U nas zapłacisz kartą
Objawy Alergii Kontaktowej - Jak Je Rozpoznać?
Kontaktowe zapalenie skóry (wyprysk kontaktowy): przyczyny, objawy i leczenie
Kontaktowe zapalenie skóry (inaczej wyprysk kontaktowy) to miejscowa skórna reakcją nadwrażliwości w wyniku bezpośredniego kontaktu z określonymi substancjami chemicznymi lub drażniącymi. Wyprysk kontaktowy może mieć podłoże alergiczne, wynikać z podrażnienia, mieć związek z wykonywaną pracą (np. przewlekłym narażeniem dłoni na określoną substancję) lub ze światłem słonecznym. W leczeniu najważniejsze jest unikanie substancji powodujących wyprysk kontaktowy.
Wyprysk kontaktowy to choroba polegająca na tworzeniu się zmian skórnych pod wpływem kontaktu z alergenami kontaktowymi (są to często substancje chemiczne) u uczulonych na nie osób. Czasem potocznie mówi się na wyprysk kontaktowy „egzema”, co nie jest jednoznaczne z kontaktowym zapaleniem skóry, ponieważ słowo egzema oznacza wyprysk, czyli chorobę skóry o podłożu zapalnym niezwiązaną z zakażeniem, w której dochodzi do zapalenia jej wierzchnich warstw (naskórka i warstwy brodawkowatej skóry właściwej). Egzema nie jest więc nazwą konkretnej choroby, tylko określa rodzaj zmian skórnych, które występują w danej chorobie skóry.
- alergiczne – związane z odpowiedzią układu odpornościowego na alergeny,
- z podrażnienia – nie jest to prawdziwe uczulenie i takie zmiany mogą się pojawić u wszystkich osób, które mają kontakt, np. z silnymi substancjami używanymi w środkach czystości, farbami, lakierami, smarami, cementem,
- zawodowe – wywołane przez czynniki szkodliwe w miejscu pracy, w większości przypadków jest to kontaktowe zapalenie skóry (wyprysk kontaktowy) z podrażnienia,
- fotoalergiczne lub fototoksyczne – zapalenie skóry może być wywołane przez alergen lub substancję drażniącą powstającą dopiero po zadziałaniu światła słonecznego.
Kontaktowe zapalenie skóry (wyprysk kontaktowy) - objawy
Charakterystycznym objawem wyprysku kontaktowego jest silny świąd skóry, na powierzchni której tworzy się zaczerwienienie, łuszczące się grudki oraz pęcherzyki. Ważne jest to, że zmiany tworzą się w miejscu kontaktu z np. tkaniną czy tworzywem zawierającym uczulające chorego czynniki (np. pod paskiem czy biżuterią u chorego uczulonego na nikiel, na rękach u sprzątaczki używającej środków czyszczących, na policzkach w miejscu, na który nałożono kosmetyk, który uczulił chorego pod wpływem opalania). Czasem zmiany występują jednak na całej powierzchni ciała. Chorzy na KZS z podrażnienia mogą odczuwać parzący ból lub pieczenie, zwłaszcza w razie kontaktu z substancją silnie drażniącą.
Skóra staje się pogrubiała, bardzo sucha, łuszczy się, wyraźnie zaznaczają się jej naturalne bruzdy (np. na nadgarstkach skóra może przypominać korę drzewa), skóra na dłoniach podeszwach niekiedy pęka powodując ból.
Jak diagnozuje się alergię kontaktową
Cały proces rozpoczyna się od wizyty u lekarza i dokładnego wywiadu medycznego. Lekarz zapyta o początek i przebieg choroby, potencjalne czynniki wywołujące i zaostrzające dolegliwości, schorzenia współistniejące czy przyjmowane leki. W przypadku alergii kontaktowej u osoby dorosłej padnie również pytanie o wykonywany zawód. Lekarz może również zapytać o sposób spędzania wolnego czasu. W następnej kolejności dokładnie obejrzy zmiany na skórze[11].
Kolejnym krokiem będzie przeprowadzenie dodatkowych badań, jeśli lekarz uzna, że objawy mogą wskazywać na alergię kontaktową. Aktualnie złotym standardem w diagnostyce alergicznego kontaktowego zapalenia skóry są testy naskórkowe, zwane też płatkowymi. Wykonuje się je na górnej części pleców, czasami na zewnętrznej stronie rąk i ud. Lekarz przyklei na skórze plastry, na których zostały umieszczone wyciągi alergenowe. Na jednym jest najczęściej dziesięć rodzajów alergenów w postaci niewielkich kwadratów lub kółek[12].
Plaster musi pozostać na plecach pacjenta na 48 godzin. Jeśli w miejscu nałożenia ekstraktu nastąpi reakcja (rumień, grudki), wówczas alergia jest potwierdzona. W tym wypadku wynik sprawdza się kilkukrotnie, po 48, 72 i 96 godzinach.