U nas zapłacisz kartą
Wszystko, co musisz wiedzieć o atopowym zapaleniu skóry
Jak często występuje atopowe zapalenie skóry u dzieci i niemowląt?
Obecnie stwierdza się coraz częstsze występowanie chorób alergicznych, w tym atopowego zapalenia skóry. Uważa się, że choroba ta może dotyczyć 12–24% całej populacji Europy. Atopowe zapalenie skóry rozpoznaje się zwykle we wczesnym okresie dzieciństwa i u ponad połowy chorych pierwsze zmiany skórne pojawiają się w 1. roku życia.
W związku z przynależnością atopowego zapalenia skóry do chorób alergicznych (związanych z nadprodukcją przeciwciał IgE) stwierdza się możliwość rodzinnego występowania tej dermatozy. Jeśli obydwoje rodziców cierpi na choroby alergiczne, istnieje nawet 70% ryzyko rozwoju AZS u dziecka. Poza tym zwiększa się możliwość wystąpienia innych chorób alergicznych, takich jak alergiczne zapalenie spojówek, nieżyt nosa czy astma.
Co robić, aby uniknąć zachorowania dziecka na AZS?
W przypadku dzieci, u których nie obserwuje się jeszcze objawów chorobowych, a w rodzinach występują choroby alergiczne, zaleca się karmienie naturalne noworodków i niemowląt, odpowiednią dietę matek karmiących, opóźnienie i stopniowe rozszerzanie diety dziecka w zakresie pokarmów stałych oraz ograniczenie kontaktu dziecka z alergenami środowiskowymi.
Jeżeli wystąpią wczesne objawy chorobowe, należy zmniejszyć kontakt organizmu pacjenta ze szkodliwymi czynnikami środowiskowymi, odpowiednio pielęgnować skórę dziecka oraz zapobiegać infekcjom. Ogniska zapalne (np. w jamie ustnej w postaci próchniczych, niedoleczonych zębów czy obecność ropnych migdałków) mogą być przyczyną nasilenia zmian skórnych, zatem istotne jest ich jak najwcześniejsze wyleczenie.
Co trzeba robić po zakończeniu leczenia AZS u dziecka i niemowlęcia?
Po intensywnym leczeniu zaostrzenia AZS może nie być zmian skórnych, ale wskazana jest stała codzienna pielęgnacja skóry dziecka specjalnymi preparatami przeznaczonymi do pielęgnacji skóry atopowej, czyli emolientami. Obecnie na rynku medycznym znajduje się wiele takich preparatów, które mają różnorodną konsystencję (w zależności od preferencji: lotiony, mleczka, kremy, tłuste kremy) i mogą być dodawane do kąpieli.
Skóra chorego dziecka nawet w okresie bezobjawowym powinna być nawilżana 3–4-krotnie w ciągu dnia. Utrzymanie prawidłowego nawilżenia naskórka ogranicza wchłanianie alergenów przez skórę i redukuje świąd. Należy bezwzględnie unikać środków drażniących, a także kontaktu z uczulającymi alergenami. W przypadku stwierdzenia alergii na niektóre alergeny (roztocza kurzu, pleśnie) zaleca się wprowadzenie zmian w otoczeniu dziecka, np. usunięcie dywanów w sytuacji alergii na roztocza kurzu.
Czynniki immunologiczne
AZS jest związane z nieprawidłowym funkcjonowaniem takich składowych układu immunologicznego jak: limfocyty, komórki Langerhansa czy mastocyty. Cechą charakterystyczną osób z AZS jest niedobór w skórze mechanizmów odporności nieswoistej. Obserwuje się w naskórku obniżoną ekspresję peptydów przeciwbakteryjnych oraz zmniejszenie ilości dermicydyny w pocie. Dużą rolę odgrywają limfocyty Th2, które wytwarzają nadmierne ilości cytokinin prozapalnych, odpowiedzialnych za wzniecanie reakcji zapalnej, a także pojawienie się świądu. Równolegle z Th2 aktywność mogą przejawiać TH17, Th22 czy TH1, których działanie powoduje podtrzymanie stanu zapalnego. Często, ale nie zawsze, występuje podwyższony poziom immunoglobuliny E w surowicy krwi. W naskórku osób chorych obniżona jest ekspresja receptorów rozpoznających substancje wytwarzane przez wirusy, bakterie, czy grzyby. Jest to tzw. defekt bariery naskórkowej. Skóra atopowa jest podatna na zasiedlanie przez mikroorganizmy i skłonna do nadkażeń. Charakteryzuje się również nadmierną utratą wody przez skórę. Mikrobiota skóry w AZS jest często zaburzona. W okresach zaostrzenia choroby dominuje gronkowiec złocisty. Często również dochodzi do nadkażeń S. aureus oraz infekcji grzybiczych spowodowanych przez Mallasezzia furfur, a także niedobór Bifidobacterium w jelicie pacjenta.
- zanieczyszczenie środowiska,
- toksyny,
- alergeny pokarmowe,
- infekcje bakteryjne, wirusowe oraz pasożytnicze,
- temperatura i wilgotność powietrza,
- alkohol, palenie papierosów,
- stres i nieradzenie sobie ze stresem,
- niekarmienie noworodka piersią (wzrasta ryzyko),
- detergenty oraz kosmetyki,
- konserwanty w żywności,
- żywność przetworzona, prozapalna,
- nadmierna higiena i zbyt częsty kontakt z wilgocią.
