U nas zapłacisz kartą
Alergia na roztocza - Objawy skórne i sposoby ich łagodzenia
Testy na alergię skórną. Kiedy najlepiej je wykonać?
W diagnostyce tego typu schorzeń wykonuje się testy skórne, które pozwalają określić, jakie konkretnie czynniki prowokują niepożądane reakcje układu odpornościowego.
Zastosowanie mają w tym przypadku przede wszystkim dwie metody:
- naskórkowe testy płatkowe (NTP) - wykonuje się je u pacjentów z podejrzeniem wyprysku kontaktowego. Na czym polegają? Na plecy przykleja się plastry nasączone określonymi alergenami. Najczęściej są to chrom, nikiel, kobalt, konserwanty, barwniki, leki oraz substancje zapachowe. Po 48 godzinach plastry są usuwane i wówczas dokonywany jest pierwszy odczyt. Drugi ma miejsce dzień później. Ocena jest dokonywana w trzypunktowej skali w zależności od zaobserwowanych objawów (brak / rumień / rumień i grudki / rumień, grudki i pęcherzyki),
- skórne testy punktowe (STP) - wskazaniem do ich wykonania jest podejrzenie atopowego zapalenia skóry, a także alergii na leki, pyłki, roztocza, składniki pokarmowe. Z technicznego punktu widzenia badanie polega na nałożeniu na skórę próbek różnych alergenów na skórę oraz substancji kontrolnych (histamina i sól fizjologiczna) a następnie nakłuciu tych miejsc. Po 20 minutach odczytuje się wynik. Na alergię wskazuje pojawienie się bąbla o średnicy przekraczającej rozmiary bąbla kontrolnego wywołanego działaniem histaminy. Typowe zestawy alergenów wykorzystywanych w tego typu badaniu zawierają m.in. pyłki drzew, traw i chwastów, a także roztocza kurzu, sierść i naskórek zwierząt domowych oraz grzyby pleśniowe. Niekiedy dodaje się do nich także próbki produktów żywnościowych.
Oprócz tego można wykonać też testy na alergie z krwi. W tym przypadku oznacza się przeciwciała klasy IgE skierowane przeciw konkretnych antygenom, co również stanowi potwierdzenie nieprawidłowego działania układu odpornościowego.
Testy skórne wykonywane w większych zestawach kosztują od 150 do nawet 350 złotych. W przypadku badań immunologicznych z krwi cena za sprawdzenie jednego tylko alergenu wynosi kilkadziesiąt złotych. Dobra wiadomość dla pacjentów jest taka, że wszystkie te badania można wykonać za darmo, jeśli tylko posiada się skierowanie od lekarza alergologa.
Alergia na roztocza - przyczyny
Substancje odpowiedzialne za rozwój alergii określa się mianem alergenów. Głównym alergenem odpowiedzialnym za uczulenie na roztocza jest białko zawarte między innymi w ich odchodach, które są najważniejszymi czynnikami wywołującymi alergię. Im wyższe stężenie alergenów w powietrzu, tym łatwiej dochodzi do rozwoju alergii. Liczba roztoczy w kurzu domowym zmienia się w zależności od pory roku, największa ich liczba występuje w miesiącach letnich, czyli od początku lipca do końca września, a następnie dochodzi do stopniowego ich obumierania. Jednakże odchody produkowane przez te pajęczaki ze względu na swoją budowę są trudne do usunięcia, przez co objawy alergii mogą występować przez cały rok, mimo zmniejszenia się populacji roztoczy.
Istotą alergii jest nieprawidłowa odpowiedź układu odpornościowego, który stoi na straży organizmu broniąc go przed atakami różnych szkodliwych drobnoustrojów (np. baterii, wirusów), jak i innych związków. Z nie do końca jasnych przyczyn zaczyna on traktować substancje potencjalnie nieszkodliwe – tzw. alergeny (jak np. odchody roztoczy kurzu domowego) jako groźne dla organizmu czynniki i rozpoczyna z nimi walkę. Konsekwencją działania układu odpornościowego jest uwolnienie różnych substancji do krwi - odpowiadających za rozwój reakcji alergicznej i wystąpienie określonych objawów. Ze względu na to, że alergeny produkowane przez roztocza są inhalowane – objawy alergii dotyczą przede wszystkim układu oddechowego, a w szczególności nosa (katar sienny itp.). Konsekwencją długotrwałego drażnienia dróg oddechowych, a tym samym przewlekłego utrzymywania się w nich stanu zapalnego spowodowanego reakcją alergiczną, może u części chorych prowadzić do rozwoju astmy.
Alergia na roztocza kurzu domowego - diagnostyka
Pierwsze objawy alergii na roztocza kurzu domowego pojawiają się przede wszystkim u dzieci, dlatego najczęściej diagnostyką choroby oraz jej leczeniem zajmują się lekarze pediatrzy. Jeśli pierwsze objawy alergii wystąpiły u dorosłych - terapią zajmują się lekarze pierwszego kontaktu lub lekarze rodzinni. W przypadku nasilonej alergii lub gdy jej złożony charakter wymaga specjalistycznych metod diagnostycznych – chorzy kierowani są do lekarzy alergologów.
Objawy wielu różnych alergii są zbliżone do siebie. Natomiast trudne może się okazać znalezienie czynnika odpowiedzialnego za ich występowanie. Nieraz zdarza się tak, że osoba uczulona jest jednocześnie na kilka różnych substancji, przez co ich wytypowanie może nie być łatwe.
Dodatkowo pierwsze symptomy alergii na roztocza mogą być mało charakterystyczne (zmęczenie, bóle głowy itp.) lub przypominać przewlekłe przeziębienie – co dodatkowo utrudnia postawienie właściwej diagnozy. Z tego powodu warto dobrze się przygotować do pierwszej wizyty u lekarza, podczas której będzie się on starał uzyskać jak najwięcej informacji na temat okoliczności wystąpienia objawów, ich lokalizacji, czasu trwania itp.
Warto sobie wcześniej wynotować najważniejsze fakty – co może w znacznym stopniu przyspieszyć zidentyfikowanie czynnika odpowiedzialnego za rozwój alergii. Poniżej zestawiono przykładowe pytania, które może zadać lekarz (dobrze jest przed wizytą przygotować sobie na nie odpowiedzi).
Przykładowe pytania które mogą być zadane przez lekarza:
- Kiedy po raz pierwszy wystąpiły objawy alergii?
- Czy objawy nasilają się w zależności od pory dnia?
- Czy objawy alergii nasilają się w sypialni?
- Co wpływa na pogorszenie objawów?
- Czy są stosowane jakieś metody ochrony przed kurzem lub roztoczami, które przynoszą ulgę?
Alergia na kurz: testy alergiczne
Objawy alergii na kurz są uciążliwe, a nieleczona alergia oraz ciągły kontakt z alergenem mogą doprowadzić do rozwoju astmy, o czym świadczyć może silny kaszel i duszności oraz świszczący oddech.
Dlatego jeśli objawy alergii na roztocza się utrzymują, należy sprawdzić, czy jesteśmy uczuleni na kurz, poddając się diagnostyce alergicznej u alergologa (lub u pediatry, jeśli na kurz uczulone jest dziecko).
Przy podejrzeniu alergii na roztocza lekarz w pierwszej kolejności przeprowadzi szczegółowy wywiad, dokładnie obejrzy również - za pomocą specjalnego instrumentu - błony śluzowe nosa: takie oględziny mają na celu stwierdzenie, czy występuje przewlekły stan zapalny charakterystyczny dla alergii wziewnej. Następnie zleci testy: skórne lub badanie alergiczne z krwi.
Testy skórne w alergii na kurz polegają na drażnieniu skóry ekstraktem zawierającym proteiny produkowane przez roztocza. W trakcie testu kropla roztworu nanoszona jest na lekko zadrapaną uprzednio skórę na przedramieniu lub plecach. Jeśli reakcją na prowokację jest bąbel i rumień (tzw. reakcja rumieniowo-bąblowa), oznacza to, że mamy do czynienia z alergią na kurz.
W przypadku, jeśli test skórny da wynik ujemny mimo wyraźnych objawów alergii, stosuje się badania krwi, przede wszystkim test RAST, którego celem jest oznaczenie IgE (immunoglobuliny E) w surowicy. Alergię można stwierdzić wówczas, jeśli test wykryje we krwi podwyższony poziom specyficznych przeciwciał klasy IgE, skierowane przeciw alergenom produkowanym przez roztocza.
Testy takie zgrupowane są w panele, dlatego przy ich użyciu można wykryć nie tylko alergię na kurz, ale również przeprowadzić diagnostykę w kierunku innych alergii wziewnych lub pokarmowych.
Alergia na roztocza kurzu domowego- zapobieganie
Bardzo ważnym elementem właściwej terapii jest unikanie lub minimalizowanie narażenia na alergeny roztoczy. Istnieje szereg, często prostych metod, pozwalających osiągnąć ten cel. Należą do nich między innymi:
- Dbanie o czystość w domu – mniejsza ilość kurzu to mniejsza ilość roztoczy, a tym samym alergizujących substancji i łagodniejszy przebieg samej alergii, pomocne może być podczas sprzątania zakładanie maseczki chroniącej przed inhalowaniem alergenów.
- Brud należy usuwać za pomocą mokrych ściereczek, mopów itp., które zapobiegną wzbiciu się alergenów w powietrze podczas sprzątania.
- Polecane są odkurzacze wodne lub wyposażone w specjalne filtry (tzw. HEPA).
- Unikanie mebli i tekstyliów domowych, które mogą być rezerwuarem roztoczy – np. meble tapicerowane, dywany.
- Pościel powinna być przystosowana do częstego prania (co 4-12 tyg.) również w wyższych temperaturach, w których giną roztocza (powyżej 60 st. Celsjusza) oraz na wpływ niskich temperatur (zimą można ją mrozić na zewnątrz, latem po zapakowaniu w folie/plastik w zamrażalniku – średnio raz w miesiącu).
- Należy unikać wełnianej i puchowej pościeli – która łatwo akumuluje kurz, polecane są natomiast produkty wykonane z syntetycznych tworzyw, dobrze jeśli są wyposażone w specjalne pokrowce chroniące przed przedostawaniem się kurzu i roztoczy do wnętrza pościeli.
- Łóżka dobrze jest wyposażyć w wymienne materace, które łatwo można czyścić.
- Kontroluj temperaturę i wilgotność w domu – temperatura w domu powinna wynosić poniżej 21 st. Celsjusza, a wilgotność mniej niż 50% - takie warunki utrudniają roztoczą rozmnażanie.
- Przedmioty, na których łatwo osiada kurz jak np. książki, zabawki (szczególnie pluszowe), powinno się je trzymać w pudełkach lub szczelnie zamykanych szafkach ograniczających przedostawanie się kurzu.
- Poleca się zrezygnowanie z dywanów na rzecz np. linoleum lub drewnianego pokrycia podłóg.
- Filtry powietrza – mogą być przydatne do oczyszczania powietrza mieszkań z alergenów roztoczy, jednak same w sobie nie usuną tych pajęczaków, a same alergeny unoszące się w powietrzu stosunkowo szybko z powrotem osiadają na różnych powierzchniach.
- Można rozważyć stosowanie środków zabijających roztocza.
