U nas zapłacisz kartą
Objawy Alergii Kontaktowej - Jak Je Rozpoznać?
Diagnostyka alergii kontaktowej
W diagnostyce opóźnionej alergii kontaktowej pomocne są:
- szczegółowy wywiad lekarski,
- badanie zmian skórnych uwzględniające ich lokalizację,
- testy płatkowe.
Skórne testy płatkowe są podstawowym badaniem zlecanym przez lekarza alergologa przy podejrzeniu alergii kontaktowej. Podczas tego badania testowana jest reakcja skóry na przedłużony kontakt z całym zestawem haptenów (tzw. Seria Podstawowa). Polska Seria Podstawowa składa się z najczęściej uczulających kontaktowo substancji, które są na bieżąco weryfikowane pod względem bezpieczeństwa i użyteczności diagnostycznej. Na plecy pacjenta nakleja się plastry nasączone roztworem haptenu, które należy nosić przez 48 godzin. Lekarz ocenia wizualnie poszczególne obszary skóry bezpośrednio po ściągnięciu plastrów, a następnie także po 72-96 godzinach oraz po 7 dniach. Wielokrotny odczyt wyników rozłożony w czasie jest niezbędny do wykrycia reakcji opóźnionej charakterystycznej dla alergii kontaktowej . W interpretacji wyników pomaga zebranie dokładnego wywiadu od pacjenta oraz doświadczenie i wiedza lekarza. Alergiczny wyprysk kontaktowy należy rozróżnić z innymi powszechnie występującymi dermatozami (np. atopowe zapalenie skóry, liszaj, łuszczyca, grzybica). Jeśli podstawowe testy skórne nie wykryją źródła problemów, zalecanym postępowaniem jest wykonanie powtórnych badań z uwzględnieniem leków miejscowych i kosmetyków przewlekle stosowanych przez pacjenta.
Leczenie przez unikanie
Leczenie alergii kontaktowej opiera się na unikaniu stykania się z alergenem. Po wykonaniu testów i wykryciu uczulających substancji, powinno się je usunąć z otoczenia chorego. Niekiedy wskazanie ich nie jest jednak łatwe. Niektóre alergeny znajdujące się w środowisku pacjenta można wykrywać za pomocą testów chemicznych, na przykład nikiel, chrom, formaldehyd czy żywice.
W przypadku ostrych objawów, lekarz może przepisać specjalistyczne maści, emulsje i kremy. W alergii kontaktowej stosuje się także leki sterydowe, a w przypadku braku ich skuteczności również fototerapię za pomocą promieniowania ultrafioletowego[13].
[1] Beata Kręcisz (i wsp.), Alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, Alergia (1) 2014
[2] M. Czarnecka – Operacz, W. Pietrenko, Kontaktowe zapalnie skóry, Choroby Alergiczne, Termedia, 2019
[3] Beata Kręcisz (i wsp.), Alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, Alergia (1) 2014
[4] M. Kieć – Świerczyńska, Alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, Uczulenie na metale cz. 1, Alergia, (3) 2009
[5] K. Buczyłko, Nie tylko alergeny. Niekiel, Alergia, (04) 2014
[6] K. Buczyłko, Nie tylko alergeny IgE-zależne. Kobalt, Alergia, (04) 2018
[7] K. Buczyłko, Nie tylko alergeny. Chrom, Alergia, (04) 2017
[8] D. Chomiczewska, M. Kieć – Świerczyńska, B. Kręcisz, Profilatyka chorób zawodowych skóry, Instytut Medycyny Pracy im. prof. J. Nofera, 2010
[9] D. Chomiczewska, M. Kieć – Świerczyńska, B. Kręcisz, Konserwanty jako istotne czynniki etiologiczne alergicznego kontaktowego zapalenia skóry, Medycyna Pracy, 2015
[10] M. Kieć – Świerczyńska (i wsp.), Alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, Alergia, (1) 2014
[11] J. Walusiak – Skorupa (red.), Profilaktyka alergii zawodowej, Instytut Medycyny Pracy im. prof. J. Nofera, 2010
[12] R. Śpiewak, Praktyka wykonywania testów płatkowych w świetle aktualnych wytycznych, Wiadomości dermatologiczne, (3)2019.
[13] R. Śpiewak, Alergia kontaktowa diagnostyka i postępowanie, Alergia Astma Immunologia, 2007
Jakie alergeny mogą wywołać wyprysk alergiczny lub kontaktowe zapalenie skóry?
Kontaktowe zapalenie skóry jest następstwem styczności z czynnikiem drażniącym lub alergenem, czyli substancją powodującą nadmierną, nieprawidłową reakcję układu immunologicznego. Alergia skórna może być wywołana na przykład przez kontakt
z bluszczem pospolitym, sumakiem, dębem, naskórkiem zwierząt, lekami (najbardziej uczulająca jest neomycyna), metalami (niklem, chromem, rtęcią), a także lateksem czy niektórymi substancjami w preparatach do ciała (dodatki zapachowe, konserwanty). Alergia kontaktowa teoretycznie może wystąpić u każdego dziecka, jednak niektóre maluchy są bardziej narażone na nieprzyjemne objawy. Musisz wiedzieć, że jeśli twoje dziecko boryka się z atopowym zapaleniem skóry, jest mniej odporne na alergeny i czynniki drażniące. Co ciekawe, obecnie alergie są tak częste, że specjaliści zaliczają je do chorób cywilizacyjnych.
Objawy nie zawsze pojawiają się od razu, czasami mogą wystąpić dopiero po upływie doby lub dwóch. Do możliwych reakcji skórnych należą:
- zaczerwienienie,
- obrzęk,
- swędzenie,
- bolesność,
- wysypka,
- łuszczenie się skóry,
- czasami pękanie skóry, wysięk.
Jeśli w grę wchodzi alergiczny wyprysk kontaktowy (egzema), wówczas charakterystyczne są grudki, które następnie przekształcają się w pęcherzyki oraz nadżerki. Z upływem dni nadżerkę pokrywa strup. Bardzo charakterystyczny jest też silny świąd.
Skąd mieć pewność, że to AZS? Diagnozę powinien postawić dermatolog, jednak jeśli maluch ma na skórze ogniska rumieniowe, na których pojawiają się grudki (czasami z wysiękiem), a do tego jest niespokojne, płaczliwe i ma problemy ze snem (wysypka alergiczna powoduje świąd), wówczas istnieje duże prawdopodobieństwo, że ma skórę atopową.
Kontaktowe zapalenie skóry (wyprysk kontaktowy) - objawy
Charakterystycznym objawem wyprysku kontaktowego jest silny świąd skóry, na powierzchni której tworzy się zaczerwienienie, łuszczące się grudki oraz pęcherzyki. Ważne jest to, że zmiany tworzą się w miejscu kontaktu z np. tkaniną czy tworzywem zawierającym uczulające chorego czynniki (np. pod paskiem czy biżuterią u chorego uczulonego na nikiel, na rękach u sprzątaczki używającej środków czyszczących, na policzkach w miejscu, na który nałożono kosmetyk, który uczulił chorego pod wpływem opalania). Czasem zmiany występują jednak na całej powierzchni ciała. Chorzy na KZS z podrażnienia mogą odczuwać parzący ból lub pieczenie, zwłaszcza w razie kontaktu z substancją silnie drażniącą.
Skóra staje się pogrubiała, bardzo sucha, łuszczy się, wyraźnie zaznaczają się jej naturalne bruzdy (np. na nadgarstkach skóra może przypominać korę drzewa), skóra na dłoniach podeszwach niekiedy pęka powodując ból.
Co robić, aby uniknąć zachorowania?
Ponieważ wyprysk zawodowy często powodują alergeny występujące w miejscu pracy czy podczas prac domowych, warto się zabezpieczać przed kontaktem z nimi za pomocą np. rękawiczek czy odzieży ochronnej.
Zobacz także
Alergia na chrom Chrom należy do najważniejszych alergenów kontaktowych. Wyprysk wywołany przez ten metal przebiega bardzo ciężko i zwykle trwa długo, nierzadko nawet dziesiątki lat.
Alergia na kobalt Kobalt należy do najczęstszych alergenów kontaktowych, przy czym uczula on różne grupy osób, w tym zarówno dzieci, jak i robotników z wypryskiem zawodowym.
Alergia na nikiel Najczęściej uczula nikiel znajdujący się w biżuterii, guzikach jeansów, sprzączkach pasków, a niekiedy również nożycach, sztućcach i innych wyrobach metalowych.
Alergeny kontaktowe Do najczęstszych alergenów kontaktowych w Polsce należą nikiel i chrom. Coraz częstsze jest też uczulenie na perfumy i aminy aromatyczne.
Wybrane treści dla Ciebie
Testy skórne Testy skórne to najważniejsze badanie wykorzystywane w diagnostyce alergii. Pozwalają one na proste, szybkie i bezpieczne potwierdzenie uczulenia na różne alergeny.
Próba prowokacyjna z alergenem Próba wykonywana jest w celu stwierdzenia, czy dana osoba jest uczulona na konkretny alergen. Badanie wykonuje się stosunkowo rzadko. Zwykle wtedy, gdy innymi metodami nie udało się potwierdzić nadreaktywności oskrzeli i (lub) uczulenia na konkretny alergen, a wynik badania ma znaczenie dla rozpoznania choroby.
