Wszystko, co musisz wiedzieć o atopowym zapaleniu skóry
Atopowe zapalenie skóry u dziecka - zdjęcia
Ryc. 1. Typowa lokalizacja zmian skórnych u dziecka z AZS
Ryc. 2. Zmiany rumieniwo-grudkowe w okolicach podkolanowych u dziecka
Ryc. 3. Rozsiane zmiany wypryskowate na skórze przedramion i rąk
Ryc. 4. Swędzące zmiany wypryskowate w typowej dla AZS lokalizacji
Ryc. 5. Zmiany wypryskowate na skórze twarzy dziecka
Ryc. 6. Ogniska lichenizacji w obrębie skóry nadgarstków w przebiegu AZS
Co to jest atopowe zapalenie skóry?
Atopowe zapalenie skóry (AZS) to przewlekła, nawrotowa choroba, nazywana inaczej wypryskiem atopowym, alergicznym zapaleniem skóry, wypryskiem alergicznym czy świerzbiączką. Jej objawy pojawiają się na skutek kontaktu danej osoby z uczulającymi ją alergenami – np. pokarmowymi lub wziewnymi. Alergeny te kontaktują się z komórkami obronnymi skóry, po czym doprowadzają do rozwoju uczulenia poprzez pobudzenie limfocytów. Kiedy dojdzie do powtórnego spotkania z tymi czynnikami, na skórze zaczynają pojawiać się określone zmiany: zaczerwienienie, grudki, pęcherze, a nawet niewielkie ranki, które z czasem pokrywa zgrubiała, wysuszona skóra. Innym podstawowym objawem klinicznym choroby jest uporczywy świąd.
Uwaga: alergiczne zapalenie skóry może występować zarówno u dzieci, jak i u osób dorosłych.Warto wiedzieć: w przypadku dzieci cierpiących na AZS istnieje duże ryzyko wystąpienia w późniejszym okresie życia objawów chorób atopowych ze strony układu oddechowego – alergicznej dychawicy oskrzelowej i alergicznego nieżytu nosa.
Jak pielęgnować skórę dziecka z AZS
Podstawowym celem terapii miejscowej AZS jest prawidłowa pielęgnacja skóry, odbudowa bariery naskórkowej oraz leczenie pojawiających się stanów zapalnych na skórze. Skórę należy nawilżać i natłuszczać specjalnymi preparatami tak zwanymi emolientami. Emolienty to specjalistyczne dermokosmetyki, wykorzystujące w swoim składzie substancje, które pomagają utrzymać odpowiednie nawilżenie skóry, natłuszczają ją, niwelują podrażnienia i odbudowują płaszcz hydrolipidowy naskórka. Pomagają również chronić skórę przed możliwym negatywnym wpływem czynników środowiskowych, w tym również alergenów. Emolienty zmniejszają uczucie świądu oraz działają przeciwzapalnie. Skóra chorego dziecka powinna być smarowana emolientami (kremy, lotiony, emulsje do kąpieli) kilka razy dziennie (3-5 razy dziennie). Emolienty dla dzieci z AZS nie powinny zawierać żadnych barwników oraz komponenty zapachowej, pożądany jest w składzie humektant, który wiąże i zatrzymuje wodę w skórze (glicerol, sorbitol, mocznik, substancje okluzyjne). Kąpiele dziecka powinny być krótkie, a woda nie powinna być zbyt gorąca. Należy stosować tylko preparaty dermatologiczne hipoalergiczne najwyższej jakości. Po kąpieli skórę dziecka należy delikatnie osuszyć, nie pocierając naskórka. Po osuszeniu należy od razu nałożyć w sposób bardzo delikatny (unikamy pocierania) emolient. Ręcznik, ubranka, czy pościel powinny mieć naturalny skład i powinny być wykonane z delikatnej tkaniny. Należy wyeliminować wszystkie drażniące detergenty i wprowadzić ich naturalne zamienniki, również do prania ubranek dziecka czy pościeli. Należy dbać o odpowiednią temperaturę i wilgotność w pokoju dziecka.
Co robić, aby uniknąć zachorowania dziecka na AZS?
W przypadku dzieci, u których nie obserwuje się jeszcze objawów chorobowych, a w rodzinach występują choroby alergiczne, zaleca się karmienie naturalne noworodków i niemowląt, odpowiednią dietę matek karmiących, opóźnienie i stopniowe rozszerzanie diety dziecka w zakresie pokarmów stałych oraz ograniczenie kontaktu dziecka z alergenami środowiskowymi.
Jeżeli wystąpią wczesne objawy chorobowe, należy zmniejszyć kontakt organizmu pacjenta ze szkodliwymi czynnikami środowiskowymi, odpowiednio pielęgnować skórę dziecka oraz zapobiegać infekcjom. Ogniska zapalne (np. w jamie ustnej w postaci próchniczych, niedoleczonych zębów czy obecność ropnych migdałków) mogą być przyczyną nasilenia zmian skórnych, zatem istotne jest ich jak najwcześniejsze wyleczenie.
U nas zapłacisz kartą