U nas zapłacisz kartą
Atopowe zapalenie skóry - Klasyfikacja ICD-10 i Wszystko, Co Powinieneś Wiedzieć
Jak często występuje atopowe zapalenie skóry u dzieci i niemowląt?
Obecnie stwierdza się coraz częstsze występowanie chorób alergicznych, w tym atopowego zapalenia skóry. Uważa się, że choroba ta może dotyczyć 12–24% całej populacji Europy. Atopowe zapalenie skóry rozpoznaje się zwykle we wczesnym okresie dzieciństwa i u ponad połowy chorych pierwsze zmiany skórne pojawiają się w 1. roku życia.
W związku z przynależnością atopowego zapalenia skóry do chorób alergicznych (związanych z nadprodukcją przeciwciał IgE) stwierdza się możliwość rodzinnego występowania tej dermatozy. Jeśli obydwoje rodziców cierpi na choroby alergiczne, istnieje nawet 70% ryzyko rozwoju AZS u dziecka. Poza tym zwiększa się możliwość wystąpienia innych chorób alergicznych, takich jak alergiczne zapalenie spojówek, nieżyt nosa czy astma.
Przyczyny AZS
Za rozwój atopowego zapalenia skóry odpowiadają czynniki genetyczne, immunologiczne, mikrobiologiczne, środowiskowe oraz defekt bariery naskórkowej.
Ryzyko rozwoju AZS u dzieci rodziców obciążonych atopią, czyli tych, u których występują lub rozpoznawano AZS, astmę, alergiczny nieżyt nosa, alergię pokarmową, jest wyższe niż u osób zdrowych.
Podstawowe grupy genów, których zaburzenia odpowiadają za powstanie AZS, to geny kodujące białka budujące naskórek oraz geny kodujące białka biorące udział w reakcjach immunologicznych/odpornościowych/zapalnych.
Filagryna jest jednym z białek tzw. koperty rogowej naskórka. Z filagryny powstaje czynnik naturalnie nawilżający skórę, zatem zmniejszenie ilości filagryny powoduje niedobór naturalnego czynnika nawilżającego i tym samym sprawia, że skóra jest sucha. Z brakiem filagryny związany jest także niekorzystny wzrost pH skóry. Z kolei podwyższone pH skóry stwarza niesprzyjające warunki dla syntezy lipidów (tłuszczy) wypełniających przestrzenie międzykomórkowe w najbardziej zewnętrznej warstwie skóry, czyli w warstwie rogowej.
Wykazano silny związek między mutacjami w genie kodującym filagrynę (FLG) a predyspozycją do rozwoju atopowego zapalenia skóry. Posiadanie mutacji w genie kodującym filagrynę związane jest także z podwyższonym poziomem IgE w surowicy, ciężkim przebiegiem AZS oraz współwystępowaniem astmy. Szacuje się, że do 40% osób chorujących na AZS posiada mutacje w genie kodującym filagrynę, co oznacza że na AZS można zachorować nawet w przypadku braku takiej mutacji.
Atopowe zapalenie skóry jest silnie związane z nieprawidłową funkcją niektórych składowych układu odpornościowego (immunologicznego), takich jak limfocyty, mastocyty, komórki Langerhansa. Wiodącą rolę odgrywają tu limfocyty Th2 (tzw. pomocnicze), które wytwarzają nadmierne ilości cytokin-interleukin – białek odpowiedzialnych za wzniecanie reakcji zapalnej (np. IL-4, IL-13) czy powstawanie świądu (IL-31). Równolegle z nimi nadmierną aktywność mogą przejawiać limfocyty Th17, Th22 i Th1, które produkują szereg cytokin zaangażowanych w powstanie i podtrzymywanie stanu zapalnego w skórze.
Co to jest atopowe zapalenie skóry?
Atopowe zapalenie skóry (ICD-10 L20, łac. atopic dermatitis), jest dolegliwością, która zyskała na znaczeniu w ostatnim stuleciu. Wzrost liczby przypadków tej choroby został zaobserwowany pod koniec XX wieku, co przyczyniło się do jej klasyfikacji jako choroby związanej z rozwojem cywilizacyjnym. Obecne dane epidemiologiczne wskazują, że problem atopowego zapalenia skóry dotyka znaczącej części populacji – szacuje się, że w grupie dzieci może to być od 15-20%, natomiast wśród osób dorosłych odsetek ten wynosi od 1-3%. Analizując skalę globalną, można przypuszczać, że nawet do 30% ludzi na całym świecie może borykać się z tym schorzeniem.
Warto też podkreślić, że charakterystyczne dla atopowego zapalenia skóry są przewlekłe stany zapalne, które dotykają głównie powierzchniowych warstw skóry. Lokalizacja zmian skórnych może się różnić i często jest uzależniona od wieku osoby dotkniętej tym schorzeniem. Pierwsze oznaki choroby zazwyczaj pojawiają się we wczesnym dzieciństwie, przy czym większość przypadków dotyczy dzieci poniżej 5. roku życia. W dalszym życiu przebieg choroby może być różnorodny, z okresami zaostrzeń i remisji. Istnieje również możliwość, że objawy AZS mogą zanikać w miarę dorastania pacjenta, co bywa określane jako „wyrastanie” z choroby.