Jak leczyć alergię kontaktową?
9 faktów o atopowym zapaleniu skóry
W kosmetykach zwykle wykorzystuje się takie konserwanty jak: odkażające estry kwasu paraaminobenzoesowego (parabeny, nipaginy, aseptyny), związki chemiczne uwalniające formaldehyd, izotiazolinony czy organiczne połączenia rtęci (timerosal, mertiolat).
Z badań dotyczących środków konserwujących przeprowadzonych przez prof. Beatę Kręcisz w Instytucie Medycyny Pracy w Łodzi wynika, że najczęściej alergizował timerosal (ok. 12 proc.) i formaldehyd (ok. 5 proc.). Najmniej dodatnich reakcji powodowały parabeny (0,3 proc.). Jednak w ostatnim czasie najczęściej obserwowane są uczulenia na metyloizotiazolinon.
W grupie 113 chorych testowanych zestawem kosmetycznym uczulenie, a więc przynajmniej 1 dodatni wynik testu naskórkowego, stwierdzono u 49 badanych (43 proc.). Trzy kobiety reagowały na antyutleniacze i filtry przeciwsłoneczne, natomiast pozostali pacjenci na środki konserwujące.
Uczulenie wtórne – zaczęło się od grzybicy
Dobrze, by lekarz w czasie badania obejrzał dokładnie całe ciało pacjenta. Chorzy mogą się skupiać tylko na zmianach widocznych na twarzy i rękach, a może się okazać, że człowiek ma alergiczne kontaktowe zapalenie skóry też na stopach, spowodowane przez środki, z których wykonane jest obuwie albo ma zakażenie grzybicze stóp, które jest przyczyną wyprysku na rękach. W takich przypadkach na rękach pojawia się wyprysk jako reakcja na alergeny grzybów chorobotwórczych. Można podejrzewać taki rodzaj wyprysku, gdy zmiana pojawia się tylko na jednej ręce. Rozstrzygające jest badanie mikologiczne, które potwierdzi obecność grzybów w pierwotnym ognisku zakażenia, czyli zazwyczaj na stopach.
Złotym standardem w diagnostyce alergii kontaktowej są testy płatkowe. Zastosowanie ich zwiększa szansę prawidłowego rozpoznania alergicznego kontaktowego zapalenia skóry, ponad 20-krotnie skraca czas oczekiwania na ostateczne rozpoznanie i zmniejsza koszty leczenia.
Testy płatkowe (testy kontaktowe, inna popularna, lecz niepoprawna nazwa to "testy naskórkowe") służą do wykrywania alergii kontaktowej na uczulające związki drobnocząsteczkowe (tzw. hapteny).
Testy płatkowe są przydatne w weryfikacji podejrzenia uczulenia na metale, kosmetyki i perfumy, leki, gumy, materiały dentystyczne, tworzywa sztuczne, kleje czy rośliny. Wykonanie testów płatkowych jest wskazane w przypadku m.in.: alergicznego wyprysku kontaktowego (alergiczne kontaktowe zapalenie skóry), wyprysku atopowego, wyprysku pieniążkowatego i na tle zawodowym.
Objawy alergii kontaktowej na metale
W alergicznym kontaktowym zapaleniu skóry objawy rozwijają się od 24 do 72 godzin od zetknięcia z uczulającym haptenem. W niektórych przypadkach zmiany mogą zacząć ujawniać się już po kilkunastu godzinach, jednak największe nasilenie objawów wizualnych obserwuje się dopiero 2-4 dni po kontakcie z czynnikiem wywołującym. Zmiany chorobowe zlokalizowane są w miejscu bezpośredniego kontaktu metalu ze skórą lub w okolicach węzłów chłonnych . Zwykle uwidaczniają się na skórze rąk, przedramion, w przestrzeniach międzypalcowych, na twarzy, szyi i dekolcie. Czasem schorzenie obejmuje także tułów i kończyny dolne. Wśród objawów wyróżnić można:
Najbardziej dokuczliwym objawem jest uporczywy świąd . Gojeniu się zmian towarzyszą złuszczanie naskórka i pozapalne przebarwienia.
Alergia kontaktowa może zostać błędnie interpretowana jako podobne, częściej spotykane schorzenie skóry – kontaktowe zapalenie skóry wywołane przez czynniki drażniące. Zasadniczą różnicą jest brak udziału układu immunologicznego w przebiegu tego drugiego schorzenia. Ponadto pod wpływem działania czynników drażniących zmiany skórne mogą pojawić się niemal natychmiastowo, a dominującymi objawami jest ból i pieczenie skóry, a nie świąd.
U nas zapłacisz kartą