Jak skutecznie zapobiegać alergiom?

Typy reakcji alergicznej

Podział reakcji na typy sięga lat 60. ubiegłego stulecia, wg klasyfikacji Gella-Coombsa są to 4 rodzaje reakcji alergicznych:

Reakcja alergiczna typu I

To tzw. reakcja natychmiastowa, występująca najczęściej i wywołująca najczęstsze objawy i choroby alergiczne (np. astma oskrzelowa, alergiczny nieżyt nosa). Mechanizmem jest tu reakcja przeciwciał klasy IgE na dany alergen.

Reakcja alergiczna typu II

To tzw. reakcja cytotoksyczna, mechanizm polega na reakcji przeciwciał klas IgM i IgG oraz antygenu na błonie komórkowej. Przykłady takich reakcji to m.in. niedokrwistość hemolityczna, choroba hemolityczna noworodka.

Reakcja alergiczna typu III

Ten typ reakcji to tzw. reakcja kompleksów immunologicznych (to kompleks antygen-przeciwciało – wiązanie antygenu z jego swoistym przeciwciałem). Przykłady to: Zjawisko Arthusa, zewnątrzpochodne zapalenie pęcherzyków płucnych.

Reakcja alergiczna typu IV

To reakcja opóźniona (inaczej nazywana reakcją komórkową). Cechą charakterystyczną są objawy reakcji alergicznej występujące po ok. 72 godzinach od kontaktu z alergenem. Przykładem jest wyprysk kontaktowy alergiczny (inaczej kontaktowe alergiczne zapalenie skóry).

Co może być alergenem i w wyniku czego występują reakcje? Często występujące rodzaje reakcji alergicznych:

  • na ukąszenie pluskwy,
  • na leki,
  • na ugryzienie komara,
  • po kleszczu,
  • na antybiotyki,
  • na krem do twarzy,
  • na mleko,
  • na kota,
  • po szczepieniu,
  • na słońce,
  • na pyłki,
  • na orzechy,
  • na kwas hialuronowy,
  • na czosnek,
  • na gluten,
  • na suplementy i witaminy.

Alergia - rodzaje

Zwykle daje o sobie znać wiosną. Alergenami roznoszonymi przez powietrze są najczęściej pyłki kwitnących roślin: traw, zbóż, drzew. Ale uwaga: alergia wziewna może dokuczać przez cały rok. Uczulać może bowiem wszystko, co unosi się w powietrzu: zarodniki grzybów i pleśni, roztocza, cząsteczki kurzu, sierść zwierząt, a nawet odchody owadów.

Występuje wtedy, gdy organizm reaguje alergicznie na składnik pożywienia. Można być uczulonym jednocześnie na bardzo wiele pokarmów. Warto wiedzieć, że zazwyczaj uczulają produkty, które są w danym kraju najczęściej jadane. Ale uczulać może praktycznie wszystko. Najpopularniejsze alergeny to: białko mleka krowiego, jaja, ziarna zbóż, cielęcina, wołowina, ryby, niektóre warzywa (pomidory, szparagi, seler) i owoce (truskawki, jabłka, czereśnie, ananasy, kiwi, brzoskwinie), czekolada, orzechy, migdały, soja, miód.

O tym rodzaju alergii mówi się wtedy, gdy uczulają rzeczy, z którymi masz kontakt. Najczęściej uczula chrom, nikiel, formaldehyd, barwniki włókiennicze, olejki zapachowe, aromaty i parabeny (konserwanty) dodawane do kosmetyków i środki chemiczne. W zasadzie wszystkie związki chemiczne mające kontakt ze skórą mogą powodować alergię. W efekcie uczulający może okazać się tusz do rzęs, płyn do mycia naczyń, biżuteria, klamra od paska, a nawet oprawki okularów.

Spis treści:

  • Czym jest reakcja alergiczna?
  • Objawy reakcji alergicznej
  • Typy reakcji alergicznej
    • Reakcja alergiczna typu I
    • Reakcja alergiczna typu II
    • Reakcja alergiczna typu III
    • Reakcja alergiczna typu IV

    Reakcja alergiczna jest odpowiedzią układu odpornościowego na działanie konkretnego alergenu. W wyniku reakcji uczuleniowej w organizmie wytwarzają się substancje białkowe, a jednocześnie dochodzi do pobudzenia limfocytów T. W konsekwencji cały ten proces wywołuje stan zapalny.

    Stany zapalne i objawy reakcji alergicznych powstają w wyniku uwalniania w organizmie takich substancji, jak histamina, związane z układem immunologicznym leukotrieny, biorące udział w odpowiedzi odpornościowej cytokiny – i innych.

    Warto wiedzieć, że reakcja alergiczna może występować z różnym nasileniem i w różnych obrębach ciała:

    • reakcja alergiczna w obrębie jednego narządu – np. objawy uczulenia dotyczą tylko oczu lub uczulenie na twarzy,
    • reakcja alergiczna obejmująca cały układ – np. objawy uczulenia w przebiegu astmy dotyczą całego układu oddechowego.

    Dodatkowo alergiczne reakcje mogą występować tylko sezonowo (np. uczulenie na pyłki), całorocznie (uczulenie na roztocza), ujawniać się nagle – bez świadomości o ich istnieniu (np. reakcja alergiczna na tatuaż) czy po kontakcie z konkretnym alergenem (np. alergia na lateks).

    Szczególnie niebezpieczna jest silna reakcja alergiczna – ostry przebieg może obejmować m.in. wstrząs anafilaktyczny, czyli najsilniejszy typ reakcji uczuleniowej.

    Jakie są objawy alergii na pyłki?

    Objawy alergii na pyłki podobne są do przeziębienia. To m.in. nawracający katar, kichanie, łzawiące oczy, suchy kaszel, duszność, ale też bóle głowy, zmęczenie czy swędzące zmiany na skórze. Sezon pylenia roślin zaczyna się wiosną i trwa do późnej jesieni, a sama alergia może nasilać się zależnie od indywidualnej wrażliwości na alergeny.

    Objawy alergii mogą złagodzić leki dostępne bez recepty, jednak zawsze podstawą profilaktyki, jest unikanie alergenu. W przypadku alergii na pyłki jest to bardzo trudne, jednak są sposoby, aby ograniczyć stężenie alergenu w swoim otoczeniu.

    1. Wietrz sypialnię w nocy lub wcześnie rano, gdy poziom pyłków jest niski.
    2. Nie susz ubrań, ani nie wietrz pościeli na zewnątrz.
    3. Nie przynoś roślin z pyłkiem do domu.
    4. Zamykaj okna w ciągu dnia.
    5. Noś okulary przeciwsłoneczne.
    6. Unikaj jazdy samochodem przy otwartych oknach.
    7. Unikaj przebywania na świeżo skoszonym trawniku lub koszenia trawy.
    8. Unikaj kontaktu ze zwierzętami, które były na zewnątrz i mają pyłek w futrze.
    9. Umyj włosy przed pójściem spać.
    10. Po spacerze ściągnij ubranie, które miało kontakt z pyłkiem.
    11. Jeśli chcesz uprawiać sport na świeżym powietrzu, rób to rano, kiedy rosa nadal wiąże pyłek
    12. Śledź kalendarz pylenia roślin, żeby wiedzieć, kiedy będzie wysoki poziom alergenu w powietrzu.

    Warto wiedzieć, że alergia zaostrza się w kontakcie z dymem tytoniowym, dlatego nie pal i nie przebywaj w towarzystwie osób palących.

Niedawno szerokim echem odbiły się ustalenia naukowców z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, którzy wprost zakomunikowali, że jego działanie na alergię to mit, a co więcej - nadużywane może szkodzić osłabiając działanie profesjonalnych leków.

Czytaj dalej...

Jeśli występują objawy bardziej nasilone, takie jak obrzęk gardła, trudności w oddychaniu lub spadek ciśnienia krwi, konieczne jest niezwłoczne wezwanie pomocy medycznej i podanie adrenaliny w formie zastrzyku lub automatycznego wstrzykiwacza.

Czytaj dalej...

Częstym powodem wystąpienia alergii skórnej jest również spożycie pokarmów alergizujących orzechów, mleka czy produktów w swoim składzie posiadających gluten oraz wdychanie alergenów alergia wziewna w postaci pyłków czy oparów formaldehydu.

Czytaj dalej...

Kluczowe jest przede wszystkim zapobieganie unikanie kontaktu z alergenem, noszenie specjalnych okularów w trakcie pylenia, częste przemywanie oczu i twarzy, czasem nawet przepłukiwanie oka solą fizjologiczną.

Czytaj dalej...