U nas zapłacisz kartą
Jak leczyć alergię kontaktową?
Przyczyny alergii skórnej
Przyczyny alergii skórnej są bardzo zróżnicowane. Najczęściej nieprawidłową reakcję wywołuje bezpośredni kontakt ciała z metalami, chemikaliami, składnikami pożywienia oraz roślinami.
Dobrze obrazuje to zestawienie ICD10, gdzie w kolejnych podkategoriach wyróżnione są różne typy alergicznego kontaktowego zapalenia skóry, występującego w odpowiedzi na:
- metale,
- substancje klejące,
- kosmetyki,
- leki
- barwniki
- inne środki chemiczne,
- pokarmy,
- rośliny.
W praktyce do czynników silnie alergizujących należą między innymi nikiel, chrom, cynk, kobalt, guma, lateks, terpentyna, formaldehyd oraz różne substancje znajdujące się w składzie kosmetyków.
Nie można zapominać, że na skórze objawiają się też czasem alergie wziewne (na przykład na pyłki roślin czy roztocza kurzu domowego) oraz pokarmowe (na białka określonych produktów spożywczych, takich jak truskawki, mleko, orzechy, kakao, jaja, zboża zawierające gluten).
U osób do tego predestynowanych, a więc alergików, układ odpornościowy wytwarza przeciwciała skierowane przeciw antygenom określonych alergenów. W następstwie tego uwalniane są różne substancje, takie jak histamina, które powodują reakcje zapalne - w tym przypadku reakcje skórne.
Skłonność do tego może być uwarunkowana genetycznie, istnieją też okoliczności zwiększające prawdopodobieństwo reakcji alergicznych oraz ich nasilenie, takie jak choćby silna i długotrwała ekspozycja na stres czy zmiany hormonalne w czasie ciąży i menopauzy.
Alergia skórna a tarczyca
Alergie skórne mogą współwystępować, a także być konsekwencją lub przyczyną innych schorzeń.
Zauważono na przykład, że alergie pokarmowe często nasilają objawy AZS. Innym przykładem złożonych zależności w tej materii jest związek alergii skórnej z tarczycą, a konkretnie chorobami autoimmunologicznymi (wywoływanymi autoagresją układu odpornościowego) tego gruczołu.
Alergiczne kontaktowe zapalenie skóry - co to takiego?
Alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, zwane potocznie wypryskiem lub egzemą to reakcja zapalna skóry na egzogenne czyli zewnętrzne czynniki. Jak tłumaczy nasza specjalistka, dermatolog Dominika Ziółkowska-Banasik kontaktowe zapalenie skóry może występować w dwóch formach:
- jako kontaktowe zapalenie skóry z podrażnienia, wtedy kiedy substancje drażniące uszkadzają bezpośrednio skórę, ale nie dochodzi tu do reakcji immunologicznych np. u fryzjerek,
- jako alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, które jest wynikiem nadwrażliwości immunologicznej, a więc występuje jedynie u wrażliwych immunologicznie osób i przez to też zmiany skórne mogą się szerzyć znacznie poza miejsce kontaktu z alergenem.
Szacuje się alergiczne kontaktowe zapalenie skóry może występować u około 5% populacji po zetknięciu z niklem oraz u około 1-3% po kontakcie z kosmetykami.
Jest to więc dużo częściej występująca choroba niż np łuszczyca, z którą często alergiczne kontaktowe zapalenie skóry różnicujemy - zauważa dermatolog.
Ze statystyk wynika, że alergiczne kontaktowe zapalenie skóry występuje częściej u kobiet. Najczęściej wyprysk kontaktowy spotyka się u młodych dorosłych około 20 roku życia. Drugi szczyt zachorowań przypada na 40-60 rok życia, co z całą pewnością ma związek z ekspozycją zawodową na pewne alergeny.
Na choroby skóry: fototerapia. Na czym polega leczenie światłem?
Alergiczny nieżyt nosa. Kiedy życie przestaje być komfortowe
Swędzące oczy. Jak złagodzić objawy? Domowe sposoby
Alergia skórna u dzieci. Jak ją rozpoznać?
Alergia skórna u dzieci może być powodowana różnymi czynnikami, w tym także kontaktowymi.
Najczęściej jednak w tym kontekście wspomina się o atopowym zapaleniu skóry. AZS jest schorzeniem, które towarzyszy człowiekowi przez całe życie, ale występuje w trzech dających się wyodrębnić fazach: niemowlęcej, dziecięcej i dorosłej.
Często jego objawy są obserwowane już około 3-4 miesiąca życia.
Co niezwykle ważne, główną przyczyną występowania objawów AZS u najmłodszych są pojawiające się wtedy pierwsze alergie pokarmowe, w tym w szczególności na alergia na białka mleka krowiego, ale też na inne produkty, które są stopniowo wprowadzane do diety po szóstym miesiącu życia. Dlatego też zagadnienia te często rozpatruje się łącznie.
Oprócz tego należy pamiętać, że problemy dermatologiczne związane z niewłaściwą odpowiedzią na składniki pożywienia mogą się objawiać w inny sposób, bez związku z AZS.
Jak rozpoznać tego typu alergię skórną u dziecka? Na co należy zwrócić uwagę?
Objawy alergii skórnej u dzieci
Związana z AZS alergia skórna u niemowlaka daje bardzo charakterystyczne objawy. Typowy dla pierwszej fazy choroby jest ostry stan zapalny skóry ze zmianami grudkowo-pęcherzykowymi na podłożu rumieniowym, z których następnie powstają nadżerki i strupy.
W klasycznych przypadkach wykwity najczęściej lokalizują się na policzkach i owłosionej skórze głowy, ale w cięższych przypadkach mogą obejmować całą twarz, tułów, pośladki oraz kończyny. Towarzyszą temu uczucie niepokoju, rozdrażnienie oraz bezsenność.
Faza druga, czyli dziecięca, stanowi kontynuację niemowlęcej, bądź też choroba objawia się wówczas po raz pierwszy. Typowe na tym etapie są ogniska rumieniowe z niewielkimi grudkami, nadżerkami i przeczosami.
Są one umiejscowione przede wszystkim na zgięciach łokci i kolan, a także na nadgarstkach, dłoniach, stopach oraz karku. Tego typu alergia skórna u dziecka powoduje też bardzo silny świąd, który u maluchów po ukończeniu pierwszego roku życia powoduje rozdrapywanie skóry.
Objawy alergii kontaktowej na metale
W alergicznym kontaktowym zapaleniu skóry objawy rozwijają się od 24 do 72 godzin od zetknięcia z uczulającym haptenem. W niektórych przypadkach zmiany mogą zacząć ujawniać się już po kilkunastu godzinach, jednak największe nasilenie objawów wizualnych obserwuje się dopiero 2-4 dni po kontakcie z czynnikiem wywołującym. Zmiany chorobowe zlokalizowane są w miejscu bezpośredniego kontaktu metalu ze skórą lub w okolicach węzłów chłonnych . Zwykle uwidaczniają się na skórze rąk, przedramion, w przestrzeniach międzypalcowych, na twarzy, szyi i dekolcie. Czasem schorzenie obejmuje także tułów i kończyny dolne. Wśród objawów wyróżnić można:
Najbardziej dokuczliwym objawem jest uporczywy świąd . Gojeniu się zmian towarzyszą złuszczanie naskórka i pozapalne przebarwienia.
Alergia kontaktowa może zostać błędnie interpretowana jako podobne, częściej spotykane schorzenie skóry – kontaktowe zapalenie skóry wywołane przez czynniki drażniące. Zasadniczą różnicą jest brak udziału układu immunologicznego w przebiegu tego drugiego schorzenia. Ponadto pod wpływem działania czynników drażniących zmiany skórne mogą pojawić się niemal natychmiastowo, a dominującymi objawami jest ból i pieczenie skóry, a nie świąd.
Alergia kontaktowa - co nas uczula?
Kobieta użyła farby do włosów. Po jej nałożeniu pojawiło się swędzenie głowy. Na głowie, twarzy, szyi, uszach pojawiły się grudki i obrzęk oczu. Była to alergia kontaktowa na substancję użytą w farbie. Sprawdź, co jeszcze może nas uczulać?
Rys. Krzysztof "Rosa" Rosiecki
Alergia kontaktowa (wyprysk kontaktowy, ACD) to nadwrażliwość organizmu na substancje chemiczne o małej masie cząsteczkowej mogące wywoływać uczulenie, czyli tzw. hapteny. Bezpośredni kontakt z nimi powoduje zmiany skórne.
Alergia kontaktowa występuje u ok. 10-20 proc. dorosłych oraz u 20-30 proc. dzieci i młodzieży. W Polsce dodatnie odczyny w testach płatkowych (podstawowa metoda diagnozowania tej choroby) stwierdzono u blisko 22 proc. uczniów szkół podstawowych oraz u 28 proc. uczniów szkół zawodowych.
- Częstość alergicznego wyprysku kontaktowego u dzieci wyraźnie narasta. Alergia kontaktowa może się rozpocząć już w okresie niemowlęcym – mówi prof. Beata Kręcisz, kierownik Kliniki Dermatologii Szpitala Zespolonego w Kielcach.
Przyczyny doprowadzające do powstania wyprysku kontaktowego są różne. U jednych osób jest to związane z uczuleniem na alergeny kontaktowe, u innych – zmiany skórne powstają, kiedy posmarowana powierzchnia zostanie naświetlona światłem słonecznym. U części osób rozpoznaje się tzw. wyprysk zawodowy – związany z uczuleniem na szkodliwe substancje występujące w pracy. W inny sposób działają substancje drażniące - bezpośrednio uszkadzają skórę. Ten typ wyprysku nazywamy wypryskiem kontaktowym z podrażnienia (nie jest to prawdziwe uczulenie i takie zmiany mogą się pojawić u wszystkich ludzi, którzy mają kontakt np. z silnymi substancjami używanymi w środkach czystości, farbami, lakierami, smarami, cementem).
