U nas zapłacisz kartą
Objawy Alergii Kontaktowej - Jak Je Rozpoznać?
Leczenie opóźnionej alergii kontaktowej
W chorobach alergicznych najlepszym postępowaniem jest profilaktyka, czyli unikanie alergenu. Obecnie leczenie farmakologiczne alergii kontaktowej ogranicza się do łagodzenia objawów, nie lecząc choroby samej w sobie. Podejmowane próby odczulania u osób z alergią na nikiel okazały się nieskuteczne. Poza tym taka terapia niosła ryzyko wywołania systemowej reaktywacji wyprysku alergicznego, czyli nawrotu schorzenia poprzez pozaskórny kontakt z uczulającym haptenem (np. drogą pokarmową lub oddechową). Na szczęście dysponujemy lekami, które w zdecydowanej większości przypadków bardzo dobrze radzą sobie z łagodzeniem objawów alergii kontaktowej:
- miejscowe glikokortykosteroidy (GKS) – są lekami pierwszego rzutu. Mają działanie przeciwzapalne i przeciwalergiczne. Niewskazane jest przewlekłe stosowanie, które może prowadzić do ścieńczenia skóry. Należy mieć na uwadze możliwą alergię kontaktową na glikokortykosteroidy,
- miejscowe inhibitory kalcyneurynytakrolimus, pimekrolimus – to nowsze leki o działaniu immunosupresyjnym. Mają wysoki profil bezpieczeństwa, jednak brak danych dotyczących stosowania u najmłodszych dzieci wyklucza rejestrację leku dla osób poniżej 2. roku życia. Są coraz częściej stosowane zamiennie z glikokortykosteroidami, ponieważ nie powodują charakterystycznych dla GKS skutków ubocznych,
- emolienty – dla poprawy bariery naskórkowej,
- fotochemioterapia,
- cyklosporyna A – to doustny lek immunosupresyjny,
- doustne glikokortykosterodiy i azatiopryna – stosowane są w ciężkich postaciach schorzenia lub uogólnionym przebiegu,
- leki przeciwhistaminowe – mogą znaleźć zastosowanie w łagodzeniu silnego świądu, zwłaszcza u dzieci.
W krajach rozwiniętych problem alergii kontaktowej stale się pogłębia. Przyczynia się do tego rosnące zanieczyszczenie środowiska, specyfika odżywiania się, ubiór i przesadna dbałość o higienę. To wszystko sprawia, że nasza skóra codziennie ma kontakt z wieloma potencjalnymi alergenami. Osoby dotknięte alergią kontaktową powinny przede wszystkim wykryć przyczynę schorzenia, a następnie zadbać, aby wszystko to, czym się otaczają, było przyjazne dla ich skóry.
Jakie alergeny mogą wywołać wyprysk alergiczny lub kontaktowe zapalenie skóry?
Kontaktowe zapalenie skóry jest następstwem styczności z czynnikiem drażniącym lub alergenem, czyli substancją powodującą nadmierną, nieprawidłową reakcję układu immunologicznego. Alergia skórna może być wywołana na przykład przez kontakt
z bluszczem pospolitym, sumakiem, dębem, naskórkiem zwierząt, lekami (najbardziej uczulająca jest neomycyna), metalami (niklem, chromem, rtęcią), a także lateksem czy niektórymi substancjami w preparatach do ciała (dodatki zapachowe, konserwanty). Alergia kontaktowa teoretycznie może wystąpić u każdego dziecka, jednak niektóre maluchy są bardziej narażone na nieprzyjemne objawy. Musisz wiedzieć, że jeśli twoje dziecko boryka się z atopowym zapaleniem skóry, jest mniej odporne na alergeny i czynniki drażniące. Co ciekawe, obecnie alergie są tak częste, że specjaliści zaliczają je do chorób cywilizacyjnych.
Objawy nie zawsze pojawiają się od razu, czasami mogą wystąpić dopiero po upływie doby lub dwóch. Do możliwych reakcji skórnych należą:
- zaczerwienienie,
- obrzęk,
- swędzenie,
- bolesność,
- wysypka,
- łuszczenie się skóry,
- czasami pękanie skóry, wysięk.
Jeśli w grę wchodzi alergiczny wyprysk kontaktowy (egzema), wówczas charakterystyczne są grudki, które następnie przekształcają się w pęcherzyki oraz nadżerki. Z upływem dni nadżerkę pokrywa strup. Bardzo charakterystyczny jest też silny świąd.
Skąd mieć pewność, że to AZS? Diagnozę powinien postawić dermatolog, jednak jeśli maluch ma na skórze ogniska rumieniowe, na których pojawiają się grudki (czasami z wysiękiem), a do tego jest niespokojne, płaczliwe i ma problemy ze snem (wysypka alergiczna powoduje świąd), wówczas istnieje duże prawdopodobieństwo, że ma skórę atopową.
Co robić w razie wystąpienia objawów?
Natychmiast przerwij kontakt z substancją, którą podejrzewasz o wywołanie zmian – np. przemyj ręce po kontakcie z substancjami, które powodują objawy. W razie nasilonego świądu skóry możesz zażyć tabletkę leku przeciwhistaminowego (niektóre dostępne są bez recepty).
Wyprysk kontaktowy rozpoznaje się na podstawie charakterystycznego obrazu zmian skórnych oraz ustalenia związku pomiędzy ich pojawianiem się a np. pracą zawodową.
Wyprysk kontaktowy może przypominać wyprysk atopowy (atopowe zapalenie skóry) i inne mylone z nim choroby skóry. Najważniejszym badaniem w rozpoznaniu wyprysku kontaktowego są tzw. testy płatkowe. Polegają one na nałożeniu na skórę pleców małych krążków bibułek nasączonych różnymi substancjami wywołujących wyprysk kontaktowy (zawartymi w np. kosmetykach, gumie, metalach, lekach, tworzywach sztucznych). Pojawienie się pod ich wpływem zaczerwienienia, grudek czy pęcherzyków może oznaczać uczulenia na którą z tych substancji.
Uwaga na metale
Wśród substancji wywołujących alergię kontaktową dużą rolę odgrywają metale. Wśród nich najczęściej uczulają: nikiel, kobalt, chrom i pallad. Zdarzają się także reakcje na złoto, aluminium czy rtęć[4].
Zajmuje od wielu lat czołowe miejsce na liście najczęstszych alergenów kontaktowych. Można go spotkać w biżuterii, akcesoriach odzieżowych, zegarkach, monetach, sztućcach czy narzędziach. Wykorzystuje się go także w implantach medycznych czy aparatach ortodontycznych.
Alergia na nikiel częściej występuje u kobiet. Szacuje się, że w zależności od kraju około 10 proc. pań może być uczulona na ten metal. Natomiast w całej populacji nadwrażliwość na nikiel może dotyczyć od 4 do nawet 13 proc. ludzi[5].
Więcej o alergii na nikiel
Dodawany jest do stopów metali używanych w materiałach stomatologicznych, aparatach ortodontycznych, implantach ortopedycznych, biżuterii. Ponadto obecny jest w glinie, emaliach, cemencie, farbach do dekoracji ceramiki, żywicach poliestrowych a nawet paszach dla zwierząt. Zwykle alergia na kobalt łączy się z uczuleniem na nikiel u kobiet i na chrom u mężczyzn. W Europie szacuje się, że około 8 proc. mieszkańców jest uczulona na Teb metal[6].
W postaci metalu uczula rzadko. Sytuacja zmienia się, gdy mamy do czynienia ze związkami chromu, które łatwo znaleźć w wyrobach ze skóry (ubraniach, obuwiu, dodatkach). U osób uczulonych na chrom zmiany skórne występują zwykle na stopach i w miejscach stykania się wyrobów skórzanych ze skórą. Alergia na związki chromu, o ile nie zostanie prawidłowo zdiagnozowana, może być długotrwała i trudna do wyleczenia. [7]
Alergia skórna u dzieci. Jak ją rozpoznać?
Alergia skórna u dzieci może być powodowana różnymi czynnikami, w tym także kontaktowymi.
Najczęściej jednak w tym kontekście wspomina się o atopowym zapaleniu skóry. AZS jest schorzeniem, które towarzyszy człowiekowi przez całe życie, ale występuje w trzech dających się wyodrębnić fazach: niemowlęcej, dziecięcej i dorosłej.
Często jego objawy są obserwowane już około 3-4 miesiąca życia.
Co niezwykle ważne, główną przyczyną występowania objawów AZS u najmłodszych są pojawiające się wtedy pierwsze alergie pokarmowe, w tym w szczególności na alergia na białka mleka krowiego, ale też na inne produkty, które są stopniowo wprowadzane do diety po szóstym miesiącu życia. Dlatego też zagadnienia te często rozpatruje się łącznie.
Oprócz tego należy pamiętać, że problemy dermatologiczne związane z niewłaściwą odpowiedzią na składniki pożywienia mogą się objawiać w inny sposób, bez związku z AZS.
Jak rozpoznać tego typu alergię skórną u dziecka? Na co należy zwrócić uwagę?
Objawy alergii skórnej u dzieci
Związana z AZS alergia skórna u niemowlaka daje bardzo charakterystyczne objawy. Typowy dla pierwszej fazy choroby jest ostry stan zapalny skóry ze zmianami grudkowo-pęcherzykowymi na podłożu rumieniowym, z których następnie powstają nadżerki i strupy.
W klasycznych przypadkach wykwity najczęściej lokalizują się na policzkach i owłosionej skórze głowy, ale w cięższych przypadkach mogą obejmować całą twarz, tułów, pośladki oraz kończyny. Towarzyszą temu uczucie niepokoju, rozdrażnienie oraz bezsenność.
Faza druga, czyli dziecięca, stanowi kontynuację niemowlęcej, bądź też choroba objawia się wówczas po raz pierwszy. Typowe na tym etapie są ogniska rumieniowe z niewielkimi grudkami, nadżerkami i przeczosami.
Są one umiejscowione przede wszystkim na zgięciach łokci i kolan, a także na nadgarstkach, dłoniach, stopach oraz karku. Tego typu alergia skórna u dziecka powoduje też bardzo silny świąd, który u maluchów po ukończeniu pierwszego roku życia powoduje rozdrapywanie skóry.
