawy. Typowy dla pierwszej fazy choroby jest ostry stan zapalny skóry ze zmianami grudkowo-pęcherzykowymi na podłożu rumieniowym, z których następnie powstają nadżerki i strupy.

W klasycznych przypadkach wykwity najczęściej lokalizują się na policzkach i owłosionej skórze głowy, ale w cięższych przypadkach mogą obejmować całą twarz, tułów, pośladki oraz kończyny. Towarzyszą temu uczucie niepokoju, rozdrażnienie oraz bezsenność.

Faza druga, czyli dziecięca, stanowi kontynuację niemowlęcej, bądź też choroba objawia się wówczas po raz pierwszy. Typowe na tym etapie są ogniska rumieniowe z niewielkimi grudkami, nadżerkami i przeczosami.

Są one umiejscowione przede wszystkim na zgięciach łokci i kolan, a także na nadgarstkach, dłoniach, stopach oraz karku. Tego typu alergia skórna u dziecka powoduje też bardzo silny świąd, który u maluchów po ukończeniu pierwszego roku życia powoduje rozdrapywanie skóry.

Alergie oczu – rodzaje

Wyróżniamy tu całą gamę chorób: zapalenia spojówek – sezonowe i całoroczne, zapalenia spojówki i rogówki – atopowe, wiosenne oraz kontaktowe, a także choroby powiek – zapalenie alergiczne i kontaktowe. Mogą być to choroby ostre – w których objawy pojawiają się nagle i trwają krócej lub przewlekłe – ciągnące się czasem latami. Często choroby te mogą mieć też charakter nawrotowy, zwłaszcza w przypadku alergii na czynniki pojawiające się okresowo np. pyłki.

Kluczowe jest przede wszystkim zapobieganie – unikanie kontaktu z alergenem, noszenie specjalnych okularów w trakcie pylenia, częste przemywanie oczu i twarzy, czasem nawet przepłukiwanie oka solą fizjologiczną. Przy pojawieniu się objawów można stosować chłodne okłady, dbać o higienę oczu (zwłaszcza u osób noszących soczewki) oraz czystość w pomieszczeniach.

Czy wiesz że: według niektórych danych alergiczne choroby narządu wzroku możemy zdiagnozować nawet u 30% populacji, a liczby te stale rosną?

W przypadku konieczności stosowania leków można wybrać te działające miejscowo (w formie kropli czy żelu do oka) lub ogólnoustrojowo np. w tabletkach. Stosuje się leki przeciwhistaminowe zarówno doustnie np. loratadyna, feksofenadyna jak i miejscowo w kroplach do oczu np. azelastyna, leki stabilizujące komórki odpowiedzialne za stan zapalny np. kromoglikany, olopatadynę czy ketotifen w kroplach do zakrapiania oczu, leki obkurczające naczynia stosowane miejscowo, sterydy, niesteroidowe leki przeciwzapalne czy miejscowe leki z substancją immunosupresyjną np. cyklosporyną. Wybór leczenia zależy od nasilenia, nawrotowości objawów, rodzaju alergii oraz preferencji pacjenta. W niektórych wypadkach można zastosować również odczulanie.

Alergie są jedną z najczęstszych chorób na świecie, dotykają większości z nas w mniejszym lub większym stopniu. Alergie oczu to jeden z ich rodzajów, mogący mieć rozmaite przyczyny i przebieg, ale zwykle niestety skutecznie uprzykrzają życie każdego chorującego. Obecnie mamy wiele leków i możliwości leczenia tej grupy chorób, jednak ich skuteczność bywa różna, dlatego kluczowe jest optymalne dobranie terapii dla każdego alergika.

Jak objawia się alergia

Objawy alergii często są nagłe i występują krótko po kontakcie z uczulającym chorego alergenem (typowo dzieje się tak w alergii na sierść zwierząt). W rozpoznaniu alergii kluczową rolę odgrywa dobrze przeprowadzony wywiad, a zwłaszcza powiązanie występowania objawów z narażeniem na określony alergen.

Wskazówką może być powtarzanie się objawów w określonej sytuacji, np. seryjne kichanie podczas odkurzania (w alergii na alergeny kurzu domowego), ból brzucha i biegunka po zjedzeniu orzeszków (w alergii pokarmowej), nagła duszność po pogłaskaniu kota (alergia na jego alergeny obecne w ślinie i sierści). Objawy uczulenia na pyłki roślin nawracają zwykle w tych samych miesiącach roku (zależy to od tzw. kalendarza pylenia określonej rośliny – zobacz: Kalendarz pylenia).

Badanie chorego przez lekarza (tzw. badanie fizykalne) nie zawsze ułatwia rozpoznanie alergii – po ustąpieniu objawów alergii jego wynik może być całkowicie prawidłowy. W razie jej zaostrzenia objawy zależą od tego, który narząd został zajęty (tabela poniżej).

  • wyciek wydzieliny z nosa
  • wydzielina spływająca po tylnej ścianie gardła (może temu towarzyszyć odchrząkiwanie)
  • kichanie
  • zaczerwienienie nosa
  • u dzieci – poprzeczna bruzda skóry na nosie w wyniku częstego pocierania nosa z powodu świądu, częste wycieranie nosa dłonią (tzw. salut alergiczny)

atopowe zapalenie spojówek

  • zaczerwienienie oczu
  • łzawienie oczu
  • obrzęk powiek
  • zasinienie dolnych powiek (tzw. podkrążone oczy)
  • bladość
  • suchość skóry
  • wyprysk (lokalizacja zależna od wieku)
  • zmiany skóry spowodowane drapaniem (tzw. przeczosy)
  • dodatkowe poziomo przebiegające fałdy skórne dolnej powieki (tzw. linie Dennie-Morgana)
  • blade bąble otoczone rąbkiem zaczerwienionej skóry
  • spadek ciśnienia tętniczego
  • zimna, spocona skóra
  • zwiększenie częstotliwości tętna
  • utrata przytomności
  • inne objawy (np. chrypka czy świsty przy wdychaniu powietrza w przypadku obrzęku krtani, pokrzywka, świsty nad płucami)

Objawy alergii skórnej u dorosłych. Jak wygląda?

Jak wygląda alergia skórna? Zdjęcia obrazujące to zagadnienie pokazują bardzo różne symptomy.

W zależności od konkretnej jednostki chorobowej do typowych objawów należą grudki wysiękowe, pęcherzyki, rumienienie występujące pojedynczo lub w większych grupach.

Przy alergiach pokarmowych, na przykład na nabiał, gluten czy orzechy występują niekiedy wysypki w postaci małych jasnych krostek, a także obrzęk twarzy i warg.

Często towarzyszy temu uporczywy świąd oraz suchość skóry, zwłaszcza w przebiegu AZS.

Ponieważ swędzenie prowokuje odruch drapania, na ciele mogą się też pojawiać niewielkie rany, a w skrajnych przypadkach owrzodzenia.

Możliwe jest też samoistne pękanie przesuszonej skóry, szczególnie w miejscach narażonych na zwiększone napięcia, takich jak zgięcia łokciowe i kolanowe.

Problemy te u alergików mogą nawracać z różnym nasileniem przez całe życie, ponieważ jednak poszczególne epizody związane są z bezpośrednim działaniem substancji uczulających, objawy zwykle ustępują w ciągu kilku, kilkunastu godzin po zaprzestaniu ekspozycji na dany czynnik.

Tak jak zostało wspomniane wyżej, istnieją okoliczności potencjalnie zwiększające nasilenie symptomów, stąd na przykład częste alergie skórne w ciąży - w tym szczególnym czasie silnie ujawnia się między innymi AZS. Typowe problemy skórne, choć uciążliwe, nie są jednak niebezpieczne ani dla przyszłej mamy, ani jej dziecka.

Alergia skórna na twarzy. Gdzie jeszcze może się pojawić?

Alergia skórna może występować w różnych miejscach ciała. W przypadku kontaktowego zapalenia skóry, objawy są miejscowe i zwykle ograniczone do niewielkiej przestrzeni, która miała kontakt z alergenem.

W zależności od sytuacji może się zatem pojawić na dłoniach (co jest bardzo częste na przykład u osób uczulonych na lateks, z którego wykonuje się rękawiczki medyczne, czy nikiel, którym pokryte są nożyczki), ale też nogach, twarzy, szyi, brzuchu, plecach, narządach płciowych.

Niedawno szerokim echem odbiły się ustalenia naukowców z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, którzy wprost zakomunikowali, że jego działanie na alergię to mit, a co więcej - nadużywane może szkodzić osłabiając działanie profesjonalnych leków.

Czytaj dalej...

Ryzyko wystąpienia objawów nadwrażliwości na miód jest również nieco wyższe w przypadku osób uczulonych na jad pszczeli sporadycznie może się zdarzyć, że w słoiku miodu znajdą się mikroskopijne fragmenty ciał pszczół oraz cząsteczki samego jadu.

Czytaj dalej...

W ciężkich przypadkach pokrzywki szczególnie gdy dojdzie do obrzęku naczynioruchowego lekarz może zdecydować o podaniu doustnych glikokortykosteroidów te w maści przepisuje się bardzo rzadko - stosuje się je możliwie krótko, bo ich stosowanie wiąże się z licznymi skutkami ubocznymi.

Czytaj dalej...

Dodatkowo drażniące działanie mogą mieć kosmetyki stosowane do kąpieli i pielęgnacji skóry dziecka, dlatego szczególną uwagę należy zwracać na skład używanych preparatów, które powinny być hipoalergiczne i przystosowane do wieku malucha.

Czytaj dalej...