U nas zapłacisz kartą
Leczenie alergicznego wyprysku kontaktowego
Jak leczyć kontaktowe zapalenie skóry (wyprysk kontaktowy)? Sprawdź
Kontaktowe zapalenie skóry dzięki prawidłowemu i wcześnie podjętemu leczeniu może znacznie się zmniejszyć lub całkowicie ustąpić. Najgorsze rokowanie ma przewlekła postać choroby, która – ignorowana – rozwija się latami. Pozostawia ona trwałe zmiany skórne. Jak leczyć wyprysk alergiczny, a jak stan zapalny wynikający z podrażnienia skóry? Wyjaśniamy.
Wyprysk kontaktowy (egzema), czyli kontaktowe alergiczne zapalenie skóry dłoni, rąk i innych obszarów ciała, wymaga dwukierunkowego działania: leczenia ogólnego i miejscowego. Powinno być ono poprzedzone prawidłowo przeprowadzoną diagnostyką czynników odpowiedzialnych za powstanie stanu zapalnego, czyli testami alergicznymi, a następnie bezwzględnym unikaniem kontaktu z wyrytymi alergenami.
W leczeniu alergicznego zapalenia skóry działanie ogólne wykazują leki przeciwhistaminowe, które hamują reakcję alergiczną (niektóre są dostępne bez recepty). Z kolei miejscowe leczenie wyprysku wywołanego ostrym kontaktowym zapaleniem skóry polega na robieniu okładów ściągających i łagodzących świąd (np. z chlorku sodu) i smarowaniu zmian skórnych maścią kortykosteroidową (zawierającą dodatkowo mocznik i kwas salicylowy, jeśli zapalenie weszło w fazę przewlekłą). Miejscowo można stosować również leki przeciwświądowe z mentolem i kamforą.
Dodatkową, zabiegową metodą łagodzenia wyprysku kontaktowego jest fototerapia UVA lub UVB. Naświetlanie zmian przeprowadza się przeważnie u pacjentów, którzy nie reagują na inne sposoby leczenia.
Jak diagnozuje się alergię kontaktową?
W celu potwierdzenia uczulenia na danych alergen konieczne jest wykonanie testów płatkowych. Są to testy alergiczne w postaci plastrów, które przykleja się na skórę – najczęściej na skórę pleców, lecz można je zaaplikować także na skórę ramion i ud. Takie plastry zawierają alergeny, których wpływ na skórę chcemy ocenić.
Na rynku możemy znaleźć gotowe testy płatkowe, które zawierają najczęściej 36 uczulających alergenów. Takie plastry z alergenami przykleja się na niezmienioną chorobowo skórę i utrzymuje przez 48 godzin, po czym są one ściągane i wykonuje się pierwszy odczyt. Drugi odczyt powinien mieć miejsce po 72-96 godzinach.Co widzi lekarz odczytujący testy płatkowe? W przypadku wyniku dodatniego, w miejscach, gdzie skóra była narażona na kontakt z danym alergenem, widzimy pojawienie się zmian skórnych – rumieniowej plamki, grudek, a czasami nawet pęcherzyków. Dodatnia reakcja może pojawić się dopiero w drugim odczycie testów. Warto podkreślić, że przed wykonaniem testów płatkowych należy odstawić stosowany lek przeciwhistaminowy oraz doustne leki sterydowe.
Alergia kontaktowa – różnicowanie z innymi chorobami
Wyprysk kontaktowy wymaga różnicowania z innymi schorzeniami dermatologicznymi. Podobnie może wyglądać grzybica, łuszczyca, a także atopowe zapalenie skóry. Jeżeli lekarz dermatolog ma wątpliwości, czy zmiany skórne, które prezentuje pacjent, na pewno są alergią kontaktową – konieczne jest wówczas pobranie wycinka skóry do badania histopatologicznego, które w większości przypadków pozwala na postawienie konkretnego rozpoznania.
Alergia kontaktowa a wyprysk z podrażnienia
Bardzo podobnym obrazem klinicznym cechuje się również tak zwany wyprysk z podrażnienia, który wynika z uszkodzenia bariery naskórkowej, co z kolei ułatwia alergenom wnikanie do głębszych warstw skóry i tym samym wywoływanie stanu zapalnego. W tym przypadku testy płatkowe dają wyniki ujemne. Zmiany skórne w tym przypadku mogą pojawić się u każdego pacjenta eksponowanego na czynnik alergiczny (np. metal), po jednoczesnym uszkodzeniu bariery naskórkowej. Substancjami, które odpowiadają za uszkodzenia bariery ochronnej, są między innymi detergenty (mydła, środki czyszczące), ale także alkohole, żywice, kleje, środki owadobójcze czy rozpuszczalniki organiczne, a więc środki, z którymi również można mieć kontakt zawodowy.
Kontaktowe zapalenie skóry (wyprysk kontaktowy) - leczenie
Zasadnicze znaczenie ma wyeliminowanie kontaktu z alergenem lub czynnikiem drażniącym.
Podstawę leczenia przeciwzapalnego kontaktowego zapalenia skóry alergicznego i z podrażnienia stanowią glikokortykosteroidy stosowane miejscowo (np. w maści, kremie) zazwyczaj od kilku do kilkunastu dni. Bardzo suche zmiany na dłoniach lub stopach w ostrym okresie zapalenia mogą wymagać stosowania glikokortykosteroidów pod opatrunkiem. Czasem lekarz może zalecić także stosowanie glikokortykosteroidów doustnie w ciężkich przypadkach ostrego zapalenia lub w przypadku zajęcia dużej powierzchni skóry.
W ostrym zapaleniu z pęcherzykami i wysiękiem (zbieraniem się płynu) oprócz glikokortykosteroidów stosuje się okłady ściągające – z samej wody, z 0,9-procentowym roztworem NaCl lub z octanowinianem glinu. Okłady wysuszają skórę i łagodzą świąd. Stosuje się je kilka razy dziennie – wilgotną bawełnianą tkaninę nakłada się na skórę i zmienia 1–4 razy co 15–30 min.
W przypadku przewlekłego zapalenia i pogrubienia i szorstkości skóry w następstwie zapalenia, szczególnie w kontaktowym zapaleniu skory z podrażnienia, skuteczne są środki nawilżające z dużą zawartością tłuszczów, środki keratolityczne, czyli rozpuszczające zrogowaciałą warstwę naskórka (kremy zawierające polidokanol i mocznik) oraz wazelina.
Świąd można opanować, stosując doustnie leki przeciwhistaminowe lub leki przeciwświądowe (mentol 0,1–2%, kamfora 0,1–3%) miejscowo.
Fototerapię UVA lub UVB, czyli naświetlanie zmian, lekarz może zalecić u chorych, u których inne sposoby leczenia okazały się nieskuteczne albo są przeciwwskazane. Chorzy narażeni na alergeny zawodowe, którzy nie mogą stosować rękawic lub kremów ochronnych, mogą odnieść korzyść z przewlekłego stosowania fototerapii.
W fotoalergicznym i fototoksycznym kontaktowym zapaleniu skóry stosuje się preparaty zawierające filtry promieniowania UVB i UVA.Alergia kontaktowa leczenie
Podstawą leczenia wyprysku kontaktowego jest wyeliminowanie ze środowiska (na tyle, na ile jest to możliwe) substancji uczulającej.
W przypadku uczulenia na nikiel należy zwrócić uwagę również na dietę pacjenta, ponieważ – jak już zostało wspomniane – metal ten można znaleźć w wielu pokarmach. Niestosowanie diety niklowej wiąże się często z brakiem poprawy klinicznej, mimo wyeliminowania tego metalu ze środowiska (nieużywanie metalowych sztućców czy biżuterii).
W przypadku zaostrzeń i obecności na skórze zmian chorobowych stosuje się typowo glikokortykosteroidy miejscowe, czyli w postaci kremów lub maści. Leki te mają potencjał przeciwzapalny i dość szybko przynoszą poprawę, choć nie powinniśmy ich stosować w sposób przewlekły.
Nie należy zapominać o dołączeniu do leczenia preparatów emolientowych, które poprawiają nawilżenie skóry, a także wspierają jej barierę ochronną. Na rynku możemy znaleźć emolienty z zawartością ektoiny w postaci balsamu. Substancja ta może okazać się korzystna w przebiegu alergii kontaktowej, ponieważ cechuje się działaniem przeciwzapalnym i ochronnym.
Ektoina sprzyja tworzeniu na powierzchni skóry wodnego płaszcza, który chroni przed działaniem szkodliwych czynników środowiskowych. Emolienty świetnie sprawdzą się również przy wyprysku z podrażnienia, ponieważ wspierają uzupełnianie uszkodzonej bariery naskórkowej (co jest w tym przypadku istotą choroby).
