U nas zapłacisz kartą
Objawy Alergii Kontaktowej - Jak Je Rozpoznać?
Objawy alergii skórnej u dorosłych. Jak wygląda?
Jak wygląda alergia skórna? Zdjęcia obrazujące to zagadnienie pokazują bardzo różne symptomy.
W zależności od konkretnej jednostki chorobowej do typowych objawów należą grudki wysiękowe, pęcherzyki, rumienienie występujące pojedynczo lub w większych grupach.
Przy alergiach pokarmowych, na przykład na nabiał, gluten czy orzechy występują niekiedy wysypki w postaci małych jasnych krostek, a także obrzęk twarzy i warg.
Często towarzyszy temu uporczywy świąd oraz suchość skóry, zwłaszcza w przebiegu AZS.
Ponieważ swędzenie prowokuje odruch drapania, na ciele mogą się też pojawiać niewielkie rany, a w skrajnych przypadkach owrzodzenia.
Możliwe jest też samoistne pękanie przesuszonej skóry, szczególnie w miejscach narażonych na zwiększone napięcia, takich jak zgięcia łokciowe i kolanowe.
Problemy te u alergików mogą nawracać z różnym nasileniem przez całe życie, ponieważ jednak poszczególne epizody związane są z bezpośrednim działaniem substancji uczulających, objawy zwykle ustępują w ciągu kilku, kilkunastu godzin po zaprzestaniu ekspozycji na dany czynnik.
Tak jak zostało wspomniane wyżej, istnieją okoliczności potencjalnie zwiększające nasilenie symptomów, stąd na przykład częste alergie skórne w ciąży - w tym szczególnym czasie silnie ujawnia się między innymi AZS. Typowe problemy skórne, choć uciążliwe, nie są jednak niebezpieczne ani dla przyszłej mamy, ani jej dziecka.
Alergia skórna na twarzy. Gdzie jeszcze może się pojawić?
Alergia skórna może występować w różnych miejscach ciała. W przypadku kontaktowego zapalenia skóry, objawy są miejscowe i zwykle ograniczone do niewielkiej przestrzeni, która miała kontakt z alergenem.
W zależności od sytuacji może się zatem pojawić na dłoniach (co jest bardzo częste na przykład u osób uczulonych na lateks, z którego wykonuje się rękawiczki medyczne, czy nikiel, którym pokryte są nożyczki), ale też nogach, twarzy, szyi, brzuchu, plecach, narządach płciowych.
Alergia kontaktowa – statystyki
Czynniki, które najczęściej wywołują opóźnioną alergię kontaktową to:
- nikiel – jest najczęstszą przyczyną alergii kontaktowej (17% kobiet i 3% mężczyzn). Podczas przeprowadzania testów alergicznych odczyt wyników wskazany jest po 7 dniach od aplikacji roztworu niklu na skórę,
- inne metale, np. chrom, kobalt, pallad, miedź. Uczulenie na metale jest najczęstszą przyczyną alergii kontaktowej u dzieci. W Polsce obserwuje się znaczący udział alergii na pallad – aż 15,6%,
- propolis – charakteryzuje się dużą częstością uczuleń wśród Polaków – 15,1%,
- składniki kosmetyków – zwłaszcza barwniki (koszelina, PPD, żółcień pomarańczowa), konserwanty (np. metylodibromoglutaronitryl) i kompozycje zapachowe (zwłaszcza lyral, alkohol cynamonowy, aldehyd cynamonowy, hydroksycytronellal, aldehyd amylowocynamonowy, geraniol, eugenol, izoeugenol, absolut mchu dębowego, seskwioleinian sorbitanu),
- farby do włosów (parafenylenodiamina – PPD),
- lanolina – popularny składnik maści i kremów,
- detergenty w płynach do mycia ciała i włosów, np. SLS, SLES,
- parabeny – środki konserwujące, które znajdziemy w kosmetykach, lekach, a nawet w produktach spożywczych,
- balsam peruwiański,
- niektóre leki stosowane miejscowo, np. kortykosteroidy, neomycyna,
- olejki eteryczne i żywice roślinne (kalafonia),
- gumy i tworzywa sztuczne,
- żywica epoksydowa,
- formaldehyd.
Ciekawostka: W alergii kontaktowej występuje zjawisko alergii krzyżowej, w której reakcja alergiczna zostaje wyzwolona nie tylko na skutek kontaktu z uczulającym haptenem, ale również z substancjami o podobnej budowie. Są one mylnie rozpoznawane przez układ immunologiczny jako pierwotny alergen, w związku z czym objawy mogą wystąpić już przy pierwszym kontakcie z daną substancją. Przykładem może być uczulenie u dzieci na barwnik tekstylny – żółcień rozpuszczalną. Daje ona reakcję krzyżową z parafenylenodiaminą – barwnikiem wykorzystywanym między innymi w farbach do włosów. Wówczas niczego nieświadoma osoba może doświadczyć ciężkiej reakcji alergicznej nawet przy pierwszym farbowaniu włosów.
Leczenie przez unikanie
Leczenie alergii kontaktowej opiera się na unikaniu stykania się z alergenem. Po wykonaniu testów i wykryciu uczulających substancji, powinno się je usunąć z otoczenia chorego. Niekiedy wskazanie ich nie jest jednak łatwe. Niektóre alergeny znajdujące się w środowisku pacjenta można wykrywać za pomocą testów chemicznych, na przykład nikiel, chrom, formaldehyd czy żywice.
W przypadku ostrych objawów, lekarz może przepisać specjalistyczne maści, emulsje i kremy. W alergii kontaktowej stosuje się także leki sterydowe, a w przypadku braku ich skuteczności również fototerapię za pomocą promieniowania ultrafioletowego[13].
[1] Beata Kręcisz (i wsp.), Alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, Alergia (1) 2014
[2] M. Czarnecka – Operacz, W. Pietrenko, Kontaktowe zapalnie skóry, Choroby Alergiczne, Termedia, 2019
[3] Beata Kręcisz (i wsp.), Alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, Alergia (1) 2014
[4] M. Kieć – Świerczyńska, Alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, Uczulenie na metale cz. 1, Alergia, (3) 2009
[5] K. Buczyłko, Nie tylko alergeny. Niekiel, Alergia, (04) 2014
[6] K. Buczyłko, Nie tylko alergeny IgE-zależne. Kobalt, Alergia, (04) 2018
[7] K. Buczyłko, Nie tylko alergeny. Chrom, Alergia, (04) 2017
[8] D. Chomiczewska, M. Kieć – Świerczyńska, B. Kręcisz, Profilatyka chorób zawodowych skóry, Instytut Medycyny Pracy im. prof. J. Nofera, 2010
[9] D. Chomiczewska, M. Kieć – Świerczyńska, B. Kręcisz, Konserwanty jako istotne czynniki etiologiczne alergicznego kontaktowego zapalenia skóry, Medycyna Pracy, 2015
[10] M. Kieć – Świerczyńska (i wsp.), Alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, Alergia, (1) 2014
[11] J. Walusiak – Skorupa (red.), Profilaktyka alergii zawodowej, Instytut Medycyny Pracy im. prof. J. Nofera, 2010
[12] R. Śpiewak, Praktyka wykonywania testów płatkowych w świetle aktualnych wytycznych, Wiadomości dermatologiczne, (3)2019.
[13] R. Śpiewak, Alergia kontaktowa diagnostyka i postępowanie, Alergia Astma Immunologia, 2007