U nas zapłacisz kartą
Antybiotyk na zapalenie mieszka włosowego - Skuteczne leczenie i porady
Zapalenie mieszków włosowych – przyczyny
Na skórze i błonach śluzowych człowieka naturalnie bytują różne bakterie, które tworzą mikrobiom skóry. Utrzymanie odpowiedniej równowagi pomiędzy „dobrymi” i „złymi” bakteriami pozwala zyskać skuteczną barierę ochronną, jednak na skutek działania różnych czynników może dojść do nadmiernego namnażania się szkodliwych drobnoustrojów. Jedną z bardzo szkodliwych bakterii jest gronkowiec złocisty (Staphylococcus aureus), który zaliczany jest do grupy bakterii najbardziej odpornych na działanie antybiotyków. To sprawia, że zakażenia gronkowcowe często są bardzo trudne w leczeniu. Stany zapalne o podłożu bakteryjnym, które obejmują mieszek włosowy, mogą początkowo być mylone z objawami np. trądziku, który jest częstą dermatozą wieku nastoletniego oraz osób dorosłych.
Do rozwoju zapalenia mieszka włosowego dochodzi na skutek wniknięcia bakterii do uszkodzonego mieszka włosowego. Bakterie wnikają także do mieszka włosowego przez ujścia gruczołów łojowych. Uszkodzenia mieszka włosowego są najczęściej spowodowane goleniem zarostu za pomocą maszynek i golarek elektrycznych. W większości przypadków do rozwoju stanu zapalnego o podłożu bakteryjnym dochodzi na skutek nieprzestrzegania zasad higieny akcesoriów do golenia i depilacji, a także dotykania twarzy brudnymi rękami i wyciskania pojawiających się na skórze krost.
Inne przyczyny zapalenia mieszków włosowych to m.in. niekorzystny wpływ na skórę substancji zapachowych i substancji zatykających ujścia gruczołów łojowych, które są obecne w kosmetykach do mycia i pielęgnacji. Chemiczne związki z kosmetyków utrudniają samoistne opróżnianie gruczołów łojowych, prowadząc do zastoju sebum, które stanowi dla bakterii pożywienie. Po wniknięciu drobnoustrojów do mieszka włosowego organizm zaczyna się bronić, czego skutkiem jest nasilający się stan zapalny. Ryzyko zakażenia bakteryjnego oraz rozwoju zapalenia w obrębie mieszków włosowych zwiększa również pocieranie odzieży o skórę, nadmierna potliwość oraz łojotok i brak prawidłowej higieny skóry. Zapalenie mieszków włosowych może rozwinąć się u osób w każdym wieku.
Jak się objawia czyrak?
Czyrak zaczyna się jako zmiana rumieniowo-naciekowa w otoczeniu mieszka włosowego, z następowym powstaniem drobnego czerwono-fioletowego guzka. Guzek ten (średnio po około 4–6 dniach) przekształca się w krostę, która ulega martwicy i rozpadowi z wydzieleniem tzw. czopa martwiczego. Czyraki mają tendencję do samoczynnego opróżniania się z wytworzeniem kraterowatego ubytku skóry, po którego zagojeniu powstaje niewielka blizna. Może się zdarzyć, że nie dojdzie do pęknięcia czyraka i wytworzy się zagłębiona blizna. Obecność czyraków wiąże się z dużymi dolegliwościami bólowymi, które ustępują w momencie pęknięcia zmiany.
Czyraki mogą być zlokalizowane praktycznie wszędzie, gdzie występują mieszki włosowe. Najczęściej są to twarz, pacha, kark, pośladki oraz przedsionek nosa i przewód zewnętrzny ucha. Groźną lokalizacją dla czyraków, która może się wiązać z powikłaniami ze strony układu nerwowego, są czyraki w okolicy twarzy (wargi górnej, nosa czy oczodołu) – z uwagi na bezpośrednie połączenia z żyłami z rejonu mózgowia, może nastąpić przejście zakażenia na zatokę jamistą lub opony mózgu.
Mnogie, nawracające czyraki oraz czyraki gromadne mogą przebiegać z powiększeniem węzłów chłonnych czy gorączką.
Jak uniknąć zapalenia mieszków włosowych?
W profilaktyce zapalenia mieszków włosowych istotną rolę odgrywa właściwa pielęgnacja skóry, która powinna uwzględniać jej systematyczne oczyszczanie z nadmiaru sebum oraz bakterii i złuszczających się komórek naskórka. Nie należy stosować kosmetyków o działaniu dezynfekującym na bazie alkoholu, bo nadmiernie wysuszają one skórę, prowadząc do nasilenia się produkcji łoju oraz powstawania stanów zapalnych. Kosmetyki do mycia i pielęgnacji skóry powinny mieć naturalny, przyjazny skórze skład. Istotne jest działanie nawilżające, które pozwala zapobiegać przesuszeniu skóry oraz nadmiernemu wydzielaniu sebum.
Stosowane do golenia maszynki i golarki powinny być utrzymywane w higienicznej czystości oraz dezynfekowane przed i po użyciu. To samo tyczy się akcesoriów do depilacji np. depilatorów mechanicznych i damskich golarek, które mogą spowodować zapalenie mieszków włosowych u kobiet. Ryzyko zakażenia zmniejsza również noszenie przewiewnej, nieuciskającej odzieży z naturalnych włókien oraz dbanie o higienę rąk. Infekcji bakteryjnej w obrębie mieszków włosowych możemy także zapobiegać, redukując nadmierną potliwość oraz wybierając skuteczne metody walki z łupieżem i nadmiernym przetłuszczaniem się włosów, bo te dolegliwości zwiększają ryzyko rozwoju zapalenia mieszków włosowych na skórze głowy.
Czyrak gromadny (karbunkuł)
Mianem czyraka gromadnego określa się z kolei liczne zlewające się czyraki umiejscowione na zapalnym podłożu. Zmiana jest duża, bardzo bolesna i często występuje w okolicy karku oraz na pośladkach.
Za zmiany chorobowe w przypadku czyraka odpowiedzialny jest gronkowiec złocisty (Staphylococcus aureus), który wnika do mieszka włosowego z zewnątrz i wywołuje stan zapalny. Czynnikami predysponującymi do czyraka, a zwłaszcza jego form nawracających, są stany przebiegające z osłabieniem układu immunologicznego (zakażenie HIV, AIDS, przewlekłe leczenie glikokortykosteroidami lub leczenie immunosupresyjne), cukrzyca, choroby nerek, a także ogólne wyniszczenie. Czyraki mogą ponadto występować częściej u chorych na atopowe zapalenie skóry.
Czyrak stanowi częstą przyczynę konsultacji dermatologicznych. Nie występuje rodzinnie, nie jest chorobą dziedziczną.
Ryc. 1. Zmiana o charakterze zapalnego guzka
