Atopowe zapalenie skóry - Klasyfikacja ICD-10 i Wszystko, Co Powinieneś Wiedzieć

Czym jest atopowe zapalenie skóry?

Atopowe zapalenie skóry (AZS), inaczej zwane wypryskiem atopowym, to przewlekła choroba skóry, która przebiega z okresami zaostrzeń i remisji. Charakteryzuje ją wybitnie nasilony świąd, suchość i zaczerwienienie skóry, które odzwierciedla toczący się w niej proces zapalny. Pojawiają się takie zmiany skórne jak:

  • grudki,
  • nadżerki,
  • przeczosy (powierzchowne, linijne ubytki w skórze świadczące o drapaniu i świądzie).

Za powstanie AZS odpowiedzialne są mechanizmy genetyczne, zaburzenia immunologiczne, uszkodzenie bariery naskórkowej, czynniki środowiskowe i zachwianie równowagi w składzie mikrobiologicznym skóry.

Częstość występowania AZS u dzieci wynosi średnio 10–15%. Ponad połowę rozpoznań ustala się przed końcem 1 r.ż. U ok. 5–20% pacjentów choroba przetrwa do wieku dorosłego. AZS może również pojawić się po raz pierwszy u osoby dorosłej. Według szacunków dzieje się tak u jednej spośród czterech dorosłych osób chorujących na AZS. Z powodu AZS cierpi około 5–10% osób dorosłych.

Występowanie atopowego zapalenia skóry jest częstsze w krajach uprzemysłowionych oraz w dużych miastach. AZS może współistnieć z innymi chorobami z kręgu atopii takimi jak alergiczny nieżyt nosa, astma, alergia pokarmowa.

Przeczytaj także:

Atopowe zapalenie skóry - zasady pielęgnacji

Podstawą w radzeniu sobie z atopowym zapaleniem skóry jest delikatna higiena i codzienna pielęgnacja skóry, która sprawi, że bariera ochronna skóry zostanie odbudowana, a skóra przestanie swędzieć. Ważna jest systematyczność i konsekwencja. Istotne jest, aby utrzymywać właściwą rutynę pielęgnacyjną również w okresach poprawy skóry, aby działać prewencyjnie i wydłużać okresy pomiędzy zaostrzeniami. Poniżej kilka ważnych zasad:

  1. Bierz prysznic zamiast kąpieli, bo zbyt długie przebywanie w wodzie może wysuszać skórę.
  2. Pamiętaj, żeby woda była letnia – gorąca woda również wysusza skórę.
  3. Do mycia stosuj łagodne żele lub olejki do skóry atopowej, zmniejszające swędzenie skóry. Zapomnij o zwykłych mydłach i płynach do kąpieli.
  4. Po myciu delikatnie osusz skórę ręcznikiem – nie trzyj jej.
  5. Na jeszcze lekko wilgotną skórę nałóż balsam emolientowy do skóry atopowej, który odbuduje barierę ochronną skóry i zmniejszy swędzenie.
  6. W przypadku intensywnego swędzenia skóry zawsze miej przy sobie spray przeciwświądowy do skóry atopowej – szczególnie nocą, przy łóżku.
  7. Ubranie i pościel pierz w specjalnych proszkach dla alergików lub atopików.

Maści i kremy na atopowe zapalenie skóry

Maści na bazie glikokortykosteroidów są skuteczne w leczeniu zaostrzeń zmian skórnych. Niestety nie nadają się do stosowania przewlekłego – w długotrwałej terapii niosą ze sobą ryzyko wystąpienia skutków ubocznych (ścieńczenie i zanik skóry, rozstępy).

Atopowe zapalenie skóry a budowa i funkcje skóry

Skóra jest jednym z największych narządów pod względem powierzchni w naszym organizmie - przeciętnie zajmuje ona od 1,5 do 2 m². W budowie skóry wyróżniamy trzy podstawowe warstwy:

  • naskórek
  • skórę właściwą
  • tkankę podskórną

Każda z nich zbudowana jest z innego rodzaju komórek. W warstwie najbardziej zewnętrznej - naskórku - dominują ciasno przylegające do siebie keratynocyty.

Atopowe zapalenie skóry u dziecka - zdjęcia


Ryc. 1. Typowa lokalizacja zmian skórnych u dziecka z AZS


Ryc. 2. Zmiany rumieniwo-grudkowe w okolicach podkolanowych u dziecka


Ryc. 3. Rozsiane zmiany wypryskowate na skórze przedramion i rąk


Ryc. 4. Swędzące zmiany wypryskowate w typowej dla AZS lokalizacji


Ryc. 5. Zmiany wypryskowate na skórze twarzy dziecka


Ryc. 6. Ogniska lichenizacji w obrębie skóry nadgarstków w przebiegu AZS

Co to jest atopowe zapalenie skóry?

Atopowe zapalenie skóry (ICD-10 L20, łac. atopic dermatitis), jest dolegliwością, która zyskała na znaczeniu w ostatnim stuleciu. Wzrost liczby przypadków tej choroby został zaobserwowany pod koniec XX wieku, co przyczyniło się do jej klasyfikacji jako choroby związanej z rozwojem cywilizacyjnym. Obecne dane epidemiologiczne wskazują, że problem atopowego zapalenia skóry dotyka znaczącej części populacji – szacuje się, że w grupie dzieci może to być od 15-20%, natomiast wśród osób dorosłych odsetek ten wynosi od 1-3%. Analizując skalę globalną, można przypuszczać, że nawet do 30% ludzi na całym świecie może borykać się z tym schorzeniem.

Warto też podkreślić, że charakterystyczne dla atopowego zapalenia skóry są przewlekłe stany zapalne, które dotykają głównie powierzchniowych warstw skóry. Lokalizacja zmian skórnych może się różnić i często jest uzależniona od wieku osoby dotkniętej tym schorzeniem. Pierwsze oznaki choroby zazwyczaj pojawiają się we wczesnym dzieciństwie, przy czym większość przypadków dotyczy dzieci poniżej 5. roku życia. W dalszym życiu przebieg choroby może być różnorodny, z okresami zaostrzeń i remisji. Istnieje również możliwość, że objawy AZS mogą zanikać w miarę dorastania pacjenta, co bywa określane jako „wyrastanie” z choroby.

Jeśli jednak na ciele, szczególnie skóry dzieci i niemowląt, pojawiają się pęcherze i opuchnięcia, odpowiednia pielęgnacja nie wystarczy i niezbędna jest wizyta u dermatologa - przepisze on maści na atopowe zapalenie skóry dostępne na receptę.

Czytaj dalej...

Egzema nie jest jednak zaraźliwa, czyli nie można się jej nabawić przez podanie dłoni czy dotykanie tych samych przedmiotów, z którymi miała styczność osoba zmagająca się z wypryskiem bo tak też czasem egzema jest nazywana.

Czytaj dalej...

W cięższych przypadkach znaczenie lecznicze ma fototerapia naświetlania promieniami ultrafioletowymi , a w erytrodermii wskazane są hospitalizacja dziecka i rozważenie terapii z użyciem silnych środków przeciwzapalnych nawet podawanych dożylnie.

Czytaj dalej...

Nawracający świąd i egzema towarzyszące temu schorzeniu wywołują ogromny dyskomfort u chorego, prowadząc do rozdrażnienia, pogorszenia relacji zawodowych i osobistych, niskiej samooceny czy nawet czasami depresji.

Czytaj dalej...

Ze względu na specyfikę atopowego zapalenia skóry pod oczami wymaga kontroli alergologicznej oraz okulistycznej, ponieważ nieodpowiednie leczenie może prowadzić do utrwalonych zmian w narządzie wzroku, przede wszystkim uszkodzenia rogówki, zaćmy czy odklejenia siatkówki.

Czytaj dalej...