U nas zapłacisz kartą
Leczenie alergicznego wyprysku kontaktowego
Czym jest alergiczny wyprysk kontaktowy?
Alergiczne kontaktowe zapalenie skóry to choroba zapalna skóry wywoływana przez kontakt z alergenami. Powoduje zmiany na skórze takie jak zaczerwienienie, obrzęk, rumień i strupy. Powstają także grudki wysiękowe i drobne pęcherzyki, a w miejscu styczności z alergenem pęcherze (Kapuśniak, 2005, Świerczyńska-Krępa, 2022). Zmiany występują zwykle do 1-2 dni po kontakcie z czynnikiem uczulającym, początkowo jedynie w miejscu ekspozycji, ale z czasem mogą się rozprzestrzeniać (Kieć-Świerczyńska, 1998). Towarzyszy im intensywny świąd, a drapanie osłabia barierę skórną, wywołuje dodatkowe trudności i może prowadzić do przenoszenia alergenów na inne części ciała.
Kogo dotyczy alergiczny wyprysk kontaktowy? To powszechna dermatoza, występująca zarówno u kobiet jak i mężczyzn. Częściej zdarza się jednak u tych pierwszych, głównie z powodu alergii na nikiel, która występuje częściej właśnie u kobiet. ACD jest szczególnie powszechne w niektórych grupach zawodowych, np. wśród fryzjerów, kosmetyczek, sprzątaczy oraz pracowników przemysłu metalowego. Pacjenci z zaburzoną funkcją bariery naskórkowej (np. cierpiący na atopowe zapalenie skóry) mają większe ryzyko rozwoju wyprysku kontaktowego.
Kontaktowe zapalenie skóry (wyprysk kontaktowy) - leczenie
Zasadnicze znaczenie ma wyeliminowanie kontaktu z alergenem lub czynnikiem drażniącym.
Podstawę leczenia przeciwzapalnego kontaktowego zapalenia skóry alergicznego i z podrażnienia stanowią glikokortykosteroidy stosowane miejscowo (np. w maści, kremie) zazwyczaj od kilku do kilkunastu dni. Bardzo suche zmiany na dłoniach lub stopach w ostrym okresie zapalenia mogą wymagać stosowania glikokortykosteroidów pod opatrunkiem. Czasem lekarz może zalecić także stosowanie glikokortykosteroidów doustnie w ciężkich przypadkach ostrego zapalenia lub w przypadku zajęcia dużej powierzchni skóry.
W ostrym zapaleniu z pęcherzykami i wysiękiem (zbieraniem się płynu) oprócz glikokortykosteroidów stosuje się okłady ściągające – z samej wody, z 0,9-procentowym roztworem NaCl lub z octanowinianem glinu. Okłady wysuszają skórę i łagodzą świąd. Stosuje się je kilka razy dziennie – wilgotną bawełnianą tkaninę nakłada się na skórę i zmienia 1–4 razy co 15–30 min.
W przypadku przewlekłego zapalenia i pogrubienia i szorstkości skóry w następstwie zapalenia, szczególnie w kontaktowym zapaleniu skory z podrażnienia, skuteczne są środki nawilżające z dużą zawartością tłuszczów, środki keratolityczne, czyli rozpuszczające zrogowaciałą warstwę naskórka (kremy zawierające polidokanol i mocznik) oraz wazelina.
Świąd można opanować, stosując doustnie leki przeciwhistaminowe lub leki przeciwświądowe (mentol 0,1–2%, kamfora 0,1–3%) miejscowo.
Fototerapię UVA lub UVB, czyli naświetlanie zmian, lekarz może zalecić u chorych, u których inne sposoby leczenia okazały się nieskuteczne albo są przeciwwskazane. Chorzy narażeni na alergeny zawodowe, którzy nie mogą stosować rękawic lub kremów ochronnych, mogą odnieść korzyść z przewlekłego stosowania fototerapii.
W fotoalergicznym i fototoksycznym kontaktowym zapaleniu skóry stosuje się preparaty zawierające filtry promieniowania UVB i UVA.Co wywołuje alergię kontaktową?
Za alergię kontaktową w większości przypadków odpowiada reakcja nadwrażliwości na alergeny, na które pacjent może być narażony, na przykład w związku z wykonywanym zawodem. Przy pierwszym kontakcie skóry z alergenem dochodzi do uwrażliwienia na ten czynnik, czego konsekwencją jest pojawianie się objawów chorobowych przy kolejnych ekspozycjach skóry.
Jakie alergeny odpowiadają najczęściej za pojawienie się alergii kontaktowej? Należy tutaj wymienić przede wszystkim:
nikiel – jest to zdecydowanie najczęstszy alergen kontaktowy, który odpowiada za zmiany wypryskowe. Nikiel znajdziemy w biżuterii, guzikach, klamkach, monetach, wielu przyborach kuchennych, sztućcach, a co ważne – również w pokarmach: głównie w produktach w puszkach, ale i w nasionach roślin strączkowych, ziarnach zbóż, wielu rybach (np. makrela, tuńczyk, śledź, łosoś), owocach morza, suszonych owocach, a nawet w kakao, czarnej herbacie, kawie i czerwonym winie,
chrom – jest to składnik między innymi wyrobów skórzanych oraz cementu. Znajdziemy go również w niciach chirurgicznych, preparatach do konserwacji drewna, niektórych odczynnikach laboratoryjnych, materiałach budowlanych i protezach dentystycznych,
kobalt – uczulenie na kobalt często współtowarzyszy uczuleniu na nikiel. Kobalt znajdziemy w barwnikach do szkła, glazurach, składnikach farb, żywicach poliestrowych, atramencie, a także w materiałach budowlanych,
- konserwanty – między innymi mieszanina parabenów, znajdująca się w wielu kosmetykach do makijażu,
Alergia kontaktowa objawy
Jak wygląda alergia skórna? W fazie ostrej choroby mamy do czynienia z pojawieniem się na skórze grudek wysiękowych oraz pęcherzyków, czyli wykwitów wyniosłych ponad poziom skóry, wypełnionych treścią surowiczą (czyli przezroczystą). Zmiany są typowo dość dobrze odgraniczone od skóry niezmienionej (zdrowej). Mogą pojawiać się w różnej lokalizacji, ale często mamy do czynienia z takim zjawiskiem jak alergia kontaktowa na twarzy i alergia kontaktowa na dłoniach.
W fazie przewlekłej mamy gorsze odgraniczenie od skóry zdrowej, a także dochodzi do pojawienia się zmian o charakterze złuszczającym, możemy również obserwować pogrubienie naskórka i wzmożone poletkowanie, co oznacza, że skóra wygląda tak, jakby była oglądana przez szkło powiększające. Wynika to z przewlekłego stanu zapalnego, jaki toczy się w skórze.
Czy alergia kontaktowa swędzi?
Pacjenci z alergią kontaktową bardzo często podają jako objaw świąd skóry, ale nie tylko – w przypadku pojawienia się nadżerek (czyli uszkodzeń naskórka) oraz pęknięć, pacjenci mogą zgłaszać ból i pieczenie w obrębie zmian skórnych.
Łagodzi i redukuje dyskomfort powodowany przez podrażnioną i uszkodzoną skórę, zmniejszając reakcje zapalne oraz wspierając regenerację komórek.
To jest wyrób medyczny. Używaj go zgodnie z instrukcją używania lub etykietą.NAZWA WYROBU MEDYCZNEGO: Ectokrem. ZASTOSOWANIE: Objawowe leczenie oraz łagodzenie zaczerwienienia i świądu występującego w przebiegu różnego typu dermatoz zapalnych, tj. atopowe zapalenie skóry (AZS), kontaktowe zapalenie skóry, popromienne zapalenie skóry. PODMIOT PROWADZĄCY REKLAMĘ: Solinea sp. z o.o. PRODUCENT: bitop AG
Jakie są przyczyny wyprysku kontaktowego?
Istnieje ponad 2 tys. substancji, które mogą wywoływać alergiczny wyprysk kontaktowy. Z wieloma z nich każdy styka się na co dzień. Mogą to być składniki perfum, farb do włosów, czy kosmetyków, proszków do prania, niektóre leki, chemikalia stosowane przy produkcji odzieży czy butów, elementy ubrań, biżuteria, a nawet przedmioty codziennego użytku (np. rękawiczki, klamki, paski). Najczęstszymi alergenami są: guma, nikiel, chrom, kobalt, formaldehyd. 2
Podjęcie stosownego leczenia wymaga diagnozy – trzeba oznaczyć alergen, który wywołuje wyprysk uczuleniowy. Robi się w tym celu tzw. testy płatkowe, które umożliwią rozpoznanie alergenu. Gdy już wiadomo, co jest przyczyną problemu, należy unikać kontaktu z danym alergenem. 3
Alergiczny wyprysk kontaktowy leczy się miejscowo, a niekiedy także przyjmując przeciwhistaminowe środki doustne, które działają przeciwświądowo. Zmiany skórne traktuje się różnie, w zależności od stopnia ich zaawansowania. Lekarze zalecają zwykle kortykosteroidy (zwężające naczynia krwionośne) w postaci maści lub kremu. 4 Jednym ze stosowanych kortykostroidów jest octan hydrokortyzonu, który nie tylko obkurcza naczynia krwionośne, ale również poprzez swoje miejscowe działanie przeciwzapalne i przeciwświądowe, skutecznie likwiduje objawy alergicznego wyprysku kontaktowego. Octan hydrokortyzonu to substancja czynna, która w dawce 10 mg/g od niedawna dostępna jest bez recepty w produkcie Maxicortan. Można go stosować u dorosłych i dzieci powyżej 12 roku życia. Nie należy stosować go dłużej niż 7 dni bez konsultacji z lekarzem.
1 Rożalski M., Blicharz L., Samochocki Z., Nadwrażliwość kontaktowa na nikiel u pacjentów chorych na atopowe zapalenie skóry, Dermatol Rev/Przegl Dermatol 2017, 104, s. 135.
2 Kieć-Świerczyńska M., Zasady diagnostyki, orzecznictwa i profilaktyki chorób zawodowych skóry, Instytut Medycyny Pracy im. prof. J. Nofera w Łodzi 2010, s. 20-25.
3 Dobek J., Panaszek B., Alergologia w praktyce lekarza POZ. Lekarz POZ, 2016, 2(2), s. 129.
4 Śpiewak R., Alergia kontaktowa – diagnostyka i postępowanie. Alergia Astma Immunologia 2007, 12 (3): 109-127.