Jak skutecznie zapobiegać alergiom?

Leczenie alergii

Chociaż alergia towarzyszy nam często przez długie lata, właściwe leczenie pozwala na złagodzenie jej objawów i normalne życie. Zaniedbanie terapii może natomiast prowadzić do powikłań (np. nawracających napadów astmy) lub pogłębiania się alergii (np. rozwoju astmy u chorego na alergiczny nieżyt nosa).

Należy stanowczo podkreślić, iż chory nie powinien sięgać po leki przeciwalergiczne bez konsultacji z lekarzem. Wiele preparatów dostępnych jest bez recepty, ale ich stosowanie na własną rękę może prowadzić do groźnych działań niepożądanych.

Okres stosowania leczenia przeciwalergicznego zależy od nasilenia objawów i rodzaju alergii (np. w ostrej pokrzywce zwykle wystarcza doraźne podanie leków, ale w astmie – zwłaszcza ciężkiej – leki trzeba brać stale). Zwykle po opanowaniu objawów przechodzi się na leczenie podtrzymujące jak najmniejszymi dawkami leków.

Z reguły dąży się do miejscowego podawania leków – donosowo, wziewnie, do worka spojówkowego i na skórę. Zaletą takiego podawania leków jest możliwość uzyskania dużego miejscowego stężenia i uniknięcie ogólnoustrojowych działań niepożądanych. Ponadto początek działania leków miejscowych, np. obkurczającego naczynia krwionośne, jest zwykle szybszy niż podanego doustnie. Natomiast u chorych z alergią dotyczącą skóry lub z wieloma chorobami alergicznymi (np. astmą i alergicznym nieżytem nosa) konieczne może być zastosowanie leku doustnego – w pierwszym przypadku np. leku przeciwhistaminowego, w drugim przeciwleukotrienowego. Także w przypadku objawów zagrażających życiu czy silnego zaostrzenia alergii lepiej podać leki ogólnie, np. dożylnie.

Najczęściej stosowane w chorobach alergicznych metody postępowania (w tym immunoterapię) przedstawiono w artykule: Lista leków stosowanych w chorobach alergicznych

Uwaga! Zapoznanie się z zamieszczoną tam tabelą nie zastępuje wizyty lekarskiej – dawkowanie i wskazania dla określonych leków ustala lekarz prowadzący.

Alergia - mechanizm powstawania alergii

Gdy alergen, np. roślinny pyłek, po raz pierwszy dostanie się do organizmu kogoś, kto ma predyspozycje do alergii, w układzie odpornościowym powstaną przeciwciała IgE. Pokonają one wroga, czyli pyłek, i niewielka ich ilość pozostanie we krwi na stałe. To na wypadek, gdyby intruz znowu dostał się do organizmu.

Będą żyły przyczepione do powierzchni tzw. komórek kwasochłonnych (znajdują się w surowicy krwi) oraz komórek tucznych, czyli mastocytów (obecnych w tkance łącznej skóry i błon śluzowych). Komórki te zawierają duże ilości różnych substancji zwanych mediatorami, które są odpowiedzialne za pojawienie się objawów uczulenia.

Najważniejszym mediatorem wywołującym reakcję alergiczną jest histamina. Przy pierwszym zetknięciu się z alergenem zwykle nie odczuwamy żadnych dolegliwości: kataru, wysypki, łzawienia ani duszności. Kiedy jednak po raz drugi większa ilość alergenu dostanie się do organizmu, zacznie się reakcja uczuleniowa. Alergeny połączą się z przeciwciałami IgE i zaczną toczyć walkę na powierzchni komórek tucznych i kwasochłonnych.

W czasie tej walki błona komórek zostaje naruszona i z ich środka wydostają się substancje o właściwościach prozapalnych (histamina, leukotrieny). Reakcja alergiczna wywołuje więc stan zapalny w organizmie, dlatego o alergii mówi się jako o chorobie zapalnej.

Reakcji towarzyszą różne dolegliwości, np. wodnisty katar, kichanie, łzawienie, kaszel, kłopoty z oddychaniem, obrzęk, wysypka czy rumień. Przy każdym kolejnym zetknięciu z większą ilością alergenu objawy będą podobne. Mogą być tylko mniej lub bardziej nasilone.

Czym jest alergia sezonowa i jakie są jej objawy?

O alergii sezonowej mówić można wówczas, kiedy dana osoba jest narażona na czynnik uczulający wyłącznie przez pewien okres w roku.Najczęściej związana jest z pyleniem drzew i traw w okresie od wiosny do jesieni. Mowa tu w szczególności pyłkach zbóż, olchy, bylicy, ambrozji, brzozy, leszczyny i babki. W tym czasie osoby borykające się z alergią sezonową mierzą się z niemałym dyskomfortem i obniżeniem codziennego komfortu życia. Jakie objawy najczęściej występują w przypadku alergii sezonowej? Wskazać trzeba tu głównie na uczucie swędzenia i drapania w nosie, uczucie zapchanego nosa, uczucie zatkanych uszu, łzawienie i swędzenie oczu, pojawienie się wodnej wydzieliny z nosa, dyskomfort w okolicy zatok, nadmierne kichanie, a także na zapalenie spojówek. Na szczęście istnieją skuteczne sposoby na to, aby łagodzić wspomniane objawy z pomocą odpowiednich środków leczniczych.

W przypadku diagnostyki alergii sezonowej wykonuje się takie same badania jak w przypadku innych chorób alergicznych, czyli testy skórne czy oznaczenia całkowitego stężenia IgE. Objawy alergii sezonowej można oczywiście łagodzić – tym celu zaleca się przyjmowanie leków doustnych (np.tabletki do ssania na gardło), które najczęściej zawierają feksofenadynę, cetyryzynę oraz desloratydynę.Poza tym zaleca się stosowanie donosowych atomizerów zawierających glikokortykosteroidy. W celu łagodzenia objawów alergii sezonowych skuteczne są również leki przeciwhistaminowe. Wśród nich wyróżnić można leki II generacji (loratadyna i cetyryzyna) i III generacji (lewocetyryzyna, desloratadyna). Dostępne są zarówno pod postacią tabletek, jak i syropów. Lek w postaci syropu zaleca się w przypadku dzieci, a także osób dorosłych borykających się z problemem z połykaniem tabletek. Przyjmowanie leków przeciwhistaminowych wdrożyć należy nawet na 10-14 dni przed spodziewanym pojawieniem się objawów. Istotne jest tu zatem to, aby wiedzieć, na co jest się dokładnie uczulonym i to, aby śledzić kalendarz pyleń.

Niedawno szerokim echem odbiły się ustalenia naukowców z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, którzy wprost zakomunikowali, że jego działanie na alergię to mit, a co więcej - nadużywane może szkodzić osłabiając działanie profesjonalnych leków.

Czytaj dalej...

Jeśli występują objawy bardziej nasilone, takie jak obrzęk gardła, trudności w oddychaniu lub spadek ciśnienia krwi, konieczne jest niezwłoczne wezwanie pomocy medycznej i podanie adrenaliny w formie zastrzyku lub automatycznego wstrzykiwacza.

Czytaj dalej...

Częstym powodem wystąpienia alergii skórnej jest również spożycie pokarmów alergizujących orzechów, mleka czy produktów w swoim składzie posiadających gluten oraz wdychanie alergenów alergia wziewna w postaci pyłków czy oparów formaldehydu.

Czytaj dalej...

Kluczowe jest przede wszystkim zapobieganie unikanie kontaktu z alergenem, noszenie specjalnych okularów w trakcie pylenia, częste przemywanie oczu i twarzy, czasem nawet przepłukiwanie oka solą fizjologiczną.

Czytaj dalej...