U nas zapłacisz kartą
Alergie i zmiany skórne - jak je rozpoznać i leczyć?
Co to jest alergia skórna?
Alergia skórna to uczulenie spowodowane kontaktem z alergenem. Mechanizmy powstawania alergii szczegółowo opisaliśmy w ostatnim artykule, w którym tłumaczyliśmy, jak organizm nadgorliwie reaguje na substancje będące dla zdrowego bezpiecznymi. Dla uczulonego jednak niewłaściwy krem, różne pokarmy, szklanka mleka, zmiana koloru włosów i inne mogą być przyczyną nadprodukcji histaminy odpowiedzialnej za uciążliwe objawy alergii skórnej. Dlatego ważne jest aby poznać jakie alergeny powodują objawy alergii. Ułatwi to unikanie alergenów co z kolei pozwoli ograniczyć czy nawet wyeliminować nieprzyjemne objawy alergii skórnej.
Przyczyną alergii skórnej jest najczęściej bezpośredni kontakt z alergenem – może to być wiele kosmetyków nowy krem do twarzy, farba do włosów czy tusz do rzęs, ale i złoty łańcuszek na szyi czy nawet okulary przeciwsłoneczne zawierające nikiel. Produkty te mogą być powodem np. wyprysku kontaktowego i nieprzyjemnych zmian skórnych, co z kolei może świadczyć o alergii na nikiel .
Częstym powodem wystąpienia alergii skórnej jest również spożycie pokarmów alergizujących – orzechów, mleka czy produktów w swoim składzie posiadających gluten – oraz wdychanie alergenów ( alergia wziewna ) w postaci pyłków czy oparów formaldehydu. Tak naprawdę nie ma reguły, co może wywołać alergię skórną, jednak poznanie przyczyny uczulenia będzie pierwszym i najważniejszym krokiem do złagodzenia objawów, a następnie wdrożenia leczenia.
Wykwity pierwotne
Plama
Fot. 1. Plamy (bielactwo nabyte), w centrum widoczna nadżerka pokryta strupem
Fot. 2. Plamy rumieniowe
Plama to zmiana zabarwienia skóry na ograniczonej powierzchni, leżąca w poziomie skóry, tj. niewyczuwalna przy dotyku. Plamy mogą mieć różną wielkość, kolor i lokalizację. Mogą też towarzyszyć im różne objawy – świąd, pieczenie, łuszczenie się skóry, nadmierne ucieplenie skóry w okolicy plamy. Jeśli plamy występują na całym ciele, mówimy o wysypce (lub osutce) i opisujemy jej cechy charakterystyczne, np. wysypka drobnoplamista (kiedy plamy są niewielkie). Plamy mogą się zlewać się w większe ogniska, a także ulegać ewolucji – zmiana skórna, która początkowo była np. grudką lub pęcherzem może się zmienić w plamę.
1. Plamy z zaburzeń ukrwienia
- plamy rumieniowe: małe, najczęściej liczne wykwity, mogące się zlewać i tworzyć zmiany o charakterze wielokolistym, obrączkowatym. Obserwuje się je często w przebiegu chorób zakaźnych (orda, różyczka, płonica) i w wysypkach (osutkach) polekowych
- rumienie są wykwitami większymi od plam rumieniowych. Mogą mieć charakter przelotny, czyli chwilowy, ustępujący bez leczenia – związane są ze zwiększonym przepływem krwi przez naczynia skórne (np. rumień emocjonalny, rumień wywołany przez związki naczyniorozszerzające) lub trwały – najczęściej w wyniku przekrwienia związanego ze stanem zapalnym, np.: odczyn fototoksyczny i fotoalergiczny, róża
- erytrodermia jest uogólnionym stanem zapalnym skóry. Skóra jest zaczerwieniona jednolicie na większej powierzchni, obrzęknięta z nadmiernym złuszczaniem naskórka. Częstymi objawami towarzyszącymi są świąd, niekiedy powiększenie węzłów chłonnych, podwyższona temperatura, dreszcze, złe samopoczucie.
O jakich chorobach mogą świadczyć zmiany skórne?
Zmiany skórne pojawiające się na ciele mogą być objawem zaburzeń hormonalnych lub chorób autoimmunologicznych. Mogą również świadczyć o reakcji alergicznej lub zakażeniu, a także mieć podłoże nowotworowe. Proces złośliwy w szczególności sugerują wykwity o charakterze guzów, ulegające owrzodzeniom.
Zmiany skórne w zaburzeniach hormonalnych
Do zmian skórnych sugerujących zaburzenia hormonalne należą:
Zmiany skórne o charakterze alergicznym
Silny świąd, zaczerwienienie, wysypka oraz bąble pokrzywkowe to zmiany skórne z dużym prawdopodobieństwem sugerujące alergię. Mogą się one lokalizować na różnych częściach ciała. Najczęściej swędzące zmiany skórne są zlokalizowane na szyi, tułowiu oraz twarzy. Alergenem, czyli substancją wywołującą reakcję tego typu, może być pokarm np. mleko krowie, jajka, składniki zawarte w kosmetykach, a także w lekach.
Zmiany skórne w chorobach autoimmunologicznych
Zmiany skórne w chorobach autoimmunologicznych mogą mieć wiele postaci. Rumień w kształcie motyla zlokalizowany na policzkach, nasilający się po ekspozycji na światło słoneczne to jeden z charakterystycznych objawów tocznia rumieniowatego układowego. Wypadanie włosów, niebolesne nadżerki i owrzodzenia w obrębie błony śluzowej jamy ustnej, a także wysypka pojawiająca się w okolicach narażonych na promieniowanie UV, również są symptomami tego schorzenia.