Alergia na roztocza: Objawy skórne, przyczyny i sposoby leczenia

Alergia na kurz: testy alergiczne

Objawy alergii na kurz są uciążliwe, a nieleczona alergia oraz ciągły kontakt z alergenem mogą doprowadzić do rozwoju astmy, o czym świadczyć może silny kaszel i duszności oraz świszczący oddech.

Dlatego jeśli objawy alergii na roztocza się utrzymują, należy sprawdzić, czy jesteśmy uczuleni na kurz, poddając się diagnostyce alergicznej u alergologa (lub u pediatry, jeśli na kurz uczulone jest dziecko).

Przy podejrzeniu alergii na roztocza lekarz w pierwszej kolejności przeprowadzi szczegółowy wywiad, dokładnie obejrzy również - za pomocą specjalnego instrumentu - błony śluzowe nosa: takie oględziny mają na celu stwierdzenie, czy występuje przewlekły stan zapalny charakterystyczny dla alergii wziewnej. Następnie zleci testy: skórne lub badanie alergiczne z krwi.

Testy skórne w alergii na kurz polegają na drażnieniu skóry ekstraktem zawierającym proteiny produkowane przez roztocza. W trakcie testu kropla roztworu nanoszona jest na lekko zadrapaną uprzednio skórę na przedramieniu lub plecach. Jeśli reakcją na prowokację jest bąbel i rumień (tzw. reakcja rumieniowo-bąblowa), oznacza to, że mamy do czynienia z alergią na kurz.

W przypadku, jeśli test skórny da wynik ujemny mimo wyraźnych objawów alergii, stosuje się badania krwi, przede wszystkim test RAST, którego celem jest oznaczenie IgE (immunoglobuliny E) w surowicy. Alergię można stwierdzić wówczas, jeśli test wykryje we krwi podwyższony poziom specyficznych przeciwciał klasy IgE, skierowane przeciw alergenom produkowanym przez roztocza.

Testy takie zgrupowane są w panele, dlatego przy ich użyciu można wykryć nie tylko alergię na kurz, ale również przeprowadzić diagnostykę w kierunku innych alergii wziewnych lub pokarmowych.

Roztocze kurzu domowego – co to jest?

Roztocza to mikroskopijne pajęczaki z ciałem o długości około 0,3 mm, które powszechnie zamieszkują nasze domy. W Polsce liczebnie dominuje Dermatophagoides pteronyssinus , ale stwierdza się występowanie jeszcze co najmniej 7 innych gatunków roztoczy. Ich pożywieniem jest złuszczony naskórek człowieka . Co ciekawe, pojedyncza osoba w ciągu jednego dnia dostarcza około 1,5 g naskórka, co jest wystarczającą ilością pożywienia dla wielu tysięcy osobników na okres 3 miesięcy. Roztocza najliczniej występują w kurzu gromadzącym się na powierzchniach i w tkaninach. Optymalne warunki do rozwoju roztocza osiągają przy temperaturze 25°C i wilgotności 75-80%. Stąd też znacznie mniejszą ich ilość obserwuje się w rejonach o niskiej wilgotności i temperaturze.

Alergia na roztocza - leczenie

Terapia składa się z kilku elementów:

Zapobieganie narażeniu na alergen roztoczowy.
Łagodzenia objawów alergii, jeśli dojdzie do ich rozwoju, za pomocą określonych grup leków:

Leki antyhistaminowe – najczęściej stosowana grupa leków. Histamina jest jedną z substancji wydzielanych w trakcie odpowiedzi układu odpornościowego na alergen, a skutkiem jej działania jest wystąpienie objawów alergii. Leki przeciwhistaminowe zmniejszają jej wydzielanie, a tym samym łagodzą symptomy uczulenia na roztocza kurzu domowego. Działaniem ubocznym starszych postaci tych leków była senność i zmęczenie. Nowsze preparaty ze względu na bardziej złożony mechanizm działania nie mają takich działań niepożądanych. Istnieje wiele różnych form tych preparatów: krople, syropy, tabletki.
Kortykosterydy stosowane miejscowo – sterydy w postaci stosowanego głównie w postaci donosowego spreju łagodzą objawy reakcji alergicznej. Jednym z uciążliwych działań niepożądanych może być szczypanie w nosie po podaniu leku.
Leki obkurczające naczynia krwionośne – podobnie jak sterydy stosowane miejscowo, pod postacią kropli do nosa lub oczu. Poszerzone wskutek reakcji alergicznej naczynia poprzez działanie tych preparatów ulegają obkurczeniu – co łagodzi objawy uczulenia: takie jak swędzenie i zaczerwienienie spojówek oraz uczucie zatkanego nosa. Zazwyczaj stosowane są w połączeniu z lekami antyhistaminowymi.
Kromony – podobnie jak sterydy stosowane miejscowo w postaci preparatów donosowych, dospojówkowych lub odoskrzelowych. Od pozostałych leków odróżnia je konieczność stosowania kilka dni, a nawet tygodni przed spodziewanym okresem wystąpienia alergii.

Leczenie odczulające (immunoterapia swoista) - polega ono na podawaniu zastrzyków podskórnych z tzw. szczepionek odczulających – czyli preparatów zawierających odpowiednio niskie stężenia alergenów roztoczy. Celem takiej terapii jest zmniejszenie odpowiedzi układu odpornościowego na powtarzające się narażenie na uczulające czynniki, a tym samym łagodzenie przebiegu alergii. Typowy model leczenia polega na cotygodniowym podawaniu alergenów w ściśle określonych warunkach (poradnia przyszpitalna, ambulatorium), a po opanowaniu alergii comiesięcznej dawki podtrzymującej.

Alergia na roztocza kurzu domowego- zapobieganie

Bardzo ważnym elementem właściwej terapii jest unikanie lub minimalizowanie narażenia na alergeny roztoczy. Istnieje szereg, często prostych metod, pozwalających osiągnąć ten cel. Należą do nich między innymi:

Dbanie o czystość w domu – mniejsza ilość kurzu to mniejsza ilość roztoczy, a tym samym alergizujących substancji i łagodniejszy przebieg samej alergii, pomocne może być podczas sprzątania zakładanie maseczki chroniącej przed inhalowaniem alergenów.
Brud należy usuwać za pomocą mokrych ściereczek, mopów itp., które zapobiegną wzbiciu się alergenów w powietrze podczas sprzątania.
Polecane są odkurzacze wodne lub wyposażone w specjalne filtry (tzw. HEPA).
Unikanie mebli i tekstyliów domowych, które mogą być rezerwuarem roztoczy – np. meble tapicerowane, dywany.
Pościel powinna być przystosowana do częstego prania (co 4-12 tyg.) również w wyższych temperaturach, w których giną roztocza (powyżej 60 st. Celsjusza) oraz na wpływ niskich temperatur (zimą można ją mrozić na zewnątrz, latem po zapakowaniu w folie/plastik w zamrażalniku – średnio raz w miesiącu).
Należy unikać wełnianej i puchowej pościeli – która łatwo akumuluje kurz, polecane są natomiast produkty wykonane z syntetycznych tworzyw, dobrze jeśli są wyposażone w specjalne pokrowce chroniące przed przedostawaniem się kurzu i roztoczy do wnętrza pościeli.
Łóżka dobrze jest wyposażyć w wymienne materace, które łatwo można czyścić.
Kontroluj temperaturę i wilgotność w domu – temperatura w domu powinna wynosić poniżej 21 st. Celsjusza, a wilgotność mniej niż 50% - takie warunki utrudniają roztoczą rozmnażanie.
Przedmioty, na których łatwo osiada kurz jak np. książki, zabawki (szczególnie pluszowe), powinno się je trzymać w pudełkach lub szczelnie zamykanych szafkach ograniczających przedostawanie się kurzu.
Poleca się zrezygnowanie z dywanów na rzecz np. linoleum lub drewnianego pokrycia podłóg.
Filtry powietrza – mogą być przydatne do oczyszczania powietrza mieszkań z alergenów roztoczy, jednak same w sobie nie usuną tych pajęczaków, a same alergeny unoszące się w powietrzu stosunkowo szybko z powrotem osiadają na różnych powierzchniach.
Można rozważyć stosowanie środków zabijających roztocza.