U nas zapłacisz kartą
Atopowe zapalenie skóry - Klasyfikacja ICD-10 i Wszystko, Co Powinieneś Wiedzieć
Atopowe zapalenie skóry u dziecka - zdjęcia
Ryc. 1. Typowa lokalizacja zmian skórnych u dziecka z AZS
Ryc. 2. Zmiany rumieniwo-grudkowe w okolicach podkolanowych u dziecka
Ryc. 3. Rozsiane zmiany wypryskowate na skórze przedramion i rąk
Ryc. 4. Swędzące zmiany wypryskowate w typowej dla AZS lokalizacji
Ryc. 5. Zmiany wypryskowate na skórze twarzy dziecka
Ryc. 6. Ogniska lichenizacji w obrębie skóry nadgarstków w przebiegu AZS
Atopowe zapalenie skóry - zasady pielęgnacji
Podstawą w radzeniu sobie z atopowym zapaleniem skóry jest delikatna higiena i codzienna pielęgnacja skóry, która sprawi, że bariera ochronna skóry zostanie odbudowana, a skóra przestanie swędzieć. Ważna jest systematyczność i konsekwencja. Istotne jest, aby utrzymywać właściwą rutynę pielęgnacyjną również w okresach poprawy skóry, aby działać prewencyjnie i wydłużać okresy pomiędzy zaostrzeniami. Poniżej kilka ważnych zasad:
- Bierz prysznic zamiast kąpieli, bo zbyt długie przebywanie w wodzie może wysuszać skórę.
- Pamiętaj, żeby woda była letnia – gorąca woda również wysusza skórę.
- Do mycia stosuj łagodne żele lub olejki do skóry atopowej, zmniejszające swędzenie skóry. Zapomnij o zwykłych mydłach i płynach do kąpieli.
- Po myciu delikatnie osusz skórę ręcznikiem – nie trzyj jej.
- Na jeszcze lekko wilgotną skórę nałóż balsam emolientowy do skóry atopowej, który odbuduje barierę ochronną skóry i zmniejszy swędzenie.
- W przypadku intensywnego swędzenia skóry zawsze miej przy sobie spray przeciwświądowy do skóry atopowej – szczególnie nocą, przy łóżku.
- Ubranie i pościel pierz w specjalnych proszkach dla alergików lub atopików.
Maści i kremy na atopowe zapalenie skóry
Maści na bazie glikokortykosteroidów są skuteczne w leczeniu zaostrzeń zmian skórnych. Niestety nie nadają się do stosowania przewlekłego – w długotrwałej terapii niosą ze sobą ryzyko wystąpienia skutków ubocznych (ścieńczenie i zanik skóry, rozstępy).
Atopowe zapalenie skóry a budowa i funkcje skóry
Skóra jest jednym z największych narządów pod względem powierzchni w naszym organizmie - przeciętnie zajmuje ona od 1,5 do 2 m². W budowie skóry wyróżniamy trzy podstawowe warstwy:
- naskórek
- skórę właściwą
- tkankę podskórną
Każda z nich zbudowana jest z innego rodzaju komórek. W warstwie najbardziej zewnętrznej - naskórku - dominują ciasno przylegające do siebie keratynocyty.
Atopowe zapalenie skóry - co to za choroba?
Atopowe zapalenie skóry (AZS, łac. dermatitis atopica) to przewlekła choroba zapalna skóry. W jej przebiegu często dochodzi na zmianę do wygaszania i ponownego nasilania się objawów choroby. Obecnie uważa się, że rozwój atopowego zapalenia skóry ma związek z kombinacją czynników genetycznych, środowiskowych oraz immunologicznych.
Atopowe zapalenie skóry u dzieci
Atopowe zapalenie skóry u dzieci to problem częsty i uciążliwy. Jest i dobra wiadomość: wiele dzieci z wiekiem wyrasta z atopowego zapalenia skóry, dzięki czemu z czasem rzuty choroby są rzadsze, lżejsze lub mogą całkowicie ustać.
Atopowe zapalenie skóry (AZS) to choroba autoimmunologiczna, co oznacza, że jest to nieprawidłowa reakcja organizmu, który atakuje sam siebie. Układ odpornościowy w tym przypadku atakuje swoje komórki skóry.
Przyczyną takiej reakcji może być alergia na pokarm np. białka mleka krowiego, gluten, alergia wziewna np. pyłki roślin, alergia na kosmetyki np. stosowane kremy, proszki. Zauważono, że AZS jest to schorzenie, które może być dziedziczone.
Objawy mogą pojawić się już w pierwszych miesiącach po narodzinach. Na ciele dziecka pojawia się rumień, zaczerwienienie, dziecko drapie się niekiedy aż do krwi. Szczególnie charakterystyczne dla AZS są zmiany w zgięciach łokci i pod kolanami.
Leczenie powinno dotyczyć zarówno objawów, jak i przyczyn. Niestety ich ustalenie bywa trudne, ponieważ do ok. 4 r.ż. testy pod kątem alergii u dzieci bywają niemiarodajne. Oprócz smarowania skóry i kąpieli w emolientach podawane są leki przeciwhistaminowe, jeśli wyeliminowanie alergenu nie jest możliwe (np. pyłki roślin).
Atopowe zapalenie skóry u dorosłych
Atopowe zapalenie skóry u dzieci i atopowe zapalenie skóry u dorosłych ma podobne objawy. Najbardziej charakterystycznym jest uporczywy świąd, który znacząco pogarsza jakość życia pacjentów. Warto podkreślić, że AZS to nie to samo, co łojotokowe zapalenie skóry.
Atopowe zapalenie skóry – przyczyny
Atopowe zapalenie skóry jest wynikiem nieprawidłowej odpowiedzi układu odpornościowego, który nadmiernie reaguje na niewielkie ilości antygenów dotykających skórę. W efekcie w organizmie dochodzi do zwiększonej produkcji przeciwciał typu IgE, które mają za zadanie zwalczać alergeny obecne w naszym środowisku. Przyczyny wywołujące to schorzenie są wielowymiarowe i nie zostały jeszcze w pełni wyjaśnione. Skłonność do rozwoju atopowego zapalenia skóry jest determinowana przez różnorodne czynniki, które mogą wpływać na nasilenie objawów w różnym stopniu. Są to m.in.:
- czynniki genetyczne – ryzyko wystąpienia atopowego zapalenia skóry w populacji dzieci, gdzie jeden z rodziców jest dotknięty tą chorobą, zwiększa się do poziomu 20-40%. Szczególnie istotne jest to, gdy matka jest osobą chorą, gdyż jej wpływ na ryzyko zachorowania dziecka jest większy niż w przypadku ojca. Jeżeli obydwoje rodzice cierpią na atopowe zapalenie skóry, szanse na wystąpienie choroby u potomstwa mogą wzrosnąć nawet do 60-80%. Ponadto bliźnięta jednojajowe są znacznie częściej dotknięte AZS niż bliźnięta dwujajowe,
- zanieczyszczenie środowiska i warunki klimatyczne – substancje chemiczne, które znajdują się w powietrzu zanieczyszczonym przez spaliny, mogą osłabiać naturalne mechanizmy obronne organizmu, co ułatwia penetrację alergenów. Istotna jest również tzw. hipoteza nadmiernej higieny, według której nadmierna ochrona dzieci przed alergenami, poprzez utrzymywanie ich w środowisku o wysokim stopniu czystości, może przyczyniać się do nieprawidłowego rozwoju układu odpornościowego i zwiększać ryzyko alergii w przyszłości,
- czynniki psychogenne – stres i silne emocje mogą nasilać objawy AZS. Pacjenci, którzy nie potrafią skutecznie radzić sobie ze stresem, często doświadczają zaostrzenia objawów choroby,
- czynniki klimatyczne – wysoka temperatura sprzyja nadmiernemu poceniu się, co może pogarszać stan skóry osób z atopowym zapaleniem skóry. Różnorodność środowiska naturalnego, zależna od warunków klimatycznych, wpływa na ilość i rodzaj alergenów w otoczeniu,
- substancje drażniące – kontakt z czynnikami drażniącymi, takimi jak detergenty, konserwanty, rozpuszczalniki czy dym tytoniowy, a także kontakt skóry z twardą wodą czy szorstkimi materiałami, mogą uszkodzić delikatną barierę ochronną skóry, co z kolei może zaostrzać objawy AZS,
- alergeny pokarmowe – są szczególnie niebezpieczne dla dzieci poniżej 2. roku życia. W tym okresie układ immunologiczny przewodu pokarmowego jest jeszcze niedojrzały, co zwiększa ryzyko, że pojawi się alergia pokarmowa na takie produkty jak białka mleka krowiego, jaja, orzechy, ryby czy skorupiaki,
- alergeny powietrzopochodne – alergeny wziewne, takie jak roztocza, sierść zwierząt, pyłki roślin oraz alergeny grzybicze i bakteryjne, są znaczącymi czynnikami przyczyniającymi się do rozwoju AZS.
