U nas zapłacisz kartą
Leczenie alergicznego wyprysku kontaktowego
Alergia kontaktowa leczenie
Podstawą leczenia wyprysku kontaktowego jest wyeliminowanie ze środowiska (na tyle, na ile jest to możliwe) substancji uczulającej.
W przypadku uczulenia na nikiel należy zwrócić uwagę również na dietę pacjenta, ponieważ – jak już zostało wspomniane – metal ten można znaleźć w wielu pokarmach. Niestosowanie diety niklowej wiąże się często z brakiem poprawy klinicznej, mimo wyeliminowania tego metalu ze środowiska (nieużywanie metalowych sztućców czy biżuterii).
W przypadku zaostrzeń i obecności na skórze zmian chorobowych stosuje się typowo glikokortykosteroidy miejscowe, czyli w postaci kremów lub maści. Leki te mają potencjał przeciwzapalny i dość szybko przynoszą poprawę, choć nie powinniśmy ich stosować w sposób przewlekły.
Nie należy zapominać o dołączeniu do leczenia preparatów emolientowych, które poprawiają nawilżenie skóry, a także wspierają jej barierę ochronną. Na rynku możemy znaleźć emolienty z zawartością ektoiny w postaci balsamu. Substancja ta może okazać się korzystna w przebiegu alergii kontaktowej, ponieważ cechuje się działaniem przeciwzapalnym i ochronnym.
Ektoina sprzyja tworzeniu na powierzchni skóry wodnego płaszcza, który chroni przed działaniem szkodliwych czynników środowiskowych. Emolienty świetnie sprawdzą się również przy wyprysku z podrażnienia, ponieważ wspierają uzupełnianie uszkodzonej bariery naskórkowej (co jest w tym przypadku istotą choroby).
Alergia kontaktowa objawy
Jak wygląda alergia skórna? W fazie ostrej choroby mamy do czynienia z pojawieniem się na skórze grudek wysiękowych oraz pęcherzyków, czyli wykwitów wyniosłych ponad poziom skóry, wypełnionych treścią surowiczą (czyli przezroczystą). Zmiany są typowo dość dobrze odgraniczone od skóry niezmienionej (zdrowej). Mogą pojawiać się w różnej lokalizacji, ale często mamy do czynienia z takim zjawiskiem jak alergia kontaktowa na twarzy i alergia kontaktowa na dłoniach.
W fazie przewlekłej mamy gorsze odgraniczenie od skóry zdrowej, a także dochodzi do pojawienia się zmian o charakterze złuszczającym, możemy również obserwować pogrubienie naskórka i wzmożone poletkowanie, co oznacza, że skóra wygląda tak, jakby była oglądana przez szkło powiększające. Wynika to z przewlekłego stanu zapalnego, jaki toczy się w skórze.
Czy alergia kontaktowa swędzi?
Pacjenci z alergią kontaktową bardzo często podają jako objaw świąd skóry, ale nie tylko – w przypadku pojawienia się nadżerek (czyli uszkodzeń naskórka) oraz pęknięć, pacjenci mogą zgłaszać ból i pieczenie w obrębie zmian skórnych.
Łagodzi i redukuje dyskomfort powodowany przez podrażnioną i uszkodzoną skórę, zmniejszając reakcje zapalne oraz wspierając regenerację komórek.
To jest wyrób medyczny. Używaj go zgodnie z instrukcją używania lub etykietą.NAZWA WYROBU MEDYCZNEGO: Ectokrem. ZASTOSOWANIE: Objawowe leczenie oraz łagodzenie zaczerwienienia i świądu występującego w przebiegu różnego typu dermatoz zapalnych, tj. atopowe zapalenie skóry (AZS), kontaktowe zapalenie skóry, popromienne zapalenie skóry. PODMIOT PROWADZĄCY REKLAMĘ: Solinea sp. z o.o. PRODUCENT: bitop AG
Jak diagnozuje się alergię kontaktową?
W celu potwierdzenia uczulenia na danych alergen konieczne jest wykonanie testów płatkowych. Są to testy alergiczne w postaci plastrów, które przykleja się na skórę – najczęściej na skórę pleców, lecz można je zaaplikować także na skórę ramion i ud. Takie plastry zawierają alergeny, których wpływ na skórę chcemy ocenić.
Na rynku możemy znaleźć gotowe testy płatkowe, które zawierają najczęściej 36 uczulających alergenów. Takie plastry z alergenami przykleja się na niezmienioną chorobowo skórę i utrzymuje przez 48 godzin, po czym są one ściągane i wykonuje się pierwszy odczyt. Drugi odczyt powinien mieć miejsce po 72-96 godzinach.Co widzi lekarz odczytujący testy płatkowe? W przypadku wyniku dodatniego, w miejscach, gdzie skóra była narażona na kontakt z danym alergenem, widzimy pojawienie się zmian skórnych – rumieniowej plamki, grudek, a czasami nawet pęcherzyków. Dodatnia reakcja może pojawić się dopiero w drugim odczycie testów. Warto podkreślić, że przed wykonaniem testów płatkowych należy odstawić stosowany lek przeciwhistaminowy oraz doustne leki sterydowe.
Alergia kontaktowa – różnicowanie z innymi chorobami
Wyprysk kontaktowy wymaga różnicowania z innymi schorzeniami dermatologicznymi. Podobnie może wyglądać grzybica, łuszczyca, a także atopowe zapalenie skóry. Jeżeli lekarz dermatolog ma wątpliwości, czy zmiany skórne, które prezentuje pacjent, na pewno są alergią kontaktową – konieczne jest wówczas pobranie wycinka skóry do badania histopatologicznego, które w większości przypadków pozwala na postawienie konkretnego rozpoznania.
Alergia kontaktowa a wyprysk z podrażnienia
Bardzo podobnym obrazem klinicznym cechuje się również tak zwany wyprysk z podrażnienia, który wynika z uszkodzenia bariery naskórkowej, co z kolei ułatwia alergenom wnikanie do głębszych warstw skóry i tym samym wywoływanie stanu zapalnego. W tym przypadku testy płatkowe dają wyniki ujemne. Zmiany skórne w tym przypadku mogą pojawić się u każdego pacjenta eksponowanego na czynnik alergiczny (np. metal), po jednoczesnym uszkodzeniu bariery naskórkowej. Substancjami, które odpowiadają za uszkodzenia bariery ochronnej, są między innymi detergenty (mydła, środki czyszczące), ale także alkohole, żywice, kleje, środki owadobójcze czy rozpuszczalniki organiczne, a więc środki, z którymi również można mieć kontakt zawodowy.
Terapia alergicznego kontaktowego zapalenia skóry
Jak radzić sobie z alergicznym wypryskiem kontaktowym? Przede wszystkim należy rozpoznać swoje alergeny, a następnie starać się ich unikać. W tym celu konieczne może być wykonanie testu płatkowego. Test płatkowy polega na ekspozycji skóry na alergen w kontrolowanych warunkach. Przy pomocy specjalnych przylepców aplikuje się na skórę hapten, czyli substancję testową. Wystąpienie reakcji alergicznej oznacza uczulenie na dany hapten. Aktualnie poznaliśmy aż 4900 haptenów środowiskowych mogących wywoływać wyprysk kontaktowy, dlatego wybór właściwych ma kluczowe znaczenie dla wyników testu (Śpiewak, 2019).
Unikanie alergenów redukuje ryzyko wystąpienia alergicznego wyprysku kontaktowego, ale co w sytuacji, gdy stan zapalny już wystąpił? W takim wypadku konieczne może okazać się stosowanie miejscowych glikokortykosteroidów. Są to środki przeciwzapalne, które działają także przeciwalergicznie i przeciwświądowo (Chong i Fonacier, 2016).
Ważna jest również prawidłowa pielęgnacja skóry wrażliwej i podatnej na reakcje alergiczne. Używaj emolientów takich jak kosmetyki Humitopic. Są one bezpieczniejsze dla wrażliwej skóry, ponieważ nie zawierają kompozycji zapachowej i barwników, a konserwanty użyte w ich produkcji są łagodne, o bardzo niskim potencjale uczulającym. Unikatowy skład kosmetyków Humitopic poprawia kondycję skóry, nawilża oraz wspomaga odbudowę bariery hydrolipidowej. Dzięki temu skóra jest zdrowsza i bardziej odporna na czynniki zewnętrzne – choć oczywiście kontakt z alergenem wciąż wywoła reakcję zapalną, dlatego należy go w miarę możliwości unikać.
W przypadku jakiejkolwiek dermatozy najważniejszy jest zawsze kontakt z lekarzem specjalistą oraz stosowanie się do jego rad.
Bibliografia:
Chong, M., Fonacier, L. (2016). Treatment of eczema: corticosteroids and beyond. Clinical reviews in allergy & immunology, 51, 249-262.
Co wywołuje alergiczne kontaktowe zapalenie skóry?
Mechanizm powstawania zapalenia skóry w wyprysku alergicznym obejmuje limfocyty T, czyli komórki odpowiedzialne za odpowiedź odpornościową organizmu. Gdy na powierzchni skóry pojawia się antygen, limfocyty T rozpoznają go, a następnie wydzielają cytokiny, które aktywują układ odpornościowy i wywołują zapalenie skóry (Oakley, 1997).
Wyprysk kontaktowy występuje głównie po ekspozycji na alergen na skórze, a nie z pokarmu. Nawet niewielka ilość alergenu może wywołać reakcję zapalną. Do najczęściej uczulających kontaktowo substancji należą:
- Guma (w tym „guma naturalna” – lateks). W jej skład wchodzą m.in. przyspieszacze wulkanizacji (np. tiuramy) oraz antyutleniacze. Są to związki często wywołujące uczulenie kontaktowe. Grupy zawodowe o wysokim ryzyku alergii na tiuramy to producenci gumy, pracownicy ochrony zdrowia, osoby pracujące w kontakcie z mięsem lub rybami oraz sprzątacze (Shah i Chowdhury, 2011).
- Konserwanty. To obok środków zapachowych najczęstsze składniki kosmetyków, które mogą wywoływać alergię kontaktową. Konserwantami o największym potencjale alergizującym są timerosal i formaldehyd, nieco rzadziej stany zapalne wywołują fenoksyetanol i Katon CG (Metylochloroizotiazolinon). Najmniej negatywnych reakcji powodują parabeny, choć i one mogą uczulać. Badania pokazują, że częstość występowania nadwrażliwości na konserwanty rośnie (Kieć-Świerczyńska i in., 2006). Dlatego czytaj etykiety i świadomie wybieraj kosmetyki, które zawierają łagodne, bezpieczne i nieuczulające konserwanty – najlepiej te, które są zatwierdzone przez międzynarodowe instytucje certyfikujące takie jak ECOCERT, Są to np. potassium sorbate, sodium benzoate czy sodium levulinate.
- Substancje zapachowe. Środki zapachowe znajdziesz głównie w kosmetykach, ale także w chemii gospodarczej czy nawet artykułach spożywczych. Szacuje się, że w przemyśle perfumeryjnym używa się ok. 3000 różnych aromatów, a pojedyncze produkty mogą zawierać nawet 300 związków! Potencjał uczulający mają zarówno aromaty syntetyzowane, jak i te pochodzenia naturalnego – choć silniejsze działanie alergizujące mają zapachy syntetyczne (Kieć-Świerczyńska i in., 2004). Na etykietach produktów substancje zapachowe znajdziesz pod różnymi nazwami: w kosmetykach do ciała jest to kompozycja zapachowa – Parfum, a w pastach czy płynach do higieny jamy ustnej: Aroma (w zależności od rodzaju kosmetyku). Z kolei w kosmetykach spoza UE możesz spotkać się z nazwą Fragrance. Najbardziej uczulające skłądniki kompozycji, które producent ma obowiązek zaznaczyć osobno, to m.in. Limonene i Linalool. Pamiętaj: zawsze dokładnie sprawdzaj etykiety, zwłaszcza jeśli masz wrażliwą skórę!
- Nikiel. To jeden z najczęstszych alergenów kontaktowych: nawet do 60 milionów Europejczyków jest uczulonych na nikiel. Ze względu na powszechność występowania tego pierwiastka w przedmiotach codziennego użytku, bardzo trudno ograniczyć z nim kontakt (Śpiewak i Piętowska, 2006). Nikiel znajdziesz m.in. w biżuterii, zegarkach, guzikach dżinsów, monetach, kluczach, nożyczkach czy sztućcach. Natomiast nie powinno go być w kosmetykach. Zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego z 2009 roku nikiel figuruje w wykazie substancji zakazanych w produktach kosmetycznych. Jednak wciąż może znaleźć się w nich w śladowych ilościach.
- Barwniki. To kolejna grupa związków o silnym potencjale uczulającym. Najczęściej znajdują się w produktach przeznaczonych do pielęgnacji i farbowania włosów, a także do makijażu permanentnego. Szczególną uwagę należy zwrócić na parafenylenodiaminę (paraphenylenediamine – PPD) (Kacalak-Rzepka i in., 2010).