U nas zapłacisz kartą
Objawy Alergii Kontaktowej - Jak Je Rozpoznać?
Testy na alergię skórną. Kiedy najlepiej je wykonać?
W diagnostyce tego typu schorzeń wykonuje się testy skórne, które pozwalają określić, jakie konkretnie czynniki prowokują niepożądane reakcje układu odpornościowego.
Zastosowanie mają w tym przypadku przede wszystkim dwie metody:
- naskórkowe testy płatkowe (NTP) - wykonuje się je u pacjentów z podejrzeniem wyprysku kontaktowego. Na czym polegają? Na plecy przykleja się plastry nasączone określonymi alergenami. Najczęściej są to chrom, nikiel, kobalt, konserwanty, barwniki, leki oraz substancje zapachowe. Po 48 godzinach plastry są usuwane i wówczas dokonywany jest pierwszy odczyt. Drugi ma miejsce dzień później. Ocena jest dokonywana w trzypunktowej skali w zależności od zaobserwowanych objawów (brak / rumień / rumień i grudki / rumień, grudki i pęcherzyki),
- skórne testy punktowe (STP) - wskazaniem do ich wykonania jest podejrzenie atopowego zapalenia skóry, a także alergii na leki, pyłki, roztocza, składniki pokarmowe. Z technicznego punktu widzenia badanie polega na nałożeniu na skórę próbek różnych alergenów na skórę oraz substancji kontrolnych (histamina i sól fizjologiczna) a następnie nakłuciu tych miejsc. Po 20 minutach odczytuje się wynik. Na alergię wskazuje pojawienie się bąbla o średnicy przekraczającej rozmiary bąbla kontrolnego wywołanego działaniem histaminy. Typowe zestawy alergenów wykorzystywanych w tego typu badaniu zawierają m.in. pyłki drzew, traw i chwastów, a także roztocza kurzu, sierść i naskórek zwierząt domowych oraz grzyby pleśniowe. Niekiedy dodaje się do nich także próbki produktów żywnościowych.
Oprócz tego można wykonać też testy na alergie z krwi. W tym przypadku oznacza się przeciwciała klasy IgE skierowane przeciw konkretnych antygenom, co również stanowi potwierdzenie nieprawidłowego działania układu odpornościowego.
Testy skórne wykonywane w większych zestawach kosztują od 150 do nawet 350 złotych. W przypadku badań immunologicznych z krwi cena za sprawdzenie jednego tylko alergenu wynosi kilkadziesiąt złotych. Dobra wiadomość dla pacjentów jest taka, że wszystkie te badania można wykonać za darmo, jeśli tylko posiada się skierowanie od lekarza alergologa.
Co nas uczula?
Wystąpienie alergii kontaktowej w dużym stopniu zależy od rozpowszechnienia danego czynnika w środowisku, miejsca zatrudnienia, sposobów wykonywania pracy, a nawet aktualnych trendów w modzie, np. kolczykowania ciała i noszenia określonej biżuterii.
Niekiedy uczulenie można zauważyć wśród osób pracujących w specyficznych warunkach. Mamy wówczas do czynienia z alergią pochodzenia zawodowego. Do grup podwyższonego ryzyka rozwoju tego typu alergii należą, między innymi: fryzjerzy, personel sprzątający, pracownicy ochrony zdrowia, kucharze, budowlańcy, osoby zajmujące się obróbką metali.
Okazuje się, że katalog substancji, które mogą wywołać alergię kontaktową jest bardzo duży. Znajduje się w nim około 4000 substancji chemicznych. Natomiast do najczęściej uczulających należą: metale, środki konserwujące i substancje zapachowe[3].
Przyczyny alergii skórnej
Przyczyny alergii skórnej są bardzo zróżnicowane. Najczęściej nieprawidłową reakcję wywołuje bezpośredni kontakt ciała z metalami, chemikaliami, składnikami pożywienia oraz roślinami.
Dobrze obrazuje to zestawienie ICD10, gdzie w kolejnych podkategoriach wyróżnione są różne typy alergicznego kontaktowego zapalenia skóry, występującego w odpowiedzi na:
- metale,
- substancje klejące,
- kosmetyki,
- leki
- barwniki
- inne środki chemiczne,
- pokarmy,
- rośliny.
W praktyce do czynników silnie alergizujących należą między innymi nikiel, chrom, cynk, kobalt, guma, lateks, terpentyna, formaldehyd oraz różne substancje znajdujące się w składzie kosmetyków.
Nie można zapominać, że na skórze objawiają się też czasem alergie wziewne (na przykład na pyłki roślin czy roztocza kurzu domowego) oraz pokarmowe (na białka określonych produktów spożywczych, takich jak truskawki, mleko, orzechy, kakao, jaja, zboża zawierające gluten).
U osób do tego predestynowanych, a więc alergików, układ odpornościowy wytwarza przeciwciała skierowane przeciw antygenom określonych alergenów. W następstwie tego uwalniane są różne substancje, takie jak histamina, które powodują reakcje zapalne - w tym przypadku reakcje skórne.
Skłonność do tego może być uwarunkowana genetycznie, istnieją też okoliczności zwiększające prawdopodobieństwo reakcji alergicznych oraz ich nasilenie, takie jak choćby silna i długotrwała ekspozycja na stres czy zmiany hormonalne w czasie ciąży i menopauzy.
Alergia skórna a tarczyca
Alergie skórne mogą współwystępować, a także być konsekwencją lub przyczyną innych schorzeń.
Zauważono na przykład, że alergie pokarmowe często nasilają objawy AZS. Innym przykładem złożonych zależności w tej materii jest związek alergii skórnej z tarczycą, a konkretnie chorobami autoimmunologicznymi (wywoływanymi autoagresją układu odpornościowego) tego gruczołu.
Leczenie alergii kontaktowej
Wysypka alergiczna u dziecka zawsze wymaga stosownej reakcji, bowiem w niektórych przypadkach uczulenia moją okazać się niebezpieczne. Na pewno kluczową rolę w terapii odgrywa odcięcie dziecka od alergenu. Aby go zidentyfikować, lekarz może wykonać naskórkowy test płatkowy. Ponadto konieczne są miejscowe preparaty przeciwalergiczne i przeciwzapalne. Trzeba jednak pamiętać, że całkowite wyleczenie alergii jest niemożliwe i ponowny kontakt z alergenem może znowu wywołać objawy. Co istotne, o skórę małego alergika należy zatroszczyć się przy pomocy specjalistycznych preparatów, które warto stosować również profilaktycznie.
Dla małego dziecka alergia na skórze to przede wszystkim ogromny dyskomfort. U maluchów z atopowym zapaleniem skóry tego rodzaju reakcje mogą występować dosyć często, a uporczywy świąd skutecznie psuje samopoczucie i zaburza sen. Niestety, błędy związane z codziennym dbaniem o skórę nasilają ryzyko tego typu powikłań. Dlatego trzeba wzmocnić funkcje barierowe skóry, naprawić powstałe uszkodzenia i zredukować łuszczenie, a przede wszystkim złagodzić swędzenie i pieczenie. Takie właściwości posiadają emolienty z linii Emotopic, zwłaszcza Krem emolientowy kojąco-zmiękczający do ciała. Można go stosować codziennie, zarówno w celu łagodzenia skórnych reakcji alergicznych, wspomagania leczenia atopowego zapalenia skóry, jak i profilaktycznie, aby zapobiec nawrotom suchości oraz zwiększyć odporność na podrażnienia. To krem nawilżający dla dzieci i dorosłych, który nie zawiera sterydów, a jego formuła zapewnia wysoki stopień tolerancji. Krem należy nanieść na oczyszczoną i osuszoną skórę ciała, najlepiej od razu po kąpieli.
Warto pamiętać, że alternatywne sposoby na alergię i reakcje zapalne skóry mogą być niebezpieczne. Objawy alergii u noworodka lub starszego dziecka należy leczyć według wskazań lekarza i łagodzić preparatami aptecznymi.
Alergia kontaktowa, jak sobie pomóc?
Czasami wystarczy krótkie dotknięcie, żeby na skórze pojawił się czerwony ślad, obrzęk czy grudki wypełnione płynem. W jaki jeszcze sposób może objawiać się alergia kontaktowa i które substancje uczulają nas najmocniej?
Dotyczy dorosłych, jak i dzieci. Szacuje się, że w poszczególnych państwach Europy Zachodniej i Stanów Zjednoczonych może na nią cierpieć od 12,5 nawet do 40,6 proc. osób[1]. Jest chorobą nabytą, wywołaną nadwrażliwością organizmu na substancje chemiczne o małej masie cząsteczkowej, czyli na tzw. hapteny. Bezpośredni kontakt z nimi powoduje zmiany skórne. Przy czym sam hapten nie jest szkodliwy dla organizmu, dopiero po wniknięciu do skóry i związaniu z obecnymi w niej białkami staje się alergenem i wywołuje obronną reakcję organizmu[2].
Alergia kontaktowa objawia się zmianami na skórze, najczęściej w miejscu zetknięcia z substancją uczulającą. Charakteryzuje się wystąpieniem grudek i pęcherzyków zlewających się w większe ogniska, rumieniem, łuszczeniem i swędzeniem. Zmiany rozwijają się zwykle w ciągu 24–48 godzin od kontaktu z alergenem. Z czasem mogą się także rozprzestrzeniać.
