U nas zapłacisz kartą
Antybiotyk w leczeniu zapalenia mieszków włosowych - Skuteczne strategie terapeutyczne
Zapalenie mieszków włosowych – przyczyny
Mieszki włosowe to zagłębienia w skórze, z których wyrastają włosy. Stan zapalny może objąć powierzchniową część mieszka lub część umieszczoną głębiej w skórze . Zazwyczaj przyczyną zapalenia jest zakażenie bakteryjne, jednak infekcja może mieć charakter wirusowy, grzybiczy lub w niektórych przypadkach niezakaźny. Ze względu na czynnik wywołujący wyróżniamy zapalenie mieszków włosowych:
- bakteryjne – najczęściej zapalenie wywoływane jest przez bakterie Staphylococcus aureus (gronkowca złocistego). Na ciele pojawiają się krostki, którym nie towarzyszą inne objawy. Inną bakterią wywołującą zapalenie mieszków włosowych jest Pseudomonas aeruginosa (pałeczka ropy błękitnej). Pojawia się najczęściej po kąpieli w skażonej bakterią wodzie, najczęściej nieuzdatnionej w basenach czy wannach z hydromasażem. Chorobę tę mogą wywołać także bakterie Gram-ujemne z rodzajów Klebsiella i Enterobacter,
- drożdżakowe – wywoływane przez drożdżaki z rodzaju Malassezia . Występuje u młodych osób. Zmiany obejmują najczęściej okolicę ramion, pleców i szyi,
- grzybicze – pojawia się najczęściej na skórze głowy, powodując jej łuszczenie oraz wypadanie włosów,
- wirusowe – powoduje je wirus opryszczki. Często dotyka mężczyzn chorujących na opryszczkę wargową, którzy nie zachowują ostrożności podczas golenia twarzy, gdy na wardze pojawi się wykwit,
- pasożytnicze – spowodowane zakażeniem roztoczami z rodzaju Demodex . W wyglądzie przypomina trądzik różowaty, może pojawić się u osób z upośledzoną odpornością,
- środowiskowe – częstą przyczyną zapalenia mieszków włosowych jest mechaniczne tarcie skóry, zwłaszcza w kierunku pod włos. Często powstaje w trakcie golenia, ale może pojawić się w wyniku noszenia zbyt ciasnej odzieży lub obcierania skóry, np. w przypadku osób otyłych. Inną przyczyną środowiskową jest stosowanie kosmetyków, które mają właściwości komedogenne. Zatykają one ujścia mieszków włosowych, co prowadzi do indukcji stanu zapalnego. Niedrożność mieszków włosowych może być spowodowana także przez stosowanie niektórych leków, np. kortykosteroidów [1,2].
Zapalenie mieszka włosowego - badania
Podstawowe badanie fizykalne, składające się z oglądania i palpacji (badanie dotykiem) jest zwykle wystarczające do postawienia diagnozy. W razie wątpliwości, głównie dotyczących czynnika sprawczego, należy pobrać wymaz ze zmiany. Preparat bezpośredni oglądany pod mikroskopem po wcześniejszym wybarwieniu pozwala uwidocznić obecność bakterii w postaci charakterystycznych fioletowych ziarenek skupionych w większych grupach. Po pobraniu wymazu należy również założyć hodowlę na specjalnych pożywkach bakteryjnych. Umożliwia ona określenie wrażliwości danego szczepu na dostępne na rynku antybiotyki, tym samym zwiększa skuteczność terapii.
Przydatne jest również wykonanie morfologii krwi z rozmazem (leukocytoza z dominacją granulocytów obojętnochłonnych), OB (wzrost), CRP (wzrost).
Objawy zapalenia mieszków włosowych – jak wyglądają charakterystyczne grudki i krostki?
Typowe objawy tego problemu dermatologicznego to wysypka, swędzenie i krosty w okolicy mieszków włosowych. Zapalenie mieszków włosowych powoduje powstawanie na skórze małych czerwonych wypukłych guzków, często są to wykwity z treścią ropną. Jeśli chodzi o miejsce występowania to krostki mogą pojawić się praktycznie na każdej owłosionej części ciała. Powszechny jest stan zapalny, który rozwija się w miejscach często golonych, spotykamy więc zapalenie mieszków włosowych pod pachą, zapalenie mieszków włosowych na nogach czy też zapalenie mieszka włosowego w miejscu intymnym. Zmiany mogą być pojedyncze lub mnogie i wówczas tworzą się skupiska krostek.
Najczęściej krostki są niewielkie, jednakże zarządzają się zmiany, których wielkość przekracza jeden centymetr i wtedy mamy do czynienia z czyrakiem. W okolicach w których mieszki włosowe położone są głęboko np. na twarzy, schorzenie może przyjąć charakter przewlekły - tzw. figówka. Z tego powodu należy rozpocząć leczenie i odpowiednią pielęgnację, jeśli tylko zauważymy pierwsze zmiany wskazujące na zapalenie mieszków włosowych - objawy są na tyle wyraźne, że nie powinniśmy mieć problemu z ich identyfikacją.
Zapalenie mieszków włosowych – leczenie
Zapalenie mieszków włosowych nie zawsze wymaga konsultacji ze specjalistą. Choroba może samoistnie się ograniczyć i ustąpić.
Zakażenie skóry wywołane drobnoustrojami wymaga profesjonalnego leczenia.
W przypadku, gdy objawy zapalenia mieszków włosowych nie ustępują samoistnie w przeciągu 2-3 dni lub gdy zapalenie się powiększa, należy skontaktować się z lekarzem. Lekarz rodzinny może skierować pacjenta do dermatologa. Podczas wizyty trzeba poinformować lekarza o wizycie na basenie, w saunie i kąpieli w jacuzzi. W tych miejscach występuje zwiększone ryzyko zakażenia drobnoustrojami, które mogą wywołać chorobę.
Przed zaleceniem odpowiedniego leczenia lekarz może pobrać wymaz z grudek, aby ustalić, jaki drobnoustrój zaatakował mieszki włosowe. W zależności od wyniku stosuje się różne substancje lecznicze. Lekarz może zalecić:
- roztwór dezynfekcyjny zawierający chlorheksydynę,
- maści z erytromycyną lub klindamycyną stosowane miejscowo na skórę,
- doustne leki zawierające doksycyklinę lub erytromycynę.
W niektórych przypadkach mieszki włosowe mogą być zakażone przez drobnoustroje wykazujące oporność na antybiotyki. Taka sytuacja może mieć miejsce, gdy wykryte zostanie zakażenie gronkowcem złocistym opornym na metycylinę (MRSA). W zależności od stopnia ciężkości zakażenia lekarz może zalecić bardziej złożone leczenie, np.
- połączenie dwóch antybiotyków, w tym trimetoprym – sulfametoksazol, klindamycynę, amoksycylinę, linezolid lub tetracyklinę,
- maść z mupirocyną aplikowaną do nosa.
Ważna jest także odpowiednia pielęgnacja skóry w trakcie leczenia zapalenia mieszków włosowych. Do mycia skóry poleca się stosowanie łagodnych kosmetyków, które jej nie podrażniają. W ich składzie warto szukać dodatku pantenolu czy alantoiny , które wspomagają regenerację i odpowiednio nawilżają skórę. Zmiany powinny być regularnie oczyszczane, co najmniej dwa razy dziennie. Na skórę warto nakładać nawilżające balsamy, które są przeznaczone do skóry wrażliwej i alergicznej. Złagodzą one świąd i stany zapalne występujące na skórze [3]. Ponadto wskazana jest częsta zmiana ręczników i pościeli.
