U nas zapłacisz kartą
Wszystko, co musisz wiedzieć o atopowym zapaleniu skóry
Jak pielęgnować skórę dziecka z AZS
Podstawowym celem terapii miejscowej AZS jest prawidłowa pielęgnacja skóry, odbudowa bariery naskórkowej oraz leczenie pojawiających się stanów zapalnych na skórze. Skórę należy nawilżać i natłuszczać specjalnymi preparatami tak zwanymi emolientami. Emolienty to specjalistyczne dermokosmetyki, wykorzystujące w swoim składzie substancje, które pomagają utrzymać odpowiednie nawilżenie skóry, natłuszczają ją, niwelują podrażnienia i odbudowują płaszcz hydrolipidowy naskórka. Pomagają również chronić skórę przed możliwym negatywnym wpływem czynników środowiskowych, w tym również alergenów. Emolienty zmniejszają uczucie świądu oraz działają przeciwzapalnie. Skóra chorego dziecka powinna być smarowana emolientami (kremy, lotiony, emulsje do kąpieli) kilka razy dziennie (3-5 razy dziennie). Emolienty dla dzieci z AZS nie powinny zawierać żadnych barwników oraz komponenty zapachowej, pożądany jest w składzie humektant, który wiąże i zatrzymuje wodę w skórze (glicerol, sorbitol, mocznik, substancje okluzyjne). Kąpiele dziecka powinny być krótkie, a woda nie powinna być zbyt gorąca. Należy stosować tylko preparaty dermatologiczne hipoalergiczne najwyższej jakości. Po kąpieli skórę dziecka należy delikatnie osuszyć, nie pocierając naskórka. Po osuszeniu należy od razu nałożyć w sposób bardzo delikatny (unikamy pocierania) emolient. Ręcznik, ubranka, czy pościel powinny mieć naturalny skład i powinny być wykonane z delikatnej tkaniny. Należy wyeliminować wszystkie drażniące detergenty i wprowadzić ich naturalne zamienniki, również do prania ubranek dziecka czy pościeli. Należy dbać o odpowiednią temperaturę i wilgotność w pokoju dziecka.
Atopowe zapalenie skóry — kto najczęściej choruje?
W większości przypadków pierwsze objawy AZS pojawiają się już we wczesnym dzieciństwie. Na wyprysk atopowy cierpi 10-20% dzieci. U 40-80% z nich symptomy ustąpią przed 5. r.ż., a w pozostałych 60-90% przed 15 r.ż. Natomiast w przypadku osób dorosłych choroba dotyczy “tylko” 2-5% społeczeństwa.
Wśród objawów dominuje suchość skóry i świąd, który bywa bardzo dokuczliwy, znacznie obniża jakość życia, niekiedy uniemożliwiając normalne funkcjonowanie. W niektórych przypadkach zmiany skórne występują w widocznych miejscach (na dłoniach, twarzy) lub są bardzo rozległe. Z tego względu chorzy mają niższą samoocenę i gorsze samopoczucie. U niektórych z nich dochodzi nawet do rozwoju depresji.
Dlaczego tak dużo dzieci cierpi na AZS?
Skóra małego dziecka jest cienka, gładka i bardzo delikatna. Nie ma jeszcze w pełni wykształconej bariery wodno-lipidowej, dlatego jest podatna na utratę wody i negatywny wpływ czynników zewnętrznych. Zanieczyszczenie środowiska, alergeny, a także czynniki genetyczne i immunologiczne sprzyjają rozwojowi choroby.
Atopowe zapalenie skóry – choroba, którą można odziedziczyć
Jeżeli w rodzinie są osoby, które przewlekle chorują na astmę, katar sienny, zapalenie spojówek lub inną formę dającej się we znaki alergii, to istnieje ogromne prawdopodobieństwo, że kolejne pokolenie może „otrzymać w spadku” także atopowe zapalenie skóry (AZS), jako predyspozycję genetyczną. W tym przypadku, za powstanie choroby, odpowiadają tzw. geny „kodujące”, które mają skłonność do pobudzania reakcji alergicznych.
Atopowe zapalenie skóry mylnie kojarzone jest z wysypką dziecięcą. To poważna dermatoza występującą również u osób dorosłych!
Współcześnie przeprowadzone badania dowodzą, że niemowlęta rodzące się z AZS posiadają skórę z innymi właściwościami. Chodzi głównie o naskórek oraz jego barierę chroniącą. W przypadku predyspozycji genowych nie jest on zabezpieczony w sposób naturalny.
Zaburzenia na skórze dotykają wszystkich miejsc. Oznacza to, że bariera ochronna została zniszczona na całym ciele, pomimo tego, że oznaki tj. świąd czy wysypka, występują plackami, w określonych miejscach.
Objawy atopowego zapalenia skóry
Podstawowym objawem skóry atopowej jest świąd, nasilający się wieczorem i w nocy. U pacjentów cierpiących na atopowe zapalenie skóry na dłoniach lub w innych częściach ciała obserwuje się też zmiany skórne, które początkowo przyjmują postać zaczerwienień, grudek, pęcherzyków, a czasami również sączących się ranek. Z biegiem czasu, zwłaszcza u starszych dzieci i osób dorosłych, skóra staje się grubsza, wyraźnie wysuszona, a na jej powierzchni pojawiają się naturalne bruzdy, które w niektórych partiach, np. na nadgarstkach mogą przypominać korę drzewa.
Pamiętaj: wygląd i lokalizacja zmian skórnych zależą w szczególności od wieku chorego oraz aktywności AZS.
Uwaga: wyróżnia się trzy postacie atopowego zapalenia skóry: AZS niemowlęce, dziecięce i dorosłych.AZS niemowlęce (do 2. r.ż.):
- zmiany skórne występują ok. 3. miesiąca życia, przyjmując charakter ostrego stanu zapalnego,
- typowe dla niego są sączące się grudki na rumieniowym podłożu,
- zmiany pojawiają się w szczególności na twarzy, płatkach usznych, wewnętrznych częściach kończyn oraz owłosionej skórze głowy,
- włosy są najczęściej cienkie, matowe i łamliwe,
- występuje też wówczas świąd skóry, a na skutek drapania dochodzi do powstania kolejnych zmian, tzw. przeczosów, nadżerek i strupów,
- w okolicy pieluszkowej nie obserwuje się zazwyczaj żadnych zmian,
- w ciężkiej postaci zmiany skórne zajmują całą powierzchnię ciała, co prowadzi do tzw. erytrodermii.
AZS dziecięce (2.–12. r.ż.):
- zmiany skórne mogą pojawić się po raz pierwszy, ale mogą również stanowić kontynuację zmian występujących w okresie niemowlęcym,
- charakterystyczne dla tej postaci są grudki i zaczerwienienia oraz wyraźna suchość skóry i świąd,
- często na skórze dziecka pojawiają się ślady drapania, a także zgrubienie i ściemnienie naskórka – skóra przypomina korę drzewa,
- zmiany skórne zazwyczaj występują w dołach podkolanowych i łokciowych, w okolicy nadgarstków, na szyi i twarzy oraz na grzbietach rąk i stóp – symetrycznie,
- może też wówczas pojawiać się ostry stan zapalny, wraz z sączeniem, strupami, nadżerkami i zakażeniem bakteryjnym,
- u wybranych dzieci pojawia się również złuszczanie naskórka oraz pęknięcie skóry na opuszkach palców rąk i podeszew.
