U nas zapłacisz kartą
Atopowe zapalenie skóry - Klasyfikacja ICD-10 i Wszystko, Co Powinieneś Wiedzieć
Atopowe zapalenie skóry - przyczyny
Przyczyny atopowego zapalenia skóry nie są do końca poznane.
Wiadomo, że atopowe zapalenie skóry jest związane z zaburzeniami funkcjonowania skóry. Ich istotą jest utrata ochronnej funkcji naskórka. Struktura naskórka zostaje zmieniona: dochodzi do rozluźnienia połączeń pomiędzy jego komórkami oraz utraty zewnętrznej warstwy lipidów (tzw. płaszcza lipidowego skóry). Zmiany te uniemożliwiają funkcjonowanie naskórka jako bariery. Z powierzchni ciała łatwiej odparowuje woda, przez co skóra staje się przesuszona. Od strony zewnętrznej ułatwione jest z kolei wnikanie czynników infekcyjnych, zanieczyszczeń oraz obcych substancji. Skóra staje się nadwrażliwa i podrażniona. Pojawia się również charakterystyczny świąd.
Jeśli chodzi o czynniki genetyczne AZS, szczególną rolę przypisuje się genom kodującym filagrynę, czyli jedno z białek budujących barierę naskórkową. Genetyczne zaburzenie budowy tego białka jest przyczyną części przypadków atopowego zapalenia skóry. Choroba rozwijająca się na tym podłożu ma zwykle cięższy przebieg i gorzej odpowiada na leczenie.
Z drugiej strony, atopowe zapalenie skóry związane jest z przestawieniem układu odpornościowego w stronę reakcji alergicznych oraz produkcji dużych ilości czynników zapalnych. Nie wiadomo jednak, w którą stronę zachodzi ciąg przyczynowo - skutkowy. Być może to uszkodzony naskórek stanowi miejsce wnikania obcych substancji i alergenów, które następnie przyczyniają się do rozregulowania układu immunologicznego.
Inna hipoteza mówi o tendencji do reakcji alergicznych i zapalnych, które prowadzą do uszkodzenia bariery skórnej.
Rozwojowi atopowego zapalenia skóry mogą sprzyjać także pewne czynniki środowiskowe. Podobnie jak w przypadku innych chorób alergicznych, jedną z popularnych teorii dotyczących przyczyn rozwoju AZS jest tzw. "hipoteza nadmiernej higieny". Zgodnie z tą hipotezą, ograniczanie kontaktu dziecka z różnymi substancjami we wczesnym dzieciństwie (poprzez wychowywanie w "sterylnych" warunkach) uniemożliwia prawidłowy rozwój układu immunologicznego i powoduje występowanie rozmaitych reakcji nadwrażliwości w późniejszych etapach życia.
Objawy atopowego zapalenia skóry
Podstawowym objawem skóry atopowej jest świąd, nasilający się wieczorem i w nocy. U pacjentów cierpiących na atopowe zapalenie skóry na dłoniach lub w innych częściach ciała obserwuje się też zmiany skórne, które początkowo przyjmują postać zaczerwienień, grudek, pęcherzyków, a czasami również sączących się ranek. Z biegiem czasu, zwłaszcza u starszych dzieci i osób dorosłych, skóra staje się grubsza, wyraźnie wysuszona, a na jej powierzchni pojawiają się naturalne bruzdy, które w niektórych partiach, np. na nadgarstkach mogą przypominać korę drzewa.
Pamiętaj: wygląd i lokalizacja zmian skórnych zależą w szczególności od wieku chorego oraz aktywności AZS.
Uwaga: wyróżnia się trzy postacie atopowego zapalenia skóry: AZS niemowlęce, dziecięce i dorosłych.AZS niemowlęce (do 2. r.ż.):
- zmiany skórne występują ok. 3. miesiąca życia, przyjmując charakter ostrego stanu zapalnego,
- typowe dla niego są sączące się grudki na rumieniowym podłożu,
- zmiany pojawiają się w szczególności na twarzy, płatkach usznych, wewnętrznych częściach kończyn oraz owłosionej skórze głowy,
- włosy są najczęściej cienkie, matowe i łamliwe,
- występuje też wówczas świąd skóry, a na skutek drapania dochodzi do powstania kolejnych zmian, tzw. przeczosów, nadżerek i strupów,
- w okolicy pieluszkowej nie obserwuje się zazwyczaj żadnych zmian,
- w ciężkiej postaci zmiany skórne zajmują całą powierzchnię ciała, co prowadzi do tzw. erytrodermii.
AZS dziecięce (2.–12. r.ż.):
- zmiany skórne mogą pojawić się po raz pierwszy, ale mogą również stanowić kontynuację zmian występujących w okresie niemowlęcym,
- charakterystyczne dla tej postaci są grudki i zaczerwienienia oraz wyraźna suchość skóry i świąd,
- często na skórze dziecka pojawiają się ślady drapania, a także zgrubienie i ściemnienie naskórka – skóra przypomina korę drzewa,
- zmiany skórne zazwyczaj występują w dołach podkolanowych i łokciowych, w okolicy nadgarstków, na szyi i twarzy oraz na grzbietach rąk i stóp – symetrycznie,
- może też wówczas pojawiać się ostry stan zapalny, wraz z sączeniem, strupami, nadżerkami i zakażeniem bakteryjnym,
- u wybranych dzieci pojawia się również złuszczanie naskórka oraz pęknięcie skóry na opuszkach palców rąk i podeszew.
Jak wygląda atopowe zapalenie skóry? Objawy AZS
Objawy atopowego zapalenia skóry są wyraźne i zazwyczaj łatwe do rozpoznania. Wśród pierwszych oznak choroby znajduje się uczucie suchości skóry, zaczerwienienie i uporczywy świąd. Należy podkreślić, że dolegliwości takie jak świąd i suchość skóry nasilają się zwykle wieczorem oraz w nocy, co może prowadzić do zaburzeń snu i pogorszenia ogólnego samopoczucia pacjenta. Nawet w okresach remisji, kiedy to objawy wydają się ustępować, mogą one nadal utrzymywać się.
Co ważne, nieustanny świąd prowokuje pacjentów do drapania, co może prowadzić do kolejnych uszkodzeń skóry. Osoby zmagające się z atopowym zapaleniem skóry są bardziej narażone na infekcje bakteryjne, co sprawia, że skóra atopowa jest bardziej podatna na podrażnienia i zapalenia, co z kolei może jeszcze bardziej nasilać świąd. Ten mechanizm tworzy rodzaj „błędnego koła”, które komplikuje proces leczenia osób dotkniętych atopowym zapaleniem skóry.
Atopowe zapalenie skóry (AZS) u dzieci i niemowląt: przyczyny, objawy i leczenie
Atopowe zapalenie skóry (AZS) należy do zapalnych alergicznych chorób skóry i jest związane z uczuleniem na substancje znajdujące się w środowisku zewnętrznym, czyli na tzw. alergeny.
Rozpoczyna się zazwyczaj we wczesnym dzieciństwie, charakteryzuje się długotrwałym przebiegiem i tendencją do nawrotów nawet po długim okresie bezobjawowym. Choroba ta niewątpliwie ma podłoże genetyczne, co jest związane zarówno z nieprawidłowym funkcjonowaniem układu immunologicznego, jak i wadliwą budową naskórka.
U większości chorych na atopowe zapalenie skóry stwierdza się zwiększone stężenie immunoglobuliny E (przeciwciała klasy IgE), a więc białka zaangażowanego w procesy alergiczne. Przeciwciała te skierowane są przeciwko m.in. alergenom zawartym w pokarmach (np. białku mleka krowiego, białku jaja kurzego, mące), alergenom unoszącym się w powietrzu (np. pyłkom drzew, traw, chwastów oraz roztoczom kurzu domowego, sierści zwierząt, pleśniom). Ważną rolę w wywoływaniu zmian skórnych odgrywają również układy hormonalny i nerwowy, a istotne znaczenie ma też stres, który może powodować nawet zaostrzenie stanu klinicznego.
