Alergia skórna u dziecka - Objawy, Diagnoza i Metody Leczenia

Czym jest alergia skórna?

Nie ulega wątpliwości, że ludzka skóra to bardzo wytrzymały organ, który posiada zdolności do szybkiej regeneracji. Jeśli jej bariera ochronna jest zdrowa, skutecznie chroni nasz organizm przed czynnikami termicznymi, fizycznymi, a także chemicznymi, które mogą mieć na nią niekorzystny wpływ. Dobrze funkcjonująca warstwa ochronna zapobiega również nadmiernej utracie wody, co zapobiega suchości i łuszczeniu się skóry.

Jednocześnie wpływ różnych czynników zewnętrznych sprawia, że ochronny płaszcz hydrolipidowy może ulec uszkodzeniu. Efektem takiego działania jest nie tylko utrata nawilżenia i suchość skóry , ale również zwiększone prawdopodobieństwo występowania różnego rodzaju reakcji alergicznych na skórze.

W obecnych czasach, ze względu na zmieniający się styl życia, a często również postępujące zanieczyszczenie środowiska, u coraz większej liczby osób zostaje wykrywana alergia na skórze lub różne zmiany o podłożu alergicznym, takie jak krosty uczuleniowe.

Czym tak naprawdę jest alergia skórna? Pojęcie to po raz pierwszy zostało wprowadzone do terminologii przez Clemensa Petera von Pirqueta. Oznacza powtarzające się i nawracające objawy ze strony różnych organów w wyniku kontaktu z konkretnym alergenem w dawce, która jest tolerowana przez osoby zdrowe. Innymi słowy, jest to nadmierna reakcja układu immunologicznego na konkretny czynnik, który nie wywołuje objawów u innych osób.

Warto zwrócić także uwagę na różne drogi przedostawania się alergenu do naszego organizmu. Możemy mówić o alergii kontaktowej, wziewnej czy też pokarmowej. Każda z nich w określony sposób może objawiać się w postaci zmian skórnych.

Leczenie alergii skórnych u dzieci i dorosłych

Leczenie alergii skórnych wymaga zindywidualizowanego podejścia, zarówno w przypadku dzieci, jak i dorosłych. Kluczowym celem jest złagodzenie objawów, zapobieganie nawrotom oraz, o ile to możliwe, eliminacja alergenów z otoczenia osoby cierpiącej na alergię. Poniżej przedstawiono metody leczenia i zarządzania alergiami skórnymi:

  • Unikanie alergenów - Najskuteczniejszą metodą jest identyfikacja i unikanie kontaktu z substancjami wywołującymi alergię. W przypadku alergii pokarmowych może to oznaczać eliminację określonych produktów z diety. Dla alergii kontaktowych, takich jak reakcja na nikiel lub lateks, kluczowe jest unikanie produktów zawierających te materiały.
  • Leki przeciwhistaminowe - Są powszechnie stosowane do łagodzenia objawów alergii skórnych, takich jak świąd i zaczerwienienie. Mogą być podawane w formie tabletek, syropów lub miejscowo, w postaci kremów i maści.
  • Kortykosteroidy miejscowe - Maści i kremy zawierające kortykosteroidy mogą być przepisywane w celu zmniejszenia stanu zapalnego i świądu skóry. Stosuje się je zwykle w przypadku bardziej nasilonych objawów.
  • Terapia nawilżająca - Regularne nawilżanie skóry jest kluczowym elementem leczenia atopowego zapalenia skóry, zwłaszcza u dzieci. Stosowanie specjalnych emolientów pomaga w utrzymaniu bariery ochronnej skóry i zmniejsza suchość oraz podatność na podrażnienia.

Alergiczny wyprysk kontaktowy u dzieci

Wyprysk (egzema) należy do najczęstszych chorób skóry i oznacza stan zapalny w obrębie naskórka oraz skóry właściwej. Charakterystycznym dla wyprysku wykwitem jest grudka, chociaż w obrazie klinicznym widuje się również rumień, pęcherzyki i nadżerki, a niekiedy pogrubienie naskórka i jego nadmierne złuszczanie. Obraz tej jednostki chorobowej może być więc różnorodny, jednak bardzo często towarzyszy jej świąd i pieczenie skóry.

Jedną z postaci wyprysku, którą coraz częściej stwierdza się wśród najmłodszych pacjentów, jest alergiczny wyprysk kontaktowy lub alergiczne kontaktowe zapalenie skóry.

Jest to nabyty powierzchowny odczyn zapalny skóry rozwijający się na podłożu alergicznym. Jednak jest to nieco odmienny typ reakcji odpornościowej niż reakcja na przykład na pyłki traw czy niektóre pokarmy. W przypadku alergicznego wyprysku kontaktowego mamy do czynienia z tzw. reakcją opóźnioną, która rozwija się dopiero po 24–48 h od kontaktu z alergenem. W reakcji tej bierze udział jedna z frakcji białych krwinek, czyli limfocyty T, mające tzw. pamięć immunologiczną, umożliwiającą im wyzwolenie reakcji alergicznej po kontakcie z uczulającym alergenem.

W zależności od „siły” danego antygenu w niektórych przypadkach do wyzwolenia reakcji odpornościowej wystarczy już pierwsza ekspozycja, w innych reakcja może się ujawnić dopiero po wielokrotnych kontaktach z uczulającym związkiem – po tygodniach, a nawet latach. Do najczęstszych alergenów kontaktowych u dzieci należą: nikiel – składnik zapięć w ubrankach, neomycyna – antybiotyk, mertiolat – konserwant w kroplach do oczu oraz szczepionkach, balsam peruwiański – substancja zapachowa, formaldehyd – konserwant, quaternium-15 – konserwant, kalafonia – składnik żywicy drzew iglastych, i lanolina – składnik kosmetyków.

Niedawno szerokim echem odbiły się ustalenia naukowców z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, którzy wprost zakomunikowali, że jego działanie na alergię to mit, a co więcej - nadużywane może szkodzić osłabiając działanie profesjonalnych leków.

Czytaj dalej...

Jeśli występują objawy bardziej nasilone, takie jak obrzęk gardła, trudności w oddychaniu lub spadek ciśnienia krwi, konieczne jest niezwłoczne wezwanie pomocy medycznej i podanie adrenaliny w formie zastrzyku lub automatycznego wstrzykiwacza.

Czytaj dalej...

Częstym powodem wystąpienia alergii skórnej jest również spożycie pokarmów alergizujących orzechów, mleka czy produktów w swoim składzie posiadających gluten oraz wdychanie alergenów alergia wziewna w postaci pyłków czy oparów formaldehydu.

Czytaj dalej...

W przypadku zauważenia u siebie uporczywych objawów, należy udać się do lekarza, który zleci odpowiednie testy alergiczne, pozwalające na wykrycie źródła alergii, wdrożenia odpowiedniego leczenia, a w rezultacie zminimalizowania jej objawów.

Czytaj dalej...